Góp phần hình thành phẩm chất và năng lực cho học sinh trong quá trình học tập, góp phần định hướng lối sống tốt đẹp, giáo dục giá trị đạo đức, văn hóa ứng xử trên môi trường số và thực
Trang 10
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT TÂY HIẾU
ĐỀ TÀI:
GIÁO DỤC HÀNH VI ỨNG XỬ TRÊN MÔI TRƯỜNG SỐ
CHO HỌC SINH THPT TÂY HIẾU THÔNG QUA BÀI DẠY
"ỨNG XỬ TRÊN MÔI TRƯỜNG SỐ NGHĨA VỤ TÔN
Trang 29 II Thực trạng trước lúc áp dụng đề tài tại trường THPT Tây hiếu 6
11 2 Đánh giá chung qua kết quả khảo sát 15
12 III Một số giải pháp áp dụng của đề tài 16
13
1 Phát hiện “Những vấn đề đạo đức, pháp luật và văn hóa”
thông qua việc ứng xử trên thực tế đã diễn ra trên môi trường số
14
2 Giải quyết vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và
truyền thông để tìm hiểu “Một số quy định pháp lí đối với người
dùng trên mạng”
20
15 3 Xây dựng Bộ quy tắc ứng xử trên môi trường số cho học sinh trường THPT Tây Hiếu 27
16 4 Tổ chức thực hiện giáo dục hành vi ứng xử trên môi trường số cho học sinh trường THPT Tây Hiếu 33
17 IV Kết quả đạt được sau thi áp dụng các giải pháp đã nêu tại
19 2 Đánh giá chung qua kết quả khảo sát 45
20 V KHẢO SÁT SỰ CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT 45
24 4 Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải
Trang 32
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của xã hội, công nghệ thông tin nói chung, internet và các trang mạng xã hội (MXH) nói riêng đã và đang ảnh hưởng rất lớn đến mọi mặt đời sống xã hội và sinh hoạt của con người Khi mà con người
đã coi mạng xã hội là “môi trường xã hội”, thì văn hóa ứng xử trên môi trường số ở
đó lại là một vấn đề cần được quan tâm
Ngày nay, có lẽ chưa bao giờ cụm từ “văn hóa ứng xử trên môi trường số” lại được nhắc nhiều như ngày nay Và điều đó như đã cho ta thấy rằng tầm quan trọng của văn hóa ứng xử trong cuộc sống cũng như sự xuống cấp và quả thật rất đáng báo động của nó đang đặt ra khiến không ít người trong chúng ta phải giật mình nhìn lại
về văn hóa ứng xử của chính mình
Với mục đích sử dụng mạng xã hội hiệu quả, hữu ích, tránh chia sẻ những thông tin sai sự thật, xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; chia sẻ, đăng tải thông tin xâm phạm đến quyền riêng tư, quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự và nhân phẩm của công dân; thực hiện tốt nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khác và xây dựng không gian văn hóa mạng văn minh, lịch sự
Giáo dục, tuyên truyền và phổ biến pháp luật cho học sinh phổ thông hiện nay
và giáo dục văn hóa ứng xử trên môi trường số cho học sinh phổ thông là một trong những nội dung quan trọng Góp phần hình thành phẩm chất và năng lực cho học sinh trong quá trình học tập, góp phần định hướng lối sống tốt đẹp, giáo dục giá trị đạo đức, văn hóa ứng xử trên môi trường số và thực hiện tốt các quy định của pháp luật về an ninh mạng cho học sinh phổ thông Vì lẽ đó tôi mạnh dạn chọn đề tài:
“Giáo dục hành vi ứng xử trên môi trường số cho học sinh THPT Tây Hiếu
thông qua bài dạy "Ứng xử trên môi trường số Nghĩa vụ tôn trọng bản quyền" (Tin học 10 CTPT 2018)” để nghiên cứu
- Về mặt lý luận: Đề tài đáp ứng được yêu cầu đổi mới dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 và phát huy tối đa các năng lực đặc thù của bộ môn
- Về mặt thực tiễn: Đề tài đã nghiên cứu và chỉ rõ tính cấp thiết của vấn đề, với nội dung xây dựng văn hóa ứng xử trên môi trường số và thực tiễn giáo dục vấn
đề này cho học sinh THPT nói chung và học sinh THPT Tây Hiếu nói riêng
Trang 43
PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài
1 Cơ sở lý luận và thực tiễn
Thực hiện các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, chương trình giáo dục phổ thông mới được xây dựng theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh; tạo môi trường học tập và rèn luyện giúp học sinh phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần, trở thành người học tích cực, tự tin, biết vận dụng các phương pháp học tập tích cực để hoàn chỉnh các tri thức và kĩ năng nền tảng, có ý thức lựa chọn nghề nghiệp và học tập suốt đời; có những phẩm chất tốt đẹp và năng lực cần thiết để trở thành người công dân có trách nhiệm, người lao động có văn hoá, cần cù, sáng tạo, đáp ứng nhu cầu phát triển của
cá nhân và yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời đại toàn cầu hoá và cách mạng công nghiệp mới
Giáo dục tin học góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi cho học sinh, đặc biệt có ưu thế trong việc hình thành, phát triển năng lực tin học với các thành phần sau: Sử dụng và quản lí các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông; ứng xử phù hợp trong môi trường số; giải quyết vấn
đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông; ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học và tự học; hợp tác trong môi trường số
Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội là nhằm tạo điều kiện phát triển lành mạnh mạng xã hội tại Việt Nam, đảm bảo quyền tự do cá nhân, quyền tự do kinh doanh, không phân biệt đối xử nhà cung cấp dịch vụ trong và ngoài nước, phù hợp với chuẩn mực, thông lệ và các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã tham gia;
Xây dựng chuẩn mực đạo đức về hành vi, ứng xử trên mạng xã hội, giáo dục ý thức, tạo thói quen tích cực trong các hành vi ứng xử của người dùng trên mạng xã hội, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh tại Việt Nam
Căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật gồm nhiều loại trong đó có: Các
bộ luật do Quốc hội ban hành và các nghị định do Chính phủ ban hành để cụ thể hoá các điều khoản của luật như:
- Luật Giao dịch điện tử (2005)
- Luật Công nghệ Thông tin (2006)
- Luật an ninh mạng (2018)
- Nghị định 90/2008/NĐ-CP ban hành ngày 13/8/2008 về chống thư rác;
- Nghị định 72/2013/NĐ-CP ban hành ngày 15/7/2013 về quản lí, cung cấp và
sử dụng dịch vụ Internet;
Trang 54
- Nghị định 15/2020/NĐ-CP ban hành ngày 3/2/2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, CNTT và giao dịch điện tử
- Tháng 6/2021, Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội theo Quyết định số 874/QĐ-BTTTT ban hành ngày 17/6/2021
3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu:
- Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018
- Học sinh trường THPT Tây Hiếu – thị xã Thái Hòa
- Biện pháp giáo dục hành vi ứng xử trên môi trường số cho học sinh THPT Tây Hiếu thông qua bài dạy "Ứng xử trên môi trường số Nghĩa vụ tôn trọng bản quyền" (Tin học 10-CTPT 2018)
3.2 Khách thể nghiên cứu
Giáo dục hành vi ứng xử trên môi trường số cho học sinh THPT Tây Hiếu - thị xã Thái Hòa
4 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
4.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của Giáo dục hành vi trên môi trường số cho học sinh ở các trường THPT
- Khảo sát thực trạng Giáo dục hành vi trên môi trường số cho học sinh ở trường THPT Tây Hiếu
- Đề xuất biện pháp Giáo dục hành vi trên môi trường số cho học sinh ở các trường THPT Tây Hiếu
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp giáo dục hành vi ứng
xử trên môi trường số cho học sinh THPT Tây Hiếu đáp ứng yêu cầu của Môn Tin học 10 cho học sinh trường THPT Tây Hiếu
Trang 65
- Về địa bàn: Nghiên cứu tại khối lớp 10 trường THPT Tây Hiếu
- Về thời gian: Khảo sát thực trạng và sự cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất trong năm học 2022 – 2023: được thực hiện tại trường THPT Tây Hiếu thị xã Thái Hòa
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận, phân tích là nghiên cứu các tài liệu, lý luận khác nhau bằng cách phân tích chúng thành từng bộ phận để tìm hiểu sâu sắc
về đối tượng Tổng hợp là liên kết từng mặt, từng bộ phận thông tin đã được phân tích tạo ra một hệ thông lý thuyết mới đầy đủ và sâu sắc về đối tượng
Sử dụng phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát hoá các tài liệu liên quan đến đề tài
5.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Là các phương pháp tác động trực tiếp vào đối tượng có trong thực tiễn để làm rõ bản chất và các quy luật của đối tượng
5.2.1 Phương pháp quan sát sư phạm
là phương pháp sử dụng có mục đích, có kế hoạch các giác quan, các phương tiện kĩ thuật để ghi nhận, thu thập những biểu hiện của các hiện tượng, quá trình giáo dục Phương pháp này dùng để thu thập số liệu, nghiên cứu thực tiễn và là bước đầu tiên cho các nghiên cứu khoa học
5.2.2 Phương pháp điều tra: Điều tra là phương pháp khảo sát một nhóm đối tượng trên diện rộng để phát hiện các quy luật phân bố và các đặc điểm của đối tượng
5.2.3 Phương pháp đàm thoại
Với phương pháp đàm thoại là phương pháp giáo viên khéo léo đặt hệ thống câu hỏi để học sinh trả lời nhằm gợi mở cho học sinh sáng tỏ những vấn đề mới; tự khai phá những tri thức mới bằng sự tái hiện những tài liệu đã học hoặc từ những kinh nghiêm đã tích lũy được trong cuộc sống, nhằm giúp học sinh củng cố, mở rộng, đào sâu, tổng kết, hệ thống hóa tri thức đã tiếp thu được nhằm mục đích kiểm tra, đánh giá và giúp học sinh tự kiểm tra, tự đánh giá việc lĩnh hội tri thức, kĩ năng,
kĩ xảo trong quá trình dạy học
Trang 76
II Thực trạng trước lúc áp dụng đề tài tại trường THPT Tây hiếu:
1 Khảo sát: Tiến hành lấy phiếu khảo sát từ học sinh ở 3 lớp: 10G, 10A, 10I trường THPT Tây Hiếu vào ngày 24/09/2022 (thời điểm chưa áp dụng đề tài) theo mẫu phiếu sau:
(Vì học sinh trường THPT Tây Hiếu đại đa số là con em nông thôn, thuộc vùng khó khăn, con em dân tộc thiểu số, ít sử dụng điện thoại thông minh ở trường nên việc khảo sát được thực hiện in ra giấy và tiến hành khảo sát tại lớp)
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT TÂY HIẾU
PHIẾU KHẢO SÁT HỌC SINH TRƯỜNG THPT TÂY HIẾU (LẦN 1)
Trang 87 Phiếu khảo sát 1 học sinh lớp 10A
Trang 98
KẾT QUẢ KHẢO SÁT 3 LỚP TẠI TRƯỜNG THPT TÂY HIẾU
KẾT QUẢ KHẢO SÁT LỚP 10A:
TT Họ và tên Ngày sinh Kết quả khảo sát chọn phương án
Câu 1 Câu 2 Câu 3 Câu 4 Câu 5 Câu 6
1 Chanh Thị An 05/04/2007 Có Không Có Không Không Có
2 Nguyễn Như Anh 12/10/2007 Có Không Không Không Có Không
3 Võ Thị Vân Anh 06/04/2007 Có Có Không Có Không Không
4 Võ Quốc Bảo 08/04/2007 Có Không Không Không Không Có
5 Nguyễn Thị Châu 15/10/2007 Có Không Không Không Không Không
6 Lê Thị Kim Chi 01/01/2007 Có Không Có Không Có Không
7 Ngũ Thị Khánh Chi 02/05/2007 Có Không Không Có Không Không
8 Lê Ngọc Tuấn Đạt 24/11/2007 Có Không Không Không Không Không
9 Nguyễn Đức Thế Đăng 24/07/2007 Có Có Không Không Có Có
10 Trương Thị Hà 26/09/2007 Có Không Có Không Không Không
11 Đào Thị Hằng 19/06/2007 Có Không Không Không Không Không
12 Trần Thúy Hằng 22/09/2007 Có Không Không Không Không Không
13 Trần Thị Thu Hiền 03/07/2007 Có Không Không Có Có Không
14 Võ Hồng Hóa 09/09/2007 Có Không Có Không Không Có
15 Nguyễn Thị Thúy Hoài 17/08/2007 Có Có Không Không Không Không
16 Phạm Thị Thu Hoài 27/08/2007 Có Không Không Không Có Không
17 Võ Thị Khánh Huyền 18/02/2007 Có Không Không Có Không Có
18 Trần Hữu Hướng 02/09/2007 Có Không Không Không Không Không
19 Nguyễn Trung Kiên 20/02/2007 Có Không Có Không Không Không
20 Trần Gia Linh 25/08/2007 Có Không Không Không Không Không
21 Nguyễn Đặng Quỳnh Nga 01/10/2007 Có Không Không Không Có Có
22 Ngân Thị Nhạn 07/05/2007 Có Có Không Không Không Không
23 Lê Thị Uyển Nhi 27/10/2007 Có Không Có Có Không Không
24 Phan Lê Yến Nhi 20/11/2007 Có Không Không Không Không Có
25 Lê Hồng Phong 30/04/2007 Có Không Không Không Có Có
26 Nguyễn Hồng Phúc 15/12/2007 Có Không Không Không Không Không
27 Hoa Thị Lan Phương 15/01/2007 Có Có Có Có Không Không
28 Võ Văn Quang 24/10/2007 Có Không Không Không Không Không
29 Lương Thị Quyên 13/11/2007 Có Không Không Không Không Không
30 Vy Thị Quỳnh 12/06/2007 Có Không Không Có Có Có
31 Lục San San 21/03/2007 Có Không Không Không Không Không
32 Phan Thị Sương 07/11/2007 Có Không Có Không Không Không
33 Lang Đình Thái 21/11/2007 Có Không Không Không Không Không
34 Lưu Thị Hồng Thắm 31/03/2007 Có Có Không Không Không Không
35 Cao Thị Ngọc Trang 07/05/2007 Có Không Không Có Không Có
36 Mai Thị Huyền Trang 11/07/2007 Có Không Không Không Không Không
37 Tăng Thị Mai Trang 01/05/2007 Có Không Có Không Không Không
38 Trương Thị Huyền Trang 18/12/2007 Có Không Không Có Không Không
39 Võ Thị Thùy Trang 05/03/2007 Có Có Không Không Có Có
40 Phạm Thị Ngọc Trâm 04/08/2007 Có Không Không Không Không Không
41 Nguyễn Thị Trúc 08/01/2007 Có Không Có Không Không Không
42 Nguyễn Hoàng Xinh 15/11/2007 Có Không Có Có Không Không
43 Lê Thị Hải Yến 26/05/2007 Có Có Không Không Không Có
Trang 109
KẾT QUẢ THỐNG KÊ CHUNG THEO LỚP 10A:
TT Nội dung khảo sát Lớp Sỹ số
Số lượng
Tỷ
lệ
1 Hiện tại em có tham gia và sử
dụng mạng xã hội không? 10A 43 43 100% 0 0%
2
Trước khi tham gia và sử dụng
mạng xã hội em có qua tâm đến
bộ quy tắc ứng xử nào không?
3
Bản thân em đã được nghe
hoặc tự tìm hiểu các các
chuyên đề nào đó về Giáo dục
hành vi ứng xử trên môi trường
hay 1 tổ chức nào đó trước khi
tham gia mạng xã hội chưa?
5
Với cá nhân em khi tham gia
vào các diễn đàn trên mạng xã
hội có nên tuân thủ bộ quy tắc
ứng xử nào kg?
6
Có nên xây dựng 1 bộ quy tắc
ứng xử trên môi trường số dành
cho học sinh khối THPT và đưa
vào áp dung trong các tiết sinh
hoạt lớp không?
Trang 1110
KẾT QUẢ KHẢO SÁT LỚP 10G:
TT Họ và tên Ngày sinh Kết quả khảo sát chọn phương án
Câu 1 Câu 2 Câu 3 Câu 4 Câu 5 Câu 6
1 Đặng Duy Anh 04/08/2007 Có Không Có Có Không Không
2 Nguyễn Trần Bảo Anh 20/10/2007 Có Không Không Có Có Có
3 Phan Trung Anh 20/03/2007 Có Không Không Không Không Không
4 Nguyễn Lê Gia Bảo 26/05/2007 Có Có Có Không Không Không
5 Nguyễn Khánh Chi 02/09/2007 Có Không Không Không Không Có
6 Võ Chí Công 28/01/2007 Có Không Không Không Không Không
7 Hồ Kim Cương 24/12/2007 Có Không Không Không Không Không
8 Trần Thị Ánh Dương 25/09/2007 Có Không Không Không Không Không
9 Lê Tiến Đạt 17/08/2007 Có Không Có Có Có Có
10 Nguyễn Trung Đức 14/02/2007 Có Không Không Không Không Không
11 Hoàng Minh Hằng 22/09/2007 Có Không Không Không Không Không
12 Phan Hữu Hòa 14/04/2007 Có Có Không Không Không Không
13 Hoàng Văn Hưng 25/04/2007 Có Không Không Có Không Không
14 Phạm Hoàng Khánh 26/11/2007 Có Không Không Không Không Không
15 Nguyễn Tuấn Kiệt 25/05/2007 Có Không Không Không Có Có
16 Nguyễn Tuấn Kiệt 26/11/2007 Có Không Không Có Không Không
17 Nguyễn Đan Lê 11/05/2007 Có Không Không Không Không Không
18 Nguyễn Văn Linh 22/01/2007 Có Có Không Không Không Không
19 Trần Thị Linh 15/03/2007 Có Không Không Không Không Không
20 Hồ Thị Trà My 18/02/2007 Có Không Không Không Không Không
21 Nguyễn Hồng Bảo Ngọc 06/04/2007 Có Không Có Có Không Không
22 Nguyễn Thị Ánh Ngọc 24/10/2007 Có Không Không Không Không Không
23 Nguyễn Khánh Nhi 01/01/2007 Có Không Không Không Không Có
24 Đặng Thị Hồng Nhung 13/04/2007 Có Không Không Có Có Không
25 Nguyễn Văn Niềm 21/02/2007 Có Có Không Không Không Không
26 Phan Thị Kiều Oanh 17/08/2007 Có Không Không Không Không Không
27 Lương Thanh Phát 27/10/2007 Có Không Không Không Không Không
28 Hồ Duy Quang 14/05/2007 Có Không Có Không Không Có
29 Chế Anh Quân 19/06/2007 Có Không Không Không Không Không
30 Trần Phi Quân 24/11/2007 Có Không Không Không Không Không
31 Phùng Thế Tấn 22/11/2007 Có Không Không Có Có Không
32 Vũ Thị Thanh Thảo 22/06/2007 Có Có Không Không Không Không
33 Nguyễn Đỗ Hà Thư 07/02/2007 Có Không Không Không Không Không
34 Trịnh Minh Tiến 26/02/2007 Có Không Không Không Không Không
35 Phạm Văn Toàn 16/03/2007 Có Không Không Không Có Có
36 Trần Thị Trang 23/03/2007 Có Không Có Không Không Không
37 Cao Ngọc Trâm 04/01/2007 Có Có Có Không Không Không
38 Lê Viết Trung 24/01/2007 Có Không Không Có Không Không
39 Nguyễn Anh Tuấn 06/10/2007 Có Không Không Không Có Có
40 Nguyễn Phan Thanh Tuấn 13/05/2007 Có Không Có Không Không Có
41 Trần Thị Yến Vi 22/04/2007 Có Không Không Không Không Có
Trang 1211
KẾT QUẢ THỐNG KÊ CHUNG THEO LỚP 10G:
TT Nội dung khảo sát Lớp Sỹ số
Số lượng Tỷ lệ
1 Hiện tại em có tham gia và
nhân hay 1 tổ chức nào đó
trước khi tham gia mạng xã
hội chưa?
5
Với cá nhân em khi tham gia
vào các diễn đàn trên mạng
xã hội có nên tuân thủ bộ
quy tắc ứng xử nào kg?
6
Có nên xây dựng 1 bộ quy
tắc ứng xử trên môi trường
số dành cho học sinh khối
THPT và đưa vào áp dung
trong các tiết sinh hoạt lớp
không?
Trang 1312
KẾT QUẢ KHẢO SÁT LỚP 10I:
TT Họ và tên Ngày sinh Kết quả khảo sát chọn phương án
Câu 1 Câu 2 Câu 3 Câu 4 Câu 5 Câu 6
1 Phạm Thị Hoài An 25/11/2007 Có Không Không Có Có Không
2 Lê Linh Anh 09/05/2007 Có Không Không Không Không Có
3 Lê Nguyệt Ánh 08/05/2007 Có Có Không Không Không Không
4 Lê Hồng Bảo 22/07/2007 Có Không Không Không Không Không
5 Ngô Hoàng Thiên Bảo 13/09/2007 Có Không Không Không Có Có
6 Nguyễn Lê Thị Dung 05/09/2007 Có Có Không Không Không Không
7 Hoàng Trung Dũng 16/03/2007 Có Không Có Có Không Không
8 Nguyễn Xuân Việt Đài 12/12/2007 Có Không Không Không Không Không
9 Nguyễn Đình Đức 12/12/2007 Có Không Không Không Không Có
10 Nguyễn Tiến Đức 29/07/2007 Có Có Không Không Không Không
11 Nguyễn Thanh Hải 27/12/2007 Có Không Không Không Có Không
12 Lê Hùng 28/05/2006 Có Không Không Không Không Không
13 Nguyễn Thúc Hưng 10/11/2007 Có Không Có Không Không Không
14 Đào Vũ Minh Khương 10/06/2007 Có Không Không Không Không Không
15 Phan Thị Ánh Linh 31/10/2007 Có Có Không Không Không Không
16 Trần Thị Bảo Linh 08/10/2007 Có Không Không Không Có Có
17 Phan Văn Mạnh 07/12/2007 Có Không Không Không Không Không
18 Lê Thị Hà My 15/06/2007 Có Không Không Không Không Không
19 Nguyễn Thị Trà My 17/05/2007 Có Có Không Không Không Không
20 Hoàng Thị Lê Na 05/12/2007 Có Không Không Không Không Không
21 Bùi Trần Lâm Nhi 17/07/2007 Có Không Có Có Có Có
22 Lê Thị Tú Nhi 15/06/2007 Có Không Không Không Không Không
23 Nguyễn Thị Ngọc Nhi 01/01/2007 Có Không Không Không Không Không
24 Phạm Lê Bảo Nhi 22/09/2007 Có Không Không Không Không Không
25 Võ Văn Quân 01/06/2007 Có Có Không Không Không Không
26 Trương Thị Quyên 23/07/2007 Có Không Không Không Không Có
27 Trần Châu Sương 09/10/2007 Có Không Không Không Không Không
28 Lê Thị Thảo 11/11/2007 Có Không Có Có Có Không
29 Nguyễn Xuân Thắng 27/07/2007 Có Không Không Không Không Không
30 Bùi Thị Thu Thùy 12/03/2007 Có Không Không Không Không Không
31 Hồ Thị Thúy 02/01/2007 Có Không Không Không Không Không
32 Nguyễn Thị Hoài Thương 23/02/2007 Có Không Không Không Không Không
33 Trần Thị Thương 12/03/2007 Có Không Không Không Không Có
34 Nguyễn Trọng Tiến 14/07/2007 Có Có Không Không Không Không
35 Phạm Thị Hiền Trang 04/03/2007 Có Không Không Không Không Không
36 Trần Thị Mai Trang 13/10/2007 Có Không Không Có Có Không
37 Đặng Thị Tuyết Trinh 16/02/2007 Có Không Không Không Không Không
38 Bùi Thị Cẩm Tú 16/12/2007 Có Không Có Không Không Không
39 Phạm Hoàng Anh Tuấn 23/12/2007 Có Không Không Không Không Không
40 Nguyễn Ánh Tuyết 30/01/2007 Có Không Không Có Có Không
41 Nguyễn Xuân Việt 28/09/2007 Có Có Không Không Không Không
42 Lê Thị Thảo Vy 25/10/2007 Có Không Không Không Không Có
43 Nguyễn Thị Khánh Vy 06/09/2007 Có Không Không Không Không Không
44 Trần Lê Yến Vy 02/01/2007 Có Không Không Có Có Không
Trang 1413
KẾT QUẢ THỐNG KÊ CHUNG THEO LỚP 10I:
TT Nội dung khảo sát Lớp Sỹ
Số lượng Tỷ lệ
1 Hiện tại em có tham gia và
sử dụng mạng xã hội không? 10I 44 44 100% 0 0%
nhân hay 1 tổ chức nào đó
trước khi tham gia mạng xã
hội chưa?
5
Với cá nhân em khi tham gia
vào các diễn đàn trên mạng
xã hội có nên tuân thủ bộ
quy tắc ứng xử nào kg?
6
Có nên xây dựng 1 bộ quy
tắc ứng xử trên môi trường
số dành cho học sinh khối
THPT và đưa vào áp dung
trong các tiết sinh hoạt lớp
không?
Trang 1514
KẾT QUẢ THỐNG KÊ TRUNG BÌNH CHUNG CẢ 3 LỚP:
Kết quả trả lời
3 lớp: Có
Kết quả trả lời 3 lớp:
Không
Số lượng Tỷ lệ
Số lượng Tỷ lệ
1 Hiện tại em có tham gia và sử
dụng mạng xã hội không? 128 128 100% 0 0%
2
Trước khi tham gia và sử dụng
mạng xã hội em có qua tâm đến
bộ quy tắc ứng xử nào không?
128 22 17% 106 83%
3
Bản thân em đã được nghe hoặc
tự tìm hiểu các các chuyên đề nào
đó về Giáo dục hành vi ứng xử
trên môi trường số chưa?
128 24 19% 104 81%
4
Em đã bao giờ đọc các bộ quy tắc
ứng xử dành cho cá nhân hay 1 tổ
chức nào đó trước khi tham gia
mạng xã hội chưa?
128 26 20% 102 80%
5
Với cá nhân em khi tham gia vào
các diễn đàn trên mạng xã hội có
nên tuân thủ bộ quy tắc ứng xử
nào kg?
128 25 20% 103 80%
6
Có nên xây dựng 1 bộ quy tắc ứng
xử trên môi trường số dành cho
học sinh khối THPT và đưa vào
áp dung trong các tiết sinh hoạt
lớp không?
128 30 23% 98 77%
Trang 1615
2 Đánh giá chung qua kết quả khảo sát:
Qua khảo sát và quan sát của giáo viên trong quá trình nghiên cứu cho ta thấy: 100% học sinh trường THPT Tây Hiếu đã tham và sử dụng mạng xã hội Tuy nhiên
tỷ lệ các em tự trang bị cho mình những kiến thức, những hiểu biết, những quy định của pháp luật và các quy tắc ứng xử trên môi trường số còn ít, chưa quan tâm, coi trọng về vấn đề ứng xử văn hóa trên môi trường số
- Về nhận thức và hiểu biết: Một trong những nguyên nhân chủ yếu chính là
do sự đắm chìm trong thế giới ảo của một bộ phận học sinh sử dụng mạng xã hội, đặc biệt là lứa tuổi học sinh THPT, các em sẵn sàng bỏ qua các quy tắc đạo đức, chuẩn mực văn hóa trong cuộc sống thực để được nổi tiếng hay nhận được sự chú ý, điều nay thể hiện qua số lượt xem (view), chia sẻ (share), tương tác, bày tỏ thái độ (like, love), bình luận (comment) trên mạng xã hội; Đồng thời, việc chưa nhận thức được hết các hậu quả khôn lường của việc tương tác với nội dung xấu, thiếu trách nhiệm trong sử dụng mạng xã hội cũng là yếu tố ảnh hưởng tới hành vi ứng xử trên mạng xã hội Dưới góc nhìn của nhiều bạn học sinh THPT, mạng xã hội là môi trường “ảo”, là “vô danh” nên không phải chịu trách nhiệm với các hành động của mình, có thể tự do phát ngôn, chia sẻ thông tin, không nghĩ đến hậu quả tiêu cực cho
xã hội, cho cá nhân, tổ chức bị ảnh hưởng…
- Về phát hiện và xử lý: Việc phát hiện các nội dung, hành vi vi phạm trên
môi trường số chưa đáp ứng được yêu cầu Hiện nay ngôn ngữ sử dụng trên mạng
xã hội được dùng theo nhiều cách riêng với sự kết hợp “lạ hóa” và khó hiểu, có thể kết hợp với ngôn ngữ khác (phổ biến là tiếng Anh) hoặc dùng tiếng lóng, thêm, bớt, thay thế chữ cái, viết chữ hoa, nên việc nhận biết các hành vi vi phạm còn hạn chế
- Sự hiểu biết của học sinh THPT về các quy định pháp luật về các hành vi
“vi phạm thuần phong mỹ tục, văn hóa ứng xử”, các thông tư, nghị định, Bộ luật, luật An ninh mạng … chưa được xem trọng, Không trang bị cho mình một lượng kiến thức đủ để tự bảo vệ mình khi tham gia trên môi trường số, Chưa có cái nhìn nghiêm túc về bản quyền và tôn trọng bản quyền …
Thực tế trong những năm qua với học sinh THPT Tây Hiếu còn tồn tại rất nhiều vấn đề khi tham gia trên môi trường số mà không biết đó là những hành vi vi phạm về đạo đức, pháp luật và văn hoá như :
- Đưa các tin không phù hợp lên mạng xã hội
- Công bố thông tin cá nhân hay tổ chức mà không được phép
- Gửi thư rác hay tin nhắn rác đến các tài khoản cá nhân hoặc tập thể
- Hiện tượng bị bắt nạt và bắt nạt qua mạng
Trang 1716
- Là nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo, lừa đảo qua mạng,
- Ứng xử thiếu văn hóa trên không gian mạng dẫn đến các vụ việc như đánh nhau, lôi kéo, bình luận theo chiều hướng 1 chiều …
- Vi phạm bản quyền, quyền tác giả
III Một số giải pháp áp dụng của đề tài:
1 Phát hiện “Những vấn đề đạo đức, pháp luật và văn hóa” thông qua việc ứng
xử trên thực tế đã diễn ra trên môi trường số đối với học sinh THPT Tây Hiếu
1.1 Hoạt động khởi động (mở đầu)
- Mục tiêu: Tạo hứng thú học tập cho học sinh
- Nội dung: Học sinh dựa vào hiểu biết để trả lời câu hỏi
- Sản phẩm: Từ yêu cầu Học sinh vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi giáo viên đưa ra
- Tổ chức thực hiện: giáo viên giới thiệu và dẫn dắt vào bài
? Trong cuộc sống, ai cũng có thể có những xung đột lợi ích với cộng đồng
và đôi khi có những hành vi đi ngược lại lợi ích chung Pháp luật quy định rõ những hành vi nào là vi phạm pháp luật mà Nhà nước sẽ cưỡng chế Những hành vi khác không phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng hay xã hội sẽ được coi là thuộc hành
vi vi phạm đạo đức
Đạo đức là hệ thống các quy tắc, chuẩn mực xã hội mà con người phải tự giác thực hiện cho phù hợp với lợi ích của cộng đồng, của xã hội Dư luận xã hội và giáo dục là các biện pháp điều chỉnh đạo đức
Theo em, những vấn đề đạo đức và pháp luật nảy sinh khi giao tiếp trên mạng
đã trở thành phổ biến là gì?
học sinh: trả lời câu hỏi
1.2 Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu những vấn đề đạo đức, pháp luật và văn hóa
- Mục Tiêu: Biết được những hành vi nào là vi phạm đạo đức, pháp luật
- Nội dung: học sinh quan sát SGK và các hình ảnh, video của học sinh trường THPT Tây Hiếu về việc ứng xử trên môi trường số (nguồn các hình ảnh, video được Đoàn trường THPT Tây Hiếu cung cấp qua các vụ việc đã xảy ra với học sinh trường THPT Tây Hiếu như: Đưa tin không phù hợp lên mạng; Công bố thông tin cá nhân hay tổ chức mà không được phép; Gửi thư rác hay tin nhắn rác; Bắt nạt qua mạng;
Trang 1817
Lừa đảo quả mạng, Các chiêu trò lừa đảo; Ứng xử thiếu văn hóa; Vi phạm bản quyền, quyền tác giả …) để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của giáo viên
- Sản phẩm: Học sinh hoàn thành tìm hiểu kiến thức, ngoài ra nhận biết được một
số hành vi vi phạm của học sinh trường THPT Tây Hiếu trên môi trường số mà lâu nay chưa nhìn nhận ra
- Tổ chức thực hiện:
Sản phẩm dự kiến Hoạt động của giáo viên và học sinh
1 Những vấn đề đạo đức, pháp luật và văn
hóa
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
giáo viên: Nêu đặt câu hỏi
? Xem xét tình huống sau và trả lời câu hỏi:
Do mâu thuẫn ở một diễn đàn trên mạng, một nhóm nữ sinh đánh một bạn nữ khác Các bạn ở xung quanh đã không can ngăn
mà còn quay phím rồi đưa lên mạng xã hội Do có nhiều bình luận thiếu thiện ý trên mạng xã hội dẫn đến xấu hổ với bạn
bè, nạn nhân đã bỏ nhà ra đi không để lại lời nhắn
Câu hỏi:
1 Trong tình huống trên, hành vi nào vi phạm pháp luật, hành vi nào vi phạm đạo đức?
2 Theo em, yếu tố nào của Internet đã khiến sự việc trở nên trầm trọng?
học sinh: Thảo luận, trả lời Việc đánh bạn ít nhất là vi phạm đạo đức Nếu người đánh bạn đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự (16 tuổi) và gây thương tích nặng sẽ bị coi là vi phạm pháp luật
và sẽ bị xử lý hình sự về tội cố ý gây thương tích, làm nhục người khác Việc đưa video có nội dung như trên lên mạng,
Trang 1918
Sản phẩm dự kiến Hoạt động của giáo viên và học sinh
- Đưa tin không phù hợp lên mạng (bao
gồm cả đang chia sẻ tin bài) Tùy theo nội
dung thông tin và hậu quả của việc đăng
tin, mà những hành vi đó có thể là vi phạm
pháp luật hay vi phạm đạo đức
- Công bố thông tin cá nhân hay tổ chức
mà không được phép, gây ảnh hưởng đến
uy tín và danh dự của cá nhân hay tổ chức
là hành vi vi phạm pháp luật
- Gửi thư rác hay tin nhắn rác Những thư
hay tin nhắn nhằm mục đích quảng cáo mà
người nhận không muốn nhận hoặc không
bắt buộc phải nhận theo quy định pháp luật
được gọi là thư hay tin nhắn rác Về bản
chất, quảng cáo bằng tin nhắn không phải
là một hành vi xấu và không vi phạm pháp
luật, nhưng nếu gửi nhiều mà người nhận
đã có phản ứng không muốn tiếp nhận thì
lại trở thành hành vi quấy nhiễu
- Vi phạm bản quyền khi sử dụng dữ liệu
và phần mềm Vấn đề bản quyền không
chỉ đặt ra khi giao dịch trên mạng mà trong
bất cứ hoàn cảnh nào, những sản phẩm
được số hóa và đưa lên mạng rất dễ bị lấy,
phát tán, sửa đổi gây thiệt hại cho chủ sở
hữu
- Bắt nạt qua mạng
- Lừa đảo qua mạng Các hình thức lừa đảo
trên mạng khá phổ biến và tinh vi Nhiều
trường hợp lừa đảo qua mạng gây ra
những thiệt hại rất lớn
gián tiếp cổ vũ bạo lực học đường là hành
vi vi phạm đạo đức
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ học sinh: Suy nghĩ, tham khảo SGK trả lời câu hỏi
+ giáo viên: quan sát và trợ giúp các cặp
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
+ học sinh: Lắng nghe, ghi chú, một học sinh phát biểu lại các tính chất
+ Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau
* Bước 4: Kết luận, nhận định: giáo viên chính xác hóa và gọi 1 học sinh nhắc lại kiến thức
Câu hỏi:
1 Em hãy lấy ví dụ về các vấn đề tiêu cực
có thể này sinh khi tham gia các hoạt động sau trên mạng
a) Tranh luận trên facebook b) Gửi thư điện từ
Trang 2019
Sản phẩm dự kiến Hoạt động của giáo viên và học sinh
- Ứng xử thiếu văn hóa Trên các diễn đàn
mạng hiện nay, có nhiều người tranh luận
thiếu văn hóa, không tôn trọng người đối
thoại, thậm chí chửi tục hay công kích sỉ
nhục lẫn nhau
=> Cần có những quy định pháp luật và
các chuẩn mực đạo đức để đảm bảo lợi ích
chung của cộng đồng người dùng mạng
Ghi nhớ:
Những hành vi vi phạm về đạo đức, pháp
luật và văn hoá khi sử dụng mạng:
- Đưa tin không phù hợp lên mạng
- Công bố thông tin cá nhân không được
phép
- Phát tán thư điện tử, tin nhắn rác
- Vi phạm bản quyền
- Bắt nạt qua mạng
- Ứng xử thiếu văn hoá
- Vi phạm bản quyền, quyền tác giả
1.3 Sản phẩm: Với đối tượng học sinh các trường THPT nói chung và học sinh
trường THPT Tây Hiếu nhận biết được những hành vi vi phạm về đạo đức, pháp luật
và văn hoá khi sử dụng mạng và không để xẩy ra việc học sinh trường THPT Tây hiếu vi phạm về các hành vi vi phạm về đạo đức, pháp luật và văn hoá khi sử dụng mạng như sau:
- Đưa tin không phù hợp lên mạng
- Công bố thông tin cá nhân hay tổ chức mà không được phép
- Gửi thư rác hay tin nhắn rác
- Hiện tượng bắt nạt qua mạng
- Lừa đảo qua mạng, Các chiêu trò lừa đảo
- Ứng xử thiếu văn hóa trên không gian mạng
- Vi phạm bản quyền, quyền tác giả
Trang 2120
2 Giải quyết vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông để tìm hiểu “Một số quy định pháp lí đối với người dùng trên mạng”
2.1 Hoạt động 2: Tìm hiểu một số quy định pháp lí đối với người dùng trên mạng
a) Mục tiêu: Nắm được các văn bản1
a) Các văn bản quy phạm pháp luật
- Các văn bản quy phạm pháp luật gồm nhiều loại
trong đó có: các bộ luật do Quốc hội ban hành và
các nghị định do Chính phủ ban hành để cụ thể hoá
các điều khoản của luật
- Quốc hội Việt Nam đã ban hành nhiều bộ luật liên
quan đến Công nghệ Thông tin (CNTT) như: Luật
Giao dịch điện tử (2005), Luật Công nghệ Thông
tin (2006) và Luật an ninh mạng (2018)
2 Theo em, hành vi chia sẻ lại một tin không phù hợp với pháp luật có là sai không?
học sinh: Thảo luận, trả lời học sinh: Lấy các ví dụ trong thực tế
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ học sinh: Suy nghĩ, tham khảo SGK trả lời câu hỏi + giáo viên: quan sát và trợ giúp các cặp
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
Trang 22trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô
tuyến điện, CNTT và giao dịch điện tử
+ Tháng 6/2021, Bộ Thông tin và Truyền thông ban
hành Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội theo
Quyết định số 874/QĐ-BTTTT ban hành ngày
17/6/2021
b) Các quy định của pháp luật đối với người dùng
trên không gian mạng
- Điều 12 khoản 2 của Luật công nghệ thông tin quy
định cấm "Cung cấp, trao đổi, truyền đưa, lưu trữ,
sử dụng thông tin số" nhằm các mục đích sau đây:
a) Chống Nhà nước Cộng hoà hội chủ nghĩa Việt
Nam, phá hoại khối đoàn kết toàn dân
b) Kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm
lược, gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các
nước, kích động dâm ô, đồi trụy, tội ác, tệ nạn xã
hội, mê tín dị đoan, phá hoại thuần phong mĩ tục
của dân tộc
c) Tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật quân sự, an ninh,
kinh tế, đối ngoại và những mặt khác đã được pháp
luật quy định
d) Xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ
chức, danh dự, nhân phẩm, uy tín của công dân
e) Quảng cáo, tuyên truyền hàng hoá, dịch vụ thuộc
danh mục cấm đã được pháp luật quy định
+ học sinh: Lắng nghe, ghi chú, một học sinh phát biểu lại các tính chất
+ Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau
* Bước 4: Kết luận, nhận định: giáo viên
chính xác hóa và gọi 1 học sinh nhắc lại kiến thức
Câu hỏi:
1.Trong đợt bùng phát dịch Covid-19 vào đầu năm 2021, một cá nhân đã đăng tin sai về hành trình đi lại của một bệnh nhân bị dương tính với virus Covid-19 Sự việc này đã gây hoang mang cho cả một khu dân cư
Theo em, cá nhân trên đã vi phạm điều nào trong bộ các Luật liên quan đến Công nghệ thông tin?
2 Trên mạng hiện nay có rất nhiều quảng cáo sai sự thật Quảng cáo sai về tác dụng của một loại thuốc sẽ bị phạt theo mục nào của điều khoản 101 khoản 1 của Nghị định 15/2020/NĐ-CP?
Trang 2322
học sinh
- Điều 8 khoản 1 trong Luật an ninh mạng cấm sử
dụng không gian mạng để thực hiện hành vi sau
đây:
a) Hành vi quy định tại khoản 1 Điều 18 của Luật
này
b) Tổ chức, hoạt động, cấu kết, xúi giục, mua
chuộc, lừa gạt, lôi kéo, đào tạo, huấn luyện người
chống Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam
c) Xuyên tạc lịch sử phủ nhận thành tựu cách mạng,
phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm
tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng
tộc
d) Thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân
dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội,
gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan Nhà nước
hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền lợi
và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân
khác
e) Hoạt động mại dâm, tệ nạn xã hội, mua bán
người, đăng tải thông tin dâm ô, đồi truỵ, tội ác, phá
hoại thuần phong, mĩ tục của dân tộc, đạo đức xã
hội, sức khoẻ của cộng đồng
g) Xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm
tội
- Một số hành vi vi phạm pháp luật về đưa tin trên
mạng xã hội được cụ thể hoá kèm theo mức phạt
trong Điều 101, khoản 1 của Nghị định
15/2020/NĐ-CP
- Các nguyên tắc để nâng cao tính an toàn khi chia
sẻ thông tin trên môi trường số:
+ Trước khi đăng tin, hãy kiểm tra tin bài có vi
phạm pháp luật hay không
Trang 2423
học sinh
+ Không chia sẻ tin bài vi phạm pháp luật Ngoài ra
cần phải biết tin tức có chính xác không Ngày nay
trên mạng có rất nhiều tin giả, việc chia sẻ một tin
giả chính là tiếp tay cho hành vi tung tin giả
+ Ngay trong cả trường hợp việc đưa tin không vi
phạm pháp luật thì cũng phải cân nhắc hậu quả, nhất
là khía cạnh đạo đức Một tin vô hại với người này
có thể mang lại tai họa cho một người khác
Ghi nhớ:
- Khi đưa tin lên mạng, hãy xem xét nội dung các
tin bài có vi phạm các quy định của pháp luật hay
không Đừng quên rằng, việc chia sẻ một tin vi
phạm luật cũng là vi phạm pháp luật
- Ngay khi tin đưa không phạm pháp luật, vẫn phải
tính đến các hậu quả của nó khi nó vi phạm những
chuẩn mực đạo đức
2.2 Hoạt động 3: Tìm hiểu quyền tác giả và bản quyền
a) Mục tiêu: Nắm được thế nào là quyền tác giả, các vi phạm bản quyền
b) Nội dung: học sinh quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của giáo viên
c) Sản phẩm: học sinh hoàn thành tìm hiểu kiến thức
- Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối
với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
giáo viên:
Em hiểu thế nào là quyền tác giả? Tác giả của một tác phẩm (bức tranh, chương trình máy
Trang 2524
học sinh
- Trong luật sở hữu trí tuệ được Quốc Hội ban
hành ngày 25 tháng 6 năm 2019, quy định quyền
tác giả đối với tác phẩm (bài thơ, bài báo, bức
tranh, hình vẽ, chương trình máy tính, sưu tầm dữ
liệu, ) bao gồm quyền nhân thân và quyền tài
sản Trong đó:
+ Quyền nhân thân bao gồm các quyền: Đặt tên
cho tác phẩm; Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác
phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác
phẩm được công bố, sử dụng; Công bố tác phẩm
hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm; Bảo
vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người
khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm
dưới bất kì hình thức nào gây phương hại đến danh
dự và uy tín của tác phẩm,
+ Quyền tài sản bao gồm các quyền: Làm tác
phẩm phái sinh; Sao chép tác phẩm; Truyền đạt tác
phẩm đến công chúng; Cho thuê bản gốc hoặc bản
sao chương trình máy tính,
b) Vi phạm bản quyền đối với các sản phẩm tin
học
- Vi phạm quyền tài sản hay quyền nhân thân đều
là vi phạm bản quyền Hành vi vi phạm bản quyền
rất đa dạng Sau đây là một số hành vi vi phạm bản
quyền đối với các tác phẩm số:
+ Mạo danh tác giả
+ Công bố mà không được phép
+ Sửa chữa, chuyển thể phần mềm dữ liệu mà
không được phép của tác giả
+ Sử dụng phần mềm lậu, không mua quyền sử
dụng phần mềm đối với các phần mềm phải trả tiền
+ Phá khoá phần mềm, vô hiệu hoá các biện pháp
kĩ thuật do chủ sở hữu quyền tác giả thiết lập
tính) có những quyền gì đối với tác phẩm của mình?
học sinh: Thảo luận, trả lời học sinh: Lấy các ví dụ trong
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
+ học sinh: Lắng nghe, ghi chú, một học sinh phát biểu lại các tính chất
+ Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau
* Bước 4: Kết luận, nhận định: giáo viên
chính xác hóa và gọi 1 học
sinh nhắc lại kiến thức
Câu hỏi:
Ai vi phạm bản quyền trong các tình huống sau?
1 Hoàng mua với giá rất rẻ một thẻ nhớ USB chứa các video âm
Trang 2625
học sinh
+ Làm bản phái sinh, phân phối dữ liệu hay phần
mềm, kể cả bản phái sinh mà không được phép
+ Chiếm đoạt mã phần mềm
+ Đăng tải các tác phẩm, kể cả bản phái sinh mà
không có sự cho phép của chủ sở hữu
c) Tôn trọng bản quyền trong tin học
- Trong tin học, khi mua phần mềm, cần phân biệt
rõ việc mua bản quyền với mua quyền sử dụng
(licence)
+ Khi mua bản quyền thì người mua có quyền thực
hiện các hoạt động kinh doanh đối với tác phẩm
đó giống như cách Google mua Youtube
+ Còn nếu chỉ mua quyền sử dụng thì chỉ được sử
dụng
- Quyền sử dụng phần mềm máy tính theo số máy
được cài đặt Nếu mua quyền sử dụng cho một
máy rồi cài lại cho máy thứ hai là vi phạm bản
quyền
- Trong lĩnh vực tin học, vi phạm bản quyền có thể
gây thiệt hại rất lớn cho người đầu tư vì sản phẩm
có một số đặc tính:
+ Dễ sao chép với chi phí rất thấp
+ Dễ phát tán trên quy mô lớn
- Nhà nước Viêt Nam đã có quy định rất rõ ràng
về những hành vi vi phạm quyền tác giả Ví dụ
nghị định số 131/2013/NĐ-CP quy định những
hành vi vi phạm bản quyền như sau:
+ “Truyền đạt tác phẩm đến công chúng mà không
được phép của chủ sở hữu quyền tác giả” Việc
đưa dữ liệu hay phần mềm của người khác lên
mạng không được phép sẽ bị phạt
nhạc màn người bán đã sưu tầm
từ trên Internet không có thoả thuận gì với tác giả hay ca sĩ biểu diễn
2 Lan mua một phần mềm có bản quyền trên đĩa CD Sau khi cài đặt trên máy tính của mình Lan cài thêm trên máy của một bạn thân
Câu hỏi:
1 Trong các hành vi sau, những hành vi nào là vi phạm bản quyền?
a) Sao chép các đĩa cài đặt phần mềm
b) Một người bạn của em mua tài khoản học một khóa tiếng Anh trực tuyến Em mượn tài khoản để cùng học
c) Phá khóa phần mềm chỉ để thử khả năng phá khóa chứ không dùng
d) Em dùng nhờ một phần mềm trên máy tính của bạn
2: Em hãy nêu ví dụ về một
hành vi vi phạm bản quyền đối với sản phẩm tin học
