NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Cơ sở lí luận
Theo Thông tư 14/2020/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 5 năm 2020, "Phòng học bộ môn" là phòng học được trang bị các thiết bị dạy học chuyên dụng nhằm tổ chức dạy học cho một hoặc một số môn học theo chương trình giáo dục Tại trường THPT, có nhiều phòng học bộ môn phục vụ cho việc giảng dạy.
Vật lí, Hóa học, Sinh học, Công nghệ, Tin học, Ngoại nữ, Âm nhạc, Mĩ thuật, Đa chức năng, Khoa học xã hội
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI nhấn mạnh việc đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại, khuyến khích tính tích cực, chủ động và sáng tạo của người học Cần tập trung vào việc dạy cách học, khuyến khích tự học và tạo điều kiện cho người học tự cập nhật tri thức và kỹ năng Việc chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang hình thức học tập đa dạng, bao gồm các hoạt động xã hội và nghiên cứu khoa học, là rất quan trọng Để thực hiện mục tiêu đổi mới giáo dục toàn diện theo Nghị quyết số 29-NQ/TW, cần nhận thức đúng về bản chất của đổi mới phương pháp dạy học, không phải là loại bỏ phương pháp truyền thống mà là cải tiến để nâng cao hiệu quả Đổi mới phương pháp dạy học cần chuyển từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, từ việc quan tâm đến nội dung học sang việc vận dụng kiến thức và rèn luyện kỹ năng Tăng cường học tập nhóm và đổi mới mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh là những yếu tố cần thiết trong quá trình này.
Học sinh theo hướng cộng tác đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển năng lực xã hội Ngoài việc tiếp thu tri thức và kỹ năng riêng lẻ từ các môn học chuyên môn, cần thiết phải bổ sung các chủ đề học tập tích hợp liên môn để nâng cao khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp.
Cần khuyến khích tính tích cực, tự giác và chủ động của người học để phát triển năng lực tự học thông qua việc sử dụng sách giáo khoa, nghe, ghi chép và tìm kiếm thông tin Điều này sẽ giúp hình thành các phẩm chất linh hoạt, độc lập và sáng tạo trong tư duy.
Có thể linh hoạt chọn lựa giữa các phương pháp chung và phương pháp đặc thù trong môn học Tuy nhiên, bất kỳ phương pháp nào cũng cần tuân thủ nguyên tắc “Học sinh tự mình hoàn thành nhiệm vụ nhận thức với sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên” Đây chính là mục tiêu vĩnh viễn của quá trình giáo dục.
Việc áp dụng phương pháp dạy học phù hợp với các hình thức tổ chức đã trở thành yêu cầu thiết yếu Người dạy cần dựa vào mục tiêu, nội dung, đối tượng và điều kiện cụ thể để lựa chọn hình thức tổ chức như học cá nhân, học nhóm, học trong lớp hoặc học ngoài lớp Đặc biệt, cần chuẩn bị kỹ lưỡng về phương pháp cho các giờ thực hành nhằm đảm bảo rèn luyện kỹ năng thực hành, áp dụng kiến thức vào thực tiễn và tăng cường hứng thú cho người học.
Cần đảm bảo sử dụng đầy đủ và hiệu quả các thiết bị dạy học tối thiểu đã được quy định Ngoài ra, có thể sử dụng các đồ dùng dạy học tự làm nếu phù hợp với nội dung bài học và đối tượng học sinh Việc tích cực áp dụng công nghệ thông tin trong quá trình dạy học cũng rất quan trọng.
Quá trình dạy học là một hệ thống toàn vẹn với các thành tố tương tác, tạo ra chất lượng giáo dục mới Mục tiêu của quá trình này quy định nội dung chương trình, được truyền đạt cho học sinh qua phương pháp phù hợp với từng lứa tuổi, do giáo viên thực hiện Để đảm bảo việc truyền đạt hiệu quả, cần có điều kiện về cơ sở vật chất Các thành tố trong hệ thống này phải được liên kết chặt chẽ để đạt được kết quả đầu ra như mong muốn.
Việc xây dựng PHBM tại các trường THPT là một chiến lược quan trọng trong đổi mới phương pháp dạy học, giúp học sinh làm quen với môi trường khoa học và có kiến thức thực tiễn Đồng thời, điều này cũng tạo điều kiện thuận lợi cho công tác giảng dạy của giáo viên Do đó, các trường coi đây là một trong những mục tiêu chiến lược để đạt được thành công trong việc “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và hướng tới xây dựng trường chuẩn Quốc gia.
Sự ra đời của PHBM là một xu hướng khách quan và quy luật tất yếu, khẳng định tầm quan trọng của nó trong giáo dục Việc xây dựng PHBM hiện nay là yêu cầu cần thiết đối với các trường phổ thông ở Việt Nam.
PHBM không chỉ tăng tần suất sử dụng và độ bền của TBDH mà còn mang lại lợi ích kinh tế bằng cách giảm thiểu việc di chuyển thiết bị giữa các lớp học, từ đó tránh hư hỏng và tiết kiệm thời gian Hơn nữa, giáo viên không thể giảng dạy hiệu quả khi xung quanh có sẵn các TBDH, vì vậy việc khai thác triệt để các thiết bị này là rất cần thiết để tối ưu hóa quá trình dạy và học.
Các tủ và giá đựng thiết bị được thiết kế theo tiêu chuẩn quy định, bao gồm các loại tủ chuyên dụng cho hoá chất, tiêu bản và dụng cụ khác, nhằm bảo quản thiết bị một cách tốt nhất Việc này giúp tránh tình trạng "Phòng thiết bị" tại các trường học, nơi mà thiết bị thường bị chất đống trong kho Nhiều thiết bị thậm chí vẫn còn nguyên hộp hoặc đã hết hạn sử dụng mà cán bộ quản lý và giáo viên bộ môn chưa hề hay biết.
Giáo viên tâm huyết với việc dạy học thường gặp khó khăn khi vận chuyển thiết bị dạy học đến từng lớp Họ buộc phải lựa chọn những thí nghiệm với dụng cụ nhẹ, gọn và an toàn Việc mang theo các thiết bị nặng như máy chiếu và máy vi tính cũng là một thách thức lớn Đặc biệt, giáo viên dạy Hóa học gặp khó khăn trong việc vận chuyển dụng cụ thủy tinh dễ vỡ và hóa chất độc hại Để khắc phục những khó khăn này, việc dạy học tại các phòng học bộ môn (PHBM) là một giải pháp hiệu quả.
Chỉ có PHBM mới đủ điều kiện lắp đặt các phương tiện dạy học hiện đại, điều này rất quan trọng trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ Việc sử dụng các phương tiện nghe nhìn, bao gồm khối mạng thông tin và khối chuyển tải thông tin, đã trở nên phổ biến trong giáo dục Tuy nhiên, để sử dụng hiệu quả các phương tiện này, cần phải có khối chuyển tải thông tin được lắp đặt cố định tại PHBM Do tính chất cồng kềnh, dễ vỡ và đắt tiền của các thiết bị này, nếu không có PHBM, chúng sẽ chỉ nằm chờ ở kho và không được khai thác hiệu quả.
Phương pháp học bám sát thực tiễn (PHBM) không chỉ nâng cao năng lực thực hành của giáo viên (GV) mà còn yêu cầu họ cải thiện trình độ tiếp cận với khoa học công nghệ Nhiều GV hiện nay vẫn gặp khó khăn trong năng lực sư phạm và chuyên môn do thói quen đọc chép và tâm lý ngại chuẩn bị tài liệu dạy học Để sử dụng thành thạo các tài liệu dạy học hiện đại, GV cần không ngừng học hỏi và nâng cao kỹ năng Việc tổ chức dạy học theo PHBM giúp nâng cao trình độ chuyên môn của GV, đồng thời phát triển năng lực thực hành, tư duy logic và sáng tạo của cả thầy và trò Qua việc sử dụng thường xuyên, GV sẽ trở nên thành thạo trong việc sử dụng tài liệu dạy học, từ đó tạo ra một không khí học tập nghiêm túc và hiệu quả.
Cơ sở thực tiễn
Sau gần 10 năm đổi mới, nền giáo dục Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực và thành tựu đáng khích lệ Tại Nghệ An, giáo dục đã phát triển về quy mô và chất lượng, với thành tích nổi bật trong việc duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt là trong kết quả học sinh giỏi quốc gia và quốc tế Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần xem xét, như Nghị quyết Đại hội XIII đã chỉ ra rằng giáo dục và đào tạo chưa trở thành động lực then chốt cho phát triển kinh tế - xã hội, và lĩnh vực văn hóa, xã hội vẫn chưa có nhiều đột phá.
Trong những năm gần đây, phương pháp dạy học các môn tự nhiên ở trường THPT đã có những chuyển biến tích cực, chuyển từ học tập thụ động sang học tập chủ động Giáo viên chú trọng phát triển năng lực thực hành cho học sinh, đáp ứng chương trình GDPT 2018 Các hình thức dạy học tích cực được áp dụng, làm cho việc học trở nên hứng thú hơn Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin trong dạy học đã tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh tự khám phá tri thức mới, giảm sự phụ thuộc vào giáo viên.
Tuy nhiên, năng lực của GV trong việc tiếp cận với chương trình đổi mới phương pháp dạy học ở các trường và các địa phương không đồng đều
Nhiều GV chỉ chú trọng việc rèn luyện các dạng bài tập để luyện thi đại học, học sinh học để vượt qua các kì thi
Nhiều giáo viên vẫn chưa nắm vững bản chất và quy trình của phương pháp giảng dạy PHBM, dẫn đến sự lúng túng trong việc thiết kế các hoạt động học tập trong lớp.
Số lượng PHBM ở trường còn hạn chế, và sự chồng chéo thời khóa biểu giữa các giáo viên chưa được khắc phục Ngoài ra, công tác đánh giá và xếp loại giáo viên cũng gặp khó khăn Để khắc phục những hạn chế này, cần tích cực đổi mới phương pháp dạy học, trong đó việc vận dụng PHBM hiệu quả là rất cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục Nhiều công trình nghiên cứu và giải pháp đã được đề xuất, cùng với những cách làm hay và thiết thực đã được áp dụng trong thực tiễn.
Thực trạng phòng học bộ môn ở trường trung học phổ thông Tân Kỳ 3- tỉnh Nghệ An
Trường THPT Tân Kỳ 3 hiện có 06 phòng học bộ môn (PHBM) bao gồm Hóa học, Vật lý, Ngoại ngữ, Tin học, Sinh học và Ngoại ngữ, cùng với 01 phòng học thông minh Tuy nhiên, trường chưa có phòng mỹ thuật, âm nhạc và khoa học xã hội, dẫn đến việc tạm thời sử dụng các phòng học khác để bố trí thiết bị dạy học Điều này gây khó khăn trong việc sắp xếp thời khóa biểu.
Với sự gia tăng ổn định về số lượng học sinh và lớp học hiện nay, cần tiếp tục đầu tư xây dựng thêm phòng học bộ môn (PHBM) để đáp ứng nhu cầu dạy học trong thời gian tới.
Phòng học bộ môn Vật lí tại trường được trang bị đầy đủ nội thất và thiết bị theo tiêu chuẩn của Bộ GD&ĐT Diện tích phòng chuẩn bị từ 20 m² đến 30 m² và phòng thực hành trên 60 m², với hai cửa ra vào và cửa sổ, đảm bảo ánh sáng tự nhiên và hệ thống đèn chiếu sáng nhân tạo Ngoài ra, phòng còn có hệ thống tủ, giá và phòng cháy chữa cháy đạt tiêu chuẩn quy định, cùng với việc bố trí liền kề giúp thuận tiện cho công tác chuẩn bị.
Phòng học bộ môn Hóa học tại trường được trang bị đầy đủ, đáp ứng nhu cầu dạy và học Hệ thống thoát nước và máy hút mùi khử độc giúp ngăn ngừa ô nhiễm môi trường Ngoài ra, phòng chuẩn bị liền kề và liên thông với phòng học, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong việc chuẩn bị thí nghiệm trước mỗi tiết dạy.
Phòng học bộ môn Sinh học của nhà trường được trang bị đầy đủ mẫu vật, tranh ảnh và thiết bị theo danh mục quy định Các phương tiện âm thanh, máy tính và máy chiếu được kết nối mạng, đảm bảo cho hoạt động dạy học thực hành và thực nghiệm diễn ra hiệu quả.
Phòng học Ngoại ngữ của nhà trường hiện có 24 cabin, nhưng không thể sử dụng do lỗi hệ thống điều hành, dẫn đến việc không triển khai được hoạt động dạy và học.
Phòng Tin học có 02 phòng với tỷ lệ 02 học sinh/máy, tất cả máy tính đều kết nối với máy chủ của giáo viên Tuy nhiên, thiết bị máy móc đã sử dụng lâu năm và cũ, dẫn đến tình trạng hư hỏng và tốn kém trong việc bảo trì, bảo dưỡng.
Phòng học thông minh: có 01 phòng học thông minh tivi 95 inch kết nối internet và tích hợp nhiều phần mềm tiện ích
Phòng chứa thiết bị: có 01 phòng chứa thiết bị đủ diện tích để bố trí các giá, các tủ chứa thiết bị phù hợp, khoa học
Phòng học bộ môn (PHBM) của trường được thiết kế với nền và sàn dễ vệ sinh, không trơn trượt, không có kẽ hở, không bị biến dạng, chống ẩm và chịu được hóa chất Phòng có hai cửa ra vào và cửa liên thông với phòng chuẩn bị, đảm bảo đủ ánh sáng tự nhiên và thông gió Bàn ghế được sắp xếp đúng quy định, phù hợp với các hình thức dạy học Trang thiết bị dạy học được bố trí hợp lý, bao gồm projector, máy tính và hệ thống âm thanh Phòng Tin học được trang bị máy chủ và hệ thống mạng, đáp ứng các yêu cầu an toàn và kỹ thuật cơ bản.
Yêu cầu về an toàn và kỹ thuật cho PHBM đã được chú trọng, bao gồm các hệ thống cấp điện, cấp thoát nước, thoát khí thải, kiểm soát mùi và hơi độc, xử lý chất thải, phòng chống cháy nổ, tủ thuốc y tế, và quạt hút cho các phòng Hóa học và Vật lý.
Các thiết bị dạy học trong PHBM được trang bị đầy đủ, giúp phát huy tối đa ưu thế của phương pháp này PHBM đáp ứng hiệu quả yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
3.3 Th ự c tr ạ ng qu ả n lí phòng h ọ c b ộ môn ở tr ườ ng trung h ọ c ph ổ thông Tân K ỳ 3
* Thực trạng quản lí đầu tư, xây dựng, mua sắm thiết bị dạy học phòng học bộ môn
Quản lý đầu tư và mua sắm thiết bị dạy học phòng bộ môn là một trong những yếu tố quan trọng trong quản lý trường học Khảo sát ý kiến từ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên thiết bị cho thấy nhà trường đã triển khai các giải pháp hiệu quả trong việc quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học.
Trường đã đầu tư vào các thiết bị dạy học hiện đại, không chỉ đáp ứng yêu cầu tối thiểu mà còn nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện Công tác quản lý và sử dụng thiết bị dạy học được chú trọng từ khâu lập kế hoạch đến triển khai thực hiện Hằng năm, một phần kinh phí chi thường xuyên được bố trí để mua sắm và bổ sung thiết bị dạy và học, đảm bảo điều kiện tốt nhất cho công tác dạy và học.
Tiêu chí quản lý thiết bị dạy học ở PHBM bao gồm việc theo dõi tài sản và thiết bị, đảm bảo đầy đủ hồ sơ sổ sách theo quy định Cần bố trí và sắp xếp hợp lý phòng, kho để lưu trữ sách và thiết bị, cũng như phân loại thiết bị dạy học Ngoài ra, cần có lãnh đạo phụ trách và phân công cán bộ chuyên trách để theo dõi cơ sở vật chất kỹ thuật theo quy định.
Việc sắp xếp thiết bị và vật dụng của nhân viên quản lý thiết bị chưa được gọn gàng, dẫn đến việc xem nhẹ công tác quản lý phòng thí nghiệm và phòng thực hành bộ môn, như việc để bẩn và không thường xuyên vệ sinh lau chùi.
* Thực trạng quản lí sử dụng, khai thác, bảo quản thiết bị phòng học bộ môn
Tất cả các PHBM của trường đã thiết lập hồ sơ lưu, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý PHBM và làm cơ sở cho việc đăng ký kiểm tra kỹ thuật nhằm công nhận PHBM đạt chuẩn.
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lí PHBM đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục PT tại trường THPT Tân Kỳ 3
4.1 Nâng cao nh ậ n th ứ c cho cán b ộ , giáo viên, h ọ c sinh v ề v ị trí, vai trò c ủ a phòng h ọ c b ộ môn
Biện pháp đầu tiên và quan trọng nhất trong giáo dục phổ thông là nâng cao nhận thức, từ đó dẫn đến hành động đúng đắn và tìm ra giải pháp hiệu quả để khắc phục những yếu kém hiện tại Để theo kịp xu hướng phát triển toàn cầu, giáo dục phổ thông cần không ngừng cải cách và đổi mới Toàn quốc đang quyết liệt thực hiện chủ trương đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục, coi đây là chìa khóa phát triển xã hội Công tác triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới và thay sách giáo khoa đang được thực hiện gấp rút Tuy nhiên, hiệu quả của chương trình mới phụ thuộc lớn vào năng lực của đội ngũ nhà giáo, những người giữ vai trò quan trọng trong ngành giáo dục Sự thay đổi tích cực trong nhận thức về vai trò của phương pháp dạy học bằng phương tiện học tập sẽ là điểm sáng trong việc đổi mới phương pháp dạy học, đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Biện pháp này nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh về tầm quan trọng của phương pháp học bám môn (PHBM) trong việc đổi mới giáo dục phổ thông Điều này nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện hiện nay Việc biến nhận thức thành ý thức và hành động trách nhiệm trong quản lý, sử dụng hiệu quả PHBM của từng thành viên trong nhà trường sẽ giúp phát triển nhà trường thành “nhà trường hiệu quả”.
Biện pháp này giúp cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nắm rõ quan điểm của Đảng, Nhà nước và địa phương về vai trò, vị trí, nhiệm vụ và mục tiêu phát triển giáo dục, đặc biệt là giáo dục trung học phổ thông Đồng thời, họ cũng hiểu đầy đủ các quy định của ngành, từ Luật giáo dục, Quy chế, Điều lệ đến các văn bản hướng dẫn liên quan đến hoạt động dạy học ở phổ thông bậc học.
Đội ngũ cán bộ quản lý cần hiểu rõ các chủ trương và chính sách của Đảng, Nhà nước, cũng như các quy định pháp luật liên quan đến giáo dục Đặc biệt, cần chú trọng đến công tác đổi mới quản lý giáo dục theo tinh thần của Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XI và Nghị quyết Trung ương VI.
Trong thời kỳ đổi mới, tỉnh Nghệ An chú trọng phát triển giáo dục, khoa học và công nghệ thông qua các văn bản chỉ đạo và hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới Đồng thời, các văn bản này cũng đảm bảo cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học cho các cấp học, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong toàn tỉnh.
Bồi dưỡng nhận thức chính trị, phẩm chất và đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ, giáo viên và nhân viên là rất quan trọng Cần tăng cường tuyên truyền về vai trò của Phương pháp học bám (PHBM) để nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của nó trong việc đổi mới giáo dục phổ thông Việc nắm vững nội dung và phương pháp quản lý sẽ giúp chỉ đạo công tác quản lý PHBM hiệu quả, đáp ứng mục tiêu giáo dục và phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Tổ chức thực hiện Đối với cán bộ quản lí
Tổ chức cần chỉ đạo nghiên cứu toàn diện các văn bản, chỉ thị và hướng dẫn từ ngành cũng như cơ quan quản lý cấp trên, đồng thời tham gia đầy đủ các lớp tập huấn.
Sở GD&ĐT đã triển khai các phương pháp giáo dục và thiết bị dạy học (PHBM và TBDH) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Qua đó, việc tuyên truyền cho cán bộ giáo viên, nhân viên và học sinh trong trường sẽ giúp họ hiểu và áp dụng những kiến thức này vào thực tiễn.
Quản lý PHBM hiệu quả phụ thuộc vào nhận thức và ý thức chủ động của Hiệu trưởng Do đó, Hiệu trưởng cần hiểu rõ vai trò và tầm quan trọng của PHBM để đưa ra các chủ trương và giải pháp phù hợp với thực tiễn của nhà trường.
Người quản lý cần không ngừng học tập về chuyên môn, lý luận chính trị và quản lý giáo dục để nâng cao kiến thức quản lý trường học trong bối cảnh đổi mới giáo dục Họ nên học hỏi từ đồng nghiệp, lắng nghe và tự điều chỉnh bản thân Việc tham quan các trường đạt chuẩn Quốc gia với mô hình quản lý PHBM hiệu quả sẽ giúp họ rút ra kinh nghiệm và áp dụng vào thực tiễn Cần xây dựng kế hoạch bồi dưỡng nhận thức cho giáo viên và nhân viên, có thể mời giảng viên chuyên ngành để nâng cao trình độ cho giáo viên Qua đó, tổ chức cho giáo viên nghiên cứu và học tập về lý luận và khoa học PHBM, đồng thời người quản lý phải chủ động dẫn dắt và tạo điều kiện cho quá trình này.
GV từng bước áp dụng trong QTDH, phù hợp với đặc trưng của môn học và khả năng của mỗi GV, trình độ của HS
Tổ chức học tập và nghiên cứu đầy đủ các chế định về giáo dục và đào tạo, đặc biệt là các văn bản mới như tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường THPT, chuẩn hiệu trưởng, chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT, và tiêu chuẩn trường trung học đạt chuẩn quốc gia Điều này nhằm nâng cao nhận thức về việc cần đổi mới quản lý hoạt động dạy học, hướng tới chuẩn hóa trường học một cách toàn diện, đặc biệt đối với các tổ trưởng chuyên môn.
Theo Thông tư 14/2020/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 5 năm 2020 của Bộ GD&ĐT Ban hành Quy định về PHBM của cơ sở giáo dục phổ thông quy định rõ:
Tổ trưởng chuyên môn có trách nhiệm tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động và thời khóa biểu của phòng học bộ môn theo từng tuần, tháng, học kỳ và năm học Họ cũng giám sát hoạt động của phòng học bộ môn theo quy định của cơ sở giáo dục phổ thông Do đó, Tổ trưởng chuyên môn cần nhận thức rõ tầm quan trọng của phòng học bộ môn (PHBM) cùng với vai trò và nhiệm vụ của mình để chỉ đạo tổ chuyên môn dạy học tại PHBM một cách hiệu quả.
Người tổ trưởng chuyên môn cần được bồi dưỡng thường xuyên về chuyên môn và nghiệp vụ quản lý để phát triển nhân cách tổng hòa của giáo viên, nhà sư phạm và nhà tổ chức hoạt động chuyên môn Với nhận thức đúng và toàn diện, tổ trưởng sẽ nắm bắt các định hướng chuyên môn về PHBM từ Sở GD&ĐT và nhà trường, từ đó xây dựng kế hoạch và giải pháp thực hiện hiệu quả Việc lựa chọn giáo viên có năng lực chuyên môn tốt là yếu tố quan trọng để nâng cao vai trò của PHBM trong đội ngũ giáo viên và nhân viên.
Trong môi trường giáo dục, giáo viên và nhân viên là lực lượng lao động chủ chốt, đóng vai trò quan trọng trong quá trình giảng dạy và học tập, đặc biệt là trong phương pháp dạy học tích cực.
Giáo viên (GV) đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sản phẩm giáo dục và quyết định chất lượng dạy học Do đó, cần tạo điều kiện cho GV và nhân viên (NV) được bồi dưỡng chuyên đề về phương pháp học bám (PHBM) và đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) Việc này giúp GV đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong nghề dạy học Để tăng cường nhận thức cho GV và NV, có thể tổ chức các lớp bồi dưỡng ngắn hạn hoặc trên chuẩn, tại chức nhằm nâng cao nhận thức chính trị và chuyên môn nghiệp vụ.
Thực nghiệm sư phạm
Đề tài “Một số biện pháp quản lí nâng cao hiệu quả phòng học bộ môn tại trường THPT Tân Kỳ 3” nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông đã được triển khai Chúng tôi đã đề xuất các hướng quản lý và tổ chức dạy học sử dụng PHBM phù hợp với Nghị quyết 29-NQ/TW và Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị Hoạt động thực nghiệm được thực hiện để kiểm tra tính đúng đắn của đề tài, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại Nghệ An và đáp ứng chương trình GDPT mới trên toàn quốc.
5.2 Đố i t ượ ng, đị a bàn, th ờ i gian th ự c nghi ệ m
5.2.1 Đối tượng, địa bàn thực nghiệm
Chúng tôi đã thực hiện đề tài tại trường THPT Tân Kỳ 3, tiến hành khảo sát để thu thập thông tin về thực trạng dạy học sử dụng PHBM Bảng thống kê danh sách các lớp học và giáo viên tham gia dạy thực nghiệm và dạy đối chứng cho thấy số lượng học sinh tham gia tương đối đồng đều, với điều kiện học tập và trình độ không khác xa nhau Giáo viên giảng dạy đều là những người nhiệt tình, có trách nhiệm và kinh nghiệm, tạo điều kiện thuận lợi cho việc khảo sát và đối chiếu kết quả học tập của học sinh, từ đó đưa ra những kết luận khách quan và đáng tin cậy.
Thực nghiệm được thực hiện trong tiết học PHBM và lớp học thông thường, với các tiết thực nghiệm và đối chứng diễn ra song song tại các đơn vị lớp học.
Chúng tôi đã tiến hành thực nghiệm tiết thực hành môn Hóa học khối 10 ở 2 lớp 10A11 và lớp 10A6 tại phòng thực hành Hóa
Quá trình triển khai thực nghiệm được chúng tôi tiến hành qua các bước như sau:
- Chuẩn bị các phương tiện dạy học, thiết kế giáo án theo hướng đề xuất của đề tài
- Trình bày rõ mục đích thực nghiệm, chỉ rõ phương pháp đổi mới cần thực hiện
- GV dạy thực nghiệm nghiên cứu bài soạn, chia sẻ những khó khăn, thắc mắc cũng như bổ sung ý kiến để hoàn chỉnh giáo án
- Các lớp thực nghiệm, GV tiến hành dạy học theo giáo án đề xuất, các lớp đối chứng giáo viên dạy học trên lớp bình thường
Sau tiết học, các giáo viên dạy thực nghiệm và dạy đối chứng đã tiến hành trao đổi, thảo luận và tổ chức cho học sinh lớp thực nghiệm và lớp đối chứng kiểm tra với cùng một số câu hỏi.
- Đánh giá kết quả thực nghiệm qua tiết học ở PHBM dựa vào kết quả của học sinh làm bài kiểm tra khảo sát nhanh
(giáo án thực nghiệm ở phần phụ lục 1, nội dung câu hỏi kiểm tra phụ lục 2)
5.4 K ế t qu ả kh ả o sát th ự c nghi ệ m:
Sau khi thu thập, phân tích, tổng hợp qua các phiếu điều tra, kết quả cho thấy như sau: Đối với học sinh:
Lớp thực nghiệm Lớp đối chứng
Lớp SS Nam Nữ Lớp SS Nam Nữ
Kết quả kiểm tra thường xuyên (10’) chương Phản ứng oxi hóa - khử sau khi thực hiện dạy học ở PHTM ở lớp thực nghiệm (phụ lục 3)
Lớp Số HS kt Điểm
Từ kết quả xử lí số liệu thực nghiệm, nhận thấy:
Chất lượng học tập ở các lớp thực nghiệm vượt trội so với các lớp đối chứng, điều này chứng tỏ rằng mục đích của thực nghiệm đã được hoàn thành, đồng thời khẳng định tính khả thi và hiệu quả của phương pháp dạy học (PPDH).
Trong quá trình dạy học, giáo viên cần chú trọng tổ chức các hoạt động học tập trực quan và thí nghiệm thực hành để giúp học sinh chiếm lĩnh tri thức, phát huy khả năng sáng tạo và phát triển phẩm chất, năng lực Điều này không chỉ hình thành ý thức học tập mà còn giúp học sinh tìm ra các biện pháp giải quyết vấn đề trong học tập Phương pháp giảng dạy theo hướng sử dụng PHBM là một trong những định hướng đổi mới quan trọng hiện nay, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học và hoàn thành nhiệm vụ giáo dục toàn diện tại trường THPT.
Chúng tôi khảo sát trên 49 giáo viên, kết quả thu được ở phần phụ lục 4
