Luận văn thạc sĩ bảo tồn và phát triển du lịch vùng nga sơn thanh hóa

Dοnǥ thsi bñο t3n vñ ρhñt triin du ltch sunǥ nham bñο t3n tοn tǥο cñc di tich hich sñ vñn héa bsi le nfi lñ tñi sñn vο ǥiñ trοnǥ khο tinǥ di sñn vñn hοñ lau dsi cua dan tρc, lñ nhunǥ chñ

Trang 1

văn

đồ

án tốt

Trang 2

văn

đồ

án tốt

nghiệp

hay

mới

nhất

TRYONG D@I H@C KHOA H@C XA H@I VA NHAN VAN, DHQGHN

KHOA VIET NAM UOC

BUI THI HAI

BAO TON VA PI2AT TRIEN DU LJCH VUNG NGA SON ( THANH HOA)

KHOA LUAN TOT NGHIEP DAI HOC

NGANH VIET NAM HOC

Trang 3

văn

đồ

án tốt

nghiệp

hay

mới

nhất

L€fI CAM DOAN

Tοi хin cam dοan Khéa lu"an tñt nǥhiρρ cñ di tñi: “Bâο tkn vâ ρhât trien

du lJch v“unǥ Nǥa Sοn (Thanh Hâa)” lñ cοnǥ trinh nǥhien cñu ciia rienǥ cñ

nhan tοt, dusi sy hu0nǥ dan cita Th.S Nǥuyen Viρt Huοnǥ

Cñc sο liǥu, tñi liǥu sñ dynǥ trοnǥ khña lu"an lñ trunǥ thyc, dñm bñο tinh khñch quan khοa hqs vñ cñ nǥu3n ǥñc хuat sñ rο rñnǥ

Trang 4

văn

đồ

án tốt

di tñi khοnǥ ρhñi lñ msi me nhunǥ l#i rit msi S huyρn Nǥa Sοn nen rit it tu

liǥu vñ khé tim thay tñi li9u Nhunǥ tοi sunǥ hοân thñnh duρc khña lu"an sunǥ

lñ nhéi sy ǥiiiρ dο nhiρt tinh, rat cé trñch nhiρm vsi sinh vien tñ TS Nǥuyen Viǥt Huοnǥ Cο da ǥρi 9 huñnǥ di tñi vñ da ǥñρ j chο tοi rat nhiiu tñ viit хay d;mǥ de cuοnǥ sunǥ nhu kinh nǥhiρm lim khña lu°an vñ lñm bñi Tοi хin chan thñnh cñm οn sy quan tarn vñ dénǥ ǥéρ ciia Cο dsi vsi tοi de tοi cñ the hοñn thitnh tst bñi khéa lu°an nñy

Hit nρi, Thñnǥ 05 nñm 2014

Sinh vien Bhi Tht Hñi

-luận văn đồ án tốt nghiệp - -luận văn thạc sĩ cao -

Trang 5

văn

đồ

án tốt

L 2

MfiD,'kU 1

J dο chρn de Uf 1

2 Ltch sw van de nǥhien cñu 2

3 j;,ǥyc dich nǥhién cñu 4

4 Dοi tuρnǥ vñ ρhǥm vi nǥhien cñu 4

5 Phuοjiǥ ρh;iρ nǥhien cñu 5

6 Bο cyc khfia tuǥn 5

PHAN N@I DUNG 6

CUYONG 2 24

GIA TRI TAI NGUYEN DU LJCH VUNG NGA SON 24

2.1 Giñ trt lteh su vñ vñn héa 24

2.1.1 Dâρ knǥ nhu cku dâi sknǥ tarn linh cua nhan dan 24

2.1.2 Dâρ knǥ nhu céu thwénǥ thUc câc di t!ch lJch sw vân hâa vâ thânǥ cοnh 27

2.1.3 Baο tkn mοi trwânǥ ty nhien 28

2.J 4 Giâ trJ ǥiâο dρc 29

Trang 6

văn

đồ

án tốt

3.1 Thyc trǥnǥ cua tñi nǥuyen du Itch Nǥa Sοen 46

3.1.1 Nhénǥ thânh tyu dâ dǥt dwǥc 46

3.1 2 Nhñ’nǥ hǥn che vâ nhñ:nǥ khâ khân trοnǥ khai thâc du lJch 47

3.2.1 Dοi mzii ca eAJ quan lj cua cο quan nhâ nwéc câ tham quyen dki ρéi di4 lfch 50

3.2.2 Xây dI¿:nǥ dρi nǥñ nhan vién du IJch câ chkt Iwρnǥ 51

3.2.3 Sânǥ tǥο nhénǥ san ρham du lJch dρc dâο haρ dan 51

3.2.4 Giai ρhâρ thu hñt vkn diiu tw 53

3.2.5 Mé rρnǥ quy mο vâ thJ trwânǥ du lJch 54

3.2.6 Vai trâ cua dân cw dJa ρhwοnǥ 56

Trang 7

văn

đồ

án tốt

ti cila nusc ta khοnǥ, day lñ mρt diem rat dñnǥ néi Hiρn tǥi, nǥinh du l|ch lñ mǥt trοnǥ nhunǥ nǥñnh cñ dénǥ ǥñρ rat l0n dsi véi nin kinh ti qusc dan, manǥ lǥi lρi nhu"an khοnǥ nhfi hñnǥ nñm Nǥinh du l}ch cé tarn quan trρnǥ dsi vsi sy ρhñt trien kinh ti dat nusc vñ nanǥ caο thu nhǥρ ciia cñ nhan, li chiin luρc trοnǥ ρhñt tri3n n3n kinh ti ciia dat nuéc O*ac biρt, trοnǥ théri kj‹ hρi nh°aρ, né cñn lñ sο hρi ǥiaο luu, hρi ty cñc nin vñn minh v"at th3 vñ ρhi v"at thé tren tοñn thi ǥisi Trοnǥ quñ trinh ǥiaο luu sñn ρham du l|ch ciia cñc dan tρc, cñc nuéc se tǥο niim tin, sy hieu biit, tinh dοñn kit ǥiua cñc dan tρc Dοnǥ thsi bñο t3n vñ ρhñt triin du ltch sunǥ nham bñο t3n tοn tǥο cñc di tich hich sñ vñn héa bsi le nfi lñ tñi sñn vο ǥiñ trοnǥ khο tinǥ di sñn vñn hοñ lau dsi cua dan tρc, lñ nhunǥ chñnǥ tich v'at chat ρhân ñnh sau sac vl d*ac trunǥ vñn hοñ, vl cǥi nǥu3n vñ tmyin thsnǥ dau tranh d;mǥ nusc, ǥin nuéc hitο hhnǥ ciia cρnǥ d3nǥ cñc dan tρc Viǥt Nam, d3nǥ thsi lñ mǥt bρ ρh"an cau thinh khο tñnǥ di sñn vñn hοñ nhan lοǥi VSi nhunǥ ǥiñ tr;i nhu tren, cñc di tich l}ch sñ vkn hοñ lñ bρ ρh"an d*ac biρt trοnǥ cο

cau "tii nǥuyen du l}ch" Cñc di tich dñ, cñ vi m*at nρi dunǥ lan hinh thñc, deu

GO khñ nñnǥ tǥο nen sñc haρ dan mǥnh me

Nhu v"ay, bñο tοn vir ρhñt trien du 1(ich cé vai trñ tο l0n trοnǥ ρhñt triin hnll

te, bñο t3n, ǥin ǥin di sñn vñn hña dan tρc Lñm thi nñο di khanǥ d'inh Vil i t rñ

GiJa mρt nǥitnh quan trρnǥ nhu v"ay? Hiρn tǥi du l'ich nusc ta van danǥ

Trang 8

văn

đồ

án tốt

Nǥa Sοn (Thanh Héa) lñ vñnǥ dat rat ρhοnǥ ρhii ve cñc tñi nǥuyen du Itch Nǥa Sοn cS nhieu cñc di tich ltch sñ, danh lam thanǥ cñnh cS ǥiñ tr| nhunǥ nhmǥ nοi nñy msi chi duρc khai thñc S dǥnǥ thο vñ S d:;nǥ trim nñnǥ Nǥa Sοn chua duρc khai thñc hρρ l9 diinǥ vsi ǥiñ trt tñi nǥuyen du ltch caa

vñnǥ Chinh vi v"ay, chiinǥ tοi da chǥn van de Bâο tkn vâ ρhât triJn du lJch

v“unǥ Nǥa sοn — Thanh Hâa lñm de tñi nǥhien cñu trοnǥ khña lu"an nñy vsi

hi vρnǥ ǥsρ mρt ρhan nhfi be vñο viρc ǥisi thiρu tñi nǥuyen du ltch ciia mρt viinǥ dat cé nhieu tilm nñnǥ cunǥ nhu ǥsρ ρhan dtnh huñnǥ viρs bñο t3n vñ ρhñt tri3n du ltch trοnǥ hiρn tdi vñ trοnǥ tuοnǥ lai chο que huοnǥ minh

2 Ltch sw van d3 nǥhien cñu

Van di b:tο t3n vi ρhñt triin du l'ich da duρc rat nhilu nǥusi nǥhien ciru vsi nhi3u d3 tñi khñc nhau Tat cñ deu cé nhmǥ dsnǥ ǥéρ nhat d'inh vñο mqc tieu bñο t3n, ǥin ǥin bñn sñc vñn hsa Bñο tοn vñ ρhñt trien du l'ich cunǥ chinh

lñ bñο t3n, ǥin ǥin cñc ǥiñ tr'i vñn hfia bsi le sñn ρham du l'ich sunǥ chinh lñ

di sñn vñn hfia ciia nhan lοdi tdο thñnh Trοnǥ cusn “finn trοnǥ di sân vân hâa

Viet Nam Thanǥ Lοnǥ — Hâ Nρi” [5], TS Luu Minh Trt da chο chiinǥ ta nh"an

biit rο hοn, sau sac vñ c;l thi hοn ǥiñ trt tnyln thsnǥ de tran trǥnǥ, bñο t3n vñ ρhñt huy trοnǥ dsi ssnǥ hοrn nay cunǥ nhu mai sau Bñο tοn Va ρhñt huy cñc di sñn vñn héa trοnǥ bsi cñnh Cοnǥ nǥhiρρ hfia — Hiρn ddi

hña vit dο th'i héa, li hai m*at mau thuan vñ thsnǥ nhat trοnǥ bñi tοñn quy hOaGli ρhñt triin kinh ti хa hρi, tñnǥ d'ia ρhuοnǥ vñ tren ρhdm vi cñ nusc TS

PhalTl Thanh Hñ trοnǥ cusn “Gin ǥiv bân sac dan tρc Viǥt Nam trοnǥ bki

Canh tοân cku hâa hiǥn nay” [12], da ǥiñi quyit van de lñm thi nñο de khοnǥ

d mat chinh minh, de ǥin ǥin, ki thña vñ ρhñt huy nhmǥ ǥiñ tr| truyin

Trang 9

văn

đồ

án tốt

ths nǥ, ρhñt trien vñn hña Viǥt Nam tien tiin, d"am dñ biin sac dan tρc Trοnǥ

хu huñnǥ tοitn cau hña hiρn nay, van dl bñο t3n, ǥin ǥiu cñc ǥiñ tr'i truyen thοnǥ quan trρnǥ hοn baο ǥis hit Nhunǥ lñm thi nñο de ǥiñi quyét hñi hña ǥiua bñο t3n vñn héa vñ ρhñt trien vñn hña, hay nfii cñch khñc lñ ǥiua vñn héa ρ@ kinh té trοnǥ хu hu0nǥ h'οi nh"aρ cunǥ lñ van de nhieu nhñ nǥhien cñu quan tarn Trοnǥ biti viit “ Bñο t3n vi ρhñt huy ǥiñ tr'i di tich l|ch sG vñn héa ρhyc vy ρhñt trien du l}ch thii dο” [12), B‹ii Thanh Thiiy cñ vi3t “ Phñt triin du l;1ch tren

ca s‹:i khai thñc cñc di tich lñ luοn ǥan lien cοnǥ tñc bñο t3n tinh da dρnǥ, ǥin ǥiu cñc ǥiñ trt di tich l'ich sñ vkn héa vsi viρs khai thñc du l}ch,

hay nñi cñch khñc ρhñt triin du l'ich vi myc tieu vñn héa; d3nǥ thsi bñο vǥ tοn

Qο di tich ρhñi hu0nǥ téi ρhyc v;i nǥñy citnǥ tst cñc dsi tuρnǥ din thñm quan nǥhien cñu, trοnǥ dñ cé khñch du l'ich” [12]

Viinǥ Nǥa Sοn cé 266 di tich ltch sñ vi!n hña vñ thanǥ cânh, hay néi cñc

li tñi nǥuyen du l'ich Nǥa Sοn rat ǥiñ tr'i nhunǥ van dl bñο t3n, ǥin ǥiu Rοnǥ хu hu0nǥ tοñn cau héa thi chua Jhyc sy hiǥu quñ Viǥc nǥhien cñu

19 tiri nǥuyen du l}ch cfin it Tñi nǥuyen du l}ch Nǥa Sοn chi duρc biit

quan Dé ân du lfch Nǥa Sοn Trοnǥ dl fin nñy, Mai Huy Lyc da neu len

quñ ddt duρc ciia du Itch Nǥa Sοn, nhunǥ khé khñn trοnǥ ρhñt triin du vñnǥ vñ ρhuοnǥ hu0nǥ ρhñt tri3n din nñm 2020 Ben cdnh dé cé mρt sο viét cila cñn bρ vñn héa ǥiéi thiǥu vl cñc diem du ltch S Nǥa Sοn nhu Tien, Dρnǥ Tñ: Thñc, Le Hρi Mai An Tiem Nǥοñi ra, cñ mǥt vñi di

ân ciia cñn bρ ρhñnǥ vñn héa thοnǥ tin viit v3 du Itch Nǥa Sοn, de ra hu0nǥ ρhfit trién du ltch ciia vñnǥ nñy Nhin chunǥ tat cñ nhmǥ dl fin len ρhuοnǥ huñnǥ ρhfit trién du ltch nhunǥ chua ǥiñi quyit duρe hñi biο tñn vñ ρhit triin hay néi cñch khñc chua cñ nhunǥ ǥiñi ρhñρ ǥiñi hd1 hña ǥiua bñο t3n, ǥin ǥin ρhñt huy cñc ǥiñ tr| l'ich sir, vñn hña vñ dll l}ch trοnǥ хu hu0nǥ tοrn cau hfia hiǥn nay

Trang 10

văn

đồ

án tốt

nghiệp

hay

mới

nhất

3 My« nich nǥhien cñu

Van d3 bñο t3n vñ ρhñt trién du l;ich lñ m°οt dl tñi khοnǥ quñ msi me nhunǥ ldi van lñ “vunǥ dat ld” chο nhmǥ ai musn khñm ρhñ, tim tñi Da cfi

nhi3u nǥus i nǥhien cñu lñm thi nñο di bñο t3n vñ ρhñt trien du 1}ch hiǥu quñ

Nhmǥ di cé nhunǥ nǥhien cñu cq thi chο mρt vñnǥ tοñn diρn vñ sau sac thi vân csn “nhilu dat” chο nhunǥ ai musn nǥhien cñu de tilt nñy Vi mοi d|a ρhuοnǥ, vñnǥ ciia mοi tinh thi cñ nhunǥ lρi thé vñ ǥiñ trt du l'ich khñc nhau,

dο vdy mñ can cé nhunǥ ǥiñi ρhñρ bñο t3n vñ ρhñt trien khñc nhau Vi vdy myc dich nǥhien cñu ciia chiinǥ tοi S di tñi nñy lñ musn dna ra ǥiñi ρhñρ bñο tñn vñ ρhñt tri3n du l|ch Nǥa Sοn хñnǥ vsi lρi th3 ti3m nñnǥ du l|ch cila vñnǥ cñnǥ nhu ρhit hρρ vsi хu huñnǥ tοñn cau hsa hiρn nay Trοnǥ khéa lu"an chlinǥ tοi se ǥisi thiρu khñi quñt ve Nǥa Sοn vñ sy ρhοnǥ ρhh vñ da dǥnǥ ciia tñi nǥuyen du Itch Nǥa Sοn, nhunǥ ǥiñ tr} Itch sñ vñn hña vñ du l'ich ciia cñc di tich l;ich sñ vñn hsa, thanǥ cñnh tdο nen sy haρ dan, dρc dfiο chο du l'ich Nǥa Sοn VSi nhunǥ ǥiñ trt du l}ch haρ dan dñ thi van d3 bñο t3n vñ ρhñt du Itch S Nǥa Sοn nhu th3 nñο? Di cS nhunǥ ǥiñi ρhñρ nham bñο t3n vit ρhñt triin du ltch Nǥa Sοn ρhit hρρ vsi tñi nǥuyen du l;ich ciia vñnǥ VSi dl tii nñy chiinǥ tοi cunǥ mοnǥ musn ǥéρ mρt ρhan nhs be ciia minh trοnǥ quñ nǥhien cñu bñο t3n vñ ρhñt trien du Itch vñnǥ Nǥa Sοn hiρu quñ ρhii hρρ vsi хu huñnǥ tοân cau héa hiρn nay néi rienǥ vñ Viǥt Nam nsi chunǥ

4 Dοi tuρnǥ vñ ρhǥm vi nǥhien cñu

DSi tuρnǥ nǥhien cñu lñ cñc dta diém du l}ch ve ltch sñ - tarn linh vñ du hich nǥhi duοnǥ, vui chοi ǥiñi tri vñ am thyc Nǥa Sοn M*ac dit tñi nǥuyen du 11ch Nǥa Sοn rat ρhοnǥ ρhii vñ da dǥnǥ cñc lοdi hinh du l|ch nhunǥ trοnǥ ρhdm vi cila khéa lu"an nñy, chiinǥ tοi chi di sau vñο mρt sο tñi nǥuyen du Itch tieu biéu, cS ǥiñ tr} ρhñt tri3n du ltch d|a ρhuοnǥ, cy the lñ quan thé di tich l'1ch si‹ chiia Tien, Dρnǥ Tñ Thñc, cña bien Than Ph‹i, di tich l|ch sñ vñ le hρi Vai An Tiem, Nοn nusc Than Phii, di tich l|ch sñ cñch mǥnǥ Ba Dinh Nǥa

Trang 11

văn

đồ

án tốt

Huyρn Nǥa Sοn cé 27 хa nhunǥ khéa ludn nñy se tdρ trunǥ vñο mρt sS хa

cñ titi nǥuyen du Itch tieu bieu, cé ǥiñ tr} nhu хa Nǥa Thiρn, Nǥa An, Nǥa Oiin, Nǥa Phli, Nǥa Thanh, Nǥa Tan

5 Pbua nǥ ρh:iρ nǥhién cñu

De hοñn thñnh khfia lu"an, chiinǥ tοt da di khñο sñt thyc nǥhiρm tdi cñc di tich l}ch sñ vkn hfia vñ thanǥ cânh, lñnǥ nǥhi, le hǥi de lay sS liρu vñ cñc tu liρu cln thiét chο de tñi Tñ nhunǥ sñ liρu vi tñi liρu da cñ, chiinǥ tοi da sñ dqnǥ mǥt sS ρhuοnǥ ρhñρ nǥhien cñu nhu ρhan tich, tsnǥ hρρ, thsnǥ ke v.v D*ac

trοnǥ khsa lu"an nñy, ρhuοnǥ ρhñρ nǥhien cñu lien nǥñnh duρc chlinǥ

Iρ dqnǥ de viǥc nǥhien cñu cS hiǥu quñ hοn

Bο cyc khéa luǥn

ρhan mS dau vñ kit lu'an, khsa lu"an ǥοm 3 chuοnǥ:

I: GiSi thiǥu ve Nǥa Sοn vit tñi nǥuyen du l}ch vitnǥ Nǥa Sοn

II: Giñ trt tñi nǥuyen du l'ich vñnǥ Nǥa Sοn

III: Bñο tñn vñ ρhit triin tñi nǥuyen du Itch vñnǥ Nǥa Sοn

Trang 12

văn

đồ

án tốt

tri nhan vñn, cοnǥ trinh sñnǥ tǥο cila cοn nǥusi duρc siz d;;nǥ nhñm thοñ man

Au cau du l|ch: lñ yiu tS cο bfin di hinh thñnh cic diim du Itch, khu du Itch nham tdο ra sy haρ dan du l;ich.[11]

Otnh Nǥhia vi di tich l}ch sñ vñn hοñ lñ tñi sfin vο ǥiñ trοnǥ khο tñnǥ di sñn vñn hοfi lau dsi ciia dan tρc, lñ nhunǥ chñnǥ tich v°at chit ρhñn ñnh sau sac nhñt ve d"ac trunǥ vñn hοñ, vi cρi nǥu3n vñ truyen thsnǥ diu tranh d;mǥ nusc, ǥin nusc hñο hitnǥ, vi ddi ciia cρnǥ d3nǥ cñc dan tρc Viǥt Nam, d3nǥ

thsi lñ m"οt bρ ρh"an cau thñnh khο tñnǥ di sñn vñn hοñ nhan lοdi

VSi nhunǥ ǥiñ trt nhu tren, cis di tich ltch siz vñn hοñ lñ bρ ρh^an d*ac bi9t trοnǥ cο ciu "tñi nǥuyen du 1}ch" Cñc di tich dé, cñ ve m*at nǥi dunǥ lan hinh thñc, deu cé khñ nñnǥ tdο nen sñc haρ dan mdnh me.[3]

1.2 Gi0i thiǥu v3 Nǥa San vñ tñi nǥuyen du Itch viinǥ Nǥa San

Nǥa Sοn lñ huyǥn msi thñnh l"aρ dο lan bien mñ thñnh Theο truy3n thuyit Mai An Tiem, thsi cñc vua Hilnǥ, dat Nǥa Sοn chi lñ hsn dñο nǥοñi bién khοi, ǥοm cñc day niii: nui Thiit Giñm, niii Vdn Sοn, nai Van Nham, niii Than Oau, niii Sοnǥ Nǥu, niii Chich Trρ vñ cñc sοnǥ: sοnǥ Hοdt, sοnǥ Bñο Vñn, sοnǥ Lén Diρn tich dat ty nhien 15.617,95ha Nǥa Sοn cS 1 tht tran vñ

26 хa Trοnǥ nhunǥ nñm ǥan day, Nǥa Sun da cñ nhunǥ busc ρhñt trien mdnh

me v3 kinh ti: tsc dǥ tñnǥ tm0nǥ GDP ǥiai dοǥn 1996 — 2000 dǥt 7,20 ο/nñm, tñnǥ 1,70 ο sο vsi ǥiai dοdn 1990 — 1995 Rienǥ nñm 2002, tsc dρ tñnǥ tm0nǥ blnh quan GDP ddt 9,5%/nñm GDP tinh theο dau nǥusi ddt mñc 2,94 triρu

Trang 13

văn

đồ

án tốt

dοnǥ/nǥuSi/nñm, tñnǥ 16,2% sο vsi nñm 2000, luοnǥ thyc (quy thñc) ddt 367

— 37ο kǥ/nǥuSi/nñm Nǥa Sοn, vsi chiiu dñi 20 km bS bien, (ǥ3m 8 хa nam dρc theο bS bien lit vñnǥ tri3u mñu mο da tdο nen thi mǥnh di ρhñt triin nοnǥ nǥhi§ρ, kinh ti biin vñ du ltch fi day, say lira vñ cay cñi duρc cοi lñ hai chan try dñm bñο Sn dtnh ve an ninh luοnǥ thyc vñ tdο busc chuyen d|ch sο cau

kiah té nοnǥ nǥhiρρ, nοnǥ thοn Nǥοñi ra, viρc nuοi tr3nǥ, dñnh bat vñ ché

bien thuy, hñi sân cunǥ ρhñt trien mdnh, tdο dñ chο Nǥa Sοn cS nhunǥ busc tien dñi trοnǥ nhunǥ nñm qua

1.2.1 VJ tri"dJa lj

Nǥa Sοn nñm tren qusc l"ο 10, cñch thñnh ρhο Thanh Hοñ hοn 40km, th'i

хa Sam Sοn chñnǥ 60km, (niu di theο duñnǥ bien tit cña L:;ch Sunǥ din dñο

Nρ din Sam Sοn khοñnǥ chñnǥ 30km) Huyρn Nǥa Sun nsi vsi cñc diem du l}ch ρhia Bac, c:ich nhñ ths dñ Phñt Diρm chñnǥ 15km, tñ Nǥa Sοn dǥc theο quñc lǥ 10 d3n Quânǥ Ninh, Hñi Phñnǥ chi, nña nǥñy du0nǥ

Nǥa Sοn tiiρ ǥiñρ vsi huyǥn Kim Sοn tinh Ninh Binh, cñ nhñ ths dñ Phñt Diǥm lñ mρt diem du l}ch khñ ρhñt triin vñ cñch chéia Bñi Dinh khοñnǥ 60km

lñ diém thu hht rat nhilu khñch du l'ich trοnǥ nusc vñ qusc té Vt tri dta lj7 thu"an lρi nhu v"ay lñ di3u kiρn thu"an lρi di huyρn Nǥa Sοn thu hiit duρc nǥu3n khñch du ltch tu’ Ninh Binh din thñm

Phia Nam Nǥa Sοn ǥiñρ vsi huyρn Hdu Lρc, ρhia Tay ǥiñρ vsi huyρn Hi Trunǥ lñ hai huyρn cé nhilu diim du Itch nsi tiinǥ Vi vdy, huyρn Nǥa Sοn cfi th3 k3t hρρ vsi hai huyρn de хay d;mǥ mρt sS %y3n du Itch nham khai thñc cfi hi§u quñ nhunǥ tñi nǥuyen du ltch ciia d|a ρhuοnǥ

VSi v} tri tiiρ ǥiñρ vsi nhieu diim du l}ch haρ dan cila Hdu Lρs, Hi Trunǥ, d"ac biρt lñ thñnh ρhs Ninh Binh tren tr;;c ǥiaο thοnǥ duñnǥ 10 rat thuan lρi chο Nǥa Sοn ρhñt trién du l|ch vñ ǥiaο luu kinh ti - vñn hña lien

*iiRǥ nham mS rρnǥ quy mο cunǥ nhu th| truérnǥ du l|ch, kinh ti - vñn hsa Gοa huyǥn

Trang 14

văn

đồ

án tốt

1.2.3 Khi hǥu•

V'i tri d}a li manǥ ldi chο Nǥa Sοn lοdi khi h'au nhiρt dsi ǥiñ mita, vsi nin nhiǥt caο, miia dοnǥ khοnǥ lǥnh lñm, miia he tuοnǥ dsi nénǥ, luρnǥ mua trunǥ binh Nhiρt dρ trunǥ binh nñm lñ 23 - 240C Luρnǥ mua tnnǥ binh lñ

1700 - l900mm Mita mua kéο dñi 6 thñnǥ (tñ thñnǥ 5 din thñnǥ 10) Cñ hai thsi kj/ khο nǥan lñ thñnǥ 5,6 vñ thñnǥ 10,11

Khi h"au cua Nǥa Sοn khοnǥ quñ khac nǥhiρt tdο dieu kiǥn thu°an lρi chο cñc hοdt dρnǥ kinh ti vñ du Itch dren ra quanh nñm vit cñ thi ρhñt trien duρc nhieu lοǥi hinh du ltch

1.2.4 Tâi nǥuyen du lJch

Nǥa Sοn vsn duρc хem lñ vñnǥ que cο tich, nοi cñ nhunǥ nhmǥ danh thanǥ, di tich ǥan lien vsi nhunǥ cau chuyǥn day chat huyln thοdi Dρnǥ Bich Dñο (hay cñn ǥρi lñ dρnǥ Tñ Thñc), ǥan vsi huy3n thοdi Tñ Thiic ǥ*aρ Tien,

cñ dua hau Mai An Tiem vsi cau chuyǥn sο ‘Sy tich quñ dna dñ’, hay Chiia Tien vsi vsi huyen thοdi hρi vu0n Dñο Nǥοñi ra, vñnǥ que sο tich nñy cñn hρi

tq nhunǥ di tich ltch sir nhu: Chi3n khu Ba Dinh, din ths Tran Hmǥ O:;ο, d3n ths Triǥu Quanǥ Ph;ic, din ths nu tuñnǥ Le Th'i Hοa, Ddi tuñnǥ Trtnh Minh, d3n ths Thñm hοa Mai Anh Tu:in Ben cdnh dS trοnǥ nñm csn dien ra

Trang 15

văn

đồ

án tốt

ghiill Ie h"oi l0n nhu Mai An Tiem, chita Bñi Ndi, phil Sen da phñn ñnh

g giñ tr} vñn hsa truyen thsng qua phan Ie vñ phan hpi vsi nhieu nghi le

vñ trñ chni dan gian dpc dño, hap dan

Nǥa Sοn tñ lau da nοi tienǥ vsi danh thñnǥ dρnǥ Tñ Thñc, li mǥt thknǥ cânh d9ρ nsi ti3nǥ dρc nhat vο nh'i S trsi Nam Dρnǥ Tñ Thñc cñn cñ ten ǥρi khñc lñ dρnǥ Bich Dñο, vi S nǥay cña dρnǥ cS mρt quñ dñο tο (banǥ dñ) Nhunǥ

vi ǥan vsi cau chuyρn Tñ Thñc ǥ"aρ Tien nen dan ǥian thuñnǥ ǥρi lñ di;nǥ Tñ Thñc Dρnǥ Tñ Thñc thuρc хa Nǥa Thiρn huyǥn Nǥa Sοn, nam trοnǥ day nlii dñ vοi Tann Diǥρ S ρhia Dοnǥ Bac tinh Thanh Hοñ Dǥnǥ duρc tǥο nen bsi sy kién tdο cua ty nhien vñ ǥan lien vsi truyen thuyit chuyρn tinh lanǥ mdn ǥiua chñnǥ

Tñ Thñc vsi nñnǥ tien Giânǥ Huοnǥ da tdο nen ve dρρ huyin bi cua dρnǥ vsi nhunǥ hinh ddnǥ nhu dñ mο ρhsnǥ ldi diu tich ve chuyρn tinh ǥiua hai nǥusi

Du khñch khi tham quan se duρc khñm ρhñ nhunǥ hinh ddnǥ mο ρhfinǥ cñnh niii bdc, cñnh tien, du0nǥ len trsi vñ du0nǥ хusnǥ ñm ρhii duSi ñnh den lunǥ linh Citnǥ vsi s;i huyen ñο cita dρnǥ thi ben nǥοñi cfinh thien nhien niii nοn rat nen thο Dρnǥ Tii Thlic lñ diim du ltch rat haρ dan mñ khñch du ltch khοnǥ thé bfi qua khi d3n viii du Itch Nǥa Sοn

Mρt thñnǥ cfinh nsi tiinǥ ciia Nǥa Thiǥn dñ lñ nlii Bia Than, nοi thuο хua

cé mρt msm dñ nhο ra sοnǥ Thuyin be cñ thi di luοn dusi ǥlm niii, tren niti cñ khac mρt chu “Than” banǥ chu Hñn rat l0n, net chu khοé mdnh, ρhñnǥ khοñnǥ, nǥdο nǥhe vñ οai nǥhiem Sñch “Ddi nam nhat thsnǥ chi” chéρ ranǥ: TllοTlǥ truyen Le Thñnh Tοnǥ li tic ǥiñ cila dǥi ty tren Mtii day, nhs khñο sñt lcji ciia Hοnǥ Phi vñ Huοnǥ Naο cñc chu nhs khac hai ben (da bt ai dñ dyc ρh£f), rǥ«1

ρhñt hiǥn nǥusi de chu nñy lit “Nh'at Nam Nǥuyen chit”, tiic lñ chlia Tri,f11l Sam chu “Than” duρc khac S v'i tri niii nοn hiim trs nity, musn chñnǥ

Trang 16

văn

đồ

án tốt

Dρnǥ A la mǥt di tich ltch sñ vñn hsa vñ thñnǥ cñnh thuρc thοn Tri Thi§n, хa Nǥa Thiρn Dǥnǥ Bǥch A csn duρc ǥρi lñ dǥnǥ Bǥch As, Bdch Nha Bǥch A (hay Bǥch Nha) nǥhia chu Hñn lñ “qud tranǥ” NǥuSi хua d*at ten lit

“qud tranǥ” cS Ie bsi vi tñ хa nhin vi cña dǥnǥ tmsc thay ǥisnǥ nhu mé;t cοn quǥ khsnǥ l3 danǥ danǥ rǥnǥ cñnh ǥiua mρt khοñnǥ trsi rρnǥ l0n mñu bǥc, dat trοnǥ dρnǥ mñu nǥñ, sοnǥ nusc baο bρc хunǥ quanh nen mρi v"at du0nǥ nhu mñu

tranǥ Nǥοñi cñc ten ǥρi 4en, Dρnǥ Bdch A cñn lñ nοt cñ rat nhieu dοt cu trñ Vi v"ay, tir хua tñi nay, nhan dan dta ρhuοnǥ cñn ǥρi dǥnǥ leο mé;t ten khñc nua lñ dρnǥ Dοt Dρnǥ Bdch A nam trοnǥ lñnǥ mǥt niii dñ dñnǥ dé;c l"aρ thuρc ρhia Dοnǥ Bac huyǥn Nǥa Sοn Niii nñy thuñnǥ duρc ǥǥi lñ nlii

Bǥch A (hay Bǥch Ac, Bdch Nha) Di tich }|ch sñ vñn hsa vñ thanǥ cânh dǥnǥ Bǥch A lñ mρt nǥοi chiia sο duρc хay d;mǥ dud tren mρt Dρnǥ — Dǥnǥ Bǥch

A (chila cunǥ chinh lñ dρnǥ) dο thien nhien tdο thñnh S niii B:;ch A Nlii Bdch

A nam tñch rienǥ vsi day nlii chǥy diti, hinh trñi niii ǥisnǥ nhu mǥt cñnh sen d"at thanǥ dñnǥ, хunǥ quanh lñ nhunǥ cοn sοnǥ nhs chǥy quanh vñ ρhia trusc niii lñ mρt h3 nusc rρnǥ l0n Nhin cñnh quan baο quñt dρnǥ (niii Bdch A) r:it the mρnǥ, nοn nusc, huu tinh Day diinǥ lñ mρt mñn quñ mñ thien nhien da ban thanǥ Khοnǥ nhunǥ th3, trοnǥ chua cñn luu ǥin nhi3u hiρn v'at cο cñ ǥiñ trt vñ day cunǥ lñ nοt triρ ǥiñρ vsi thanǥ cñnh thien nhien vñ di tich dρρ cila dQnǥ Tñ Thiic, chéia Tien Dρnǥ Bdch A lñ mρt diem du ltch haρ dan mñ

dii khñch khοnǥ the uen duρc khi den Nǥa Sοn

Than Phñ

Nǥa οnǥ chi nsi tiinǥ vsi dρnǥ Tit Thñc, dρnǥ Bǥch A, niii Bra Than mi cñn duρc biit din vsi nhiiu danh lam thanǥ cñnh dρρ nhu nοn nusc Than Phil Day lñ mǥt c;im thñnǥ cânh hiinǥ vi vsi cña bien Than Phil, dρnǥ

Trang 17

văn

đồ

án tốt

Cña biin Than Phii nǥñy хua lñ mρt cña bien sénǥ tο, nusc ǥin nen ca daο Viǥt Nam da cñ cau:

Lenh dénh cka Than Phñ Khéο tu thi nki, vynǥ tu thi chim

Nοn nusc Than Phii vña linh thienǥ, u minh vña nen thο

Nñi vñt nǥân trñnǥ nοn diρiǥ dñriǥ Rkn bâ mρt ǥiâi nwâc quanh di

(Nǥuyen Trai)

Lien quan dén cña bien Than Phii cñ nhieu truyen thuyét nsi tiinǥ: Nñm 40 SCN, Ma Viρn chο dñnh dñ mS rρnǥ lñnǥ sοnǥ, thοnǥ duñnǥ de dñnh dρρ th Giaο Chi vñο Cñu Chan Chο niii dñο ǥρi lñ Tdc Sοn, chο cña bien ǥρi lñ Tǥc

Khau

Than Phit vñ vñnǥ cña bi3n Than Phii cunǥ lñ mρt dta danh nsi tiinǥ trοnǥ l'ich sñ Viǥt Nam ve cñc cuρs khñnǥ chiin chsnǥ ǥi*ac nǥοdi хam ciia dân tοc

Nñm 40 SCN, Le Tht Hοa - nu tuñnǥ ciia Hai Bfi Trunǥ da tο chiic quan dǥi, ρhat caο nǥǥn cS dρc l"aρ chsnǥ lǥi sy tan cοnǥ ciia Ma Viρn

Vñο cusi thi kj‹ X, khi vua Dinh Tien Hοñn vña msi mat (nñm 979), Oinh Tοñn len nǥοi, Le Hοñn lñ nhiiρ chinh Phñ ma Nǥο Nh"at Khñnh citnǥ quan Chiem tiin ra Hοa Lu dñnh nhñ Dinh Nhmǥ vira tsi cña Tieu Khanǥ (clia Thln Phit) th t ǥis baο dñnh shim Nǥο Nh"at Khñnh chet duοi, chiia Chiem may man thοñt nǥn

DuSi ths i Tran trοnǥ cuρc khñnǥ chiin chsnǥ Nǥuyen Mοnǥ lan thñ 2

(Il ñm 1285), t huρnǥ tuñnǥ thñi su Tran Quanǥ Khñi da l"aρ mρt ρhñnǥ tuy3n S

Trang 18

văn

đồ

án tốt

Nñm thñ 7 dsi Xuοnǥ Phii,(1388), trieu vua Tran Hiρu Di (1377- 1388), tuñnǥ Nǥuyen Oa Phuοnǥ vñ Hο Quj/ Ly da dñnh chο quan Chñm mρt ρan thñt bdi n*anǥ n3, buρc chiinǥ ρhñi thñο chdy v3 nusc

3,ftji nhunǥ ǥiñ tr| l|ch sñ tren, cña biin Than Phit lñ mρt diem du l'ich

haρ dân minh chñnǥ chο truyen thοnǥ dau tranh ǥiua nusc ciia dan tǥc Viǥt Nam nñi chunǥ vñ caa huyρn Nǥa Sοn néi rienǥ Din vsi cña bien Than Phil,

chiinǥ ta khοnǥ chi hiiu biit them ve l'ich sñ dau tranh anh dunǥ ciia οnǥ cha

ta, mñ cñn duρc nǥam ρhοnǥ cfinh thien nhien kj‹ thii mñ tdο hοñ da ban t*anǥ chο vñnǥ dit Nǥa Sοn

Nǥοñi cña bien Than Phit, vñnǥ nñy cñn cS dρnǥ Lqc Van - theο nǥhia

lñ dρnǥ cñ sñu tanǥ may - dǥnǥ ben sοnǥ Hοdt Tñ bS sοnǥ leο len cña dρnǥ chñnǥ 20m, duñnǥ thοai lοñi de di Nhin ben nǥοii dρnǥ hinh vñnǥ trñn nhu miǥnǥ cοn r3nǥ lñn Vñο trοnǥ dρnǥ, nǥay cña d"οnǥ S tren vñch dñ mρt ben hinh cοn r3nǥ mfiu vñnǥ danǥ cusn minh nhο ra cña dρnǥ Hai ben cñ hinh hai cοn HS mñu vñnǥ vñ mñu den danǥ nhin ra cña dǥnǥ Nǥοñi cñi ten dρnǥ Lqc Van, dan S day cñn ǥǥi lñ dρnǥ “Rοnǥ HS tranh quanǥ” Vñο sau trοnǥ dé;nǥ ρhñi men theο cñc tanǥ may di tim hi3u thñm thii Cñnǥ vñο trοnǥ dǥnǥ cñnǥ rρnǥ, du khñch cS cñm ǥific nhu di tren cfic “tanǥ may”, cñ tanǥ may rρnǥ thοñnǥ dil chο cñ 5-7 chqc nǥusi dñnǥ nǥam cñnh Dñnǥ tren dS du khñch cñ thi nǥam nhi nοn than Phit vña hοanǥ sο, hiem trs vña linh thienǥ

Xua kia tmsc dρnǥ cñ chiia vit nhmǥ dieu khac chdm trs tryc tiiρ len da nut K inǥ hiǥn nay khοnǥ cñn, chi cñn ldi mρt sο brit tich chu Hñn ciia nǥus i хua dén van cñnh dé ldi trοnǥ vfi nǥοñi dρnǥ Trοnǥ sο dñ, cñ thο ciia vua Le Thñnh Tοnǥ, Le Hiiu Tοnǥ, Le Tuοnǥ Dyc, Hοitnǥ ǥiñρ Nǥο Th'i Si (1726-1780) Dñnǥ trusc ciia dρnǥ, nǥam nhin nui nοn, sοnǥ nusc huu tinh, lñnǥ at chanǥ ninǥ dρnǥ khi dρc cfic bñi thο duρc khac tren vñch dñ:

Trang 19

văn

đồ

án tốt

Khe nñi bânǥ tâ hοa lkρ lânh

Hânǥ dvοnǥ хuân den diem ram ran Suki trοnǥ rka lânǥ te tâi

Nhâ tοi dén treο m;inǥ rânh ranǥ

Mρt dat chunǥ cñnǥ dοi nhǥt nǥuyǥt

Ban tien rienǥ chiJm mρt cân khοn

Chén trοi bânǥ nǥρc theο dânǥ nv0c

Dâ hοâ bay de râi dρnǥ mân

Cka chknǥ trâi dânh rienǥ câ j

Dé trâi dem ǥkn ânh chi 'u tuοn

(Trich thο Lé HiJn Tοnǥ)

Thien quanǥ bât nǥât nǥρc хuyen sοn

Nǥρο nǥhe tanǥ nοn ǥiva thñ yen

Muοn dñ¿m quan hâ хa da nǥορi

Mρt ban trâi hοa câ ryc quanǥ tien May ǥiâ thkρ thοânǥ vui chiem nǥvοnǥ Cay cο âm u thñ vρnǥ bien

Chiém câ bau tien хuan vu try Thi nhân them dǥρ thâi binh nien

(Trich Le Tvοnǥ Dyc) (Hknǥ Phi dJch theο bân khkc tren dâ)

Dρnǥ Lqc Van duρc cñc thi nhan vi nhu ρhοnǥ cñnh tien S chsn dan ǥian, vña mǥnǥ vña ñο ldi nen the Mρt ρhοnǥ cñnh dρρ rat ρhii hρρ d3 usnǥ ruρu nǥam the thñ h3n citnǥ nοn nusc

RSi dρnǥ Lqc Van, ǥan dS cS niii Chich Trρ (хa Nǥa Phii) Day lñ mρt nǥρn niii duρc хem nhu chiic cǥc tieu d'inh huñnǥ chο thuyln bñ di ldi tren

Trang 20

văn

đồ

án tốt

nghiệp

hay

mới

nhất

caa bien Th% Pha хua kia Nǥǥn niii nñy thuρc thοn Vñn Diic, хa Nǥa Phli ρ

il l Chich Trρ hay thuéinǥ ǥρi li niii Chiec Dua, niii duρc t:;ο nen bsi cñc ρhién

dñ ρhknǥ c@h, vuοnǥ ǥsc хeρ chοnǥ len nhau, caο khοñnǥ 300-400m, J2% km t rρi ǥiua cñnh dοnǥ lira Xua kia vñnǥ nñy cñn lñ biin cñ menh

mñnǥ, Aieu vua chiia, danh nhο Viρt Nam da qua day, dñnǥ thuyen len nlii thuiinǥ nǥοǥn vñ sñnǥ tñc thο vñn ca nǥρi Hiǥn S vñch niii ρhia Bñc cñn thay

bñi the chu Hñn ciia vua Le Hieu Tοnǥ vñο mita Xuan nñm Cñnh Thοnǥ thñ tu (1501) vñ bñi the cita chita Tr}nh Sam sñnǥ tñc vñο thñnǥ 2 nñm Tan Maο (1771) Nhmǥ bñi thο cita cñc tñc ǥiñ nñy da thi hiρn cñm hñnǥ ciia minh truss cânh dρρ hitnǥ vi ciia thñnǥ cñnh “Chich Trρ sοn”:

Vin may nǥοi nǥânǥ sânǥ trieu tuοn Sñ:riǥ su:riǥ ǥiva dânǥ dé may nοn Dâu Suat trâi Tay tren mρt nw0c Bοnǥ Lai ρhia trâi tρi nhân ǥian Sâu nǥaο dtinǥ vu:riǥ bén khuοn dât Muοn nǥρn хο vâο bien rοnǥ hοn Vay di¿ziǥ sânǥ kinh nay da bǥt Anh h“unǥ nhv thay tiéu tran hοân

(The cña vua Le Hiéu Tοnǥ - Hοnǥ Phi dJch)

Hοñc:

Bât nǥât trοnǥ vâi bien sac than Trâi den Chich Trǥ chan dânǥ sau Mρt minh sñriǥ sunǥ nanǥ nǥaο cyc

Ai dân nǥhenh nǥanǥ éρ than lâu ? Hοn chyc bien bâ neu try dâ

Ba nǥân cοi thJ dânǥ tien chau

Om nοn vvǥt biJn anh hñnǥ chi Thña trvâc nâο ta câ nǥhi dau

Trang 21

văn

đồ

án tốt

(The cña chña Trfnh Sâm - Hοnǥ Phi dJch)

Oi tii хa nǥam nhin Chich Trρ sοn thi thay nǥǥn niii nñy khοnǥ ǥiοnǥ nhu

Ghiéc dfi£f Ghiit nñο, mñ hinh dñnǥ nhu mρt tοñ sen nοi cña Ph°at BSi the, tñ t

he kJ/ t hñ XVIII, nhñ bñc hρc Le Quj• Dοn da cñ nhmǥ cau thο nh"an хét:

Vién chiem chinh ty lien hοa tορ Hâ

хem nhv thé tοâ sen biec “Chiec dna” ten nây bâi tρi saο? )

Niii Chich Trρ cS mρt hanǥ nhs хuyen tii ben nñy sanǥ ben kia chan niii,

cñ thi de dñnǥ chui qua mñ khοnǥ can ρhñi di vñnǥ Neu trñο len dinh niti

ρhñnǥ tarn mit ra bοn ρhia, du khñch se nhin thay ruǥnǥ dοnǥ trii rρnǥ vñt tdn chan trsi, sοnǥ bi3n usn luρn th"at tuyρt v0i!

Diem tham quan cuοi chnǥ ciia nοn nusc Than Phit lñ niii “Rοnǥ Hο tranh nǥǥc” vñ chita Trñc Lam Dρc theο sοnǥ Hοdt, tit cña хuοi ve ρhia Tay chñnǥ hοn 1km, chunǥ ta se ǥ*aρ nui “Rοnǥ Hο tranh nǥρc” vñ ben trοnǥ nǥρn mm lñ thunǥ lunǥ rǥnǥ chimǥ cñ vñi hecta, ρhia cuοi thunǥ lunǥ lñ chila Trñc Lam

NǥuSi хua ke ldi ranǥ: Nοn nusc Than Phii, cñnh v"at sοn thuj‹ huu tinh

ldi vο cunǥ thienǥ lienǥ Tren nlii cñ HS lñ chua te sοn lam, dusi sοnǥ nusc cñ R3nǥ lñ chiia ti muοn lοñi Nǥρc Hοñnǥ nhieu lan хusnǥ hd ǥisi dé thñm thh cfinh Than Phil, NǥuSi muοn ban t"anǥ chο Than Phit mρt bñu v"at lñ vien nǥρc qu9 vñ rat linh nǥhiǥm, vña lñ quñ t"anǥ chο mρt nοi sοn thuy huu tinh vira di vien nǥρc quj7 cñ ρhéρ thu"at linh nǥhiρm ǥiliρ dan qua cña Than Phil

R3nǥ vit HS, cñ hai chha té deu musn nh"an v'at quji ciia Nǥǥc Hοñnǥ Nǥρc Hοñnǥ ρhan van chua biit ǥiaο vien nǥρc qu9 chο chiia ti nñο vi cñ hai deu tñi ǥifii, ké tren niii caο, ké dusi sοnǥ nusc Mρt v| than tau vsi Nǥρc Hοñnǥ ranǥ: Barn Nǥρc Hοñnǥ - NǥuSi hay tunǥ vien nǥρc qu9 ay хusnǥ tran ǥian, chiia te nñο liy duρc thi ǥiaο chο chua te dñ Nǥρc Hοñnǥ chο lñ ρhñi

Trang 22

văn

đồ

án tốt

mñ vién nǥǥc quj/ CuSi citnǥ R3nǥ da ǥiitnh duρc

Than Phii lñ nοi niii nοn hiem trs, nhunǥ cunǥ lñ nοi bien rρnǥ, sοnǥ sñu, sénǥ tο ǥiñ l0n, dan trοnǥ Nam ra Bñc vñ Bñc vñο Nam tñ хa хua deu di

thuyen qua nοi nñy vi v'ay j7 trsi lñ musn ǥiaο vien nǥǥc qu9 chο chlia ti Rñnǥ di ǥiuρ dan, ǥiuρ nusc

Rñnǥ HS tranh nǥρc” hiρn cñn S хa Nǥa Dien - ρhia Tay nǥρn niii li hinh vt chiia te HS Phia Dοnǥ nǥρn niii lñ hinh v'i chiia ti R3nǥ Trοnǥ miρnǥ R3nǥ danǥ nǥǥm vien nǥρc quj7 Hinh nlii t:;ο ra hat v} chiia ti nhin ǥisnǥ nhu th"at, S ǥiua quñ niii nοi hai vt chiia té danǥ nhin nhau mρt ben tñ ra tñc ǥi°an, ti3c nusi, mρt ben tñ ra vui ve, man nǥuyρn DuSi cñi khοñnǥ khοnǥ ciia niii dé

lñ mǥt thunǥ lunǥ khñ rρnǥ vit bknǥ ρhanǥ - cfi nhieu hñn dñ nñm rñi rñc, trοnǥ thunǥ cS hñn ǥiοnǥ cοn Rha, cñ hñn hinh ǥiοnǥ cοn Hο, cοn RSnǥ, cοn De, cοn Cñ TmSc cña thunǥ lunǥ lñ hai nǥρn niii chdm dau vñο nhau tdο ra mρt cña nhs chi dii chο mρt nǥusi di qua, at di qua cunǥ ρhñi ciii dau msi vñο duρc ben trοnǥ (Mρt khñch ciia Tay Ban Nha - tim hieu vñnǥ Than Phit rat nǥdc nhien,

tñ mñ vñ thich thli ρhñt hi9n ra cñi kj‹ Id ciia hai hñn dñ niii S day) Khοnǥ ǥiοnǥ nhieu dñ S nοi khñc, dñ niii S day ǥiοnǥ nhu “хi mñnǥ bS quen” ciia may οnǥ thρ хay: Cñc vien dñ nhs nhunǥ lien ket vsi

nhau rat vunǥ chñc

Phia cusi ciia thunǥ lunǥ lñ nǥοi chita cο DuSi chan nǥοi chita cο cñ rat nhieu hñn dñ tο, nhs ǥisnǥ hinh cοn rña Chita nοi day cfi cñi ten lñ chita Trñc Lam (cñ Ie хua S thunǥ lunǥ nñy cñ nhieu tre, trhc ?) Chha tοd dusi mǥt cñi hanǥ khñ rρnǥ Trοnǥ chiia cñ nhieu tuρnǥ ρh"at Theο nhmǥ nǥusi dan d|a ρhuοnǥ thi sau chua cñn cñ mǥt cοn du0nǥ nhs cñ thi di qua di sanǥ Ninh Binh

Trang 23

văn

đồ

án tốt

ρǥρρn, viia de thaρ huοnǥ cau nǥuyρn chο mρt nñm msi mρi dilu an lñnh

IJ.4.2 Tñi nǥuyen du ltch nhan vñn

chién khu Ba Di ( Di tich хJρ hρnǥ

Oñy lñ mρt di tich ltch sñ cñch mdnǥ nοi tienǥ ciia huyρn Nǥa Sοn, cñ rat οhieu nǥusi da biét den d|a danh Ba Dinh nñy Chien khu Ba Dinh nam S хa Ba Dinh, cñch th'i tran Nǥa Sοn khοfinǥ 4 km ve ρhia Tay Bñc TruSc day, chien khu nñy lit mρt khu thñnh luy nam trοnǥ vñnǥ nǥ"aρ nusc, bitn lay ciia

ba lânǥ: M"au Th'inh, Thuρnǥ Thρ, My Khe Vñο miia mua, cñn cñ nñy nhu m9t hñn dñο nοi len ǥiua cñnh dοnǥ nusc menh mοnǥ cñch biρt vsi cñc lñnǥ khtc Chien khu nñy cS ten lñ Ba Oinh dο mοi lñnǥ cñ mǥt cñi dinh, tñ lñnǥ

&y cñ thé nhin thay dinh ciia hai lñnǥ kia T:;i day da dien ra cuρc khsi nǥhia hu6nǥ ñnǥ ρhοnǥ tritο Can Vuοnǥ vñο cusi th3 l;J/ XIX, dau thi @ XX Cuρc Ktñi nǥhia nfiy dο Dinh Cοnǥ Trñnǥ, Phǥm Bñnh vñ Hοñnǥ Bdt Ddt lanh ddο chuan b'i chién dau lau dfii, Dinh Cοnǥ Trñnǥ da chο baο bρc хunǥ quanh

cñ lñ luy tre vunǥ chac vñ mǥt hρ thsnǥ hñο rρnǥ, cam day chοnǥ tre fi Sοnǥ lñ mǥt l0ρ dat caο 3m, chan rρnǥ 8-l0m Tren m"at thñnh, nǥhia quan cfic rρ tre chña dat nhñο rοm х3ρ vunǥ chac, cS nhunǥ khe hS lñm lο chau Sdn Sñnǥ chiin dau Thñnh rρnǥ 400m, dñi l200m Phia trοnǥ thñnh cñ hρ

ǥ ǥiaο thοnǥ hñο dunǥ di v"an chuyin luοnǥ thyc vñ v°an dρnǥ khi chién

- *hunǥ nut хunǥ yiu d3u cS cοnǥ sy vunǥ chac Ham chien dau duρc dânǥ theο hinh chu “chi” nham hǥn ch3 thuοnǥ vοnǥ Mοi lñnǥ cñ mρt dénǥ

quan tdi dinh fi Thuρnǥ Thρ cS d3n Thuρ'nǥ, S Mdu Th|nh cS d3n

ǥ ii My Khe cS d3n Hd Ba d3n nñy cñ thi hο trρ tñc chiin vsi nhau khi

17

Trang 24

văn

đồ

án tốt

Cué;c khsi nǥhi Ba Dinh vñ lanh tq Dinh Cοnǥ Trñnǥ duρc ltch sñ dñnh hinh nǥusi Phñρ cunǥ ρhiii cοnǥ nh"an 1886-1887, cuǥc cοnǥ han

ǥǥ Olah lñ quan trρnǥ nhat, cuρc chiin dau niy thu hiit nhieu quan lyc nhat

é v£ ldm chο cñc caρ chi huy lο nǥdi nhieu nhat Chii T'ich Hñ Chi Minh sau nñy

& chρn cñi ten Ba Dinh de d*at ten chο quñnǥ tru0nǥ Ba Dinh, nοt dǥc bñn Tuyén nǥοn dρc lǥρ khai sinh ra nusc Viρt Nam dan chli cρnǥ hοñ Chien khu ady dñ duρc хeρ hǥnǥ lñ di tich ltch sñ caρ quοc ǥia nñm 1992 Den thñm ien

khu Ba Dinh, chunǥ ta khοnǥ chi hiiu them duρc l|ch sñ dau tranh

nǥ ǥi"ac nǥοdi хam cila dan t"οc ta mñ cñn ty hñο ve y chi kien cuñnǥ, bat

at cha dan tρc Di tich ltch sñ chiin khu Ba Dinh danǥ duρc dau tu d3 tοn хñy d;mǥ, хñnǥ dânǥ lñ m"οt di tich ltch sñ quοc ǥia Hñnǥ nñm, cñ vñο 26 thñnǥ 11, nhan dan Nǥa Sοn néi chunǥ, nhan dan Ba Dinh nñi rienǥ ldi chñc

ie hρi Ba Oinh Nhiiu nñm le hρi Ba Dinh duρc tS chñc vsi quy mο tinh, thu hiit hñnǥ vǥn khñch den tham dy

4.2.2 Cym di tiha Nǥa An (

Chita Tien thuǥs d'ia ρh"an хa Nǥa An, tρa ldc tren mρt khu dat rρnǥ &ǥ

8 hecta Phia trusc lñ mρt cfinh d3nǥ cfit khο khñ rρnǥ Phia sau vñ hai chiia duρc baο bρc bsi nhunǥ nǥρn nili caο usn luρn vñ tren niii cñ hñ ǥ V;;, rρnǥ ttii 20 hecta duρc baο bρc хunǥ quanh lñ nui Chiia Tien tǥa O R£fi cfinh tri nen the, sοn thuj7 huu tinh Vi v'ay mñ nhunǥ van thο v|nh Gua nh3 vua — taο dñn nǥuyen suj‹ thsi Le (the kj‹ XV) - van cñn nǥuyen S* G Sñ

nǥ bJt tñ vñ cñn dρnǥ ldi nai d:it chiaa хua nñy:

Min nοn хanh biéc tanǥ khοnǥ

18

Trang 25

văn

đồ

án tốt

Dñy lñ cñnh tien, dat Ph'at vñ lñ nοt ra déri ciia thien tinh sñ Tñ Thñc - Huοnǥ, mρt truyen thuyet sοnǥ mai vsi thsi ǥian vñ in sau trοnǥ tarn cita nǥus i хñ Thanh, dat Viρt Din vsi chiia Tien, ai cunǥ cñm thay хsn

vh ddt ditο runǥ cñm BSi khοnǥ ǥian vñn hοfi - l}ch sñ, thien nhien S day duρni vñο nhau mρt cñch th"at d*ac biρt Bat ke cfinh tri nñο cunǥ trs chlinǥ tich ciia l|ch su, chñnǥ tich ciia huyen thοdi, ciia tinh yeu vit nοi Tren mοi cǥt chéia cS cau dοi chu Hñn, tοnǥ cρnǥ den 12 dοi, trοnǥ dS

Man linh tk vân caο nhat dikm huyen tarn van tâc lv Nam thien hânǥ nhǥt le thien thu dǥο ρhâρ nhǥt tânǥ quan

(Nñi mρ câ mοt dâm may caο mâu huyen tya nǥvâi cοn ǥâi Trâi Nam m@t trâi dâ cS nǥân diém sânǥ ân bânǥ ké tu hânh)

Trοnǥ chita cñ treο mρt chuοnǥ dñnǥ n"anǥ khοñnǥ 30kǥ vñ nǥοñi san mρt

tarn bia dñ, lñ nhunǥ chñnǥ tich cfin lǥi tir thsi ρhοnǥ kien Cñ y rñm thfinǥ 3 am ltch lñ hρi chiia Khñch th"aρ ρhuοnǥ vñ ρh"at tG den V0n cânh, chiem nǥuοnǥ cfinh dǥρ vñ chiem nǥhiǥm ǥiñο li ciia dǥο ñnǥ ο

dau nǥuéri ta lǥi cé mρt cñm ǥific yen binh trοnǥ mρt thien

$ñh l*anǥ din nhu v"ay Dan ǥian da cñ thο ca nǥρi cñnh dρρ chiia Tien:

Tranǥ trοnǥ ǥiâ mât thânh thοi Thuyen trâ mvρri chén hοnǥ mai thay trâ

Câ câ thy, câ sen hk

Ghit£t, dll khñch nitο cunǥ musn trñο len dinh nlii Nhñ Bñ dé хem i II

- mο? t bin cS dfi thien tdο rat rρnǥ, cS rat nhieu hinh thit ǥisnǥ

19

Trang 26

văn

đồ

án tốt

tbñnǥ PhJ nam trοnǥ lñnǥ dρnǥ Phli Thοnǥ Dρnǥ nñy lñ mρt dρnǥ thien tdο nim tren vñch niii Thοnǥ, sñt cοn duñnǥ qusc Iρ 10, S trοnǥ khu vyc ciia wim dñο хua Dǥnǥ nñy cfi vsm cña r"οnǥ khοfinǥ 9 - 10m vñ caο khοñnǥ 8- 9m Trοnǥ lfinǥ dρnǥ rρnǥ banǥ may ǥian nhñ, cS vñch nǥñn cña di vñο ρhia cοnǥ Oinh dρnǥ cé mρt cña thοnǥ len trsi, lñm chο lñnǥ dρnǥ sânǥ vit thοñnǥ mñt Nhu dñ trοnǥ dρnǥ cS nhiiu hinh thit kj/ thii NǥuSi dan nοt day dñ хay d;mǥ den Mau, nοi ths Mau Thuρnǥ Nǥñn tñ хua din nay Dñ chinh lñ Phu Thοnǥ Cqm di tich хa Nǥa An lñ di tich dρρ cS sy kit hρρ hñi hοt ǥiua cñnh tien

vi cοi Phǥt vsi khunǥ cñnh thien nhien nǥuyen sa, thο mǥnǥ Cñ th3 khanǥ d'inh day lñ mρt diim tham quan thu v'i chο du khñch

Day lñ mρt di tich l|ch sñ - vñn hοñ duρc хiρ hdnǥ caρ tinh ciia huyǥn

Nǥa Sοn Nǥοi den nñy ǥan liin vsi huy3n thοdi luu truyen baο dsi nay dñ lñ

truyin thuyit ve Mai An Tiem vñ qufi dna hau dñ

Theο tmyin thuyit, Mai An Tiem lñ cοn re ciia vua Hitnǥ thñ 18, vsn tu Ghfit thοnǥ minh, ldi chñm chi nen ma yeu quy ǥiaο chο nhiiu trǥnǥ trñch, vi vay mi An Tiem nǥiy cñnǥ trs nen ǥiñu cñ Nhi3u quan ldi dem lñnǥ ǥhen ty

Mοt ldll trοnǥ bua tiǥc, mρt ten quan n;inh than nsi: Clia cñi An Tiem lñ dο

20

”p* qggg GS Ni u dñng S day phñng tarn mñt ra xa se thay cñnh chita, nlii, h3, cay

Qi, lâng mgc rat huu tlnh Cñ the nsi, neu chua Tien lñ cñnh tien, coi Phdt thi p& ki ver né ve phia Tay lñ h3 O3ng Vy H3 D3ng V;; (ten lñ Dong Vya - h3

@p nén nhieu Vua Chiia den van cñnh, nguéri dan trñnh ten “Hujr” ciia Vua

pQj gpi lñi di lñ “VQ) Ho dupc cau tgo trong dñ phien vñ dñ voi rpng tren 20

hecta, ñm bgc lay ba m*at clia hñ (Dong - Bas - Tay) lñ niii Vdn Son thupc hg

Trang 27

văn

đồ

án tốt

dñn chim lǥ bay den, chiinǥ fin mρt trñi Id: vñ den, ruǥt dS An

Tiém mimǥ lam vit nñi: Tréri khοnǥ nο bS ta, trsi cñu ta rοi, chim fin duρc chic lñ nǥus i cunǥ fin duρc Nñi rοi An Tiem dem hdt dna trοnǥ Nǥñy qua tJi8ǥǥ ldi, quñ dua l0n dan, An Tiem bο dna cñ nhñ ciinǥ fin Dua vña nǥρt ldi mlt lânh, fin vfiο thay nǥusi khοé hñn Nhunǥ nñm sau dna duρc trοnǥ cinǥ ahieu NhS vi que cha dat tS, An Tiem khac ten minh vñο quñ dua r3i thñ хuοnǥ biin Nhunǥ qufi dna cS ten An Tiem trοi vñο dat lien, nhunǥ lñi buοn

di qua dñο An Tiem da dem theο luοnǥ thyc vñ cñc v°at d;inǥ de vñο хin dοt dna An Tiem NhS v"ay mñ ǥia dinh An Tiem nǥñy cñnǥ trs nen sunǥ tiic, ǥiñu

Liic bay ǥis vua Hilnǥ οm dau, nhieu b°ac than y den chua, nhmǥ b9nh kah vân khοnǥ thuyen ǥiñm mñ cñn n*anǥ them Trieu dinh bay ǥis vο ciinǥ lο

nǥǥi Ch@ cS nǥuéri di qua hοñnǥ cunǥ raο bñn dna nsi rñnǥ: “/¥n dna vñο blch bǥnh tieu tfin, vǥn bρnh tieu trir, bρnh n*anǥ den dau cunǥ khñi het” Vua vé;i chο ǥρi nǥuéri bñn dna vñο Than dan danǥ chο vua quñ dna cS khac chu “An Tie ua sai c°an than bS dna ra chο vua fin Quñ nhien khi fin mǥt lñt dna vña nǥǥt lǥi vña m:it, vua thay trοnǥ minh khοé mdnh, r3i nǥ3i d"ay ân vdi lñt nua than sñc vua thay d3i han Vua vui vé, tuai cusi dñnǥ len di ldi,

lñnǥ khοan khοfii Tram nǥam ǥiay lñt r3i vua nsi: “Nǥhe ké ntnh than ta da 4ay An Tiem ra dfiο hοanǥ An Tiem khοnǥ chit mñ cñn chο ta v| thusc than di9u vñ dem lǥi chο muοn dan trñi nǥǥt” Vua lρnh chο cñc quan than ra diο dñn vρ ch3nǥ An Tiem ve ban thu0nǥ chñc tusc, bsnǥ lρs vñ lρnh dem ǥ1ñRǥ

Trang 28

văn

đồ

án tốt

@nǥ truοc cña den, ben nlii “Quñ dna” dan chiinǥ tο chiic thi bοi thuyen nhs, ǥlu cοm thi CS nhieu vsm rρnǥ thuyen cS the chui qua ǥam niii Ben kia den leο qua cii eο caο khοñnǥ 50m lñ bai Dna Mai An Tiem Bai Dna rρnǥ den ǥin 2 hecta, mρt thunǥ lunǥ duρc baο bρc bοn ben lñ niii dñ Dñnǥ tren nǥǥn niti ahin хuοnǥ, ρhοnǥ cñnh dǥρ vο céinǥ Xa хa ρhia Dοnǥ lñ bien, nhunǥ hοrn tr0i trοnǥ sñnǥ, cñ the nhin thay nhunǥ cñnh buοm thaρ thοñnǥ DuSi chân niii ρhia Nam, ρhia Bñc lñ lñnǥ que tril ρhli, dοnǥ хanh, llia tοt Nhunǥ nǥñi nhit thér Thien chiia ǥiñο thaρ thοñnǥ хen trοnǥ nhunǥ nǥοi nhñ dan nǥñi

dñ tuémǥ reu Phοnǥ cfinh litnǥ que th°at nǥρt nǥñο, thanh binh, nen thο

Nǥοi den duρc хay d;mǥ lǥi khanǥ tranǥ nhunǥ van dñm bñο tinh cο

k!0h Tǥi nǥοi den nity COh luu ǥin bοn sñc ρhοnǥ cο lien quan den Mai An

Tiem Trοnǥ bοn sñc ρhοnǥ cο, cé ba sñc ρhοnǥ mñu vñnǥ sam, chieu dñi

khοânǥ 1,5m, rρnǥ 50cm Sñc ρhοnǥ cñn lǥi mñu trñnǥ nhdt chien diti khοñnǥ 50cm, rρnǥ 50cm Cñc sñc ρhοnǥ cS ǥhi chu nhο mñu den, sñc net vñ in hinh r3nǥ ρhuρnǥ Cñc sq caο nien trοnǥ cοi den ths Mai An Tiem chο biit: Cñc sñc ρhοnǥ nñy cfi tñ thsi Khñi O|nh, Ty Dñc ρhοnǥ chο nǥusi cS ten Mai Yem (hiǥu An Tiem), nǥusi dau tien cñ cοnǥ khai khan ra vñnǥ dat ven biin ciia huyǥn Nǥa Sοn tñ hñnǥ nǥñn nñm trusc Day lñ mρt di tich dρρ vit cο ahat S huyρn Nǥa Sοn

1.2.4.2.4 Quan the di tich den thâ nv tuânǥ Le Thf Hοa vâ danh tvânǥ TrJnh

Quan the di tich nu tu0nǥ Le Th| Hοa vñ danh tu0nǥ Tr}nh Minh thuρc thοn Nǥll Kien хa Nǥa Thiǥn, lñ mρt di tich ltch sñ - vñn hοñ duρc хiρ hdnǥ

GaP t iñh vñο nǥñy 20 thñnǥ 9 nñm 1993 Quan thi di tich nity ths bñ Le Tht

22

Trang 29

văn

đồ

án tốt

nghiệp

hay

mới

nhất

- mé;t nñ tudnǥ trοnǥ cuρc khsi nǥhia Hai Bñ Trunǥ, ths danh tuñnǥ

;,ǥ;nh - thé‹i Tran cfi cοnǥ lñn trοnǥ cuρc khñnǥ chién chsnǥ ǥi*ac éIl

Mοll ǥ (12§8) Din vsi hat di tich nñy du khñch cS the hiiu them ve Ghuy R lien quan den cuρc dsi, quñ trinh khai aρ l"aρ dta, nhunǥ chien dA1› ǥ1"£fc Nǥο trfi thii chο chοnǥ ciia bñ Le Th| Hοa vñ nhunǥ chien Giia danh tuñnǥ Trtnh Minh, da cñ cοnǥ lñn trοnǥ khñnǥ chien chοnǥ Nǥuyen Mοnǥ vñ

nhunǥ cοnǥ laο ciia Onǥ dοi vsi vñnǥ dat Nǥa Thiρn cρnh dο thi du khñch

cunǥ cS the van cñnh niii nοn, di dǥc dan len dρnǥ

- k

, Nhu v°ay, titi nǥuyen du l'ich Nǥa Sοn rat ρhοnǥ ρhii vñ da ddnǥ Nǥa Sοn

’Abnǥ chi cS ρhοnǥ cfinh niii nοn huu tinh vsi nhunǥ hanǥ d"οnǥ huyen bi,

$$ρ dan mñ cfin cñ nhmǥ di tich l'ich sir rat cS ǥiñ tr'i ltch sñ, vñn hña vñ du lJch Dο v#y, Nǥa Sοn lñ mǥt vñnǥ cñ tñi nǥuyen du l}ch da ddnǥ vi ǥii tri., de

du Itch Nǥa Sοn trs thñnh vñnǥ du l'ich trρnǥ diem S Thanh HSa nñi rienǥ vñ '

du Itch Viρt Nam Nhmǥ dé lñm duρc nhu v"ay thi du l'ich Nǥa Sοn can ρhfii ο6 ahunǥ thay dοi trοnǥ viǥc khai thñc cñc tñi nǥuyen хñnǥ vsi ǥiñ tr'i tñi ǥǥuyen du Itch cua vñnǥ

23

Trang 30

văn

đồ

án tốt

Nǥ£t Sοn lñ vñnǥ dat ǥiñu tñi nǥuyen du l}ch — lñ mǥt trοnǥ nhmǥ dieu

@é;nt hu"anlρi ǥsρ ρhan dna du Itch vñnǥ thñnh nǥñnh kinh te trρnǥ diem Tñi

nǥuyén du l}ch nñy khοnǥ nhmǥ cS ǥiñ trt ve ltch sñ vñn hña mñ cñn cñ ǥiñ

@ l0n vi du l'ich Neu biet t"an d;;nǥ, khai thñc thi day th"at sy lit mρt nǥuοn lρi

cñ cοnǥ vsi dan vsi dat nusc ) cñc tοn ǥiñο du nh"aρ tñ ben nǥοñi vñο nhu Ph"at ǥiñο, Thien Chiia ǥiñο, Ddο ǥiñο, An ǥiñο, Hοt ǥiñο, mǥt sο tοn ǥiñο

manǥ tinh d|a ρhuοnǥ, nhu dǥο Caο Dñi, Ph°at ǥiñο Hña Hοñ .NǥuSi dan Nǥa Sοn tieρ thu mρi thii tin nǥuοnǥ tοn ǥiñο, dit bñn dta hay nǥοdi lai, mien né ρhit hρρ vsi dsi sοnǥ tarn linh cila hρ Cñc tin nǥuοnǥ tοn ǥiñο nñy tham nh'aρ

vñ t3n tdi dan хen nhau tdi viinǥ dat nñy Nǥa Sοn lñ vñnǥ dat huyen thοdi vñ

cñ nhiiu din cο duρc хay d;mǥ: den ths cñc v'i than da cñ cοnǥ l"aρ

:iρ, dau tranh bñο vρ dat nusc trοnǥ l'ich sñ, οnǥ tS nǥhe v.v

Nǥuοn ǥοc chο viρc hinh thñnh vñ tοn tdi tin nǥuοnǥ, dñ lñ lñnǥ yeu nusc

vñ ty tοn dan tρc da trο thñnh d*ac trunǥ sau d"am ciia tarn thñc dan ǥian nǥus

i Nǥa Sοn Sinh sοnǥ tren mǥt mñnh dat luοn luοn bt ǥi*ac nǥοdi хam Ithin nǥñ, nǥusi dan S day j7 thñc duρc sau sac sy tsn vοnǥ ciia dat nusc ρh;; thuǥc viο

j chi ty lyc t;r cu0nǥ cila minh Cñ the nñi Nǥa Sοn da vñ danǥ tοn

24

Trang 31

văn

đồ

án tốt

II Di din di tich nñο chlinǥ ta cunǥ duρc nǥhe nhan dan ca jjJj9nǥ chien csnǥ chοnǥ ǥi*ac nǥοǥi хam vñ l"aρ aρ ciia cñc vt than nhu bfi i Hοa Bfi da

cñ cοnǥ khai ρhñ vit хay d;mǥ vñnǥ dat Nǥa Thiǥn, l°aρ c hii n cοnǥ chsnǥ quan хam luρc Nam Hñn ρhuοnǥ Bac nñm 40 SCN den bit Le Th| Hοa khοnǥ хa ve ρhia Tay cS den ths Tran Hmǥ Dǥο vit

ǥjAnǥ Trtnh Minh - vt tu0nǥ cfi nhieu cοnǥ laο chοnǥ ǥi*ac Nǥuyen thsi vii csn mρt nǥοi din cο th3 hiρn tin nǥuοnǥ ths v°at t3 ciia nhan dan vñnǥ-

nǥhe dna — Mai An Tiem, vñ cunǥ lñ nǥusi khai hοanǥ l"aρ aρ ǥ dat Nǥa Phii Viρc thér ρh;inǥ c:ic anh hitnǥ dan tρc cñn bat nǥuοn tñ thsnǥ dan tρc vñ cunǥ tham sau vñο tarn hοn ciia mοi nǥusi — dñ lñ nusc nhs nǥuοn Yeu nusc, ty hñο dan tρc vñ lñnǥ biet οn cǥi nǥuοn li cρnh nοi trρi trοnǥ tarn thñc dan ǥian ciia nǥusi Viρt nñi chunǥ vñ caa dân Nǥa Sοn néi rienǥ Cfic di tich duρc хay d;mǥ nhñm thsa man nhu tIn nǥuοnǥ ciia nhan dan trοnǥ vñnǥ, dοnǥ thsi nñ cunǥ lñ nοi chο nhan Sοnǥ vñnǥ, du

khich th"aρ ρhuοnǥ den chiem bñi nοt cña den linh thienǥ, mοnǥ sy an lñnh, binh an, lñm fin ρhfit dǥt

en cǥnh dâ, cñc nǥοi chila cunǥ duρc хay d;mǥ nham thña man nhu cau

ǥiñο, tin nǥuοnǥ ciia nhan dan nhu chiia Bdch A vñ chha Tien Hai chita

deu ths Ph'at vñ ths Mau Tin nǥuοnǥ thér Mau lñ mρt tin nǥuοnǥ bñn dta,

viec tsn ths Mau (Mρ) lñm than tuρnǥ vsi cñc quyin nñnǥ sinh sοi vñ che

ehO cοn nǥus i ThS Ph"at bat nǥuοn tñ Ddο Ph"at - mρt tοn ǥiñο nǥοdi lai,

dll nhaρ, né da ñnh huñnǥ sau sac vñ hña nh"aρ vsi tin nǥuοnǥ bñn dta .ha vña thii Phǥt vña ths Mau, di3u nity thi hiρn sy хam nhdρ vñ ñnh hu0nǥ nhau ǥiua hai thñ tοn ǥiñο (Ph"at ǥiñο) vñ tin nǥuοnǥ dan ǥian (ThS Mau),

hlI ǥ v3 cii tñ bi bñc fii, tinh than cǥnǥ d3nǥ, khuy3n thiǥn trir ñc OS

25

Trang 32

văn

đồ

án tốt

nghiệp

hay

mới

nhất

¿ǥi›ii l3 nen tñnǥ ciia nhunǥ ñnǥ хñ manǥ tinh nhan vñn Hοn nua, duimǥ @u

ha1 ‹ill Il ǥuοnǥ nñy cfi ǥi dS bο sunǥ chο nhau, dñρ ñnǥ nhu cau tarn linh ciia nǥu i dan Niu nhu ths Ph^at de tu tarn tich dñc chο kieρ sau duρc len cοi

Nni h ǥ ñll thi ths Mau de cau mοnǥ duρe ρhil hρ dρ tri manǥ 1:;i siic khfie, tñi

ls C, = ay mñn chο dsi sοnǥ hiρn huu thuñnǥ nǥñy, vi v"ay mñ hñnǥ thñnǥ, cñ den mtlll ǥ mρt , nǥñy rñm lñ nhan dan d}a ρhuοnǥ vñ du khñch th'aρ ρhuοnǥ dén chaa chiem bñi cau mοnǥ sy an lñnh, may man vñ siic khse, tñi lρc B:i Tοñn - nǥuοi cοi chita Tien ke: “Sau dem ǥiaο thña mρi nǥusi den hñi lρc thi diu Xuan cS rat nhieu bñn hρi, du khñch S nhieu nοi din chlia c$u, neu din chua mñ cau thinh tarn thi cñc nǥñi ρhii hρ chο cοnǥ danh, dο d:;t thñnh cοnǥ,

ai chua cS duyen thi nǥñi se duyen, οm dau thi хin nusc uοnǥ danǥ len nǥñi clu mοnǥ nǥñi ban chο sñc khfie, di lñm fin may man, buοn may bñn

dat Nhieu nǥuS’1 den day thñnh tarn clu nǥuyǥn duρc 1:;i den dfinǥ cοnǥ dñc chο chiia vñ tǥ Ie nhieu lam” BSi sy linh thienǥ mñ hñnǥ nñm cfi hñnǥ nǥhin lu@ khñch den tham quan vñ chiem bñi chita

.Cñnh sinh hο:;t ciia nǥusi dan vñ du khñch den chita den chiem bñi

Den mau S Tñ Thñc Chita Bach A

Mρt ρhln khοnǥ the thieu trοnǥ nhu cau tarn linh ciia nǥusi Nǥa Sοn dfi

lñ le hρi truyen thsnǥ nhu chita Tien, Dρnǥ Thirc, bοi chñi , d*ac bi9t lñ Ie hρi Mai An Tiem Le hǥi Mai An Tiem - mǥt le hρi vñn hfia, l}ch sñ d"ac sac

26

Trang 33

văn

đồ

án tốt

nghiệp

hay

mới

nhất

ǥJ$jt ǥuyén thοnǥ dân té;c dll G tñ chñc d3 tuñnǥ nhs cοnǥ οn ciia cñc b"ac tien

§$; §$ cñ t s nǥ ǥñy d;mǥ laρ aρ, SRǥ ñt I u• Il ǥhe tοr Iǥl d• £f h:iu Le hρi cunǥ

@ @ρ the 1iié;n dǥο 19 u3nǥ nusc nhs nǥuοn ciia dan tǥc, the hiρn tin nǥuοnǥ ǥJj$ ρ@ρ ciia nhân dân d}a ρhuοnǥ cua dan tρc Viρt Nam

Nhu v£;y, “chο téi nay sinh hοǥt tarn linh tin nǥuοnǥ van chiem mρt ρhan

§énǥ ke, th"am chi mi;t ρhan quan trρnǥ trοnǥ dsi sοnǥ tinh than ciia ddi bρ ρJqn

Gu dân Vi§t Nam” [10, 408-409] Nhmǥ di tich l|ch sñ vñn hña den ρhña vñ cñc lé hρi ciia nǥusi dan Nǥa Sοn duρc хay d;mǥ vñ tο chñc cunǥ

abâm dñρ rinǥ nhu cfiu tin nǥuοnǥ ciia nhan dan trοnǥ vñnǥ, lñ nοi cο ket cǥnǥ d3nǥ dan cu vi, “bat cñ mǥt tin nǥuοnǥ tοn ǥiñο nñο cunǥ t:;ο chο bñn thân nñ mǥt lοdi cé;nǥ dοnǥ, trusc het li ve ρhuοnǥ diρn tarn linh, vi cunǥ vsi c¥i dé lñ sy d3nǥ câm vi nhunǥ ǥiñ trt vñn hsa vñ dǥο dñc”[15, 524-525], the

hi9n dǥο 19 “uοnǥ nusc nhs nǥuοn” ,day lñ mρt truyen thοnǥ quj/ bñu ciia dan tǥc ta Nhñnǥ di tich l}ch sñ vñn hsa vñ le hρi nñy chinh lñ cñi nοt inh thñnh,

bñο t3n, sñn sinh ra vñn hfia truy3n thsnǥ Vi v"ay chiinǥ ta can ρ ai ǥin ǥin, bñο tsn vñ ρhñt huy nhunǥ ǥii tr| dñ

Den vsi vitnǥ dat thienǥ lienǥ Nǥa Sοn, du khñch khοnǥ chi duρc thfia man nhu cau tarn linh mñ cñn duρc chiem nǥuοnǥ nhmǥ cοnǥ trinh kien trñc, dieu khñc khñ lñ dρc dñο S tdi cñc di tich nhu sy cο kinh, ben trοnǥ cñ rit nhilu dieu khac cS ǥiñ tr| ciia den Mau vñ den Mai An Tiem

27

Tiêu đề	Bảo tồn và Phát triển Du lịch Vùng Nga Sơn (Thanh Hóa)
Tác giả	Bùi Thị Hải
Người hướng dẫn	TS. Nguyễn Việt Hưng
Trường học	Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành	Bảo tồn và Phát triển du lịch
Thể loại	Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản	2014
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	66
Dung lượng	2,47 MB