(Skkn 2023) một số biện pháp lồng ghép các chuyên đề seminar nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn tại trƣờng thpt quỳnh lƣu 2

Bên cạnh đó, tổ trưởng chưa phát huy hết vai trò của mình, thường có tâm lí coi mình cũng như GV bình thường khác, chỉ lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp; chưa phân công nhiệm vụ cho giáo viên GV

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

MỘT SỐ BIỆN PHÁP LỒNG GHÉP CÁC CHUYÊN ĐỀ SEMINAR NHẰM GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT

TỔ, NHÓM CHUYÊN MÔN TẠI TRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU 2,

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

TRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU 2

MỘT SỐ BIỆN PHÁP LỒNG GHÉP CÁC CHUYÊN ĐỀ SEMINAR NHẰM

GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT

TỔ, NHÓM CHUYÊN MÔN TẠI TRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU 2,

TỈNH NGHỆ AN

ĐỀ CƯƠNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM LĨNH VỰC: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Các tác giả:

- Nguyễn Đình Đức - Điện thoại: 0982.999.543

- Nguyễn Thị Thìn - Điện thoại: 0326.712.280

- Hoàng Nguyên Tuấn - Điện thoại: 0989.804.939

Đơn vị công tác: Trường THPT Quỳnh Lưu 2 – Nghệ An

Năm học: 2022 - 2023

MỤC LỤC

1.5 Tiêu chuẩn đánh giá chất lượng hoạt động tổ chuyên môn 4 1.6 Vai trò của việc xây dựng Seminar chuyên đề trong việc nâng

cao quả hoạt động của việc sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn 5

3 Thực trạng sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn tại trường THPT

3.2 Hình thức sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn 8

II Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 9

1 Lựa chọn chuyên đề sinh hoạt phù hợp hàng tháng tại tổ,

2 Xây dựng giáo án Seminar chuyên đề mẫu 21

3 Triển khai tiết sinh hoạt chuyên môn mẫu 21

4 Triển khai tiết sinh hoạt tại tổ, nhóm chuyên môn nhà trường 24

5 Đánh giá việc thực hiện sinh hoạt chuyên môn có sự lồng ghép

6 Khảo sát ý kiến các thành viên tổ, nhóm khi tham gia các buổi

7 Tổ chức các buổi sinh hoạt cụm chuyên môn giữa các trường 30

III Khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề

Như vậy, làm thế nào để nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn? Thực tế trong nhà trường cho thấy có tổ chuyên môn hoạt động rất mạnh, nhưng vẫn còn một số tổ chuyên môn hoạt động một cách thụ động, ỷ lại Những tồn tại

ở các tổ này là: ít bàn về chuyên môn, chưa biết sử dụng phương pháp nào phù hợp với bài dạy của phân môn mình đảm nhiệm, chỉ tập trung vào sự vụ hành chính Bên cạnh đó, tổ trưởng chưa phát huy hết vai trò của mình, thường có tâm lí coi mình cũng như GV bình thường khác, chỉ lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp; chưa phân công nhiệm vụ cho giáo viên (GV) theo đúng yêu cầu, nhiệm vụ; chưa chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch, chưa mạnh dạn trong việc đề xuất các ý kiến để nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu, gò bó, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học và tháo gỡ những khó khăn cho GV trong tổ Trong các buổi sinh hoạt, không khí thường trầm lắng, GV ít phát biểu ý kiến; những vấn đề mới và khó ít được mang ra bàn bạc, thảo luận

Để thực hiện tốt chương trình GDPT 2018, GV và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông cần chủ động tự bồi dưỡng, có kế hoạch phát triển năng lực nghề nghiệp tại nhà trường với sự hỗ trợ của của đồng nghiệp Xuất phát từ những hiện trạng và tính cấp thiết của vấn đề trên, với nhiệm vụ là GV trực tiếp giảng dạy, đồng thời nhận nhiệm vụ quản lý chuyên môn của tổ và nhà trường, để có góc nhìn toàn diện và giúp bản thân, đồng nghiệp hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, chúng

tôi nghiên cứu giải pháp với Đề tài: “Một số biện pháp lồng ghép các chuyên đề Seminar nhằm góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn tại trường THPT Quỳnh Lưu 2, tỉnh Nghệ An”

2 Mục đính và nội dung nghiên cứu

- Hệ thống hóa được một số vấn đề lý luận về khái niệm: Vị trí của tổ chuyên môn; Chức năng tổ chuyên môn; Nhiệm vụ tổ chuyên môn; Sinh hoạt tổ chuyên môn; Tiêu chuẩn đánh giá chất lượng hoạt động tổ chuyên môn

- Vai trò của việc xây dựng Seminar chuyên đề trong việc nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động của tổ, nhóm chuyên môn

- Đề xuất được một số biện pháp xây dựng Seminar chuyên đề trong việc nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động của tổ, nhóm chuyên môn tại trường THPT Quỳnh Lưu 2

2

3 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu lý luận

- Khảo sát ý kiến GV và cán bộ quản lý giáo dục

- Tổng kết kinh nghiệm thực tiễn

- Phỏng vấn, điều tra

4 Thời gian nghiên cứu và thực nghiệm

Đề tài được nghiên cứu, khảo sát và thực nghiệm tại các trường THPT trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu và thị xã Hoàng Mai, trong các năm học 2021-2022 và 2022-2023

5 Những đóng góp của Đề tài

Đề tài không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả của sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn, mà còn giúp GV và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông phát triển năng lực nghề nghiệp tại nhà trường với sự hỗ trợ của của đồng nghiệp Khi thực hiện thực nghiệm Đề tài tại các buổi sinh hoạt chuyên môn, tôi nhận thấy được chuyển biến rõ rệt từ chất lượng các buổi sinh hoạt tại trường THPT Quỳnh Lưu 2, và những thành tích đạt được của các tổ chuyên môn là minh chứng cho sự hiệu quả của Đề tài

3

PHẦN 2: NỘI DUNG

I Cơ sở khoa học

1 Cơ sở lí luận

1.1 Vị trí của tổ chuyên môn

Theo Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học, cơ cấu tổ chức của trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học gồm có:

a) Hội đồng trường đối với trường công lập, Hội đồng quản trị đối với trường tư thục, Hội đồng thi đua và khen thưởng, Hội đồng kỷ luật, Hội đồng tư

vấn khác, các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các bộ phận khác (nếu có)

b) Các tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam, Công đoàn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và các tổ chức xã hội

Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong trong bộ máy tổ chức, quản

lý của trường THCS, THPT Trong trường, các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan

hệ hợp tác với nhau, phối hợp các các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục và các hoạt động khác hướng tới mục tiêu giáo dục

1.2 Chức năng tổ chuyên môn

- Giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn liên quan đến dạy và học

- Trực tiếp quản lý GV trong tổ theo nhiệm vụ quy định

Tổ chuyên môn là đầu mối để Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, nhưng chủ yếu vẫn là hoạt động chuyên môn, tức là hoạt động dạy học trong trường

Tổ trưởng chuyên môn bản thân phải là người năng động, có khả năng xây dựng kế hoạch; điều hành tổ chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho GV trong tổ; đánh giá, xếp loại và

đề xuất khen thưởng, kỉ luật GV thuộc tổ mình quản lý

Do đó, tổ trưởng chuyên môn phải phải luôn rèn luyện phẩm chất đạo đức, năng lực, trình độ, học tập kinh nghiệm chuyên môn; có uy tín đối với đồng nghiệp, học sinh, gương mẫu trong các hoạt động Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng tập hợp GV trong tổ, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết trong tổ, gương mẫu, công bằng, kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử

4

1.3 Nhiệm vụ tổ chuyên môn

Nhiệm vụ của tổ chuyên môn quy định theo Điều lệ trường THCS, THPT của Bộ Giáo dục và Đào tạo:

Điều 14 Tổ chuyên môn

1 Hiệu trưởng, các phó Hiệu trưởng, GV, viên chức thư viện, viên chức thiết

bị thí nghiệm của trường trung học được tổ chức thành tổ chuyên môn theo môn học hoặc nhóm môn học ở từng cấp học THCS, THPT Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng

bổ nhiệm và giao nhiệm vụ vào đầu năm học

2 Tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau:

a) Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản

lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường

b) Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

c) Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với GV

3 Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần

1.4 Sinh hoạt tổ chuyên môn

Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động chuyên môn không thể thiếu trong hoạt động của nhà trường; là dịp để trao đổi chuyên môn góp phần nâng cao chất lượng dạy học Thông qua sinh hoạt tổ chuyên môn sẽ xuất hiện nhiều ý tưởng, các phương pháp dạy học tích cực để vận dụng vào các tiết học cụ thể Do vậy, tổ trưởng cần tạo điều kiện để GV nói lên ý tưởng, kinh nghiệm của mình thông qua các cuộc họp tổ chuyên môn Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn cần đa dạng, phong phú, có thay đổi và phải có chuẩn bị trước về nội dung và cách thức tổ chức thực hiện

- Việc sinh hoạt tổ chuyên môn thực hiện theo định kì quy định trong Điều

lệ trường THCS, THPT (2 tuần/lần; thời gian do Hiệu trưởng quy định và tuỳ yêu cầu về tính chất, nội dung công việc)

- Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn thực hiện theo nhiệm vụ quy định

(tránh việc sinh hoạt chỉ để giải quyết sự vụ, sự việc và hoặc mang tính hành chính)

1.5 Tiêu chuẩn đánh giá chất lƣợng hoạt động tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn của nhà trường hoàn thành các nhiệm vụ theo quy định a) Có kế hoạch công tác và hoàn thành các nhiệm vụ theo quy định tại Điều

lệ trường trung học;

đó người báo cáo chính là người phải chủ động hoàn toàn mọi bước từ khâu chuẩn

bị tài liệu học tập, trình bày nội dung và đưa dẫn chứng

Tiếp đó là trao đổi, thảo luận với các thành viên khác và sau cũng phải tự rút

ra được kết luận về nội dung học hay vấn đề khoa học vừa đề cập đến Cuối cùng

là đề xuất các phương án hoặc hướng đi mới để phát triển mở rộng nội dung

Đây được đánh giá là một trong phương pháp thú vị để có thể trình bày quan điểm của mình đến với mọi người hay giới thiệu các phương pháp dạy học tích cực tới các đồng nghiệp trong tổ/nhóm chuyên môn Đồng thời bạn sẽ có cơ hội được gặp và xây dựng các mối quan hệ tích cực cũng những thành viên trong những người đang lắng nghe phần trình bày của bạn

Seminar được coi là một trong những phương thức hiệu quả nhất để giúp người làm marketing hoặc những người leader một đội nhóm, giảng viên, GV, sinh viên… Có thể truyền đạt một lượng lớn kiến thức của mình đến với đọc giả, học sinh, sinh viên mà không phải tốn quá nhiều công sức Ngoài ra, Seminar còn là một hình thức lan tỏa thông tin một cách truyền miệng cực kì hữu dụng cho những kiến thức cần truyền tải của một chuyên đề hay một sản phẩm khoa học nào đó

Chính vì vậy trong sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn việc xây dựng chuyên đề Seminar là thật sự cần thiết Vì mỗi buổi Seminar là một sự chuẩn bị nội dung chu đáo, các kinh nghiệm chuyên môn của thầy cô giáo để trao đổi với đồng nghiệp

Đó có thể là các chuyên đề về nội dung trong chương trình SGK, đó có thể là kinh nghiệm xử lý các tình huống sư phạm, đó có thể là kinh nghiệm trong cuộc sống Qua các buổi Seminar, các đồng nghiệp sẽ gắn kết hơn và có thêm nhiều kiến thức mới để phát triển năng lực nghề nghiệp của bản thân

Vận dụng sáng tạo PPDH Seminar để nêu vấn đề trong họp tổ/nhóm chuyên môn là hoàn toàn phù hợp với yêu cầu phát triển năng lực nghề nghiệp GV THPT theo chương trình giáo dục phổ thông mới Thực tế hiện nay Seminar được sử dụng khá rộng rãi tại các trường đại học, đối với sinh viên thì các buổi Seminar được tiến hành thường xuyên Sử dụng hình thức Seminar trên là đúng tinh thần của chương trình giáo dục phổ thông mới để tạo ra những người GV đáp ứng được yêu cầu thực tiễn hiện nay

6

Như vậy, thực chất của phương pháp Seminar phát triển năng lực nghề nghiệp GV tạo ra tình huống có vấn đề, từ đó tổ chức, điều khiển hoạt động của tổ/nhóm chuyên môn giúp các thành viên độc lập, giải quyết các vấn đề liên quan đến chuyên môn dưới sự góp ý và hỗ trợ từ tổ/nhóm và các đồng nghiệp

Phương pháp Seminar giúp GV tự tin thuyết trình và nêu quan điểm chuyên môn của bản thân trước đám đông, điều mà đa số GV ngày nay còn yếu, ngoài ra còn rèn cho GV biết sống trong tập thể, nói và lắng nghe người khác nói Đó là tiền

đề để xây dựng một xã hội tốt đẹp Qua sinh hoạt nhóm, tình đoàn kết sẽ được tăng lên nhờ thông hiểu nhau Từ đó, các thành viên trong nhóm sẽ biết tuân thủ các quy định, trước hết là của nhóm

2 Cơ sở thực tiễn

Thực tế trong nhà trường cho thấy có tổ chuyên môn hoạt động rất mạnh nhưng vẫn còn tổ chuyên môn hoạt động một cách thụ động, ỷ lại với những tồn tại như: ít bàn về chuyên môn, cách sử dụng phương pháp nào phù hợp với bài dạy của phân môn sắp dạy, mà chỉ tập trung vào việc sinh hoạt cho đủ số lần trên tháng theo quy định

Tổ trưởng chưa phát huy hết vai trò của mình, thường có tâm lí coi mình cũng như GV bình thường khác, chỉ lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp; chưa phân công nhiệm vụ cho GV theo đúng yêu cầu, nhiệm vụ; chưa chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch, chưa mạnh dạn trong việc đề xuất các ý kiến để nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn

Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu,

gò bó, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học và tháo

gỡ những khó khăn cho GV trong tổ Trong các buổi sinh hoạt, không khí thường trầm lắng, GV ít phát biểu ý kiến; những vấn đề mới và khó ít được mang ra bàn bạc, thảo luận

Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác chuyên môn còn thiếu và chưa đồng bộ; phòng đặc thù chưa được trang bị đầy đủ…

3 Thực trạng sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn tại trường THPT Quỳnh Lưu 2 khi chưa áp dụng Đề tài

3.1 Nội dung sinh hoạt tổ, nhóm hàng tháng

Các hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn phần nhiều tập trung vào việc triển khai các văn bản chỉ đạo về chuyên môn của cấp trên, phổ biến các kế hoạch, kiểm điểm thi đua,… Nội dung sinh hoạt chuyên đề chiếm tỉ lệ thấp trong nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn Việc xác định các nội dung sinh hoạt chuyên đề chưa thật sát với những vấn đề GV còn vướng mắc, gặp khó khăn, trong thực tế giảng dạy hiện nay như: vấn đề sử dụng hợp lí sách giáo khoa trong dạy học, vấn đề về cải tiến, đổi mới các phương pháp và kĩ thuật dạy học sao cho có hiệu quả, vấn đề dạy học

7

tích hợp, lồng ghép, sáng tạo đồ dùng dạy học, kiểm tra đánh giá học sinh, ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, đặc biệt là việc áp dụng có hiệu quả phương pháp dạy học tích cực vào các hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh

Các GV tham gia buổi họp đầy đủ nhưng không hào hứng và trong cuộc họp tổ nặng về triển khai các nội dung hành chính, thời gian bàn về chuyên môn dường như rất ít, nếu có cũng chỉ là phân công nhiệm vụ chuyên môn cho các GV như dạy thao giảng, làm ma trận đề Các GV cũng cố gắng hoàn thành nhiệm vụ

được nhưng không mấy hào hứng nên hiệu quả không cao

Các hoạt động được yêu cầu làm theo nhóm còn mang tính đối phó, chưa

thật sự hiệu quả

Hầu hết các GV còn có tâm lí nặng nề trong việc tiếp thu kiến thức mới vì các GV được phân công tập huấn còn chưa mạnh dạn chia sẻ và lan tỏa nội dung mình lĩnh hội được sau mỗi khóa tập huấn Chính điều đó ảnh hưởng lớn đến chất lượng và phát triển năng lực nghề nghiệp của GV

Một số tổ không thực hiện đầy đủ, cắt xén thời gian, không đảm bảo thời lượng dẫn đến nội dung sinh hoạt không đảm bảo; giáo viên khi gặp khó khăn trong chuyên môn không được giúp đỡ kịp thời; các văn bản chỉ đạo không được tìm hiểu kĩ càng dẫn đến thực hiện không tốt, ảnh hưởng đến hiệu quả giảng dạy của giáo viên và người phải chịu thiệt thòi chính là HS

Tổ trưởng chưa phát huy hết vai trò của mình, thường có tâm lí coi mình cũng như giáo viên bình thường khác, chỉ lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp; chưa phân công nhiệm vụ cho GV theo đúng yêu cầu, nhiệm vụ; đặc biệt chưa chủ động xây dựng tốt kế hoạch hoặc chưa mạnh dạn trong việc đề xuất các ý kiến để nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn

Khi tổ sinh hoạt thì chỉ có thư ký ghi chép một cách qua loa để có biên bản đảm bảo hồ sơ tổ Các thành viên trong tổ thi sinh hoạt hời hợt không trao đổi, không có ý kiến, nếu tổ trưởng có triển khai hướng dẫn chỉ đạo một số vấn đề trong kế hoạch nhà trường thì không ghi chép nên sau đó không nhớ để thực hiện

3.2 Hình thức sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn

Sinh hoạt chuyên môn ở các nhà trường hiện nay thường diễn ra theo hai hình thức: tổ chức theo các chuyên đề và dự giờ trao đổi kinh nghiệm về bài học

Ở hình thức thứ nhất, sinh hoạt chuyên môn bao gồm việc triển khai học tập các văn bản chỉ đạo về chuyên môn của cấp trên, tập huấn phương pháp dạy học và thường do BGH triển khai Bên cạnh đó là việc tổ chức trao đổi, thảo luận, học tập các nội dung cụ thể gắn với nhiệm vụ năm học và đặc điểm tình hình cũng như điều kiện thực tế của mỗi nhà trường như: Nâng cao chất lượng hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp, kinh nghiệm dạy một dạng bài, kiểu bài nào đó, kinh nghiệm bồi

8

dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém Những nội dung này thường được giao cho các GV có kinh nghiệm và năng lực chuyên môn tốt xây dựng thành các báo cáo chuyên đề hay sáng kiến kinh nghiệm

Đối với hình thức thứ hai là dự giờ trao đổi kinh nghiệm về bài học, các nhà trường tổ chức thường xuyên hơn Trong mỗi buổi dự giờ có sự tham gia của BGH, tổ trưởng và hầu hết GV trong tổ Sau dự giờ tổ chuyên môn tiến hành thảo luận rút kinh nghiệm và đánh giá xếp loại tay nghề GV dạy

Cả hai nội dung trên nhiều trường đã thực hiện khá tốt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Tuy vậy, sinh hoạt chuyên môn hiện nay còn bộc lộ nhiều vấn đề bất cập cần phải thay đổi

3.3 Kết quả đạt đƣợc

Chất lượng các buổi sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn chưa cao Nội dung sinh hoạt chuyên đề chưa được chú trọng, nhất là việc phổ biến áp dụng các sáng kiến kinh nghiệm còn nhiều hạn chế Các báo cáo chuyên đề, sáng kiến kinh nghiệm được nghiệm thu xong để đấy Đối với công tác dự giờ và đặc biệt là việc trao đổi rút kinh nghiệm tiết học GV cũng không mấy hứng thú nên buổi thảo luận thường trầm lắng, ít ý kiến phát biểu

Tổ thực hiện sinh hoạt chuyên môn còn mang tính đảm bảo số lượng và chất lượng chưa có tinh thần học tập, bồi dưỡng nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ Khi cùng thảo luận một nội dung thì hiện tượng đồng ý không đưa ra ý kiến, không phát biểu góp ý tham gia cho tiết dạy Còn nhiều GV không chịu học hỏi, không đưa ra những ý kiến trao đổi của mình mà còn dựa vào các ý kiến của các GV có kinh nghiệm rồi tán thành, đồng ý

Hoạt động sinh hoạt chuyên môn mang tính màn biểu diễn, làm mẫu, được tập duyệt nhiều lần trước khi cho GV dự giờ, dẫn đến hầu hết học sinh mất đi sự hứng thú, tự nhiên trong hoạt động học tập GV thường coi hoạt động dạy thao giảng chỉ là tiết dạy mẫu, lý tưởng, ít có nội dung bàn luận, phản biện yếu tố đề tìm giải pháp ưu việt hơn Đôi khi, chính sự tham gia của những người dự giờ làm tác động ảnh hưởng đến hoạt động học tập của học sinh Đa số GV dự tập trung chuyên sâu soi xét nhìn nhận hoạt động của người dạy, theo những khuôn mẫu nhất định, ít quan tâm đến quy trình hoạt động của học sinh và hiệu suất cao hoạt động trên học sinh

II Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

1 Lựa chọn chuyên đề sinh hoạt phù hợp hàng tháng tại tổ, nhóm chuyên môn

Việc lựa chọn nội dung sinh hoạt chuyên đề có ý nghĩa hết sức quan trọng, nó quyết định đến chất lượng của các buổi sinh hoạt chuyên đề Lựa chọn chuyên đề nghiên cứu phải xuất phát từ việc đặt ra các câu hỏi quan trọng, các

9

câu hỏi đó phải liên quan mật thiết đến công việc hiện tại của GV, mang tính thực

tế cao và đi tìm câu trả lời cho những câu hỏi một cách khoa học Nghiên cứu để xây dựng các chuyên đề sinh hoạt chuyên môn khác với các nghiên cứu khoa học thông thường ở chỗ người nghiên cứu không phải tách ra khỏi đối tượng nghiên cứu mà là một phần của đối tượng nghiên cứu, đồng thời những nghiên cứu này là chủ đề bồi dưỡng GV

Lựa chọn chuyên đề sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn trong một năm học cần phải đặt trong mối quan hệ tổng thể về mục tiêu và nội dung bồi dưỡng của

kế hoạch dài hơn, 3 năm hoặc 5 năm Có thể xây dựng thành ma trận các chuyên

đề sinh hoạt tổ chuyên môn trong 3 hoặc 5 năm

Tổ trưởng phải nắm bắt những công việc đã làm để nhận xét, đánh giá được

về những mặt mạnh, mặt yếu, rút ra những kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo của

tổ Sau đó, tổ trưởng đưa ra dự thảo kế hoạch hoạt động cụ thể của tổ mình (dựa trên kế hoạch của nhà trường, của bộ phận chuyên môn, đoàn thể ), từ đó xây dựng các chuyên đề Seminar hàng tháng

Chuyên đề là vấn đề chuyên môn được nghiên cứu sâu cả về lí luận và thực tiễn, được xem xét toàn diện và thực hiện trong một thời gian tương đối dài, các biện pháp đưa ra phải được kiểm chứng trước khi báo cáo và áp dụng chuyên đề thường xuất phát từ yêu cầu thực tiễn công tác như dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng, bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, dạy học theo nhóm đối tượng học sinh, ứng dụng CNTT trong dạy học, sử dụng thiết bị dạy học, làm mới đồ dùng dạy học… Hạn chế những chuyên đề nặng về lý luận, khó triển khai trong thực tế Chuyên đề phải có báo cáo bằng văn bản, có thể được dạy minh họa tùy theo nội dung Các chuyên đề dự định làm trong năm học phải được xây dựng, dự kiến từ đầu năm học, phân công người thực hiện Mỗi tháng nên chỉ tiến hành một chuyên đề Seminar để GV có thời gian chuẩn bị nội dung tốt nhất và các thành viên trong tổ cũng có thời gian nghiên cứu về chuyên đề để buổi Seminar diễn ra thành công trên tinh thần bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

* Cách tiến hành lựa chọn chuyên đề sinh hoạt chuyên môn:

- Tổ trưởng tập trung các thành viên tham dự, nêu mục đích, nội dung buổi sinh hoạt

- Tổ trưởng trình bày nội dung các chuyên đề bằng văn bản

- Giáo viên trong tổ thảo luận lựa chọn chuyên đề

- Thống nhất những chuyên đề Seminar được lựa chọn lồng ghép trong sinh hoạt chuyên môn và có thể áp dụng vào công tác giảng dạy

10

Hình ảnh sinh hoạt chuyên môn của tổ Toán- Tin, trường THPT Quỳnh Lưu 2

với nội dung lựa chọn chuyên đề sinh hoạt hàng tháng

Hình ảnh sinh hoạt chuyên môn của tổ Văn, trường THPT Quỳnh Lưu 2

với nội dung lựa chọn chuyên đề sinh hoạt hàng tháng

* Nguyên tắc lựa chọn nội dung sinh hoạt chuyên đề ở tổ chuyên môn:

- Nội dung phải mang tính phổ biến và khả thi;

- Đảm bảo nguồn nhân lực và các điều kiện cơ sở vật chất để thực hiện sinh hoạt chuyên đề Seminar;

- Các vấn đề mới nảy sinh trong việc thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018

Một số chuyên đề Seminar được thực hiện:

* Chuyên đề đổi mới việc kiểm tra đánh giá học sinh

Trong quá trình kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS cần kết hợp một cách hợp lý hình thức tự luận với hình thức trắc nghiệm khách quan, không lạm dụng hình thức trắc nghiệm, tăng cường kiểm tra tự luận; dựa trên chuẩn kiến thức

kỹ năng, hướng dẫn HS biết tự đánh giá năng lực của mình

Thực hiện đúng quy định của Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THPT do

Bộ GDĐT ban hành; tổ chức đủ số lần kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra học kỳ cả lý thuyết và thực hành

Tổ chức bồi dưỡng GV về kĩ năng ra đề, soạn đáp án và chấm bài thi, kiểm tra bằng hình thức tự luận, trắc nghiệm bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng của

Chương trình GDPT với 3 cấp độ: Nhận biết, thông hiểu, vận dụng, từ đó bảo đảm

dạy học sát đối tượng HS, khuyến khích tư duy độc lập, sáng tạo; với các bài kiểm tra cuối học kỳ, cuối năm dành tối thiểu 50% làm bài cho các nội dung thông hiểu

và vận dụng

Các cấp quản lí thường xuyên nắm vững tình hình thực hiện của GV về đổi mới KTĐG các môn học và hoạt động giáo dục, lồng ghép nội dung kiểm tra với hoạt động thanh tra chuyên môn đối với trường và GV; duy trì việc đánh giá hiệu quả đào tạo của các khối lớp, từ đó đề ra biện pháp cụ thể để nâng cao chất lượng

* Chuyên đề công tác phụ đạo học sinh yếu kém

- Có kế hoạch quan tâm học sinh yếu kém trong từng tiết dạy, hệ thống câu hỏi phù hợp với đối tượng

- Tổ chức phụ đạo học sinh yếu kém ngay từ đầu năm học

- Phấn đấu kéo giảm tỷ lệ học sinh yếu kém không quá 5%

* Chuyên đề nâng cao chất lượng giờ dạy GV thông qua các tiết dự giờ, thao giảng, tiết nghiên vứu bài học (NCBH)

12

Nâng cao chất lượng giờ dạy là mục tiêu của các GV, tổ chuyên môn và nhà trường Điều này được thực hiện qua nhiều biện pháp khác nhau Kỹ năng sư phạm của GV có ảnh hưởng lớn đến việc chất lượng giờ dạy Ở các buổi sinh hoạt tổ có thể trao đổi, góp ý, giúp nhau sửa chữa những tồi tại, những nhược điểm như phong cách lên lớp, ngôn ngữ diễn đạt, trình bày bảng của GV Hoạt động này nhằm hoàn thiện kỹ năng sư phạm của nhiều GV, trong khi góp ý sau tiết dự giờ, thao giảng thường hướng tới từng cá nhân cụ thể

Dự giờ là hoạt động quan trọng đối với việc phát triển chuyên môn của mỗi

GV Dự giờ sẽ giúp cho GV được dạy chủ động, tích cực hơn trong bài giảng của mình Dù thế nào đi nữa thì mỗi khi có người đến dự giờ, các GV đều chuẩn bị bài

kĩ hơn, đôi khi còn có sự trao đổi về bài dạy trước khi lên lớp, đây là một việc làm hết sức có ý nghĩa đối với mỗi GV Khi có người đến dự giờ, lớp học cũng diễn ra sôi nổi hơn, ý thức học tập của HS tốt hơn, đây là điều kiện tốt nhất để GV phát huy tính sáng tạo của HS Việc dự giờ còn giúp cho GV đi dự giờ học tập, rút kinh nghiệm từ tiết dạy của đồng nghiệp, thông qua việc xử lí tình huống của đồng nghiệp, GV sẽ khắc phục được những thiếu sót trong quá trình giảng dạy Bởi vậy, ngoài mục đích đánh giá năng lực của GV thì điều quan trọng là các tổ, nhóm cần tổ chức tốt việc góp ý, rút kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy, về kiến thức, về phong cách lên lớp, về tổ chức lớp học

Tổ chuyên môn cần tăng cường quản lý, định hướng tổ chức dự giờ, thao giảng coi đây là biện pháp quan trọng để nâng cao chất lượng giờ dạy Tổ chức thao giảng phải có ít nhất 2/3 thành viên của tổ, nhóm tham dự; phải có mục tiêu, rút ra được những kinh nghiệm Dự giờ rồi đánh giá, rút kinh nghiệm giờ dạy là việc làm thường xuyên của tổ chuyên môn, nếu được tổ chức tốt sẽ xóa bỏ được tình trạng còn có GV chưa tự giác, tích cực dự giờ đồng nghiệp hoặc tâm lí cho rằng đi dự giờ là kiểm tra tiết dạy của GV Cần tránh dự giờ để đối phó nhằm đạt chỉ tiêu số lượng theo quy định Nên tăng cường các tiết dạy mẫu và quan tâm dự giờ các tiết ôn tập, trả bài cho HS

Khi đánh giá, rút kinh nghiệm các tiết dạy cần thẳng thắn, chân tình với tinh thần giúp nhau cùng tiến bộ, phải đánh giá thực chất, nêu ra được những điểm mạnh, những hạn chế của người dạy về kiến thức, kỹ năng, thái độ, về nội dung, phương pháp, phong cách Cần phê phán lối dạy đọc chép, dạy chay trong khi có

và cần sử dụng đồ dùng dạy học Đối với những tiết học mà GV gặp nhiều khó khăn thì cần trao đổi kỹ, có thể tổ chức cho một GV có kinh nghiệm trong nhóm dạy mẫu tiết đó để cùng nhau học hỏi Các giờ được dự cần được xếp loại và lưu lại ý kiến cũng như kết quả xết loại; đối với tiết dạy được thanh tra hoặc dùng để xếp loại GV cần lưu cả phiếu đánh giá giờ dạy

Đánh giá giờ dạy phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau Chẳng hạn khi phân tích khía cạnh rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức của học sinh, các GV đã

kỹ hơn, chỉ lỗi cụ thể từng em để giúp các em sửa chữa Đối với các môn khoa học

tự nhiên thì lại chú trọng đến việc giúp học sinh vận dụng kiến thức vào giải các bài tập ở các cấp độ khác nhau tùy theo yêu cầu Các tiết luyện tập, ôn tập phải phân loại được hệ thống các các bài tập theo dạng phù hợp Mỗi dạng bài tập cần chỉ ra định hướng và các bước giải

Ví dụ: Trong tuần vừa qua tổ trưởng và GV dự giờ một tiết của GV trong tổ

sau đó cả tổ phải đưa ra nhận xét thảo luận dựa trên các tiêu chí đánh giá tiết dạy như sau:

- Về nội dung giảng dạy:

+ Nêu những mặt ưu điểm và hạn chế tồn tại của tiết dạy; nêu rõ những hạn chế cần thay đổi cho phù hợp

+ Thời lượng phân phối chương trình cho mỗi bài học có phù hợp với thực

tế giảng dạy hay không? Thời gian vượt quá định mức cho phép thường là bao nhiêu?

+ Tâm lý học tập của HS như thế nào? (Hứng thú vì dễ hiểu, phù hợp trình

độ hoặc gây chán nản vì khó hiểu) Có bài nào không phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý HS không?

+ Các GV có thể đánh giá sơ bộ và có so sánh với kết quả học tập của HS ở những năm học trước như thế nào?

- Về phương pháp:

+ Các phương pháp nào trong từng môn đã được sử dụng nhiều và phát huy hiệu quả cao? Các phương pháp dạy học mới nào GV đã sử dụng? Kết quả đạt được?

+ Việc giảng dạy phương pháp học đổi mới đã được GV tận dụng như thế nào? Có khó khăn gì khi thực hiện các phương pháp đó?

+ So với cách dạy học theo phương pháp trước đây và phương pháp đổi mới,

HS có khó khăn gì? So với nhiều năm trước, thái độ và tinh thần học tập của

HS ra sao?

+ Việc trang bị các phương tiện dạy học và đồ dùng dạy học có được GV lưu tâm sử dụng hay không? Có phương tiện dạy học hiện tại nào mà GV đã

sử dụng trong nhà trường?

+ Ngôn ngữ (nói và viết) là kênh quan trọng để HS lĩnh hội kiến thức Những GV dạy tốt, cuốn hút HS không chỉ họ có ưu thế về kiến thức và thủ thuật

sư phạm mà họ còn sử dụng lời nói chính xác, với âm lượng vừa phải, rõ ràng, truyền cảm, có ngữ điệu Do vậy, trong sinh hoạt tổ chuyên môn, cần làm cho GV

có ý thức rèn luyện kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khi góp ý các giờ dạy cần chú trọng đến yếu tố này Làm sao để trên lớp, GV có giọng nói chuẩn, chỉ dùng từ phổ thông, ít trùng lặp, ít sai sót

+ Ứng dụng CNTT, trình chiếu trong dạy học là cần thiết nhưng không thể thay thế phấn và bảng Trình bày bảng cùng với trình chiếu nhờ CNTT là kênh thông tin chữ viết-hình ảnh quan trọng tới HS Trình bày bảng cẩn thận, đẹp, đúng chính tả, ngữ pháp, rõ ràng có ảnh hưởng chẳng những đến chữ viết, đến bài làm của HS, mà còn ảnh hưởng tốt hay xấu đến bệnh về mắt của HS Một số lời khuyên khi viết bảng là: Chữ viết rõ ràng, đúng chính tả, ngữ pháp, cỡ chữ vừa phải làm sao để HS ở cuối lớp thấy được bình thường; Tên bài, tên tiểu mục nên viết bằng phấn màu khác để học sinh dễ phân biệt; Không nên viết quá nhiều, chữ quá dày; Hạn chế viết tắt, xóa bảng nhiều lần Trong sinh hoạt chuyên môn, các tổ, nhóm cần lưu ý để GV rèn luyện kỹ năng trình bày bảng khoa học, chuẩn xác, chữ viết đẹp sẽ góp phần hình thành nhân cách cho học sinh

+ Ngoài ra, kỹ năng phối hợp linh hoạt các hình thức tổ chức dạy học: cá nhân, nhóm, lớp; chính khóa và ngoại khóa, tham quan thực tế Tích cực sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học; Tự làm đồ dùng dạy học; Thống nhất mức độ ứng dụng CNTT trong từng tiết dạy theo yêu cầu từng bài giảng cũng là các nội dung sinh hoạt tổ, nhóm nhằm rèn luyện kỹ năng sư phạm của GV GV sử dụng hợp lý sách giáo khoa khi giảng bài trên lớp, tránh tình trạng yêu cầu HS ghi chép quá nhiều, dạy học thuần túy theo lối đọc – chép; chú trọng phát huy tính tích cực, hứng thú trong học tập của HS và vai trò chủ đạo của GV trong quá trình dạy học

+ GV sử dụng ngôn ngữ chuẩn xác, trong sáng, sinh động, dễ hiểu; tác phong thân thiện, khuyến khích, động viên HS học tập; chú trọng tổ chức hợp lý cho HS làm việc cá nhân và theo nhóm; rèn luyện kỹ năng tự học, tạo điều kiện cho HS tự nghiên cứu sách giáo khoa và tài liệu tham khảo

15

+ Tăng cường sử dụng hợp lý CNTT trong đổi mới phương pháp giảng dạy, khuyến khích GV sọan bài giảng điện tử để giảng dạy và tham gia cuộc thi sọan kế hoạch bài dạy điện tử E-Learning; khai thác tối đa hiệu năng các thiết bị dạy học, phương tiện nghe nhìn, phòng học bộ môn; coi trọng thực hành, thí nghiệm; bảo đảm cân đối giữa việc truyền thụ kiến thức và rèn luyện kỹ năng cho HS theo chuẩn kiến thức – kỹ năng của Chương trình giáo dục phổ thông; chú trọng liên hệ thực tế trong giảng dạy phù hợp với nội dung từng bài học

+ Tăng cường tổ chức các họat động ngoại khóa, họat động giáo dục ngoài

giờ lên lớp theo nội dung của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, HS tích cực” nhằm đảm bảo tính linh họat về hình thức dạy học, hình thức kiểm tra, đánh

giá, rèn luyện kĩ năng họat động xã hội cho HS

+ Tổ chức, chỉ đạo chặt chẽ công tác đổi mới PPDH thông qua công tác bồi dưỡng GV và dự giờ thăm lớp của GV; tổ chức trao đổi kinh nghiệm ở các tổ chuyên môn, hội thảo cấp trường, cụm trường, hội thi GV giỏi các cấp; chú trọng phát hiện, nhân rộng gương điển hình về đổi mới PPDH

+ Tổ chức cho GV nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng, sáng kiến cải tiến; quan tâm xây dựng đội ngũ GV cốt cán trong mỗi bộ môn, hình thành mạng lưới GV cốt cán thường xuyên hỗ trợ, giúp đỡ GV còn hạn chế trong chuyên môn

Để thực hiện có hiệu quả họat động này

* Chuyên đề hướng dẫn dạy học môn học theo chương trình GDPT mới

- Những điểm mới của chương trình GDPT mới: về mục tiêu giáo dục, kế hoạch và nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục:

+ Về mục tiêu giáo dục: Các văn kiện của Đảng và Nhà nước về đổi mới chương trình, SGK GDPT như Nghị quyết 29, Nghị quyết 88 và Quyết định 404 đều xác định mục tiêu đổi mới chương trình GDPT là góp phần chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục phát triển toàn diện phẩm chất năng lực của người học Nói một cách vắn tắt, nếu như một chương trình đặt mục tiêu truyền thụ kiến thức đơn thuần trả lời cho câu hỏi “Học xong chương trình,

học sinh BIẾT được những gì?” thì một chương trình đặt mục tiêu phát triển phẩm

chất và năng lực của người học sẽ phải trả lời câu hỏi: “Học xong chương trình,

học sinh LÀM được những gì?”

+ Về kế hoạch và nội dung giáo dục:

Cấp THPT thực hiện dạy học 1 buổi/ ngày, mỗi buổi không bố trí quá 5 tiết học Khuyến khích các trường THPT đủ điều kiện thực hiện dạy 2 buổi/ngày theo hướng dẫn của Bộ giáo dục và Đào tạo

Các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc: Ngữ văn, Toán; Ngoại ngữ; Giáo dục thể chất; Giáo dục quốc phòng và an ninh; Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; Nội dung giáo dục của địa phương

16

Các môn học được lựa chọn theo định hướng nghề nghiệp:

- Nhóm môn Khoa học xã hội: Lịch sử, Địa lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật

- Nhóm môn Khoa học tự nhiên: Vật lí, Hóa học, Sinh học

- Nhóm môn Công nghệ và Nghệ thuật: Công nghệ, Tin học, Nghệ thuật Học sinh chọn 5 môn học tử 3 nhóm môn học trên, mỗi nhóm tử 3 nhóm môn học trên, mỗi nhóm chọn ít nhất 1 môn

+ Về phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục:

Các môn học và hoạt động giáo dục trong nhà trường áp dụng các phương pháp tích cực hóa hoạt động của người học, trong đó GV đóng vai trò tổ chức, hướng dẫn hoạt động của học sinh, tạo môi trường học tập thân thiện và những tình huống có vấn đề để khuyến khích học sinh tích cực tham gia vào các hoạt động học tập, tự phát phát hiện năng lực, nguyện vọng của bản thân, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, phát huy tiềm năng và những kiến thức, kĩ năng đã được tích lũy được để phát triển

Trong chương trình GDPT mới, việc đánh giá học sinh sẽ có những thay đổi căn bản Căn cứ đánh giá là các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực được quy định trong chương trình tổng thể và chương trình môn học, hoạt động giáo dục

* Cấu trúc của kế hoạch bài dạy theo chương trình GDPT mới

Kế hoạch bài dạy trước hết tuân thủ theo các chức năng điều khiển quá trình dạy học, nói chung bao gồm các phần sau đây:

(1): Mục tiêu của bài học

(2): Phương pháp và kĩ thuật dạy học

(3): Phương tiện dạy học

a) Năng lực được củng cố, phát triển

b) Mục tiêu về kiến thức, kĩ năng

c) Mục tiêu về vận dụng kiến thức, kĩ năng

- Phương tiện dạy học:

D Giới thiệu nội dung bài học

-

E Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: KIỂM TRA BÀI CŨ VÀ GỢI ĐỘNG CƠ (thời gian: )

a) Kiểm tra bài cũ:

Hoạt động này được thực hiện theo phương pháp/ kĩ thuật dạy học Tên

phương pháp dạy học hoặc tên kỹ thuật dạy học

Thực hiện bước dạy học của phương pháp /kĩ thuật đã nêu:

Bước 1:

Bước 2:

18

Kế hoạch bài dạy ở bậc trung học phổ thông có thể chia làm ba loại sau: + Kế hoạch bài dạy lí thuyết;

+ Kế hoạch bài dạy thực hành;

+ Kế hoạch bài dạy chuyên đề;

* Chuyên đề hướng dẫn dạy học bài học hay một chủ đề cụ thể trong chương trình của môn học

Trong chương trình SGK của các môn học sẽ luôn tồn tại những bài và những nội dung GV còn gặp khó khăn trong việc truyền tải cho HS Chính vì vậy việc GV cần có sự chia sẻ và giao lưu học hỏi lẫn nhau là một rất cần thiết để nâng cao năng lực nghề nghiệp GV và sự thành công của tiết học Đồng thời mang lại hứng thú cho học sinh vì mỗi GV có những phương pháp và cách dạy khác nhau nhưng khi học hỏi lẫn nhau sẽ tìm ra những cái hay cái mới trong phương pháp và nội dung truyền tải để đúc kết những kinh nghiệm giảng dạy quý báu

* Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động học trên lớp trong dạy học cấp trung học

Việc vận dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực, thiết kế tiến trình dạy học các bài học hoặc chủ đề dạy học đảm bảo các yêu cầu về phương pháp dạy học, cách xây dựng, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá chuỗi các hoạt động học theo sự định hướng phát triển năng lực người học là rất cần thiết đối với

GV trong giai đoạn hiện nay

Trong mỗi bài học, theo logic của quá trình nhận thức, thông thường người học phải trải qua các hoạt động: khởi động nêu vấn đề; hình thành kiến thức bài học; hệ thống hóa kiến thức và luyện tập; vận dụng kiến thức vào thực tiễn và tìm tòi mở rộng

Trong khuôn khổ của Đề tài, để giúp GV đạt được hiệu quả cao trong quá trình tổ chức hoạt động học cho học sinh, chúng tôi xin chia sẻ một số kinh nghiệm như sau:

19

- Tổ chức hoạt động khởi động, nêu vấn đề

- Hệ thống hóa kiến thức bài học

- Kết thúc bài học và hướng dẫn giao nhiệm vụ về nhà

- Hoạt động thực hành thí nghiệm

- Kĩ thuật theo dõi HS đánh giá quá trình học tập

- Sử dụng CNTT trong hỗ trợ tổ chức hoạt động học

Mô tả thiết kế một hoạt động học

Tên hoạt động: (Động từ chỉ hoạt động) - thời gian… phút

a) Mục tiêu

Nêu rõ mục tiêu của hoạt động (khởi động tình huống gì,

tìm hiểu hình thành kiến thức nào? hệ thống hóa kiến thức, luyện tập những gì? vận dụng thực tiễn, tìm tòi mở rộng ra sao?)

b) Nội dung

Mô tả tình huống/nội dung cần đạt theo mục tiêu dựa

vào CT-SGK về kiến thức, kỹ năng các năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh

+ Hoạt động của HS: ghi chép nhận nhiệm vụ, thực

hiện, thảo luận, báo cáo; được hỗ trợ giúp đỡ và tham gia đánh giá bạn khi cần thiết…

+ Hoạt động của GV: Chuyển giao nhiệm vụ, hướng dẫn

thực hiện, theo dõi trợ giúp, nghiệm thu kết quả, tổng hợp/đánh giá/kết luận…

+ Chuẩn bị học liệu (SGK, vở ghi, PHT…), thiết bị dạy

học (tranh ảnh, mô hình, thí nghiệm thực/ảo/mô phỏng, video, slide)…

+ HS đánh giá lẫn nhau như thế nào (nếu cần)

Mối liên hệ HĐ của GV, HS và ghi vở học sinh khi tổ chức một hoạt động

Nhiệm vụ học tập được ghi trong vở học sinh

2 Theo dõi, hỗ trợ, đánh

+ Theo dõi/đánh giá

+ Hướng dẫn ghi vở + Ghi chép

Ý kiến cá nhân được ghi trong vở

3 Theo dõi, hỗ trợ, đánh

+ Theo dõi/đánh giá

+ Hướng dẫn thảo luận và

ghi vở

+ Trao đổi + Ghi chép

Ý kiến của nhóm được ghi vở (3 bạn)

4 Nghiệm thu kết quả Hoàn thiện kết quả

+ Tóm tắt báo cáo nhóm

+ Ghi vở hoàn thiện kết quả

2 Xây dựng kế hoạch bài dạy Seminar chuyên đề mẫu

Trước khi diễn ra một buổi Seminar chuyên đề cần có sự chuẩn bị chu đáo

về nội dung, hình thức và cách thức tiến hành Tổ trưởng phân công nhóm GV chuẩn bị kế hoạch bài dạy chuyên đề Trước khi thực hiện kế hoạch bài dạy chuyên

đề được sự phê duyệt của BGH để tiến hành thực hiện tại tổ, nhóm Đặc trưng của

kế hoạch bài dạy chuyên đề là các hoạt động của các GV trong buổi Seminar là các hoạt động định hướng sản phẩm số nhằm vận dụng kiến thức, kĩ năng ở mức chuyên sâu, bộc lộ năng lực cần đạt Kế hoạch bài dạy chuyên đề thường được thiết kế theo dự án nhỏ hoặc kết hợp lí thuyết với kiến thức thực hiện để phát triển năng lực nghề nghiệp của GV Để xây dựng một kế hoạch bài dạy Seminar chuyên

đề mẫu có hiệu quả cần chú ý các bước sau:

Bước 1: Tìm hiểu kĩ chuyên đề mà bạn muốn giới thiệu đến mọi người Bước 2: Tìm tài liệu xoay quanh chuyên đề, xem chuyên đề như một cái trục

và những thứ trong buổi Seminar đó xoay quanh cái trục đó

Bước 3: Lựa chọn (đọc sơ bộ) tài liệu quan trọng nhất, gần nhất, chính xác

nhất với chuyên đề mình chuẩn bị Seminar

21

Bước 4: Lập một dàn ý sơ bộ cho toàn bộ chuyên đề, phải theo mạch logic

đầy đủ, nhấn mạnh những nội dung quan trọng

Bước 5: Đọc thật kỹ tài liệu đã chuẩn bị từ trước, rút ra kết luận và diễn đạt

theo ý của mình

Bước 6 : Sau khi đã có dàn ý và đọc kỹ tài liệu xong  nếu cảm thấy vẫn

chưa đủ ý thuyết trình thì phải tiếp tục tìm thêm tài liệu

Bước 7: Tổng hợp nội dung theo dàn ý đã chuẩn bị kĩ càng

Bước 8: Đọc đi đọc lại nhiều lần để bắt được mặt cảm xúc và hiểu được rõ

về nội dung mình nói

Bước 9 : Chăm chút, chỉnh sửa cho bài thuyết trình để có thể tạo điểm nhấn

cho người nghe

Bước 10: Làm bài báo cáo powerpoint để thuyết trình trước mọi người

Bước 11: Tự tin và bắt đầu buổi Seminar

3 Triển khai tiết sinh hoạt chuyên môn mẫu

Để triển khai thực hiện sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn có sự lồng ghép của các chuyên đề Seminar, thì nhà trường đã lựa chọn một tổ chuyên môn để thực hiện tiết sinh hoạt chuyên môn mẫu cho các tổ khác học hỏi kinh nghiệm

Quy trình tổ chức sinh hoạt chuyên môn mẫu

Giai đoạn Các hoạt động của tổ/nhóm

thực hiện Seminar

Các hoạt động của tổ/nhóm tham dự

1 Chuẩn bị Seminar - Bước 1: Giới thiệu và

hướng dẫn các tổ/nhóm tham

dự sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn nghiên cứu trước tài liệu của buổi chuyên đề

- Bước 2: Giới thiệu mục đích, yêu cầu về nội dung trong buổi Seminar

- Bước 3: Xây dựng chủ đề Seminar với mục tiêu cụ thể

- Bước 4: Xác định mục tiêu

để phân công các nhiệm vụ

cụ thể cho các GV trong tổ, nhóm chuẩn bị cho Seminar

Hoàn tất nội dung và chuẩn

- Bước 1: Nghiên cứu kĩ nội dung chuyên đề Seminar

- Bước 2: Xác định những nội dung chính của chuyên

- Bước 5: Tổ trưởng chuyên môn tổng hợp các

ý kiến

Bước 6: Học hỏi kinh nghiệm về tiến trình tổ chức một buổi Seminar

2 Tiến hành Seminar - Bước 7: Giới thiệu chủ đề

và công bố tiến trình Seminar

- Bước 8: Trình bày bài báo cáo Điều khiển buổi báo cáo

đề Seminar

- Bước 8: Theo dõi bài báo cáo chuyên đề Seminar để học hỏi

- Bước 9: GV các tổ/nhóm tranh luận, thảo luận, nhận xét, đánh giá

3 Kết thúc Seminar - Bước 10: Tổng hợp các ý

kiến góp ý của các tổ/nhóm tham dự chuyên đề Seminar

- Bước 11: Tổng kết, đánh giá quá trình Seminar và rút kinh nghiệm

- Bước 12: Phân tích, hướng dẫn khắc phục những nhược điểm và phát huy ưu điểm trong quá trình Seminar

- Bước 10: Phân tích, nhận xét về buổi sinh hoạt chuyên đề Seminar (khả năng thuyết trình, nội dung báo cáo và tinh thần, thái

độ tranh luận)

- Bước 11: Điều chỉnh lại nhận thức của mình cho phù hợp và rút ra những bài học kinh nghiệm cho tổ/nhóm của mình

- Bước 12: Lập kế hoạch

tổ chức sinh hoạt chuyên

đề Seninar cho tổ/nhóm