1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

(Skkn 2023) sử dụng câu hỏi bài tập phát triển năng lực phần lịch sử việt nam lớp 12 giai đoạn 1930 1945 cho học sinh trường năng khiếu thể dục thể thao nghệ an

48 6 0
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Sử dụng câu hỏi bài tập phát triển năng lực phần lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn 1930-1945 cho học sinh trường năng khiếu thể dục thể thao nghệ an
Tác giả Nguyễn Thị Thu Hiền
Trường học Trường Năng Khiếu Thể Dục Thể Thao Nghệ An
Chuyên ngành Lịch sử
Thể loại Sáng kiến kinh nghiệm
Năm xuất bản 2023
Thành phố Nghệ An
Định dạng
Số trang 48
Dung lượng 1,51 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Cấu trúc

  • PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ (5)
    • 1. Lý do chọn đề tài (5)
    • 2. Mục đích nghiên cứu , nhiệm vụ và đối tượng nghiên cứu (6)
      • 2.1 Mục đích nghiên cứu (6)
      • 2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu (6)
      • 2.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu (6)
    • 3. Thời gian và phương pháp nghiên cứu (6)
      • 3.1. Thời gian (7)
      • 3.2 Phương pháp nghiên cứu (7)
    • 4. Đóng góp mới của đề tài (7)
  • PHẦN II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU (8)
    • 1. Cơ sở khoa học (8)
      • 1.1 Cơ sở lí luận (8)
      • 1.2 Cơ sở thực tiễn (9)
    • 2. Khái niệm câu hỏi lịch sử, bài tập nhận thức lịch sử (12)
      • 2.1 Câu hỏi lịch sử (12)
      • 2.2. Bài tập nhận thức lịch sử (12)
      • 2.3. Phân biệt câu hỏi, bài tập và bài tập nhận thức lịch sử (13)
      • 2.4 Những yêu cầu, quy trình soạn thảo, quy trình sử dụng câu hỏi, bài tập nhận thức trong dạy học lịch sử (14)
    • 3. Một số phương pháp “ Sử dụng câu hỏi , bài tập phát triển năng lực phần Lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn từ năm 1930 - 1945 , cho học sinh Trường Năng Khiếu Thể Dục Thể Thao Nghệ An ” (15)
      • 3.1 Sử dụng câu hỏi, bài tập nhận thức lịch sử để định hướng cho học sinh tiếp nhận kiến thức mới (16)
      • 3.2. Sử dụng câu hỏi, bài tập nhận thức lịch sử để tổ chức hoạt động nhận thức và hình thành, phát triển năng lực của học sinh trong quá trình tiếp thu kiến thức mới (17)
      • 3.3. Sử dụng bài tập lịch sử để kiểm tra hoạt động kiến thức mới nhằm củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng học tập của học sinh (18)
      • 3.4. Sử dụng bài tập hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (32)
    • 1. Mục đích (37)
    • 2. Nội dung và phương pháp khảo sát (38)
      • 2.1. Nội dung khảo sát (38)
      • 2.2. Phương pháp khảo sát và thang đánh giá (39)
    • 3. Đối tượng khảo sát (39)
    • 4. Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất 35 1. Sự cấp thiết của các giải pháp đã đề xuất (39)
      • 4.2. Tính khả thi của các giải pháp đề xuất (40)
  • PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ (41)
    • 1. Kết luận (41)
    • 2. Kiến nghị (41)
  • TÀI LIỆU THAM KHẢO (43)

Nội dung

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Cơ sở khoa học

Đổi mới phương pháp dạy học là một yếu tố quan trọng trong việc cải cách chương trình giáo dục phổ thông, được xã hội đặc biệt quan tâm Các giáo viên đang tích cực thực hiện nhiệm vụ này nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, góp phần hiện đại hóa nền giáo dục Việt Nam, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa VIII nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới phương pháp giáo dục, khắc phục lối truyền thụ một chiều và phát triển tư duy sáng tạo của học sinh Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI tiếp tục khẳng định việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại, khuyến khích tính tích cực, chủ động và sáng tạo của người học, đồng thời tập trung vào việc dạy cách học, cách nghĩ, và khuyến khích tự học để người học có thể tự cập nhật và phát triển năng lực.

Bộ môn lịch sử có vị trí, ý nghĩa rất quan trọng trong việc giáo dục thế hệ trẻ

Học sinh, thông qua việc nắm bắt kiến thức về quá khứ, sẽ hiểu rõ hơn về truyền thống dân tộc Điều này giúp các em xác định nhiệm vụ của mình trong hiện tại và có thái độ đúng đắn đối với sự phát triển hợp quy luật của tương lai.

Hiện nay, nhiều người vẫn có nhận thức sai lệch về môn lịch sử, coi đây là "môn học phụ" trong trường học Điều này dẫn đến việc dạy và học lịch sử chỉ nhằm đối phó với kiểm tra, không công nhận vai trò quan trọng của bộ môn trong xã hội Hệ quả là phương pháp giảng dạy không hiệu quả, khiến học sinh không nắm vững các sự kiện lịch sử cơ bản, dẫn đến nhầm lẫn và đánh giá sai về các sự kiện và nhân vật lịch sử.

Học sinh trường Năng Khiếu Thể Dục Thể Thao phải dành nhiều thời gian cho việc tập luyện và thi đấu, dẫn đến việc học bị hạn chế Sự tập trung vào thể thao khiến các em tiếp nhận kiến thức không liên tục, ảnh hưởng đến chất lượng học tập Sau khi thi đấu, tâm lý của các em thường ngại học và chỉ muốn nghỉ ngơi, dẫn đến việc học chỉ qua loa.

Sự nhận thức sai lệch về vị trí và vai trò của môn lịch sử xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả yếu tố chủ quan và khách quan Một trong những nguyên nhân chính là phương pháp dạy học lịch sử khô cứng và máy móc của một số giáo viên, điều này đã cản trở học sinh phát triển năng lực tư duy sáng tạo và niềm đam mê với môn học.

Quá trình dạy học lịch sử tại trường học là một hoạt động sư phạm phức tạp, bao gồm nhiều hình thức và hoạt động đa dạng của giáo viên và học sinh Mục tiêu của quá trình này là giúp học sinh nắm vững kiến thức, phát triển kỹ năng và kỹ xảo, đồng thời bồi dưỡng phẩm chất đạo đức và hình thành nhân cách.

Đổi mới phương pháp dạy học là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy học, đặc biệt là môn lịch sử Nhiều giáo viên vẫn còn lúng túng trong việc áp dụng phương pháp giảng dạy, chưa nắm vững đặc trưng của môn học này, dẫn đến việc chưa phát huy hết vai trò của lịch sử trong giáo dục phổ thông Việc phát huy tính tích cực của học sinh trong quá trình học tập là rất cần thiết, vì giáo dục phải dựa trên sự tự nhận thức và hành động của học sinh Khơi dạy và phát triển ý thức rèn luyện, cùng với phương pháp học tập tích cực và sáng tạo, là điều cần thiết cho cả giáo viên và học sinh trong việc dạy học lịch sử.

Giáo dục phổ thông tại Việt Nam đang chuyển từ chương trình giáo dục nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, tập trung vào việc học sinh vận dụng kiến thức thay vì chỉ học thuộc Để đạt được điều này, cần chuyển đổi từ phương pháp dạy học “truyền thụ một chiều” sang dạy cách học, rèn luyện kỹ năng và hình thành năng lực Bộ môn lịch sử cũng tham gia vào quá trình này, nhằm phát triển năng lực cốt lõi và năng lực chuyên biệt cho học sinh thông qua đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá.

1.2 Cơ sở thực tiễn Để có một giờ dạy lịch sử thành công đòi hỏi giáo viên phải có một quá trình chuẩn bị công phu về nội dung, phương pháp, phương tiện dạy học Bởi vì, trong dạy học nói chung và dạy học lịch sử nói riêng, không có một phương pháp nào là vạn năng, đem lại kết quả mĩ mãn Sẽ có hiệu quả dạy học cao nhất khi giáo viên biết sử dụng phối hợp các phương pháp dạy học truyền thống và hiện đại Qua thực tiễn sử dụng hệ thống câu hỏi, bài tập nhận thức trong dạy học lịch sử cũng đem lại kết quả thiết thực bởi học sinh luôn có nhu cầu tìm hiểu kiến thức mới khi bước vào lớp học Sử dụng câu hỏi, bài tập nhận thức là để tổ chức việc hình thành, củng cố, kiểm tra, đánh giá tri thức lịch sử được lĩnh hội của học sinh Nói một cách khác đó chính là nhằm phát huy tính tích cực của học sinh trong quá trình học tập lịch sử và hình thành những năng lực chuyên biệt cho học sinh Để thấy rõ được thực trạng và hiệu quả sử dụng hệ thống câu hỏi, bài tập nhận thức trong dạy học nói chung và môn lịch sử nói riêng tôi đã tiến hành điều tra thực trạng bằng phiếu khảo sát đối với 5 giáo viên đang dạy trong trường và 59 học sinh khối 12 của trường ( Phụ lục kèm theo )

Thống kê và xử lý số liệu từ phiếu điều tra như sau:

Trong một cuộc khảo sát, 40% giáo viên cho biết họ sử dụng hệ thống câu hỏi bài tập nhận thức trong dạy học và kiểm tra đánh giá nhằm phát triển năng lực cho học sinh Ngược lại, 60% giáo viên vẫn chưa chú trọng đến việc áp dụng hệ thống này trong quá trình giảng dạy và đánh giá.

Kết quả điều tra cho thấy 60% giáo viên vẫn sử dụng phương pháp dạy học truyền thống một chiều, dẫn đến giờ học thiếu sôi nổi và hiệu quả thấp Điều này khiến học sinh ít hứng thú với môn học, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng học tập.

Mặc dù các trường học đã chú trọng đổi mới phương pháp dạy học, nhưng nhiều giáo viên vẫn tập trung quá nhiều vào việc truyền thụ kiến thức, chưa chú ý đến việc áp dụng các biện pháp nhằm phát huy tính tích cực trong nhận thức của học sinh Điều này dẫn đến việc chưa đạt được mục tiêu phát triển năng lực cho học sinh.

Một số giáo viên cho rằng việc chuẩn bị tiết dạy nhằm phát huy tính tích cực và phát triển năng lực cho học sinh là một quá trình công phu, tốn kém và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như trang thiết bị và phương tiện hỗ trợ.

Trong một cuộc khảo sát với 59 học sinh, 35 học sinh (59,3%) bày tỏ sự ưa thích đối với việc tiếp cận hệ thống câu hỏi bài tập phát triển năng lực và ghi nhớ sự kiện một cách có hệ thống Ngược lại, 24 học sinh (40,7%) cho biết họ thích phương pháp học thuộc để phát hiện và ghi nhớ sự kiện.

Qua số liệu điều tra thực tế, có thể thấy được đa số học sinh ( chiếm tỉ lệ 40,7

Học sinh không thích các câu hỏi yêu cầu học thuộc lòng mà muốn được trải nghiệm và phát hiện vấn đề để rút ra kiến thức Các em mong muốn chủ động tìm hiểu và tiếp cận kiến thức mới, giúp hiểu bản chất và nhớ lâu Tuy nhiên, một số giáo viên vẫn gặp khó khăn trong việc sử dụng câu hỏi nhận thức lịch sử để phát huy tính tích cực và định hướng năng lực học sinh Trong quá trình dạy học, tôi luôn học hỏi và áp dụng chỉ đạo của Sở giáo dục, đồng thời thay đổi phương pháp giảng dạy để phù hợp với tinh thần đổi mới giáo dục Một số giáo viên đưa ra quá nhiều câu hỏi phát hiện mà không đi sâu vào những câu hỏi trọng tâm, dẫn đến giờ học trở thành những buổi hỏi - đáp đơn thuần Nhiều giáo viên hiểu sai rằng việc hỏi-đáp nhiều câu hỏi là cách phát huy tính tích cực của học sinh Thay vào đó, các câu hỏi nhận thức nên được sử dụng ở cuối mỗi tiểu mục hoặc bài học để củng cố và đánh giá khả năng lĩnh hội kiến thức của học sinh.

Khái niệm câu hỏi lịch sử, bài tập nhận thức lịch sử

Câu hỏi là thuật ngữ chỉ việc nêu vấn đề cần giải quyết trong giao tiếp Trong cuộc sống hàng ngày, câu hỏi thường xuất phát từ sự tò mò của người hỏi, trong khi trong dạy học, câu hỏi thường liên quan đến kiến thức mà giáo viên đã biết và học sinh đang học Điều này tạo ra một môi trường học tập mở, khuyến khích sự nhận biết và khám phá.

2.2 Bài tập nhận thức lịch sử:

Bài tập nhận thức lịch sử, còn được gọi là bài tập tư duy, bài tập chỉ dẫn hay bài tập logic, được coi là phương pháp hiệu quả trong giáo dục Theo nhà giáo dục học Liên Xô Đairi, thuật ngữ “bài tập nêu vấn đề” hay “bài tập logic” là phù hợp nhất, vì nó nhấn mạnh việc học sinh tự lập chế biến lại các tài liệu cảm thụ Qua đó, học sinh chuyển từ nhận thức cảm tính sang nhận thức logic trong quá trình giải quyết vấn đề.

Theo giáo sư Phan Ngọc Liên và giáo sư Trần Văn Trị, bài tập nhận thức không chỉ nâng cao tư duy của học sinh mà còn giúp khôi phục hình ảnh quá khứ Những bài tập này đi sâu vào bản chất sự kiện lịch sử, yêu cầu học sinh dành nhiều thời gian và công sức hơn so với các câu hỏi kiểm tra thông thường, từ đó mang lại hiệu quả và kết quả học tập cao hơn.

Bài tập nhận thức lịch sử cần phải bao gồm tình huống có vấn đề, đặt học sinh vào một khó khăn hoặc mâu thuẫn giữa kiến thức đã biết và những điều chưa biết Nếu thiếu yếu tố này, bài tập sẽ không đạt yêu cầu của một bài tập nhận thức lịch sử.

Bài tập nhận thức lịch sử có thể được thể hiện dưới dạng câu hỏi, tuy nhiên không phải mọi câu hỏi đều là bài tập nhận thức Mối quan hệ giữa câu hỏi và bài tập nhận thức lịch sử là quan trọng, vì bài tập này nhằm kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh.

* Phân loại bài tập trong dạy học lịch sử

Việc phân loại bài tập, đặc biệt là bài tập lịch sử, rất quan trọng vì nó giúp xác định vị trí và tác dụng của từng loại, từ đó xây dựng nội dung và phương pháp thực hiện phù hợp Hiện nay, có nhiều ý kiến khác nhau về các loại bài tập Trong “Tài liệu hội nghị đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập môn lịch sử”, GS.TS Phan Ngọc Liên đã đề xuất bốn loại bài tập lịch sử: bài tập nhận thức, bài tập rèn luyện, bài tập thực hành và bài tập trắc nghiệm.

GS.TS Nguyễn Thị Côi phân loại bài tập thành 4 loại: bài tập hình thành khả năng và xác định bản chất sự kiện, hiện tượng lịch sử; bài tập yêu cầu phân tích, lý giải, nhận xét để phát triển hoạt động đánh giá cho học sinh; bài tập phát triển năng lực nhận thức; và bài tập rèn luyện khả năng vận dụng kiến thức đã học nhằm hiểu kiến thức mới.

PGS.TS Trịnh Đình Tùng thì chia làm 3 loại bài tập: bài tập nhận thức, bài tập thực hành, bài tập trắc nghiệm

2.3 Phân biệt câu hỏi, bài tập và bài tập nhận thức lịch sử

Về mặt chức năng và phương tiện dạy học: Câu hỏi và bài tập trong dạy học

Lịch sử có bản chất chung, đóng vai trò là công cụ tổ chức hoạt động nhận thức, đồng thời kiểm tra và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện kỹ năng và kỹ xảo cho học sinh.

Câu hỏi và bài tập có sự khác biệt rõ rệt Câu hỏi chỉ đưa ra yêu cầu mà học sinh cần trả lời, trong khi bài tập bao gồm cả dữ liệu và yêu cầu, đòi hỏi học sinh phải dựa vào thông tin đã cho để tìm ra câu trả lời chính xác Ví dụ, câu hỏi “Trình bày diễn biến phong trào cách mạng” yêu cầu học sinh trình bày một cách cụ thể và chi tiết.

Trong giai đoạn 1930 - 1931, phong trào cách mạng Việt Nam đã diễn ra mạnh mẽ dưới sự lãnh đạo của Đảng Bài tập yêu cầu trình bày và phân tích nguyên nhân bùng nổ cũng như diễn biến chính của phong trào này, nhằm làm rõ những yếu tố thúc đẩy sự phát triển của cách mạng trong thời kỳ lịch sử quan trọng này.

Câu hỏi và bài tập là hai phương tiện dạy học có mối quan hệ chặt chẽ, trong đó bài tập không chỉ đơn thuần là câu hỏi mà còn bao gồm các dữ liệu và điều kiện cần thiết để giải quyết vấn đề Bài tập phức tạp hơn đòi hỏi học sinh đầu tư thời gian và công sức, từ đó nâng cao nhận thức, giáo dục và rèn luyện kỹ năng cho các em Bài tập lịch sử không chỉ là những câu hỏi trong sách giáo khoa hay lời dặn dò của giáo viên, mà còn yêu cầu học sinh phải suy nghĩ sâu sắc hơn về các sự kiện quan trọng và bài học Điều này giúp củng cố kiến thức, phát triển năng lực nhận thức và giáo dục tính chuyên cần trong học tập.

2.4 Những yêu cầu, quy trình soạn thảo, quy trình sử dụng câu hỏi, bài tập nhận thức trong dạy học lịch sử

2.4.1 Những yêu cầu khi vận dụng câu hỏi, bài tập nhận thức trong dạy học lịch sử

Khi vận dụng câu hỏi, bài tập nhận thức trong dạy lịch sử phải đáp ứng các yêu cầu sau:

Câu hỏi và bài tập nhận thức cần tập trung vào trọng tâm của bài học và chương, bám sát chương trình để đi sâu vào các vấn đề quan trọng, cốt lõi, từ đó giúp học sinh xây dựng hệ thống tri thức vững chắc.

Câu hỏi và bài tập nhận thức cần phải phù hợp với trình độ và độ tuổi của học sinh, giúp các em khôi phục lại bức tranh quá khứ một cách hiệu quả.

Câu hỏi và bài tập nhận thức cần liên kết với các tình huống có vấn đề để hỗ trợ học sinh hiểu rõ bản chất và đặc trưng của sự kiện cũng như quy luật.

Mối tương quan giữa câu hỏi và bài tập nhận thức trong quá trình dạy học là rất quan trọng Câu hỏi và bài tập cần phải đa dạng và phong phú để tránh gây nhàm chán cho học sinh Điều này không chỉ giúp học sinh xem xét các khía cạnh của đời sống xã hội mà còn khuyến khích việc sử dụng nhiều phương pháp giải quyết khác nhau, từ đó phát triển quá trình nhận thức và hình thành nhân cách của học sinh.

Một số phương pháp “ Sử dụng câu hỏi , bài tập phát triển năng lực phần Lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn từ năm 1930 - 1945 , cho học sinh Trường Năng Khiếu Thể Dục Thể Thao Nghệ An ”

3.1 Sử dụng câu hỏi, bài tập nhận thức lịch sử để định hướng cho học sinh tiếp nhận kiến thức mới

Trước khi tìm hiểu một vấn đề, học sinh cần áp dụng tư duy để giải quyết các câu hỏi như đối tượng nhận thức, phương pháp nhận thức và kết quả cần đạt được Do đó, trong các giờ học lịch sử, giáo viên cần định hướng nhiệm vụ nhận thức cho học sinh, giúp họ tập trung vào những kiến thức trọng tâm của bài học.

Thứ nhất, nêu rõ vấn đề nhận thức bằng một hoặc một sốcâu hỏi thể hiện nội dung vấn đề cần nhận thức

Trước khi dạy bài 15 “Phong trào dân chủ 1936 – 1939” (lớp 12), giáo viên đặt ra hai câu hỏi quan trọng: “Phong trào dân chủ 1936 – 1939 đã diễn ra trong bối cảnh lịch sử nào?” và “Vì sao mục tiêu dân chủ lại được đề cao trong phong trào cách mạng 1936 – 1939?” Cách tiếp cận này không chỉ đơn giản và dễ thực hiện mà còn thu hút sự chú ý của học sinh, giúp họ nhận diện những vấn đề trọng tâm của bài học để theo dõi và tiếp thu hiệu quả trong suốt quá trình dạy học.

Để định hướng nhiệm vụ nhận thức cho học sinh, cần đưa ra những ý kiến trái ngược về một sự kiện lịch sử Điều này tạo ra xung đột nhận thức, thu hút sự chú ý và kích thích tư duy, tìm tòi của học sinh.

Ví dụ : khi dạy bài 16 “Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng

Cách mạng tháng Tám năm 1945 đánh dấu sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Một số ý kiến cho rằng thắng lợi này là kết quả của "sự ăn may" trong bối cảnh "trống vắng quyền lực" Học sinh cần thảo luận và đưa ra quan điểm của mình về nhận định này, đồng thời theo dõi bài học hôm nay để hiểu rõ hơn về sự kiện lịch sử quan trọng này.

Định hướng nhiệm vụ này giúp học sinh phát triển khả năng phân tích, lập luận và chứng minh để bảo vệ quan điểm của mình, đồng thời nâng cao nhận thức về các nội dung lịch sử đã học.

Sử dụng câu hỏi và bài tập nhận thức lịch sử giúp định hướng nhiệm vụ nhận thức cho học viên, tạo ra mâu thuẫn giữa kiến thức cũ và kiến thức mới mà các em đã học.

Ví dụ : khi dạy bài 16 “Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng

Trong giai đoạn từ 1939 đến 1945, sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa diễn ra trong bối cảnh Cách mạng tháng Tám thành công trên toàn quốc Khi Nhật Bản đảo chính Pháp vào ngày 9 tháng 3 năm 1945, Ban lãnh đạo đã có những định hướng quan trọng cho nhiệm vụ nhận thức về tình hình đất nước.

Thượng vụ Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của ta”, khởi xướng “Cao trào kháng Nhật cứu nước” như một bước chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa, nhưng chưa thực hiện ngay Chỉ khi Nhật Bản tuyên bố đầu hàng Đồng Minh vô điều kiện, Đảng mới quyết định phát động tổng khởi nghĩa trên toàn quốc Điều này đặt ra câu hỏi về lý do tại sao Đảng lại chọn thời điểm này để khởi nghĩa và những nguyên nhân nào dẫn đến thắng lợi Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Tám và các vấn đề liên quan.

3.2 Sử dụng câu hỏi, bài tập nhận thức lịch sử để tổ chức hoạt động nhận thức và hình thành, phát triển năng lực của học sinh trong quá trình tiếp thu kiến thức mới

Dạy và học là một quá trình bao gồm ba yếu tố chính: nội dung dạy học, hoạt động của thầy và hoạt động của trò Ba yếu tố này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, và mọi quá trình dạy học đều phải tuân theo những nguyên tắc nhất định Những nguyên tắc này đóng vai trò quan trọng trong việc chỉ đạo hoạt động của thầy và trò, nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục đã đề ra.

Bài học hiệu quả cần xây dựng kiến thức dựa trên hoạt động tư duy của học sinh Để đạt được điều này, giáo viên cần khéo léo kết hợp tổ chức hoạt động nhận thức tích cực và độc lập của học sinh với việc cung cấp kiến thức khoa học phong phú Mối quan hệ giữa hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động nhận thức tích cực của học sinh được thể hiện qua các công việc cụ thể.

Trong dạy học lịch sử, quá trình nhận thức của học sinh bắt đầu từ việc tri giác tài liệu, sau đó hình thành biểu tượng và tiến tới phân tích, so sánh, đối chiếu để tìm ra bản chất và hình thành khái niệm Giáo viên cần nêu bài tập để định hướng nhận thức cho học sinh, đưa các em vào tình huống có vấn đề để tìm cách giải quyết Để học sinh trả lời nhanh chóng và đầy đủ, giáo viên phải xây dựng hệ thống câu hỏi phù hợp, khuyến khích suy nghĩ độc lập và sáng tạo, tiếp cận tình huống từ nhiều góc độ Đồng thời, câu hỏi cần có mục đích rõ ràng, phù hợp với logic nhận thức, giúp học sinh nhớ lại kiến thức đã học và suy nghĩ để giải quyết vấn đề mới, tạo cơ sở cho việc tiếp thu bài học.

Khi dạy về khởi nghĩa vũ trang dành chính quyền trong bài 16 về phong trào giải phóng dân tộc và Tổng khởi nghĩa tháng Tám (1939 – 1945), giáo viên đặt ra câu hỏi cho học sinh: "Tại sao Đảng ta quyết định Tổng khởi nghĩa khi phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh?" Giáo viên gợi ý học sinh nhớ lại chủ trương khởi nghĩa vũ trang từ Hội nghị Trung ương 8 (5 – 1941), nhấn mạnh rằng để đạt được thắng lợi, khởi nghĩa vũ trang cần có đủ điều kiện khách quan và chủ quan thuận lợi, tức là phải có thời cơ.

Thời cơ cách mạng là thời điểm quan trọng khi các yếu tố như kẻ thù không thể thống trị, quần chúng nhân dân ủng hộ cách mạng, và Đảng lãnh đạo đã chuẩn bị sẵn sàng Khi Nhật đầu hàng Đồng minh, ba yếu tố này đã xuất hiện đầy đủ ở nước ta, tạo điều kiện cho tổng khởi nghĩa Quyết định tổng khởi nghĩa giành chính quyền của Đảng là đúng đắn và kịp thời, dẫn đến thắng lợi nhanh chóng trên toàn quốc Chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu về diễn biến của tổng khởi nghĩa trong phần tiếp theo.

Hướng dẫn học sinh giải bài tập một cách hấp dẫn không chỉ giúp các em củng cố kiến thức cũ mà còn chuẩn bị cho việc tiếp thu kiến thức mới Phương pháp này kích thích tư duy và hình thành kỹ năng nhận thức, từ đó nâng cao khả năng giải quyết bài tập hiệu quả.

3.3 Sử dụng bài tập lịch sử để kiểm tra hoạt động kiến thức mới nhằm củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng học tập của học sinh

Mục đích

Khảo sát nhận thức của giáo viên và học sinh về vai trò của câu hỏi và bài tập phát triển năng lực tại Trường Năng Khiếu Thể Dục Thể Thao Nghệ An, nhằm thống nhất nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức thực hiện trong trường.

Tại Trường Năng Khiếu Thể Dục Thể Thao Nghệ An, việc tăng cường áp dụng sáng tạo trong giáo dục là rất quan trọng, nhằm hỗ trợ thực hiện mục tiêu của Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018.

Giáo viên và học sinh cần nhận thức rõ về tầm quan trọng và tính khả thi của các câu hỏi, bài tập nhằm phát triển năng lực cho học sinh tại Trường Năng Khiếu Thể Dục Thể Thao Nghệ An.

Nội dung và phương pháp khảo sát

Nội dung khảo sát tập trung vào 02 vấn đề chính sau:

- Các giải pháp được đề xuất có thực sự cấp thiết đối với vấn đề nghiên cứu hiện nay không?

- Các giải pháp được đề xuất có khả thi đối với vấn đề nghiên cứu hiện tại, không?

Nội dung khảo sát được thể hiện qua bảng sau:

Thứ tự Nội dung khảo sát Lựa chọn

Việc sử dụng câu hỏi , bài tập nhận thức cho HS có cấp thiết không?

Cấp thiết Ít cấp thiết

Với đối tượng HS trường Năng Khiếu Thể Dục Thể Thao

Nghệ A, việc sử dụng câu hỏi, bài tập phát triển năng lực trong tiết Lịch Sử để tạo sự hứng thú có cấp thiết không?

Cấp thiết Ít cấp thiết

Việc áp dụng câu hỏi , bài tập nhận trong tiết học Lịch sử tại trường Năng Khiếu Thể Dục Thể Thao Nghệ An có khả thi không?

2.2 Phương pháp khảo sát và thang đánh giá

- Phương pháp được sử dụng để khảo sát là Trao đổi bằng hỏi, với thang đánh giá 4 mức (tương ứng với điểm số từ 1 đến 4):

Không cấp thiết; Ít cấp thiết; Cấp thiết và Rất cấp thiết

Không khả thi; Ít khả thi; Khả thi và Rất khả thi

Link:https://docs.google.com/forms/d/1jpEvjtkn8sQAAILR82E5b0EposH6EI- _dLPIXNuNgxE/edit

- Tính điểm trung bình X theo phần mềm Excel

Đối tượng khảo sát

STT ĐỐI TƯỢNG SỐ LƯỢNG

1 GV trường Năng Khiếu Thể Dục

Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất 35 1 Sự cấp thiết của các giải pháp đã đề xuất

4.1 Sự cấp thiết của các giải pháp đã đề xuất Đánh giá sự cấp thiết của các giải pháp đề xuất

Việc áp dụng câu hỏi , bài tập phát triển năng lực vào các chương trình ngoại khóa, cho HS có khả thi không?

Khả thi Ít khả thi

1 Việc sử dụng câu hỏi , bài tập nhận thức cho HS có cấp thiết không? 3,3 Cấp thiết

Việc sử dụng câu hỏi và bài tập phát triển năng lực trong tiết Lịch Sử tại trường NK TDTT Nghệ An là rất cần thiết để tạo sự hứng thú cho học sinh Điều này không chỉ giúp nâng cao khả năng tư duy mà còn khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh trong quá trình học tập.

Dựa trên số liệu từ bảng Đánh giá sự cấp thiết của các giải pháp đề xuất, có thể nhận thấy rằng các biện pháp nhằm tạo hứng khởi cho học sinh trong việc học môn Ngữ văn thông qua tổ chức các hoạt động khởi động tại trường PT NK TDTT Nghệ An đều rất cần thiết.

4.2 Tính khả thi của các giải pháp đề xuất Đánh giá tính khả thi của các giải pháp đề xuất

1 Việc áp dụng câu hỏi , bài tập nhận trong tiết học

Lịch sử tại trường PT NK TDTT Nghệ An có khả thi không?

Việc áp dụng câu hỏi , bài tập phát triển năng lực vào các chương trình ngoại khóa, cho HS có khả thi không?

Dựa trên số liệu từ bảng Đánh giá tính khả thi của các giải pháp đề xuất, có thể nhận thấy rằng việc sử dụng câu hỏi và bài tập nhận thức để phát triển năng lực cho học sinh trong môn Lịch sử tại trường PT NK TDTT Nghệ An là hoàn toàn khả thi.

Ngày đăng: 27/07/2023, 08:16

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006), Tài liệu bồi dưỡng giáo viên thực hiện chương trình, sách giáo khoa lớp 12 THPT , NXB Giáo dục Việt Nam Sách, tạp chí
Tiêu đề: Tài liệu bồi dưỡng giáo viên thực hiện chương trình, sách giáo khoa lớp 12 THPT
Tác giả: Bộ Giáo dục và Đào tạo
Nhà XB: NXB Giáo dục Việt Nam
Năm: 2006
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2015), Sách giáo khoa Lịch sử 12, NXB Giáo dục Việt Nam Sách, tạp chí
Tiêu đề: Sách giáo khoa Lịch sử 12
Tác giả: Bộ Giáo dục và Đào tạo
Nhà XB: NXB Giáo dục Việt Nam
Năm: 2015
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2015), Sách giáo viên Lịch sử 12, NXB Giáo dục Việt Nam Sách, tạp chí
Tiêu đề: Sách giáo viên Lịch sử 12
Tác giả: Bộ Giáo dục và Đào tạo
Nhà XB: NXB Giáo dục Việt Nam
Năm: 2015
4. Bộ giáo dục và Đào tạo- Vụ Giáo dục trung học ,(2014) , Tài liệu tập huấn “Dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh, môn Lịch sử cấp THPT Sách, tạp chí
Tiêu đề: Tài liệu tập huấn “Dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh, môn Lịch sử cấp THPT
Tác giả: Bộ giáo dục và Đào tạo- Vụ Giáo dục trung học
Năm: 2014
5. Đỗ Thanh Bình – Nguyễn Thị Côi (2002), Câu hỏi và bài tập lịch sử 12, tập 2, NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Câu hỏi và bài tập lịch sử 12, tập 2
Tác giả: Đỗ Thanh Bình, Nguyễn Thị Côi
Nhà XB: NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội
Năm: 2002
6. Nguyễn Thị Côi, Nguyễn Hữu Chỉnh, (1999), Bài tập lịch sử và việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập lịch sử ở trường THPT, NXB Giáo dục Việt Nam Sách, tạp chí
Tiêu đề: Bài tập lịch sử và việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập lịch sử ở trường THPT
Tác giả: Nguyễn Thị Côi, Nguyễn Hữu Chỉnh
Nhà XB: NXB Giáo dục Việt Nam
Năm: 1999
8. Vũ Bá Hòa, Đỗ Quốc Anh, Nguyễn Đình Mạnh, (2010), Góp phần xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực, NXB Giáo dục Việt Nam Sách, tạp chí
Tiêu đề: Góp phần xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực
Tác giả: Vũ Bá Hòa, Đỗ Quốc Anh, Nguyễn Đình Mạnh
Nhà XB: NXB Giáo dục Việt Nam
Năm: 2010
9. Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Thị Côi, (2002), Phương pháp dạy học lịch sử, Nxb Đại học Sư phạm Sách, tạp chí
Tiêu đề: Phương pháp dạy học lịch sử
Tác giả: Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Thị Côi
Nhà XB: Nxb Đại học Sư phạm
Năm: 2002
10. Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng,(1998), Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở trường THPT,NXB Giáo dục Việt Nam Sách, tạp chí
Tiêu đề: Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở trường THPT
Tác giả: Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng
Nhà XB: Nhà Xuất Bản Giáo Dục Việt Nam
Năm: 1998
11. Trần Vĩnh Tường (2003), Hệ thống bài tập nhận thức trong dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Hệ thống bài tập nhận thức trong dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông
Tác giả: Trần Vĩnh Tường
Nhà XB: NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
Năm: 2003
12. Nguyễn Xuân Trường (2008), 54 đề trắc nghiệm Lịch sử 12, NXB Đại học Quốc gia TPHCM Sách, tạp chí
Tiêu đề: 54 đề trắc nghiệm Lịch sử 12
Tác giả: Nguyễn Xuân Trường
Nhà XB: NXB Đại học Quốc gia TPHCM
Năm: 2008
13. Nguyễn Xuân Trường (2010), Đề kiểm tra Lịch sử 12, NXB Đại học sư phạm Sách, tạp chí
Tiêu đề: Đề kiểm tra Lịch sử 12
Tác giả: Nguyễn Xuân Trường
Nhà XB: NXB Đại học sư phạm
Năm: 2010
7. Nguyễn Thị Côi (2005), Bài tập nhận thức: khái niệm, ý nghĩa, Tạp chí nghiên cứu giáo dục, số 108 Khác
1. Trong dạy học lịch sử, theo thầy (cô) ngoài kiến thức, kĩ năng, thái độ có cấp thiết phải hình thành năng lực chung và năng lực chuyên biệt cho học sinh không?A. Rất cấp thiết B. Cấp thiếtC. ít cấp thiết D. Không cấp thiết Khác
2. Nội dung các câu hỏi bài tập được thầy (cô) sử dụng trong quá trình dạy học thường phải cấp thiết mang tính bắt buộc và đòi hỏi tư duy ?A. Rất cấp thiết B. Cấp thiếtC. ít cấp thiết D. Không cấp thiết Khác
3. Theo thầy (cô), trong quá trình dạy học, dạng câu hỏi bài tập nhận thức sử dụng có tính khả thi không ?A. Rất khả thi B. Khả thi Khác

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w