(Skkn 2023) thiết kế một số hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề tổ hợp – xác suất môn toán thpt

Xuất phát từ đặc điểm của HĐTNST và vị trí, vai trò của môn Toán; xuất phát từ những khía cạnh đã được khai thác của xác suất, tôi lựa chọn đề tài: “Thiết kế một số hoạt động trải nghiệm

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

TRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU 3

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

PHỤ LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU: 1

1 Lý do chọn đề tài: 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

4 Xây dựng giả thiết nghiên cứu: 2

5 Khách thể, đối tượng nghiên cứu: 3

6 Phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 3

7.1 Nghiên cứu lí luận 3

7.2 Điều tra, quan sát 3

7.3 Thực nghiệm sư phạm 3

7.4 Phỏng vấn 3

8 Đóng góp mới về mặt khoa học của đề tài 3

B PHẦN NỘI DUNG: 4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 4

1 Khái niệm, mục tiêu HĐTNST 4

1.1 Hoạt động trải nghiệm sáng tạo 4

1.2 Mục tiêu của hoạt động trải nghiệm sáng tạo 6

2 Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm sáng tạo 7

2.1 Nội dung của hoạt động trải nghiệm sáng tạo mang tính tích hợp và phân hóa cao 7

2.2 Hoạt động trải nghiệm mang tính sáng tạo 7

2.3 Hoạt động trải nghiệm sáng tạo đòi hỏi sự phối hợp, liên kết nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường 7

2.4 Học qua trải nghiệm giúp lĩnh hội những kinh nghiệm mà các hình thức học tập khác không thực hiện được 8

3 Một số hình thức và phương pháp tổ chức HĐTNST trong dạy học Toán 8

3.1 Hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo 8

3.2 Phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo 10

4 Định hướng đánh giá hoạt động trải nghiệm sáng tạo 12

4.1 Nội dung đánh giá 12

4.2 Hình thức đánh giá 13

4.3 Quy trình đánh giá 14

4.4 Tiêu chí đánh giá 14

5 Thực trạng thiết kế và dạy và học chủ đề Tổ hợp - Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trường phổ thông tác giả dạy 15 6.Thực trạng học tập của học sinh THPT trong dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động

trải nghiệm sáng tạo 19

Kết luận chương 1 21

Chương 2: THIẾT KẾ MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO TRONG DẠY HỌC CHỦ ĐỀ TỔ HỢP – XÁC SUẤT 21

1 Cơ sở lựa chọn chủ đề 21

2 Thiết kế HĐTNST trong dạy học chủ đề xác suất chương trình môn Toán THPT 22

2.1 Yêu cầu chung về thiết kế HĐTNST trong dạy học 22

2.2 Đảm bảo khung lô-gic của các hoạt động trong một chủ đề 22

2.3 Đảm bảo môi trường để học sinh sáng tạo 23

2.4 Cấu trúc chung khi tổ chức HĐTNST trong dạy học 24

2.5 Một số ứng dụng công nghệ trong thiết kế hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất 24

3 Xây dựng một số hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh trong dạy học tổ hợp - xác suất lớp 11 27

3.1 Hoạt động trải nghiệm sáng tạọ chủ đề Tổ hợp – Xác suất tổ chức theo mô hình trong lớp học 27

3.2 Hoạt động trải nghiệm sáng tạọ chủ đề Tổ hợp – Xác suất tổ chức theo mô hình ngoài lớp học 40

3.3 Thiết kế HĐTNST chủ đề Tổ hợp - Xác suất chương trình môn Toán lớp 11 44

Kết luận chương 2 45

Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 45

1 Mục đích thực nghiệm 45

2 Nhiệm vụ thực nghiệm 45

3 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 46

4 Kế hoạch và nội dung thực nghiệm sư phạm 46

4.1.Kế hoạch thực nghiệm 46

4.2 Đối tượng thực nghiệm 46

4.3 Hình thức thực nghiệm 47

5 Kết quả rút ra từ thực nghiệm 48

5.1 Kết quả bài kiểm tra, sản phẩm thu được 48

5.2 Nhận xét 49

5.3 Sự cấp thiết và tính khả thi của giải pháp " Thiết kế một số hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề Tổ hợp - Xác suất môn Toán THPT" 49

5.4 Một số hình ảnh, sản phẩm thu được khi dạy dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo (Phụ lục) 50

Kết luận chương 3 50

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 51

1 Kết luận 51

2 Khuyến nghị 51

TÀI LIỆU THAM KHẢO

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

A PHẦN MỞ ĐẦU:

1 Lý do chọn đề tài:

Để nhấn mạnh mối quan hệ khăng khít giữa lí thuyết với thực tiễn, giữa sách

vở với trải nghiệm thực tế, Khổng Tử đã nhận định rằng dạy học không chỉ dừng lại

ở việc truyền tải tri thức cho người học mà quan trọng hơn là dạy cho họ biết cách

tự mình nắm bắt, lĩnh hội tri thức nhân loại, đặc biệt là cách vận dụng kiến thức sách

vở vào thực tiễn Ông từng nói: “Học thuộc lòng ba trăm bài thơ trong Kinh Thi, giao cho việc chính sự, không làm nổi; sai đi sứ ở bốn phương, không biết đối đáp

ra sao Như vậy thì tuy học nhiều thật đấy nhưng nào có ích lợi gì đâu” (Luận ngữ - Thiên Tử Lộ)

Những tư tưởng, quan điểm của thế hệ đi trước có thể coi là những bước đi đầu tiên hình thành hoạt động học qua trải nghiệm mà ngày nay chúng ta gọi nó

dưới cái tên “Hoạt động trải nghiệm sáng tạo”

HĐTNST là hoạt động giáo dục đã được nhiều nước quan tâm, đặc biệt là các

nước có nền giáo dục phát triển như Đức, Mỹ, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore, …Bởi lẽ, HĐTNST dù diễn ra dưới hình thức nào cũng đều được thực hiện thông qua phương pháp thực hành và trải nghiệm thực tế để học sinh được

tự mình khám phá, học hỏi bạn bè và đặc biệt phát triển cá nhân

Tại Việt Nam, Giáo dục - Đào tạo cùng với Khoa học - Công nghệ cũng được Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX khẳng định là quốc sách hàng đầu Nghị quyết Hội nghị số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Trung ương 8 khóa XI về đổi

mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã chỉ ra rằng “chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực

và phẩm chất người học” Do đó, trong dự thảo chương trình giáo dục phổ

thông tổng thể, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã coi HĐTNST là một bộ phận của chương trình giáo dục phổ thông sau năm 2015 Cụ thể, năm học 2022 – 2023, chương trình Toán lớp 10 đã được học bộ sách mới có lồng ghép các ứng dụng thực

tế HĐTNST là hoạt động giáo dục trong đó từng học sinh được trực tiếp hoạt động thực tiễn trong nhà trường hoặc trong xã hội dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục, qua đó phát triển tình cảm, đạo đức, các kỹ năng và tích luỹ kinh nghiệm riêng của cá nhân Trải nghiệm sáng tạo là hoạt động được coi trọng trong từng môn học; đồng thời trong kế hoạch giáo dục cũng bố trí các hoạt động trải nghiệm sáng tạo riêng, mỗi hoạt động này mang tính tổng hợp của nhiều lĩnh vực giáo dục, kiến thức, kỹ năng khác nhau

Trong chương trình THPT Toán học là một môn học quan trọng đồng thời là công cụ giúp cho việc dạy và học các môn học khác Tuy nhiên, môn Toán THPT

có tính trừu tượng khá cao nên khi dạy và học thường mang nặng tính lí thuyết Mặc

dù vậy, môn Toán vẫn có nguồn gốc thực tiễn và ứng dụng nhiều trong xã hội Đặc biệt có thể kể đến nội dung Tổ hợp - Xác suất trong chương trình môn Toán lớp 11

và theo chương trình mới 2022 -2023 thì nội dung Tổ hợp - Xác suất được học vào chương trình toán lớp 10 Toán xác suất len lỏi vào cuộc sống con người từ rất lâu

Việc chơi cờ bạc cho chúng ta thấy rằng các ý niệm về xác suất đã có từ trước đây hàng nghìn năm, tuy nhiên các ý niệm đó được mô tả bởi toán học và sử dụng trong thực tế thì muộn hơn rất nhiều Pierre-Simon Laplace đã từng nói: "It is remarkable that a science which began with the consideration of games of chance should have

become the most important object of human knowledge." Théorie Analytique des Probabilités, 1812 (Tạm dịch: "Đáng chú ý là một khoa học mà bắt đầu bằng việc

xem xét các trò chơi may rủi đã trở thành đối tượng quan trọng nhất của kiến thức con người." Lý thuyết phân tích xác suất, 1812) Toán xác suất không chỉ dừng lại ở phạm vi của môn Toán mà còn đóng góp lớn trong các bộ môn, lĩnh vực khác như: kinh tế, chính trị, …

Các kiến thức về xác suất đang ngày càng trở nên quan trọng đối với con người trong xã hội hiện đại Vì vậy, ở nhiều quốc gia, xác suất được đưa vào trong giảng dạy từ lâu với nhiều mức độ khác nhau Trong chương trình Toán phổ thông

ở nước ta, chủ đề này là một trong những nội dung quan trọng, xuất hiện trong nhiều cuộc thi Bên cạnh đó, xác suất được đánh giá là một nội dung khó, đã xuất hiện trong nhiều công trình nghiên cứu Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu thường đi vào phân dạng bài tập cho học sinh, tập trung vào phát triển kiến thức mà chưa khai thác phần kĩ năng, thái độ - những yếu tố cùng với kiến thức hình thành năng lực cho học sinh Vậy nên tôi đã đóng góp sáng kiến này giúp dạy tốt chủ đề Tổ hợp – Xác suất trong môn Toán lớp 11 và cơ sở để dạy chủ đề này ở chương trình mới lớp

10

Xuất phát từ đặc điểm của HĐTNST và vị trí, vai trò của môn Toán; xuất phát

từ những khía cạnh đã được khai thác của xác suất, tôi lựa chọn đề tài: “Thiết kế một số hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề Tổ hợp - Xác suất môn Toán THPT” làm sáng kiến kinh nghiệm của mình

2 Mục đích nghiên cứu

- Tìm hiểu khái quát cơ sở lí luận của HĐTNST

- Tìm hiểu một số cách tổ chức HĐTNST trong dạy học chủ đề xác suất nhằm nâng cao nhận thức, kĩ năng, hứng thú cho học sinh trong môn Toán nói riêng và các

bộ môn khác nói chung

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận về hoạt động trải nghiệm sáng tạo

- Nghiên cứu thực trạng việc dạy học tổ hợp xác suất trong trường học cũng như thực trạng tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nội dung Tổ hợp – xác suất

- Xây dựng nội dung và cách thức tổ chức và đánh giá các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề tổ hợp – xác suất

- Thực nghiệm sư phạm để đánh giá bước đầu hiệu quả của các hoạt động được xây dựng

4 Xây dựng giả thiết nghiên cứu:

Xây dựng và tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề Tổ hợp - Xác suất góp phần nâng cao hứng thú, kĩ năng, nhận thức cho học sinh trong môn Toán

5 Khách thể, đối tượng nghiên cứu:

- Khách thể nghiên cứu: Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học ở trường THPT

- Đối tượng nghiên cứu: Thiết kế một số hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề tổ hợp – xác suất chương trình môn Toán 11 và môn Toán 10 cho học sinh THPT (Chương trình mới)

6 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu: Quá trình tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất cho học sinh lớp 11 và học sinh lớp 10 chương trình mới

Đề tài được áp dụng cho học sinh lớp 11, lớp 10 tại trường tác giả dạy và một

số trường THPT trên địa bàn tỉnh Nghệ An,

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nghiên cứu lí luận

- Nghiên cứu các dự thảo, chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hoạt động trải nghiệm sáng tạo và cách tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học

- Nghiên cứu các phương pháp dạy học môn Toán, các tài liệu giáo dục có liên quan tới đề tài, đặc biệt các tài liệu liên quan đến hoạt động trải nghiệm sáng tạo

- Nghiên cứu sách giáo khoa, sách tham khảo có liên quan đến chủ đề tổ hợp – xác suất, các nghiên cứu trước đây về tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo

7.2 Điều tra, quan sát

- Khảo sát thực trạng của việc dạy và học Tổ hợp – xác suất ở trường phổ thông

- Khảo sát định tính về tính sinh động, hấp dẫn của giờ dạy Toán khi học sinh được tham gia các hoạt động trải nghiệm sáng tạo

7.3 Thực nghiệm sư phạm

Thực nghiệm sư phạm nhằm bước đầu khẳng định tính khả thi, hiệu quả của việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo trong dạy học chủ đề tổ hợp– xác suất cho học sinh lớp 11 và học sinh lớp 10 ( sách Cánh diều )

7.4 Phỏng vấn

Phỏng vấn các học sinh để thu thập thêm thông tin về mức độ hứng thú của học sinh khi tham gia vào các hoạt động trải nghiệm trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề tổ hợp – xác suất

8 Đóng góp mới về mặt khoa học của đề tài:

Phạm vi tác động: Các giáo viên toán thpt và các trường thpt

- Các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất

- Một số bài giảng về dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất qua việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo

B PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Khái niệm, mục tiêu HĐTNST

1.1 Hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là một khái niệm mới trong dự thảo về đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổ thông sau năm 2015 Để xác định được thế

nào là hoạt động trải nghiệm sáng tạo, ta sẽ xuất phát từ các thuật ngữ: “hoạt động”,

“trải nghiệm”,“sáng tạo” và xem xét mối quan hệ qua lại giữa chúng với nhau

 Hoạt động

Hoạt động là phương thức tồn tại của con người Theo tâm lý học Mác- xít, cuộc sống con người là một dòng hoạt động, con người là chủ thể của các hoạt động thay thế nhau Hoạt động là quá trình con người thực hiện các quan hệ giữa con người với thế giới tự nhiên, xã hội, người khác và chính bản thân mình

 Đặc điểm của hoạt động

- Tính đối tượng của hoạt động: đối tượng của hoạt động là cái con người cần làm ra, cần chiếm lĩnh, là động cơ

- Tính chủ thể: Hoạt động do chủ thể thực hiện, chủ thể có thể là một hoặc nhiều người

- Tính mục đích: Mục đích của hoạt động là làm biến đổi thế giới (khách thể)

và biến đổi bản thân chủ thể

- Hoạt động vận hành theo nguyên tắc gián tiếp: Con người tác động đến khách thể qua hình ảnh tâm lí trong đầu, qua việc sử dụng công cụ lao động và phương tiện ngôn ngữ

 Các dạng hoạt động của con người

- Căn cứ vào quan hệ giữa con người với vật thể (chủ thể và khách thể) và quan hệ giữa con người với con người (chủ thể và chủ thể), chúng ta có hoạt động lao động và hoạt động giao tiếp

- Căn cứ vào phương diện cá thể, loài người có ba loại hình hoạt động kế tiếp nhau: hoạt động vui chơi, hoạt động học tập và hoạt động lao động

- Căn cứ vào bản chất của hoạt động: Hoạt động biến đổi, hoạt động nhận thức, hoạt động định hướng giá trị, hoạt động giao tiếp

 Trải nghiệm

Trải nghiệm là những gì con người đã từng kinh qua thực tế, từng biết, từng chịu Trải nghiệm để phục vụ lại cho cuộc sống Chúng ta sống trong thực tại, trao đổi thông tin với thực tại, nhờ đó chúng ta thu được những kiến thức và kinh nghiệm sống cho riêng bản thân mình

* Đặc điểm của trải nghiệm:

- Con người được trực tiếp tham gia vào các loại hình hoạt động và các mối

quan hệ giao lưu phong phú một cách tự giác

- Con người được thử nghiệm, thể hiện bản thân trong thực tế, từ đó hiểu mình hơn, tự phát hiện những khả năng của bản thân

- Con người được tương tác, giao tiếp với người khác, với tập thể, với cộng đồng, với sự vật hiện tượng, … trong cuộc sống

- Con người thực sự là một chủ thể tích cực, chủ động, sáng tạo

* Các dạng trải nghiệm

Có rất nhiều dạng trải nghiệm:

- Căn cứ vào phạm vi diễn ra hoạt động của học sinh: trải nghiệm trên lớp học, trải nghiệm ngoài trời…

- Căn cứ vào các cơ quan tham gia hoạt động: trải nghiệm trong đầu, trải nghiệm bằng các thao tác tay chân, trải nghiệm các giác quan

- Căn cứ vào các quá trình tâm lí:Trải nghiệm cảm giác bên ngoài; Trải nghiệm về tri giác; Trải nghiệm tư duy và tưởng tượng; Trải nghiệm về ghi nhớ; Trải nghiệm các cung bậc cảm xúc

Hiểu đúng bản chất của trải nghiệm sẽ giúp người giáo viên lựa chọn được hình thức, phương pháp tổ chức các hoạt động trải nghiệm phù hợp

 Sáng tạo

Sáng tạo là một đặc trưng nổi bật của tâm lí người Thời đại kinh tế tri thức, toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế kéo theo sự chuyển động, đổi thay đáng kể tâm lí con người, nhất là năng lực thích nghi và sáng tạo

* Đặc điểm của sáng tạo

- Chứa đựng tri thức và trình độ chuyên môn

- Khả năng tư duy nhạy bén, uyển chuyển và linh hoạt

- Trí tưởng tượng phong phú

- Khả năng phát hiện vấn đề, tạo dựng cái mới và độc đáo trong môi trường hoạt động của con người

trên, bởi trong hoạt động đã có yếu tố trải nghiệm và sáng tạo

Do đó, việc tổ chức HĐTNST cần tạo điều kiện tối đa để học sinh được tham gia trực tiếp vào các loại hình hoạt động giáo dục phong phú, được thực hành, thử nghiệm bản thân trong thực tế, được tương tác, giao tiếp với sự vật, hiện tượng, con người (bạn, nhóm bạn, tập thể lớp, thầy cô giáo, …) Đặc biệt thông qua hoạt động, các em hình thành những cảm xúc tích cực - yếu tố quan trọng hình thành nên thái

độ tốt, tình cảm tốt, say mê, quyết tâm,… tạo dựng niềm tin cá nhân

1.2 Mục tiêu của hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Dựa theo dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông về hoạt động trải nghiệm của Bộ Giáo dục - Đào tạo ngày 19/1/2018, mục tiêu của hoạt động trải nghiệm sáng tạo như sau:

 Mục tiêu chung

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo nhằm hình thành và phát triển phẩm chất nhân cách, các năng lực tâm lý – xã hội ; giúp học sinh tích luỹ kinh nghiệm riêng cũng như phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân mình, làm tiền đề cho mỗi cá nhân tạo dựng được sự nghiệp và cuộc sống hạnh phúc sau này

 Mục tiêu theo các cấp học

+ Mục tiêu ở tiểu học

Ở cấp tiểu học, hoạt động trải nghiệm nhằm giúp học sinh hình thành các kĩ năng sống cơ bản, biết tuân thủ các nội quy, quy định; có thói quen sinh hoạt tích cực trong cuộc sống hằng ngày, nền nếp học tập ở nhà cũng như ở trường; bắt đầu

có định hướng tự đánh giá và tự điều chỉnh bản thân; hình thành những hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hóa; có ý thức làm việc nhóm, ý thức tham gia hoạt động lao động, hoạt động xã hội, hoạt động phục vụ cộng đồng; bước đầu biết cách tổ chức một số hoạt động đơn giản, làm quen và hình thành hứng thú với một số nghề gần gũi với cuộc sống của học sinh

+ Mục tiêu ở trung học cơ sở

Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở trung học cơ sở giúp học sinh tiếp tục củng cố và phát triển các kĩ năng sống cơ bản, thói quen tích cực, nền nếp học tập, hành vi ứng xử văn hóa ở tiểu học Ở trung học cơ sở, hoạt động trải nghiệm tập trung hơn vào sự phát triển phẩm chất, trách nhiệm của mỗi cá nhân, đó là trách nhiệm với gia đình, xã hội, trách nhiệm trong học tập Từ đó học sinh hình thành được các năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự điều chỉnh và tự đánh giá, đồng thời hình thành các giá trị cá nhân Khi học sinh tham gia vào một hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở lứa tuổi này, học sinh được tham gia vào các hoạt động phục vụ cho cộng đồng, các hoạt động lao động từ đó hình thành trong đầu học sinh các ý niệm, hay những sự hứng thú với một ngành nghề nhất nhất Qua đó các em sẽ có ý thức rèn luyện, kế hoạch học tập để đáp ứng các nhu cầu của người lao động tương lai

+ Mục tiêu ở trung học phổ thông

Ở giai đoạn THPT, các hoạt động trải nghiệm sáng tạo hướng tới cho học

sinh được thể hiện mình, khẳng định mình nhưng vẫn phù hợp với các chuẩn mực

đạo đức chung Đồng thời các hoạt động đó sẽ giúp học sinh thể hiện tình yêu quê

hương, đất nước, thể hiện trách nhiệm của một người công dân thông qua các việc

làm, hành động cụ thể để tham gia phục vụ cộng đồng Ở giai đoạn này, học sinh có

thể tự định hướng được nghề nghiệp cho bản thân dựa trên nhu cầu của thị trường,

sự hiểu biết của bản thân, sự hứng thú của mỗi cá nhân với một ngành nghề nào đó,

từ đó xây dựng cho mình một kế hoạch riêng để phát triển và phù hợp với những sự

thay đổi của xã hội Giai đoạn này các hoạt động trải nghiệm sáng tạo cũng tiếp tục

hoàn thiện các phẩm chất năng lực chung của chương trình giáo dục

2 Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm sáng tạo

2.1 Nội dung của hoạt động trải nghiệm sáng tạo mang tính tích hợp và phân

hóa cao

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được tiến hành trên nhiều lĩnh vực mang tính

tích hợp và tổng hợp kiến thức, kĩ năng của nhiều môn học như: giáo dục đạo đức, giáo dục trí tuệ, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục giá trị sống, giáo dục

thẩm mĩ, giáo dục thể chất, giáo dục lao động, giáo dục an toàn giao thông, giáo dục

môi trường, giáo dục phòng chống ma túy, giáo dục phòng chống HIV/AIDS và tệ

nạn xã hội,… Thông qua đó giúp cho các nội dung giáo dục trở nên thiết thực và

gần gũi với cuộc sống thực tế hơn, đáp ứng được nhu cầu hoạt động của học

sinh, giúp các em vận dụng vào trong thực tiễn cuộc sống một cách dễ dàng, thuận

lợi hơn

Việc xây dựng nội dung cho hoạt động trải nghiệm sáng tạo được xây dựng

trên tinh thần các chủ đề mở và tương đối độc lập với nhau Khi tiến hành lựa chọn

tổ hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo cần dựa trên

những điều kiện, lĩnh vực đời sống, kinh tế, văn hóa, khoa học, chính trị của từng

địa phương, vùng miền để có thể thực hiện phù hợp và đạt hiệu quả

2.2 Hoạt động trải nghiệm mang tính sáng tạo

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được tổ chức dưới nhiều hình thức đa dạng

Thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo, học sinh được tham gia vào tất cả các

bước của quá trình hoạt động, qua đó thúc đẩy tinh thần sáng tạo, tự giác của mỗi

em Tại đây các em được tự do bày tỏ quan điểm của mình, đồng thời được lắng nghe

những góp ý của mọi người cùng tham gia Vì vậy, hoạt động trải nghiệm sáng tạo

tạo ra cho học sinh cơ hội được trải nghiệm, được đắm mình vào thực tiễn, cơ hội

được thể hiện bản thân, được khẳng định và nói lên tiếng nói của mình Từ đó giúp

phát huy tối đa sự sáng tạo ở sâu trong mỗi con người đồng thời hình thành và phát

triển cho học sinh những giá trị sống và các năng lực cần thiết

2.3 Hoạt động trải nghiệm sáng tạo đòi hỏi sự phối hợp, liên kết nhiều lực

lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo yêu cầu có những điều kiện để tổ chức nhất

định như về kinh phí, địa điểm tổ chức, trang thiết bị sử dụng, nên nó có khả năng

thu hút sự tham gia của nhiều lực lượng như cán bộ giáo viên nhà trường, cha mẹ học

sinh, chính quyền địa phương, hội cựu chiến binh, đoàn thanh niên, tổ chức, danh nghiệp, các nghệ nhân Các lực lượng này sẽ phối hợp với nhau để giúp tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo đạt hiệu quả Với mỗi lực lượng giáo dục sẽ mang trong mình những thế mạnh và tiềm năng riêng biệt Khi tham gia vào các hoạt động trải nghiệm sáng tạo các em được giao lưu tiếp xúc với nhiều lực lượng khác nhau, tạo ra cho các em cơ hội thể hiểu biết thêm nhiều kiến thức mới không có trên sách vở Đồng thời các em được giải đáp những thắc mắc từ những lĩnh vực khác nhau Qua đó làm tăng tính hấp dẫn, đa dạng và hiệu quả cho hoạt động trải nghiệm sáng tạo

2.4 Học qua trải nghiệm giúp lĩnh hội những kinh nghiệm mà các hình thức

học tập khác không thực hiện được

Có nhiều con đường khác nhau để lĩnh hội kiến thức như học qua sách vở, báo chí, học qua thầy cô bạn bè, Tuy nhiên chỉ có học qua trải nghiệm mới lĩnh hội được những kinh nghiệm mà không hình thức học tập nào làm được Ví dụ như việc học tập về cảm nhận mùi hương, học sinh phải được ngửi mới biết mùi hương này như nào; hay học về cảm thụ âm nhạc, học sinh phải được nghe bản nhạc đó; học về mùi vị, học sinh phải được nếm chúng tất cả những điều đó chỉ có được khi được tham gia trải nghiệm Khi được trải nghiệm càng nhiều, trải nghiệm ở càng nhiều lĩnh vực thì vốn kiến thức, kinh nghiệm của học sinh tích lũy được càng đa dạng và phong phú Nội dung hoạt động trải nghiêm sáng tạo được xây dựng thành các chủ

đề mang tính chất mở và tương đối độc lập với nhau dựa trên các lĩnh vực của đời sống kinh tế, sản xuất , khoa hoc công nghệ, giáo dục, văn hóa, chính trị xã hội, của địa phương, vùng miền, đất nước và quốc tế để học sinh và nhà trường lựa chọn,

tổ chức thực hiện một cách phù hợp, hiệu quả

Do đó, học từ trải nghiệm là hình thức học tập hiệu quả và có thể thực hiện được ở tất cả các lĩnh vực của cuộc sống Học qua trải nghiệm cần được tiến hành theo một quy trình, tổ chức nhất định để đạt được kết quả tốt Hoạt động để giáo dục nhân cách cho học sinh chỉ có thể tổ chức qua trải nghiệm

3 Một số hình thức và phương pháp tổ chức HĐTNST trong dạy học Toán 3.1 Hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo có thể được tổ chức dưới nhiều hình thức đa

dạng và phong phú như: trò chơi; câu lạc bộ; diễn đàn; tham quan dã ngoại;sân khấu tương tác; hội thi, cuộc thi; tổ chức sự kiện, giao lưu; hoạt động chiến dịch; hoạt động nhân đạo; hoạt động tình nguyện; lao động công ích; sinh hoạt tập thể; hoạt động nghiên cứu khoa học, … Với mỗi hình thức sẽ đều có một ý nghĩa giáo

dục riêng

Các hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo khá đa dạng và phong phú, phù hợp với tất cả các cấp học, môn học Tuy nhiên đối với hoạt động dạy học môn Toán THPT chúng ta thường sử dụng các hình thức như câu lạc bộ, trò chơi, hoạt động nghiên cứu khoa học, diễn đàn Đồng thời khi tổ chức các hoạt động

ta phải xem xét tới tính phù hợp với điều kiện của từng địa phương và vùng miền nhất định

 Câu lạc bộ

Đây là hình thức hoạt động được tạo ra nhằm tạo môi trường vui chơi, giải trí lành mạnh cho học sinh Hình thức này thường được áp dụng khá phổ biến ở các trường, là nơi để kết nối các học sinh có cùng đam mê, sở thích có cơ hội trao đổi, giao lưu với nhau Đồng thời trong câu lạc bộ sẽ có cả các thầy cô và những người cùng am hiểu lĩnh vực đó tham gia Thông qua đó không chỉ học sinh được chia sẻ những kiến thức, kinh nghiệm của bản thân mà còn được nhận lại, được tiếp thu thêm nhiều kiến thức, kinh nghiệm mới từ những người khác Đồng thời thông qua câu lạc bộ, các thầy cô, nhà giáo dục sẽ hiểu và phát hiện ra nhiều năng lực tiềm ẩn của học sinh Qua đó có định hướng, giúp đỡ các em phát triển hơn nữa

Riêng đối với môn Toán, khi tham gia các câu lạc bộ liên quan tới Toán học, học sinh được củng cố các kiến thức đã học và được biết thêm nhiều kiến thức mới bên ngoài Qua đó, giúp học sinh bồi đắp thêm kinh nghiệm và tăng sự hứng thú học tập với môn học này

 Trò chơi

Trò chơi là hình thức hoạt động mà hầu như học sinh nào cũng đều thích thú, đây được coi là hình thức giải trí nhưng nếu biết lồng ghép và đưa những nội dung dạy học vào thì trò chơi là một hoạt động có tác dụng giáo dục tích cực Trò chơi giúp tạo hứng thú, lôi cuốn học sinh vào bài học, xua tan căng thẳng giúp học sinh lĩnh hội bài tốt hơn

Hình thức trò chơi có rất nhiều chức năng xã hội như: chức năng giao tiếp, chức năng giải trí, chức năng văn hóa, chức năng giáo dục Chỉ khi nó mang đầy đủ các chức năng của mình thì nó mới có ý nghĩa và tác dụng

 Hoạt động nghiên cứu khoa học

Đây là hình thức hoạt động được tạo ra giúp cho học sinh được tham gia nghiên cứu, quan sát, tìm hiểu, thí nghiệm dựa trên các số liệu thu thập được để tìm ra được quy luật chung của sự vật, hiện tượng, tìm ra những kiến thức mới, những ứng dụng kỹ thuật mới hay những mô hình mới có tính ứng dụng và có ý nghĩa trong thực tiễn

 Tổ chức diễn đàn

Đây là một hình thức được tổ chức để học sinh có thể bày có ý kiến, quan điểm của mình trước bạn bè, thầy cô, gia đình Hình thức này giúp học sinh có thể được bày tỏ suy nghĩ, quan điểm cá nhân của mình trước một hay một số vấn đề, đồng thời đưa ra các những đề xuất, nguyên vọng của các em Đồng thời thông qua hình thức này các em cũng học được cách lắng nghe và học tập được từ các bạn

3.2 Phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Ta cần vận dụng một số phương pháp, kĩ thuật dạy học, kĩ thuật sáng tạo để

tổ chức HĐTNST trong nhà trường phổ thông như:

- Phương pháp giải quyết vấn đề (GQVĐ),

 Phương pháp giải quyết vấn đề

Phương pháp GQVĐ là phương pháp dạy học mà giáo viên đưa ra những tình huống có vấn đề, điều khiển học sinh phát hiện vấn đề, từ đó chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện kĩ năng và đạt được các mục đích học tập Phương pháp giải GQVĐ giúp học sinh có cái nhìn toàn diện hơn trước mỗi sự vật, hiện tượng không chỉ nảy sinh trong học tập mà còn cả thực tế cuộc sống

Để tiến hành tốt phương pháp này giáo viên cần đưa ra vấn đề sát với mục tiêu của hoạt động đồng thời kích thích học sinh tìm tòi giải quyết Việc giải quyết cần coi trọng nguyên tắc tôn trọng và bình đẳng, không gây căng thẳng cho học sinh Ta tiến hành thông qua quy trình 4 bước sau:

Bước 1 Nhận biết vấn đề

Vấn đề cần được trình bày rõ ràng thông qua câu hỏi hoặc tình huống phù hợp yêu cầu, mục đích cần đạt

Bước 2 Tìm các cách giải quyết vấn đề

Trong bước này, học sinh cần liên hệ, kết nối những kiến thức đã học hay kinh nghiệm đã biết để đưa ra tối thiểu một phương án giải quyết, giáo viên khuyến khích học sinh đưa ra được càng nhiều cách giải quyết càng tốt

- Nếu có nhiều phương án được đưa ra thì cần hệ thống hoá các phương án

- Nếu không đưa ra được phương án nào thì cần quay trở lại bước 1 để nhận biết lại vấn đề

Bước 3 Lựa chọn phương án giải quyết và thực hiện

Từ hệ thống các phương án được đưa ra ở bước 2, học sinh cần so sánh, đánh

giá lựa chọn phương án nào là tối ưu Nếu phương án được lựa chọn là chưa chính

xác thì cần đánh giá lại các phương án ở bước 2 Nếu phương án đã chọn là phù

hợp, tức là vấn đề đã được giải quyết Trong trường hợp có nhiều phương án có mức

độ phù hợp như nhau thì chúng ta sẽ thực hiện từng phương án một và xem xét kết

quả sau khi thực hiện mỗi phương án

Bước 4 Vận dụng

Tìm hiểu những khả năng ứng dụng kết quả, đồng thời đề xuất những vấn

đề mới có liên quan

Quá trình tổ chức hoạt động có thể diễn ra theo nhiều hình thức đa dạng, lôi

kéo sự chú ý của người học dưới sự dẫn dắt của giáo viên

Ví dụ:

- Sắm vai/trò chơi đóng vai (tập luyện cho người học tăng thêm khả năng nghĩ

ra những hướng khác nhau, và phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề và giải quyết

xung đột)

Tùy theo mức độ độc lập của học sinh trong quá trình giải quyết vấn đề, chúng

ta đề cập đến các cấp độ khác nhau khi dạy học theo phương pháp giải quyết vấn đề

(1) Tự nghiên cứu vấn đề

Trong tự nghiên cứu vấn đề, tính độc lập của học sinh được phát huy cao độ

Người thầy chỉ tạo ra tình huống có vấn đề, người học tự phát hiện và giải quyết vấn

đề đó Tuy nhiên giáo viên có thể giúp học trò ở khâu phát hiện vấn đề Như vậy

trong hình thức này học sinh độc lập nghiên cứu vấn đề và thực hiện tất cả các khâu

cơ bản của quá trình nghiên cứu này

(2) Tìm tòi từng phần

Trong cách tổ chức này, học sinh giải quyết vấn đề không hoàn toàn độc lập

mà là có sự gợi ý dẫn dắt của thầy khi cần thiết Phương tiện để thực hiện hình thức

này là những câu hỏi của giáo viên và những câu trả lời hoặc hành động đáp lại của

học sinh Như vậy có sự đan kết thay đổi hoạt động của thầy và trò dưới hình thức

đàm thoại

Với hình thức này, ta nhận thấy dạy học giải quyết vấn đề có thể tiến theo

phương pháp đàm thoại hoặc tổ chức tự nghiên cứu sau đó báo cáo lại Nét quan

trọng của dạy học giải quyết vấn đề là tình huống có vấn đề chứ không phải là câu

hỏi Trong một giờ học, giáo viên đặt nhiều câu hỏi nhằm mục đích tái hiện kiến

thức thì đó không phải là dạy học nêu vấn đề Ngược lại, trong một số trường hợp,

việc giải quyết vấn đề của học sinh có thể diễn ra mà không có một câu hỏi nào của

ngưới thầy

(3) Trình bày giải quyết vấn đề

Ở hình thức này, mức độ độc lập của học sinh thấp hơn hai hình thức trên Thầy giáo tạo ra tình huống có vấn đề, sau đó thầy tiếp tục đặt vấn đề và trình bày quá trình suy nghĩ giải quyết Trong quá trình này có sự mò mẫm, dự đoán, có lúc thành công, có khi thất bại phải điều chỉnh phương hướng mới đi đến kết quả Như vậy, kiến thức được trình bày không phải dưới dạng có sẵn mà chúng được khám phá ra bằng cách mô phỏng và rút ngắn quá trình khám phá thực

Đây là phương pháp có ý nghĩa lớn đối với học sinh vì:

- Phát huy cao độ tính tự giác, tích cực, sáng tạo, năng động, ý thức trách nhiệm của mỗi học sinh, tạo cơ hội cho các em tự thể hiện, tự khẳng định mình

- Hình thành ở học sinh các phẩm chất nhân cách và nhiều kĩ năng cần thiết như: kĩ năng tổ chức, quản lí; kĩ năng giải quyết vấn đề; kĩ năng hợp tác; kĩ năng giao tiếp; tinh thần đồng đội;

- Một số lưu ý khi sử dụng phương pháp làm việc nhóm( Phụ lục )

Tóm lại, chúng ta học từ trải nghiệm Và thực tế cho thấy chúng ta không có

cách học nào khác cả Tuy nhiên, khi trưởng thành, những trải nghiệm mà chúng ta học được trở nên ít cụ thể hơn Trên thực tế, nhiều trải nhiệm học tập của chúng ta

có thể rất trừu tượng, ví dụ như lắng nghe một bài giảng hoặc xem một chương tình

tivi Do đó, các phương pháp, hình thức trải nghiệm để thu nhận kiến thức là vô cùng đa dạng, có thể xảy ra ở ngoài trời hay trong lớp, ngoài giờ học cũng như trong giờ học Vì vậy, chúng ta có thể thu hẹp hay mở rộng các hoạt động để phù

hợp với mỗi chủ đề sao cho người học có niềm tin rằng tôi có thể học và phát triển

từ các kinh nghiệm sống của mình

4 Định hướng đánh giá hoạt động trải nghiệm sáng tạo

4.1 Nội dung đánh giá

Từ khái niệm, mục tiêu của HĐTNST, nội dung đánh giá cần cụ thể, thiết thực, có tiêu chí rõ ràng Việc đánh giá được thể hiện ở hai cấp độ: cá nhân và tập thể lớp

 Nội dung đánh giá cá nhân

Đánh giá HS qua HĐTNST là khẳng định khả năng tham gia hoạt động của học sinh hay xét cho cùng chính là sự xem xét mức độ hoàn thành các mục tiêu đề ra

Căn cứ vào mục tiêu của HĐTNST ở trường THPT, nội dung đánh giá học sinh (cá nhân và tập thể học sinh) bao gồm các điểm sau:

- Đánh giá mức độ hiểu biết của HS về nội dung các hoạt động

- Đánh giá trình độ đạt được các kĩ năng sau khi tham gia hoạt động

- Đánh giá về thái độ, tình cảm của HS đối với HĐTNST

 Nội dung đánh giá tập thể lớp

Đánh giá kết quả tập thể lớp trên các phương diện

- Số lượng học sinh tham gia hoạt động

- Các sản phẩm hoạt động

- Ý thức cộng đồng trách nhiệm

- Tinh thần hợp tác trong hoạt động

- Kĩ năng hợp tác của học sinh trong hoạt động

4.2 Hình thức đánh giá

HĐTNST hướng đến những phẩm chất và năng lực chung như đã được đưa

ra trong Dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể

Chương trình giáo dục phổ thông nhằm hình thành và phát triển cho học sinh những phẩm chất chủ yếu sau: Sống yêu thương; Sống tự chủ; Sống trách nhiệm Đồng thời giúp hình thành và phát triển cho học sinh những năng lực chung chủ yếu như: Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự học, năng lực thẩm mỹ, năng lực giao tiếp, năng lực tính toán, năng lực hợp tác, năng lực thể chất, năng lực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT)

Ngoài ra hoạt động trải nghiệm sáng tạo con thúc đẩy người học hình thành một số năng lực đặc thù sau:

- Năng lực hoạt động và tổ chức hoạt động

- Năng lực tổ chức và quản lý cuộc sống

- Năng lực tự nhận thức và tích cực hóa bản thân

- Năng lực định hướng nghề nghiệp

đó mà cần xem xét, đối chiếu với mức độ đạt được trước đây của học sinh để nhận định sự thay đổi, phát triển của học sinh đó

 Hội ý giáo viên

Có thể sử dụng hình thức này trước khi hoạt động, trong quá trình hoạt động

hoặc sau khi HĐTNST diễn ra Giáo viên sẽ trao đổi thông tin về phương pháp và nội dung chỉ đạo cho từng loại hình hoạt động, sau khi kết thúc hoạt động sẽ cùng đánh giá kết quả thực hiện của học sinh

4.3 Quy trình đánh giá

Yêu cầu của quy trình đánh giá

- Đảm bảo tính khách quan trong quy trình đánh giá

- Đảm bảo tính hệ thống của quy trình đánh giá

Quy trình đánh giá

Quy trình đánh giá học sinh qua HĐTNST được thể hiện ở ba bước

Bước 1 Học sinh tự đánh giá

Bước 2 Nhóm học sinh đánh giá

Bước 3 Giáo viên đánh giá xếp loại

4.4 Tiêu chí đánh giá

Các tiêu chí đánh giá trải nghiệm

- Học sinh được trực tiếp tham gia vào các loại hình HĐTNST

- Học sinh được trải nghiệm tất cả các giác quan

- Học sinh được hoạt động, tương tác trực tiếp với đối tượng

- Học sinh được trải nghiệm cả trên lớp và hoạt động thực tiễn bên ngoài lớp học

Các tiêu chí đánh giá sự sáng tạo của học sinh

1 Tính độc đáo

Sản phẩm của HS thể hiện tính chất hiếm, lạ về ý nghĩa, chức năng sử dụng, tính chất, vai trò, vị trí của nó trong hoàn cảnh vấn đề đặt ra

2 Tính thành thục

Số lượng ý tưởng, ý kiến hay phương án được đưa ra với mỗi nhiệm vụ mà học sinh thực hiện khi tham gia hoạt động học tập cụ thể

3 Tính mềm dẻo Số lượng các ý tưởng, giải pháp, phương án và các thuộc

tính được phát hiện của sự vật, hiện tượng

4 Tính mới mẻ

Sản phẩm của HS thể hiện tính chất không quen thuộc

về ý nghĩa, chức năng sử dụng, tính chất, vai trò, vị trí của

nó trong hoàn cảnh vấn đề đặt ra

5 Tính hiệu quả Số lượng ý tưởng, phương án hay sản phẩm được ghi nhận

5 Thực trạng thiết kế và dạy và học chủ đề Tổ hợp - Xác suất thông qua hoạt

động trải nghiệm sáng tạo ở trường phổ thông tác giả dạy

Chủ đề Tổ hợp - xác suất trong chương trình Toán được đưa vào trong sách Đại số và giải tích 11 và theo sách mới được đưa vào lớp 10 Nội dung của phần

này học sinh được giới thiệu về quy tắc cộng, quy tắc nhân, tổ hợp, chỉnh hợp, nhị thức New-tơn, các quy tắc tính xác suất Nội dung này là một nội dung chiếm một

vị trí khá quan trọng và cũng có nhiều ứng dụng trong thực tiễn Đây là một nội dung khó và xuất hiện trong các đề thi đại học, tốt nghiệp THPT Do vậy học sinh không chỉ học trên lớp mà còn phải chủ động tìm hiểu thêm từ các kiến thức bên ngoài để trau dồi thêm vốn kiến thức của mình Muốn vậy, người dạy phải gây được hứng thú tìm tòi, học hỏi cho học sinh để học sinh có thể chủ động tìm hiểu thêm Để tiến hành nghiên cứu về thực trạng việc dạy học Tổ hợp – Xác suất trong DH môn Toán

ở trường THPT, tôi đã tiến hành điều tra, khảo sát bằng phiếu hỏi đối với các GV và

HS ở trường THPT Quỳnh Lưu III, THPT Nguyễn Đức Mậu với mục đích: Thu thập thông tin, phân tích thuận lợi, khó khăn của thực trạng dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất trong DH môn Toán ở trường THPT

- Phương pháp phân loại, hệ thống hóa: Xem xét việc thể hiện yêu cầu tích hợp trong DH môn Toán ở SGK môn Toán cấp THPT hiện hành

- Phương pháp điều tra, khảo sát: Dự giờ, quan sát những biểu hiện của GV

và HS trong hoạt động dạy và học Xây dựng mẫu phiếu khảo sát và tiến hành điều tra về tình hình dạy - học của GV, HS về dạy học Chủ đề Tổ hợp –Xác suất trong

DH môn Toán ở một số trường THPT trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Mục đích khảo sát nhằm đánh giá thực trạng của việc dạy học Chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong DH môn Toán ở trường THPT

Nội dung khảo sát tìm hiểu nhận thức, sự hiểu biết của GV về dạy học Chủ đề

Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Đối tượng khảo sát là 16 GV dạy môn Toán và 120 HS ở trường THPT.Địa điểm khảo sát là trường THPT Quỳnh Lưu III, THPT Nguyễn Đức Mậu - tỉnh Nghệ

để GV dạy học, phương pháp DH khi dạy học, những khó khăn mà GV thường gặp khi dạy học Tổ hợp – Xác suất

Hỏi trực tiếp một số HS ở một số trường THPT trên địa bàn tỉnh Nghệ An về việc sử dụng hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề tổ hợp – xác suất (xem phụ lục 1)

(1) Thống kê sự hiểu biết về hoạt động trải nghiệm sáng tạo của các thầy cô

Với 70% các thầy cô cho rằng khái niệm về hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động cho học sinh trải nghiệm thực tế Qua bảng thống kê cho thấy rằng các thầy cô đã tìm hiểu về hoạt động trải nghiệm sáng tạo tuy nhiên chưa đầy đủ và hoàn chỉnh Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do số lượng đội ngũ giáo viên được đào tạo, tập huấn về hoạt động trải nghiệm sáng tạo còn hạn chế Phần lớn giáo viên chỉ được đào tạo đơn môn, do đó sẽ gặp khó khăn khi triển khai dạy học theo hướng ứng dụng trong cuộc sống Bên cạnh đó, nhiều giáo viên còn ngại học hỏi, ngại chia

sẻ nên chưa có sự phối hợp tốt giữa giáo viên với nhau

(2) Thống kê ý nghĩa của dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Qua bảng số liệu trên, với 50% các thầy cô cho rằng ý nghĩa của việc dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo là đảm bảo giáo dục toàn diện cho HS không những về kiến thức mà cả kỹ năng

(3) Thống kê sự cần thiết dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Là hoạt động cho học sinh

trải nghiệm thực tế kiến

thức trên lớp

Là những HĐGD được tổ chức gắn liền với kinh nghiệm, cuộc sống để HS trải nghiệm và sáng tạo

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo (HĐTNST) coi trọng các hoạt động thực tiễn mang tính tự chủ của HS

Kết nối trường học với cộng đồng

Hướng nghiệp, phân luồng

Ý nghĩa của dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất qua các hoạt động

trải nghiệm sáng tạo

Ý nghĩa của dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Qua số liệu thống kê sự cần thiết dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo có 53% ý kiến cho rằng việc dạy học đề Tổ hợp – Xác suất qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo là cần thiết, chỉ có 7% cho rằng việc dạy học đề Tổ hợp – Xác suất qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoàn toàn không cần thiết

(4) Thống kê về mức độ thường xuyên dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Qua bảng thống kê ta thấy, mức độ giáo viên thường xuyên đưa hoạt động trải nghiệm sáng tạo vào chủ đề Tổ hợp – Xác suất là quan trọng Giáo viên cũng chú ý đến việc đưa hoạt động trải nghiệm sáng tạo vào chủ đề Tổ hợp – Xác suất, tuy nhiên việc này diễn ra chưa thường xuyên

(5) Điều kiện dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo cần có những năng lực nào có 100% GV chọn cả 8 năng lực như năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề

và sáng tạo, năng lực ngôn ngữ

(6) Những yếu tố ảnh hưởng đến việc dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo đa số các thầy cô cho rằng tất cả các yếu tố được liệt kê trong bảng hỏi như sự quan tâm đầy đủ và toàn diện của nhà trường tới các lĩnh vực, quan tâm bồi dưỡng đội ngũ GV, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất phục vụ hoạt động giáo dục Các yếu tố này có liên hệ mật thiết với nhau để giáo dục đạt được kết quả tốt nhất

(7) Thống kê ý kiến GV về thiết kế các chủ đề dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong chương trình toán 11 và mới nhất là môn toán lớp 10 Với câu hỏi này đa số các GV cho rằng chủ đề đưa ra có thể thiết kế dạy học qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo Đa số các thầy cô đã hình dung được điều kiện để thiết kể được dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua

25%

12%

7%

56%

Thống kê sự cần thiết dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác

suất qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Rất cần thiết Cần thiết Không cần thiết lắm Hoàn toàn không

40%

55%

5%

0%

2.4.Thống kê về mức độ thường xuyên dạy học chủ đề Tổ hợp

– Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Rất thường xuyên Thường xuyên Chưa bao giờ

hoạt động trải nghiệm sáng tạo, các tình huống trong bối cảnh thực tế phù hợp với

cả chương trình toán lớp 11 hiện hành và chương trình toán lớp 10 chương trình mới

(8) Thống kê các bước thiết kế chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động

trải nghiệm sáng tạo

Qua thống kê ta thấy, có 55% GV chọn đáp án A các bước thiết kế chủ đề theo thứ tự như sau:

Xác định nhu cầu tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo - Đặt tên cho hoạt động - Xác định mục tiêu của hoạt động - Xác định nội dung và phương pháp, phương tiện, hình thức của hoạt động - Lập kế hoạch - Thiết kế chi tiết hoạt động trên bản giấy

- Kiểm tra, điều chỉnh và hoàn thiện chương trình hoạt động - Lưu trữ kết quả hoạt động vào hồ sơ của HS Như vậy việc thiết kế các hoạt động trải nghiệm sáng tạo thông qua chủ đề Tổ hợp – Xác suất chưa được các thầy cô tiến hành đúng và còn gặp nhiều khó khăn khi thiết kế chủ đề

(9) Thống kê ý kiến GV về bước nào là khó nhất trong các bước thiết kế chủ

đề dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo đa

số các GV chọn 60% (6) và có ít GV chọn (4) ta thấy đa số GV đã hình dung ra mức

độ khó khăn trong các bước xây dựng thiết kế chủ đề

(10) Thầy cô khi tổ chức dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo gặp những khó khăn nào? Câu hỏi này đa số các GV cho rằng khó khăn lớn nhất là áp lực về thời gian trên lớp ít, nội dung kiến thức rất nặng nên không có điều kiện khắc sâu nhiều về dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

(11) Thống kê ý kiến của giáo viên về sự hứng thú của người học với chủ đề

2.6.Thống kê ý kiến của giáo viên về sự hứng thú của

người học với chủ đề Tổ hợp - Xác suất

Rất hứng thú Hứng thú Không hứng thú

khá khó đối với các em THPT, các em thấy đây là nội dung rất trừu tượng, hàn lâm

Vì vậy, việc thiết kế và thực hiện các hoạt động dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo giúp HS khám phá được các kiến thức, hình thành kĩ năng là rất khó khăn và hiệu quả chưa cao Và đây là nội dung còn mới chỉ có một số ít trường THPT trên cả nước mới đưa vào dạy học thí điểm Nhiều GV mới chỉ bước đầu nghiên cứu đến chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Thông qua khảo sát, chúng tôi nhận thấy nhìn chung các GV đều nhận thấy tầm quan trọng của việc dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo, một số các GV đã thường xuyên thực hiện nhưng còn lúng túng, hạn chế Khi dạy học môn Toán GV thường xuyên tập trung truyền thụ theo mà chưa chú trọng tìm ra và chủ động trang bị cho HS dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo GV chưa chủ động làm tốt việc trang bị

hệ thống kiến thức dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho HS Những khó khăn khi GV dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thường gặp phải ở trường THPT như sau:

+ GV được tập huấn về phương pháp dạy học hoạt động trải nghiệm sáng tạo còn hạn chế Dạy học hoạt động trải nghiệm sáng tạo đòi hỏi GV cần phải có năng lực trong tổ chức hoạt động học tích cực, tự lực và sáng tạo cho HS

+ Chương trình sách giáo khoa 11 thiết kế chưa phù hợp, nặng về lý thuyết Chương trình sgk 10 tiến bộ hơn, phân ra các dạng bài tập theo các lĩnh vực, sách giáo khoa mới đã đưa vào hình ảnh trực quan, những bài tập ví dụ thực tiễn, gần gũi với đời sống, đỡ nhàm chán Tuy vậy các ví dụ, bài tập mang tính thực tiễn còn hạn chế; việc dạy và học chủ đề Tổ hợp - xác suất còn nặng tính lý thuyết và hàn lâm, giáo viên đưa ra cho học sinh các kiến thức cơ bản và có các dạng bài tập để áp dụng, học sinh chỉ được làm trên sách vở chứ chưa thật sự gây được hứng thú tìm hiểu thêm Do vậy học sinh chỉ được học về lý thuyết chứ không biết được những ứng dụng thực tế mà tổ hợp- xác suất mang lại Do đó học sinh sẽ không thể tìm hiểu sâu được về khối kiến thức này

6 Thực trạng học tập của học sinh THPT trong dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Để tìm hiểu thực trạng dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo tôi đã xin ý kiến đối với 150 HS trường tôi dạy

(1) Có 80% GV chưa bao giờ dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo, đây là nội dung mới lạ đối với các em

(2) Thống kê ý kiến HS đồng ý được học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

50%

30%

20%

Biểu đô 2.7 Thống kê ý kiến HS đồng ý được học chủ đề Tổ hợp –

Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Rất đồng ý Đồng ý Không đồng ý

Mặc dù nội dung dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo là nội dung đa số các em muốn và rất muốn học theo, rất thuận lợi

và cần thiết để truyền thụ kiến thức kĩ năng nhưng GV thực hiện còn hạn chế

(3) Thống kê về ý nghĩa của việc học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho thấy 85% HS chọn cả 5 phương án như đảm bảo giáo dục toàn diện, nâng cao hứng thú học tập, hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất cho HS Chỉ có 15% các em chọn một phương án Thực tế này đòi hỏi các thầy

cô phải nghiên cứu cách dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

(4) Thống kê về sự hứng thú của HS sau khi đã được học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

(5) Thống kê HS đã được học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Biểu đồ 2.9 Thống kê HS đã được học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua

hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Qua các sô liệu thống kê ở trên nhìn chung HS đều nhận thức rất đúng đắn về vai trò của dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo đối với các em, tuy nhiên tùy thuộc vào năng lực của từng em nên các em có cảm nhận khác nhau Do đó, GV cũng nên tùy mức độ năng lực của HS mà có thể giao các nhiệm vụ để các em có thể phát huy được dạy và học chủ đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

- Đối với HS: Chất lượng đại trà của HS còn yếu, số HS tự mình tiếp thu và giải được các bài toán không nhiều Hầu hết chưa lựa chọn đúng phương pháp sử dụng kiến thức để ứng dụng vào giải bài tập trong bối cảnh thực tế Vì vậy, dẫn đến việc kiến tạo nên hệ thống các bài toán có phần bị hạn chế

Chúng ta đều biết quá trình dạy học là một thể thống nhất giữa giáo viên

và học sinh Trong đó giáo viên giữ vai trò hướng dẫn, định hướng cho học sinh để học sinh tự lĩnh hội kiến thức và phát triển bản thân Trong chương trình môn Toán

75%

20%

5%

Biểu đô 2.8 Thống kê về sự hứng thú của HS sau khi đã được học chủ

đề Tổ hợp – Xác suất thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Rất hứng thú Hứng thú Không hứng thú

11 có nội dung Tổ hợp- xác suất được xem là một nội dung khó trong chương trình, nhưng hầu như học sinh lại đang được dạy học theo lối truyền thống mà chưa được trải nghiệm để khắc sâu hơn kiến thức và khơi gợi sự hứng thú Đặc thù môn Toán cũng là một môn học có phần khô khan nên việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo cũng tương đối khó Riêng đối với nội dung Tổ hợp – xác suất các trường còn chưa tổ chức được nhiều các hoạt động cho học sinh, học sinh chưa được tổ chức nhiều hoạt động để khám phá, tìm tòi và mở rộng vốn kiến thức của bản thân

Kết luận chương 1

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động quan trọng giúp học sinh phát triển toàn diện bản thân, thông qua các hoạt động này mà học sinh có thể tự khẳng định bản thân, tự tiếp thu thêm những kiến thức mới để hoàn thiện cả về nhân cách

và kiến thức Đồng thời hoạt động trải nghiệm sáng tạo kích thích sự sáng tạo trong mỗi học sinh, cũng giúp học sinh tự tin hơn vào bản thân, tìm được đam mê của bản thân để theo đuổi Qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo các em sẽ không thấy các kiến thức khô khan nhàm chán mà còn biết ứng dụng nó trong đời sống thực tiễn Qua đó giáo viên và gia đình hiểu hơn về học sinh và có hướng giúp đỡ, tạo điều kiện cho các em phát triển bản thân toàn diện Khi được tham gia vào các hoạt động

đó các em học sinh sẽ rèn luyện được nhiều kĩ năng hơn, biết quan tâm tới mọi người xung quanh và biết vạch ra kế hoạch đồng thời phát hiện ra tố chất, năng lực của bản thân và định hướng phát triển bản thân trong tương lai

Hiện nay, hoạt động trải nghiệm sáng tạo đang được khuyến khích đẩy mạnh đưa vào các trường học, nhưng do điều kiện của từng khu vực và chưa có nhiều mô hình trước đó nên hoạt động trải nghiệm sáng tạo còn khá hạn chế đặc biệt là với nội dung môn Toán Giáo viên vẫn còn giảng dạy theo lối truyền thống, học sinh chưa được áp dụng vào thực tiễn Vì vậy cần phải có các hoạt động trải nghiệm sáng tạo được tổ chức nhiều hơn, có các kế hoạch chi tiết để các thầy cô giáo có thể tham khảo để xây dựng cho học sinh tham gia

CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO TRONG DẠY HỌC CHỦ ĐỀ TỔ HỢP – XÁC SUẤT

1 Cơ sở lựa chọn chủ đề

Trong chương 1, chúng ta đã phân tích những đặc điểm và lợi ích của việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong chương trình học, đặc biệt là với nội dung Tổ hợp – xác suất Dưới đây tôi sẽ trình bày hai lí do chính cho việc lựa chọn dạy chủ đề này như sau:

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo giúp phát triển năng lực, khả năng của người học

Trong cuộc sống, con người chúng ta có bốn loại hoạt động đó là vui chơi, học tập, lao động và hoạt động xã hội Từ thực tiễn các hoạt động sống, chúng

ta nhận thấy rằng những kiến thức về tổ hợp- xác suất không chỉ bó hẹp ở hoạt động học tập mà còn xuất hiện trong cả 3 loại hoạt động còn lại Ví dụ đơn giản và

dễ thấy nhất là bốc thăm trong vui chơi, phân chia công việc trong lao động hay rộng lớn hơn là sự điều tiết trong các hoạt động xã hội

Do đó với nội dung Tổ hợp – xác suất học sinh không chỉ là lĩnh hội kiến thức mà còn có thể vận dụng được các kiến thức đó trong đời sống thực tiễn hằng ngày Từ đó, học sinh sẽ phát triển được các kĩ năng quan trong như phân tích, tổng hợp, lập kế hoạch và phát triển sự sáng tạo của bản thân Qua đó hình thành năng lực cốt yếu cho bản thân

Sử dụng những kinh nghiệm có sẵn của người học

Toán học bắt nguồn và hình thành từ thực tiễn cuộc sống, do vậy nội dung Tổ hợp – xác suất hay các nội dung các cũng không ngoại lệ Đặc biệt Tổ hợp – xác suất nó liên quan tới các trò chơi may rủi trong cuộc sống thường ngày Từ đó, thông qua việc tham gia các hoạt động trong quá trình học tập, người học có thể tự mình hoà nhập hoạt động trong nhà trường với thực tế cuộc sống Từ đó người học dần tạo ra niềm tin và biến hoạt động học trở thành nhu cầu tự thân và có ý nghĩa

2 Thiết kế HĐTNST trong dạy học chủ đề xác suất chương trình môn Toán THPT

2.1 Yêu cầu chung về thiết kế HĐTNST trong dạy học

+ Đảm bảo mục tiêu dạy học: HS lĩnh hội tri thức Toán học và tri thức phương pháp, phát triển năng lực chung và năng lực đặc thù của bộ môn, rèn kĩ năng sống Mục tiêu này dùng để định hướng xuyên suốt trong quá trình tổ chức hoạt động

+ Đảm bảo tính khoa học: Định hướng phát triển năng lực tư duy khoa học giúp HS tiếp xúc, hình thành và phát triển một số các phương pháp nghiên cứu khoa học

+ Đảm bảo tính sư phạm: Thể hiện tính vừa sức và phù hợp với tâm sinh lí; phải mang tính đặc trưng môn học, phù hợp với cách suy nghĩ, nhu cầu, sở thích của

HS

+ Đảm bảo tính thực tiễn: Hoạt động phải gắn liền với thực tiễn cuộc sống và

có tính ứng dụng cao HS được học trong thực tiễn và bằng thực tiễn

+ Đảm bảo tính đa dạng, phong phú: Tạo ra nhiều loại hoạt động phù hợp với từng môi trường tổ chức đảm bảo cho HS được trải nghiệm, từ đó rút ra kiến thức và vận dụng sáng tạo vào các tình huống mới

2.2 Đảm bảo khung lô-gic của các hoạt động trong một chủ đề

- Lựa chọn chủ đề, đặt tên chủ đề

- Xác định mục tiêu, nội dung, thời gian, nhân lực tiến hành chủ đề

- Xác định rõ các hoạt động, trong đó hoạt động nào hướng đến mục tiêu nhận thức, hoạt động nào hướng tới mục tiêu hình thành kĩ năng hoặc cả hai

- Lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức phù hợp với mục tiêu, nội dung

- Sắp xếp trật tự logic các hoạt động trong chủ đề để đảm bảo các yêu cầu của học tập trải nghiệm

- Đánh giá kết quả học tập

2.3 Đảm bảo sự trải nghiệm của học sinh

Có nhiều mô hình học tập dựa vào trải nghiệm, nhưng chúng tôi nhận thấy mô hình học tập dựa vào trải nghiệm của David A Kolb (1984) có sự chọn lọc, kế thừa

từ các mô hình học tập trước đó [2, 3], nên chúng tôi sử dụng mô hình này để thiết kế quy trình dạy học trải nghiệm sáng tạo trong dạy học môn Tóan học

+ Giai đoạn 1- Kinh nghiệm cụ thể: Bản thân mỗi HS khi bắt đầu tham gia hoạt động học tập dựa vào trải nghiệm đều đã có vốn kinh nghiệm (đã được học những kiến thức, kĩ năng về chủ đề, nội dung cần trải nghiệm) Từ đây, mỗi HS bắt đầu xuất hiện sự mâu thuẫn, bất đồng giữa kiến thức vốn có với nhiệm vụ trải nghiệm được giao Từ đó tạo ra những tình huống có vấn đề kích thích nhu cầu học tập ở mỗi HS

+ Giai đoạn 2 - Quan sát, đối chiếu, phản hồi: HS trải nghiệm thực tế, tương tác trực tiếp với môi trường học tập Tự mình suy nghĩ về các sự vật, hiện tượng hoặc trao đổi, tranh luận với các HS khác về tính đúng đắn, mức độ hợp lí trong mỗi bản thân HS xuất hiện những ý tưởng, dự định về sự vật, hiện tượng Giai đoạn này, những kiến thức mâu thuẫn, bất đồng khi thực hiện nhiệm vụ học tập ở giai đoạn 1 sẽ được đồng hóa dần thành các ý định, ý tưởng cho việc thực hiện nhiệm vụ học tập

+ Giai đoạn 3 - Hình thành khái niệm: Mỗi HS bắt đầu có sự hình thành khái niệm về sự vật, hiện tượng Bước vào giai đoạn học tập này, kiến thức về sự vật, hiện tượng được hình thành tập trung trong mỗi HS rất rõ ràng mặc dù các kiến thức đó có thể đúng hoặc chưa đúng về sự vật, hiện tượng

+ Giai đoạn 4 - Thử nghiệm tích cực: HS đã có một bản kết luận được đúc rút từ thực tiễn với các luận cứ và suy diễn liên kết chặt chẽ, có thể coi như một giả thuyết đối với mỗi HS Giả thuyết đó phải đưa vào thực tiễn để kiểm nghiệm Qua hoạt động thử nghiệm thực tiễn, HS nhận định lại những giả thuyết đã đề ra Giai đoạn này, bản thân HS có sự chuyển đổi thông qua các hành động Chính hoạt động thử nghiệm giúp HS điều chỉnh, sửa sai những gì mà các em có được Đồng thời cũng chính thử nghiệm giúp HS nắm bắt khái niệm mới chắc chắn hơn và chuyển tải nó thành kinh nghiệm mới cho bản thân mình Tóm lại, cần chú ý các yếu tố sau khi tổ chức hoạt động trải nghiệm trong dạy học môn Toán cho học sinh:

- Cách thiết kế, tổ chức hoạt động trải nghiệm cần tạo điều kiện tối đa để người học được trực tiếp tham gia vào các loại hình hoạt động dạy học và các mối quan hệ giao lưu trong giờ học một cách tự giác

- Quy trình tổ chức các hoạt động trải nghiệm phải đảm bảo các bước cơ bản của học tập trải nghiệm, đó là khai thác kinh nghiệm đã có, thử nghiệm tích cực và hình thành kinh nghiệm mới cho người học

- Người học được thử nghiệm, thể nghiệm bản thân trong thực tế giờ học,

từ đó hiểu bản thân mình hơn

- Người học được tương tác, giao tiếp trực tiếp với sự vật, hiện tượng, con người

- Trải nghiệm luôn chứa đựng hai yếu tố không thể tách rời: hành động và

xúc cảm Kết quả của trải nghiệm là hình thành được kinh nghiệm mới

2.4.Đảm bảo môi trường để học sinh sáng tạo

- Môi trường tổ chức HĐTNST cần phong phú, đa dạng và chứa đựng thách thức với học sinh

- Môi trường đảm bảo sự tự do tranh luận, tư tưởng

- Đảm bảo tính thống nhất giữa việc lập kế hoạch và triển khai kế hoạch tổ chức HĐTNST

- Đảm bảo phát huy vai trò tự giác, tính tích cực, độc lập nhận thức, hành động của từng học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên

- Đảm bảo về sự đánh giá cao và khuyến khích các phong cách thể hiện ý tưởng khác biệt, tư duy phê phán, ra quyết định thực hiện công việc của từng học sinh

2.5.Cấu trúc chung khi tổ chức HĐTNST trong dạy học

Xây dựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm sáng tạo là việc chúng ta phải thiết

kế được một hoạt động trải nghiệm sáng tạo có nội dung cụ thể, chi tiết, có cấu trúc

rõ ràng và theo một trình tự hợp lí Kế hoạch này quyết định một phần tới sự thành công của hoạt động

Có rất nhiều quan điểm về cấu trúc tổ chức của hoạt động trải nghiệm sáng tạo, tuy nhiên sau khi xem xét tổng hợp tôi đưa ra cấu trúc khi xây dựng kế hoạch và thiết kế hoạt động trải nghiệm sáng tạo ta tiến hành theo quy trình 5 bước sau:

Bước 1 Xác định nhu cầu, cấu trúc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo Căn cứ vào nhiệm vụ và mục tiêu cần đạt được, nhà giáo dục cần phải xem xét các vấn đề dưới đây

- Điều kiện tiến hành, nhu cầu mong muốn Điều này sẽ giúp nhà giáo dục xác định và xây dựng được các hoạt động phù hợp với điều kiện của khu vực mình tiến hành và đáp ứng được nhu cầu của người học

- Tìm hiểu về đối tượng sẽ thực hiện, khi biết đối tượng hướng đến của mình

là ai, ở độ tuổi nào mình sẽ đưa ra được những hoạt động phù hợp với tâm sinh

lý và lứa tuổi của người học, từ đó sẽ gây được sự hứng thú và góp phần phát triển

cá nhân người học

Bước 2 Đặt tên hoạt động

Mỗi hoạt động khi được thực hiện cần có tên gọi riêng, tên hoạt động phải thể hiện được chủ đề, mục tiêu, nội dung, hình thức của hoạt động Đồng thời, tên hoạt động tạo nên hứng thú, hấp dẫn, lôi cuốn đối với học sinh Do vậy, giáo viên cần có

sự tìm tòi, suy nghĩ để đặt tên hoạt động sao cho phù hợp và hấp dẫn

Yêu cầu của việc đặt tên hoạt động:

- Ngắn gọn, rõ ràng, chính xác

- Phản ánh được nội dung và chủ đề của hoạt động

- Tạo được ấn tượng cho học sinh

Bước 3 Xác định mục tiêu của hoạt động

Mỗi hoạt động khi được vạch ra đều phải có mục tiêu rõ ràng Nó không chỉ

là thực hiện mục tiêu chung ban đầu của chủ đề đặt ra

Mục tiêu của hoạt động chính là dự kiến trước kết quả của hoạt động Mục tiêu cần được xác định rõ ràng, cụ thể và phù hợp; phản ánh được các mức độ cao thấp của yêu cầu cần đạt về tri thức, kĩ năng, thái độ và định hướng giá trị

Khi xác định mục tiêu chúng ta cần trả lời các câu hỏi sau:

- Hoạt động này hình thành được cho học sinh kiến thức về chủ đề nào, mức

Do vậy, việc xác định mục tiêu bao gồm các nội dung sau:

+ Kiến thức: Nêu rõ những hiểu biết, kiến thức mà học sinh có thể đạt được sau khi tham gia hoạt động

+ Kĩ năng: Nêu rõ những kĩ năng, năng lực học sinh cần đạt được

+ Thái độ: Nêu rõ tinh thần và thái độ tích cực của học sinh

Bước 4 Xác định nội dung và phương pháp tiến hành của hoạt động

Muốn đạt được mục tiêu đưa ra, chúng ta cần xác định được nội dung, hình thức và phương pháp của hoạt động Trước hết, cần căn cứ vào chủ đề, mục tiêu đã xác định, điều kiện hoàn cảnh của lớp, của trường và khả năng của học sinh để xác định các nội dung phù hợp cho các hoạt động Cần phải xác định đầy đủ các nội dung hoạt động phải thực hiện

Sau khi xác định được nội dung, ta đi tới xác định phương pháp, phương tiện cần có để tiến hành hoạt động từ đó ta sẽ lựa chọn được hình thức tổ chức hoạt động tương ứng Một hoạt động có thể có nhiều hình thức khác nhau được thực hiện đan xen, trong đó một hình thức mang tính chủ đạo, các hình thức khác là phụ trợ

Bước 5 Công tác chuẩn bị

Để tất cả các mục tiêu trở thành hiện thực thì chúng ta cần chuẩn bị một cách

kĩ lưỡng Công tác chuẩn bị bao gồm

- Thành viên, đội ngũ tham gia

- Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Thời gian, không gian, địa điểm tổ chức hoạt động

- Tài liệu sử dụng trong mỗi hoạt động

- Phương tiện để sử dụng trong suốt quá trình tổ chức hoạt động Bước 6 Tổ

chức hoạt động

Việc tổ chức hoạt động được tiến hành theo trình tự đã chuẩn bị sẵn, các nội dung và mục tiêu được đề ra Các hoạt động được tổ chức cần phân bổ thời gian một cách hợp lí, đảm bảo cho các hoạt động diễn ra theo logic phù hợp

Trong các hoạt động của chủ đề, cần chú ý phân bổ và đảm bảo có các loại hoạt động đặc thù của hoạt động trải nghiệm sáng tạo: hoạt động khai thác trải nghiệm đã có của học sinh, hoạt động trải nghiệm mới, hoạt động sáng tạo của học sinh,…

Trong bước này, cần xác định:

- Các việc cần phải thực hiện?

- Các việc đó là gì? Nội dung của mỗi việc đó ra sao?

2.6 Một số ứng dụng công nghệ trong thiết kế hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề Tổ hợp – Xác suất

Trang Web: https://wheelofnames.com/vi/ hoặc stopwatch.com/duck-race : Giúp gọi học sinh ngẫu nhiên trả lời câu hỏi, tăng độ hứng thú cho học sinh qua hình ảnh sinh động

https://vi.padlet.com/dashboard: Trang này giúp học sinh có thể thu thập các thông tin ví dụ như lịch sử xuất hiện xác suất, các loại hình xác suất trong đời sống, bên cạnh đó học sinh có thể đặt câu hỏi, thảo luận về các bài toán và hơn thế nữa Sau đó, giáo viên có thể lưu trang lại và trình bày trong lớp để tiếp tục cuộc thảo luận trực tiếp Cực kỳ tiện ích cho bất kỳ chủ đề nào từ toán học đến khoa học trái đất Phần mềm có thể giúp giáo viên tổng hợp một lượng lớn thông tin và trình bày nó một cách trực quan Giáo viên có thể thêm văn bản, hình ảnh, đồ thị và các công cụ học tập liên quan khác Từ đó chia sẻ hình ảnh với học viên trước khi có bài kiểm tra hoặc thảo luận lớn

http://plickers.com/: Có bảng thống kê theo từng học sinh xem câu nào trả lời đúng, câu nào sai và tính số % điểm đạt được của mỗi học sinh Ngoài bảng tổng hợp theo thứ tự danh sách lớp còn có bảng kết quả theo xếp hạng từ cao đến thấp (giáo viên có thể khen thưởng học sinh có nhiều câu trả lời đúng nhất để động viên các em thi đua học tập)

Đồng thời, khi học sinh thấy được kết quả của mình được hiển thị trên màn hình, các em cũng rất hào hứng và có ý thức học tập, bổ sung kiến thức để đạt được kết quả tốt hơn

https://class123.ac/ :

- Class123 là một công cụ giáo dục hỗ trợ quản lý lớp học và giao tiếp giữa nhà trường với học sinh và phụ huynh Thông qua Class123, các bên có thể dễ dàng theo dõi và tham gia các hoạt động của nhau Đây là một lớp học online nhỏ nhằm mục đích thúc đẩy quá trình học tập của học sinh cũng như gia tăng sự kiết nối giữa nhà trường, giáo viên và học sinh

- Sử dụng công cụ này để điểm danh học sinh đầu tiết học, khen thưởng học

sinh sau mỗi hoạt động, tạo nhóm ngẫu nhiên học sinh, đo độ ồn lớp học mỗi khi lớp học ồn bật tính năng này học sinh sẽ hiểu ngay là cần phải giữ trật tự

 Sử dụng lớp học đảo ngược

Ở lớp học đảo ngược, việc khám phá các khái niệm được thực hiện ở bên

ngoài lớp học Trước mỗi buổi học, học sinh phải tự khám phá khái niệm mới dựa vào học liệu do giáo viên cung cấp, chủ yếu thường là những video ngắn, tự tìm trên Internet cũng như tham khảo với các bạn học và giáo viên thông qua các kênh liên lạc như email, facebook, v,v, Hoặc qua bài giảng E - learning: https://igiaoduc.vn/

https://igiaoduc.vn/Bai-1-Quy-tac-dem-21-l37550.html

https://igiaoduc.vn/Bai-4-Phep-thu-va-Bien-co-l964.html

https://igiaoduc.vn/Bai-5-Tiet-31-Xac-suat-cua-bien-co-l3495.html

Với các giai đoạn trên, bây giờ khi học sinh cơ bản đã khám phá và nắm được

ý nghĩa của các khái niệm họ bắt đầu áp dụng vào bài tập lớn, chia sẻ và trình diễn trên lớp Công việc chủ yếu của giáo viên trong giai đoạn trên lớp là hỗ trợ học sinh

3 Xây dựng một số hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh trong dạy

học tổ hợp - xác suất lớp 11

3.1 Hoạt động trải nghiệm sáng tạọ chủ đề Tổ hợp – Xác suất tổ chức theo

mô hình trong lớp học

Ta tiến hành theo 8 bước đã xác định ở mục trên

Bước 1 Xác định nhu cầu tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Từ những lý luận đã trình bày ở phần cơ sở lựa chọn chủ đề, chúng ta đều nhận thấy toán tổ hợp - xác suất có ảnh hưởng lớn tới nhiều lĩnh vực của đời sống thực tiễn Hơn thế nữa, trong thực tế con người cũng bắt gặp và có những kiến thức, kinh nghiệm nhất định về lĩnh vực toán ứng dụng này Do đó, việc tiến hành tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo khi tìm hiểu nội dung của chủ đề xác suất khá phù hợp

và có nhiều điều kiện để tiến hành Do phần kiến thức này được đưa vào chương trình lớp 11 nên việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo được triển khai cho đối tượng học sinh lớp 11 Đây là đối tượng học sinh đã có kiến thức, kĩ năng và thái độ nhất định nên quá trình tổ chức cần hết sức cẩn thận và có những định hướng phù hợp với lứa tuổi

Bước 2 Đặt tên cho hoạt động

Tên hoạt động tôi đưa ra là “Một số vấn đề cơ bản của tổ hợp - xác suất trong

lý thuyết và thực tế cuộc sống"

Bước 3: Xác định mục tiêu của hoạt động

Kiến thức

- Phát biểu được thế nào là hoán vị, chỉnh hơp, tổ hợp và công thức tính

- Phân biệt được khi nào sử dụng chỉnh hợp, khi nào sử dụng tổ hợp Phát biểu được các khái niệm cơ bản: phép thử, không gian mẫu, biến

cố liên quan đến phép thử, phép toán trên các biến cố

- Phát biểu được định nghĩa xác suất của biến cố, tính chất của xác

suất, các biến cố độc lập và các công thức tính xác suất

Kĩ năng

- Tính được số trường hợp xảy ra của một bài toán, cách áp dụng hoán

vị, chỉnh hợp, tổ hợp vào để giải quyết

- Xác định các kết quả của phép thử và lập không gian mẫu của nó

- Tìm được các biến cố của một không gian mẫu

- Tính xác suất của biến cố theo định nghĩa cổ điển của xác suất, tìm xác suất từ việc áp dụng tính chất, biến cố độc lập và công thức nhân xác suất

+ Biến cố: định nghĩa biến cố, biến cố không thể, biến cố chắc chắn

+ Phép toán trên các biến cố

- Phương pháp: Giải quyết vấn đề kết hợp làm việc nhóm

* Xác suất của biến cố

- Nội dung:

+ Định nghĩa cổ điển của xác suất: định nghĩa, cách tính xác suất dựa vào định nghĩa cổ điển

+ Tính chất của xác suất

+ Các biến cố độc lập và công thức nhân xác suất

- Phương pháp: Giải quyết vấn đề kết hợp làm việc nhóm

Bước 5 Công tác chuẩn bị

Địa điểm và thời điểm: Trong lớp học, sau khi học xong phần xác suất Thời gian: 2-3 tiết học thông thường, khoảng 90-135 phút

Công tác chuẩn bị bao gồm các thành phần sau:

Chuẩn bị của giáo viên và học sinh: Bảng phụ, đoạn video, xây dựng các tài liệu, phiếu học tập, …

Thời gian, không gian, địa điểm tổ chức hoạt động: Thời gian tương đương 4-6 tiết học tại lớp học

Tài liệu sử dụng trong mỗi hoạt động: Sách giáo khoa, tài liệu về biến cố và xác suất của biến cố,…

Phương tiện sử dụng trong quá trình tổ chức hoạt động: Bảng chính, bảng phụ, máy chiếu, đồ dùng học tập, …

Chuẩn bị của giáo viên:

- Xây dựng một số bài tập tình huống, các tình huống thực tế để học sinh giải quyết

- Xây dựng các đoạn video giới thiệu về xác suất với đời sống, lịch sử hình thành xác suất, các video về câu hỏi tình huống

- Các phiếu học tập nhóm và cá nhân, các đồng xu, các con súc sắc, máy chiếu

Ta đi vào chi tiết

* Các đoạn video

- Video 1: Lịch sử ra đời của tổ hợp - xác suất

Chúng ta nói đến xác suất, vậy có bao giờ chúng ta thắc mắc lịch sử, lý thuyết xác suất bắt nguồn từ ai, ở đâu và ứng dụng xác suất trong thực tế như thế nào? Từ video, mỗi học sinh sẽ tìm cho mình một cách tiếp cận để tìm hiểu về lịch sử, ứng dụng của xác suất Sau đó chính học sinh sẽ là người trình bày và đưa phần kiến thức mình biết đến mọi người Thông qua video học sinh có cái nhìn tổng quan về lịch

sử ra đời của bộ môn xác suất, khơi gợi được sự hứng thú và ý thức muốn tìm hiểu thêm về kiến thức của chủ đề này

- Video 2: Tổ hợp - xác suất gần gũi đời sống- xã hội

Thông qua video học sinh có cái nhìn toàn diện hơn về tổ hợp – xác suất Học sinh nhận thấy những điều quen thuộc trong cuộc sống mà vẫn thường áp dụng lý thuyết của tổ hợp – xác suất như gieo hạt súc sắc, bài toán đo độ may rủi trong đánh bài, dự đoán kết quả thi đấu, Bài toán thi trắc nghiệm Từ đây học sinh sẽ cảm thấy

lý thuyết Tổ hợp – xác suất thật gần gũi với cuộc sống chứ không đơn thuần là những bài tập khô khan trên sách vở

- Video 3: Bài toán xác suất monty hall gây hại não - Bạn sẽ giữ hay đổi?

Đây là bài toán kinh điển được áp dụng khá nhiều trong các trò chơi, gameshow truyền hình (Hãy chọn giá đúng, ô cửa bí mật ) Thông qua video, học sinh huy động não bộ, các giác quan để tiếp nhận và xử lí thông tin mà video cung cấp Dựa vào những kinh nghiệm, kiến thức có sẵn học sinh đưa ra quyết định của mình giữa việc lựa chọn đổi hay không đổi

*Bài toán, các tình huống cần giải quyết

- Tình huống gieo súc sắc

Khi chơi trò chơi cờ cá ngựa, để được đi quân đầu tiên thì con súc sắc phải

là mặt 6 chấm Chính vì vậy nên nhiều người thường thấy gieo được mặt 6 chấm là rất khó Câu hỏi đặt ra là “Mặt 6 chấm có xuất hiện ít hơn các mặt khác hay không?”Cả lớp sẽ cùng tham gia trải nghiệm và tìm ra câu trả lời

- Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm, trong mỗi nhóm mỗi người thực hiện gieo súc sắc 20 lần rồi điền kết quả vào bảng

- Học sinh tổng hợp kết quả và đưa ra nhận xét Bảng ghi kết quả gieo súc sắc

Học sinh được tự mình gieo súc sắc để kiểm nghiệm nhận định “Mặt 6 chấm

ít xuất hiện hơn các mặt khác”

+)Vậy nếu chúng ta đo nhiệt độ của

một ngày trong tháng thì kết quả có

đoán được không?

Nhưng hai hoạt động này có

khác nhau không?

- Không đoán được

- Không đoán được

HS suy nghĩ

- Định nghĩa về phép thử, phép thử ngẫu nhiên

+) Chúng ta không biết mặt bao nhiêu

chấm sẽ xuất hiện nhưng chúng ta có

biết là có những mặt nào xuất hiện

không?

- Có, đó là các mặt 1, 2, 3, 4, 5,

6 chấm

- Định nghĩa về không gian mẫu (Lưu

ý xác định không gian mẫu phải đầy đủ, không bỏ sót trường hợp)

+) Như vậy là chúng ta có định nghĩa

về không gian mẫu, không gian mẫu

+) Từ việc gieo súc sắc, ta nhận thấy

có xuất hiện mặt 0 chấm hay 7 chấm

+) Toán học đã định lượng hoá những

kết quả này thông qua cách gán cho

mỗi biến cố một số không âm nhỏ hơn

hoặc bằng 1 Từ đó, ta có xác suất của

biến cố Vậy để tính được xác suất của

một biến cố thì ta cần làm như

thế nào?

và trả lời

- HS tổng hợp và nhận định cách làm

- Cách tính xác suất của biến cố theo định nghĩa cổ điển

Câu hỏi mở rộng: Một tổ 10 người sẽ được chơi hai môn thể thao là cầu lông

và bóng bàn Có 5 bạn đăng kí chơi cầu lông, bốn bạn đăng kí chơi bóng bàn, trong

đó có hai bạn đăng kí chơi cả hai môn Hỏi có bao nhiêu bạn đăng kí chơi thể thao? Bao nhiêu bạn không đăng kí chơi thể thao?

3 Phiếu kiếm tra (Phiếu 1)

THẾ NÀO LÀ XÁC SUẤT?

BẠN HÃY TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI DƯỚI ĐÂY

- Một cái túi đựng 4 viên bi xanh, 3

viên bi đỏ và một viên bi cam Nếu lấy

bất kì một viên bi từ túi thì xác suất lấy

được bi đỏ là bao nhiêu?

Vậy còn xác suất lấy được bi xanh là bao

nhiêu?

- Có 5 bạn nữ và 8 bạn nam trong một lớp học Một học sinh phải nhắm mắt và chọn một người bất kì trong nhóm Xác xuất học sinh chọn bạn nam hay bạn nữa lớn hơn?

- Vậy cơ hội chọn được bạn nữa là

bao nhiêu?

- Kiên có một gói kẹo táo Gói kẹo

gồm 8 kẹo màu đỏ, 6 kẹo màu xanh và

4 kẹo màu vàng Nếu kiên nhắm mắt

và lấy viên kẹo đầu tiên trong gói thì

- Nam có 13 chiếc ô tô đò chơi gồm

5 cái màu đỏ, 2 cái màu bạc, 4 cái màu đen và 2 cái màu xanh Nếu Nam đưa cho em trai mình một cái

kẹo màu nào có xác suất được lấy là

Cơ hội mà em Nam nhận được ô tô màu đen là bao nhiêu?

1 Phiếu bài tập cá nhân (Phiếu 2)

Để hoàn thành phiếu bài tập này, HS cần kết hợp kiến thức đã biết trong

các phân môn, lĩnh vực khác với kiến thức về xác suất được tìm hiểu

Từ đó, HS nhận ra xác suất không chỉ dừng lại ở những con số, ở lí thuyết mà còn có mặt ở bất kì đâu, trong cuộc sống cũng như các môn học khác

Bước 6: Tổ chức hoạt động

Day of the week probability Answer the probability questions regarding the days of the week

1.What is the probability of picking Friday at random?

2.What is the probability of picking a day that begins with the letter “S”?

3.What is the probability of picking a day that begins with the letter “T”?

4.What is the probability of picking a day that begins with the letter

“M”?

5.What is the probability of picking a weekend day?

6.What is the probability of picking a day with 6 letters total?

THURSDAY SATURDAY

WEDNESDAY FRIDAY SUNDAY

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học chủ đề Tổ hợp – xác suất

Tên hoạt động: “Một số vấn đề cơ bản của tổ hợp - xác suất trong lý thuyết và thực tế cuộc sống ”

Hoạt động của giáo Hoạt động của học sinh Thời gian Ghi chú

Hoạt động 1 Đặt vấn đề, giới thiệu chủ đề Tổ hợp – xác suất (15 phút)

2 phút Học sinh có cái

nhìn mới mẻ về

Tổ hợp – xác suất, thông qua đó học sinh thấy tổ hợp – xác suất là vấn đề hấp dẫn và mong muốn tìm hiểu

- Giáo viên phát video

- Số cách xếp chỗ ngồi cho học sinh trong lớp

- Xác suất trúng xổ số

3 phút

định hình trong Toán - Dự báo thời tiết, dự

báo thắng thua trong thể thao

Hoạt động 2: Giải quyết tình huống (45 phút)

- Giáo viên đặt ra vấn

đề chơi cờ cá ngựa, và

mong muốn gieo được

mặt 6 chấm và đưa ra

câu hỏi tình huống:

“Liệu số lần xuất hiện

lần và ghi lại kết quả

thu được vào bảng kết

không gian mẫu)

- Giáo viên đưa ra

tình huống số cách sếp

chỗ ngồi cho bạn An,

Bình, Chi trên một

chiếc bàn

- Giáo viên nâng cao

lên khi cho thêm điều

Học sinh ngồi lại các nhóm với nhau và tiến hành gieo súc sắc ngẫu nhiên, sau đó ghi lại kết quả vào bảng

- Học sinh lắng nghe và tiếp thu kiến thức cho bản thân

- Học sinh suy nghĩ, thảo luận và đưa ra kết quả

- Học sinh thảo luận và đưa ra kết quả

15 phút

10 phút

Học sinh được trực tiếp trải nghiệm và rút ra được việc gieo các con súc sắc là ngẫu nhiên Mỗi lần gieo con súc sắc là một phép thử, ta không biết trước được phép thử đó nhưng ta biết các kết quả có thể xảy

ra Đồng thời học sinh cũng thấy được xác suất có mặt trong các hoạt động của đời sống thực tiễn

Học sinh được nhắc lại kiến thức

về hoán vị, khơi gợi lại kiến thức

Và nhận thấy những việc đơn giản hằng ngày cũng sử dụng Toán tổ hợp

- Giáo viên phát

phiếu bài tập (Phiếu 1)

yêu cầu các tổ hoàn

20 phút - Học sinh nắm

vững lại kiến thức của phần Tổ hợp – xác suất học sinh nhận ra

Tổ hợp – xác suất không chỉ dừng lại ở những con

số, ở lí thuyết mà còn có mặt ở bất

kì đâu, trong cuộc sống cũng như các môn học khác

Hoạt động 3 Trò chơi gameshow (bài toán xác suất Monty hall )(30 phút)

- Giáo viên phát video

3: Bài toán xác suất

monty hall và giới

thiệu bài toán này

thường xuất hiện trong

các chương trình

gameshow truyền hình

như ô cửa bí mật, hãy

chọn giá đúng Và đặt

ra câu hỏi “Người chơi

có nên đổi cánh cửa của

muốn đổi lấy ô cửa còn

lại, theo em việc người

chơi lựa chọn đổi hay

không đổi, lựa chọn

nào giúp người chơi có

được cơ hội cao nhất để

chiến thắng chiếc xe?”

- Giáo viên giải thích

- Học sinh theo dõi video

và trả lời theo ý kiến cá nhân: đổi hay không đổi cánh cửa đã lựa chọn

- Đa số học sinh sẽ trả lời

là việc đổi hay không đổi đều như nhau

30 phút Thông qua trò

chơi, học sinh phát hiện ra được thêm một quy luật để áp dụng vào các trò chơi gameshow,

từ đó sẽ có cơ hội chiến thắng cao hơn