(Skkn 2023) nâng cao năng lực dạy học chuyên đề học tập “đọc, viết và giới thiệu một tập thơ, một tập truyện hoặc một tiểu thuyết” trong chương trình ngữ văn 10

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT ANH SƠN 1 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI: NÂNG CAO NĂNG LỰC DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ HỌC TẬP “ĐỌC, VIẾT VÀ GIỚI THIỆU MỘT TẬP THƠ, MỘT TẬP TRUYỆ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

NÂNG CAO NĂNG LỰC DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ HỌC TẬP

“ĐỌC, VIẾT VÀ GIỚI THIỆU MỘT TẬP THƠ, MỘT TẬP TRUYỆN HOẶC MỘT TIỂU THUYẾT” TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 10 - THPT 2018 BẰNG PHƯƠNG PHÁP

DẠY HỌC DỰ ÁN

LĨNH VỰC: NGỮ VĂN

NĂM HỌC 2022-2023

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

TRƯỜNG THPT ANH SƠN 1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

NÂNG CAO NĂNG LỰC DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ HỌC TẬP

“ĐỌC, VIẾT VÀ GIỚI THIỆU MỘT TẬP THƠ, MỘT TẬP TRUYỆN HOẶC MỘT TIỂU THUYẾT” TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 10 - THPT 2018 BẰNG PHƯƠNG PHÁP

DẠY HỌC DỰ ÁN LĨNH VỰC: NGỮ VĂN

Người thực hiện: TRẦN THỊ HOÀI THƯƠNG

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu 2

7 Những luận điểm cần bảo vệ của đề tài 3

8 Đóng góp mới của đề tài 3

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 5 1.1 Sự đổi mới của Chương trình GDPT môn Ngữ văn 2018 5 1.2 Vị trí, đặc điểm của hệ thống chuyên đề học tập trong

1.3 Một số phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy

2.1 Thực trạng nhận thức của giáo viên và học sinh về việc xây

dựng và dạy học chuyên đề học tập 9 2.2 Thực trạng tổ chức dạy học chuyên đề học tập ở trường

THPT

10

Chương 3 Giải pháp về định hướng xây dựng chuyên đề học tập

“Đọc,viết và giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một

tiểu thuyết”ở lớp 10 trong Chương trình Ngữ văn 2018 bằng phương

3.2 Định hướng quy trình, phương pháp dạy học và kiểm tra

đánh giá chuyên đề học tập theo hướng phát triển phẩm chất, năng

lực cho học sinh bằng phương pháp dạy học dự án

13

4.1 Mục đích thực nghiệm 21 4.2 Tổ chức thực nghiệm 21 4.3 Phương pháp thực hiện 21 4.4 Thiết kế kế hoạch bài dạy chuyên đề học tập theo hướng

phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh

21

5 Khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất 43 5.1.Tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp đề xuất 43 5.2 Nội dung và phương pháp khảo sát 44

PHẦN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 50

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài

Hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh được xác định là một trong những yếu tố cơ bản nhất của việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông hiện nay Những quan điểm và đường lối chỉ đạo của Nhà nước về việc tập trung phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh trong chương trình giáo dục nói chung, giáo dục phổ thông nói riêng được thể hiện trong nhiều văn bản như Nghị quyết 88, Quyết định 404, Nghị quyết 29 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI Đây là

cơ sở, tiền đề pháp lý, đồng thời xác định nhiệm vụ trọng tâm, cơ bản nhất của việc đổi mới giáo dục phổ thông nói chung, đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo định hướng năng lực người học nói riêng

Chương trình Ngữ văn 2018, ngoài mục đích hướng tới cho học sinh cơ hội khám phá bản thân và thế giới xung quanh, biết đồng cảm, chia sẻ, có đời sống tâm hồn phong phú còn phát triển các năng lực cần thiết như giao tiếp, hợp tác, tự học, giải quyết vấn đề… Hình thức dạy học chuyên đề trong Chương trình Ngữ văn

2018 có vai trò quan trọng trong việc rèn luyện cho học sinh các phẩm chất và năng lực cần thiết khi học môn Ngữ văn và giải quyết mọi tình huống, vấn đề trong cuộc sống sau này Hệ thống chuyên đề sẽ giúp học sinh phát huy tính tích cực, tự lực, khuyến khích các em tự nghiên cứu tài liệu, trao đổi, tranh luận cũng như bộc

lộ suy nghĩ của mình; rèn luyện các năng lực cho học sinh ngay trong nhà trường phổ thông

Tổ chức xây dựng và dạy học chuyên đề học tập là một hoạt động dạy học mang tính tích cực Việc tổ chức các hoạt động dạy học khoa học, hợp lý, phù hợp

sẽ giúp học sinh có điều kiện bộc lộ năng lực sáng tạo cá nhân, năng lực khám phá, vận dụng và giải quyết các vấn đề trong cuộc sống, từ đó giúp hình thành và phát triển tư duy văn học Là một giáo viên, từ vốn am hiểu về thực tế dạy học, cùng sự

“đón đầu” tiếp nhận chương trình Ngữ văn 2018, mong muốn đem đến cho các em học sinh tình yêu môn Ngữ văn, cũng như góp phần trao đổi với đồng nghiệp về đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh, hướng đến mục tiêu đào tạo những công dân năng động, sáng tạo, tự tin, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong thời kỳ hội nhập, tôi mạnh dạn chọn vấn đề: “Nâng cao năng lực dạy học chuyên đề học tập “Đọc, viết và giới thiệu một tập thơ, một tập truyện hoặc một tiểu thuyết” trong chương trình Ngữ văn 10 - THPT 2018 bằng phương pháp dạy học dự án” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm

2 Mục đích nghiên cứu

Xây dựng chuyên đề học tập nhằm giúp học sinh tăng cường kiến thức về văn học và ngôn ngữ; phát triển năng lực sáng tạo cá nhân, kĩ năng khám phá, vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề trong thực tiễn cuộc sống, đáp ứng nhu cầu, sở thích và định hướng nghề nghiệp

Lựa chọn xây dựng và tổ chức dạy học chuyên đề học tập bằng phương pháp dạy học dự án nhằm định hướng trao đổi với đồng nghiệp trong việc dạy học chuyên đề để rèn luyện và phát triển các kỹ năng, năng lực cần thiết cho học sinh,

từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Ngữ văn theo Chương trình 2018 trung học phổ thông

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết” ở lớp 10

4 Giả thuyết khoa học:

- Một số học sinh chưa thích học môn Ngữ văn và chuyên đề học tập Ngữ văn

nên kết quả điểm số đạt được không như mong đợi và không phát triển dược toàn

diện phẩm chất, năng lực của bản thân

- Nếu các phương pháp và kĩ thuật dạy học hiện đại như dạy học dự án được

sử dụng trong chuyên đề học tập nói riêng và dạy học môn Ngữ văn nói chung thì

sẽ tạo được hứng thú cho người học từ đó càng làm cho học sinh thêm yêu thích môn Ngữ văn, chất lượng môn học càng được nâng cao Mặt khác, dạy học theo dự

án sẽ giúp rèn luyện, hình thành phẩm chất và các kỹ năng mềm cần như hợp tác,

giải quyết vấn đề

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

* Về nội dung:

- Nghiên cứu lý luận: tập trung vào 3 vấn đề sau:

+ Sự đổi mới của chương trình GDPT môn Ngữ văn 2018

+ Vị trí, đặc điểm của hệ thống chuyên đề học tập trong chương trình Ngữ

Thiết kế kế hoạch bài dạy, tiến hành thực nghiệm sư phạm để xem xét khả năng ứng dụng của đề tài trong việc nâng cao hiệu quả dạy học chuyên đề học tập 3

Ngữ văn 10 theo Chương trình 2018

* Về thời gian: Tháng 9 năm 2022 đến tháng 3 năm 2023

5.2 Phạm vi nghiên cứu

Chuyên đề học tập 3 “Đọc, viết, giới thiệu một tập thơ, một tập truyện hoặc

một tiểu thuyết”

6 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tác giả sử dụng phương pháp phân tích,

tổng hợp, khái quát hóa, thu thập dữ liệu thông tin qua các bài nghiên cứu được đăng tải trên báo, tạp chí hoặc một số trang Internet uy tín cũng như các công trình nghiên cứu khác được công bố có liên quan đến vấn đề Từ đó, đưa ra các nhóm giải pháp để nâng cao hứng thú trong giờ dạy học chuyên đề học tập môn Ngữ văn

và yêu thích học môn Văn

- Phương pháp khảo sát, điều tra, nghiên cứu thực tiễn: Sử dụng phiếu khảo sát để tìm hiểu thực trạng và nhu cầu mong muốn đối với việc dạy học chuyên đề học tập môn Ngữ văn cho gần 20 giáo viên và gần 400 học sinh đại diện cho 3 trường THPT Anh Sơn 1, THPT Anh Sơn 2, THPT Anh Sơn 3 và các vùng lân

cận

- Phương pháp thực nghiệm: thực nghiệm các giải pháp đề xuất qua việc tổ

chức dạy học chuyên đề 3 bằng phương pháp dạy học dự án

- Phương pháp thống kê toán học: Dùng phần mềm Excel để xử lý số liệu

khảo sát

- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Với kết quả khảo sát và các dữ liệu thu được từ, người nghiên cứu xem xét và phân tích, tổng hợp từng chủ đề căn cứ theo nội dung nghiên cứu nhằm đưa ra kết luận chính xác thực trạng hành vi ứng xử của học sinh đối với chuyên đề học tập nói riêng và môn Ngữ văn nói chung Từ đó, làm căn cứ đưa ra giải pháp để cuối cùng tiến hành kiểm nghiệm sau khi thực hiện

một số giải pháp tạo hứng thú cho giờ học chuyên đề học tập môn Ngữ văn

7 Những luận điểm cần bảo vệ của đề tài

- Kinh nghiệm tổ chức dạy học chuyên đề 3 sách Kết nối tri thức Ngữ văn 10

theo hướng phát huy khả năng tự chủ việc học, từ đó hình thành các kỹ năng cần

thiết để học sinh có khả năng độc lập tiếp cận văn bản ngoài sách giáo khoa

- Tổ chức hoạt động dạy học tạo sự hứng thú cho học sinh, đưa văn về gần với

cuộc sống

8 Đóng góp mới của đề tài

Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng học chuyên đề học tập, đề tài đưa ra những

giải pháp cụ thể thiết thực để tăng thêm hứng thú cho học sinh trong quá trình dạy học chuyên đề học tập, giúp tổ chức giờ dạy học đạt hiệu quả cao góp phần phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh qua những dự án đầy sáng tạo với những sản phẩm có ý nghĩa, thể hiện được mối quan hệ hai chiều giữa văn học và đạt cuộc sống Đồng thời, khơi gợi được tình yêu đối với bộ môn Ngữ văn- môn học

gần gũi với cuộc sống, có tác dụng làm phong phú thêm đời sống tinh thần Cụ thể:

-Tổ chức trò chơi ô chữ đi tìm “Tôi là ai” trong hoạt động khởi động để tạo sự

hứng khởi cho học sinh giờ học

-Tổ chức đọc phần Tri thức ngữ văn một cách sinh động hấp dẫn với hình

thức “Đi tìm mảnh ghép”

- Tổ chức giờ đọc một tập thơ, một tập truyện, một tiểu thuyết phát huy khả năng tự học, tính tích cực chủ động với hình thức tổ chức trò chơi “Hẹn hò” với những phiếu đọc sách từ các nhóm đọc: tập thơ “Tháp nắng” của Inrasara, Sự mất ngủ của lửa” của Nguyễn Quang Thiều; Tập truyện “Vang bóng một thời” của Nguyễn Tuân; Tiểu thuyết “Cây cam ngọt của tôi”, “Tuổi thơ dữ dội”, “Nhà giả

kim”

-Cụ thể hóa các hướng viết nghiên cứu, thưởng thức, trải nghiệm và giới

thiệu, quảng bá tạo hứng thú qua các sản phẩm dự án theo nhóm học tập

- Tổ chức giới thiệu tập thơ, tập truyện, tiểu thuyết qua hình thức tọa đàm

“Giai điệu văn chương”

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Chương 1 Cơ sở lý luận

1.1 Sự đổi mới của Chương trình GDPT môn Ngữ văn 2018

Ngữ văn là môn học mang tính công cụ và tính thẩm mĩ – nhân văn, giúp học sinh có phương tiện giao tiếp, giáo dục những giá trị cao đẹp về văn hóa cũng như phát triển những cảm xúc lành mạnh, nhân văn Môn Ngữ văn có rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển phẩm chất tốt đẹp, những năng lực cốt lõi để sống, làm việc hiệu quả, để học tập suốt đời; giúp học sinh biết quan tâm hơn đời sống thường nhật, biết liên hệ, có kĩ năng giải quyết các vấn đề trong cuộc sống Chương trình GDPT Ngữ văn 2018 được xây dựng nhằm đáp ứng những yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện và phát triển phẩm chất, năng lực có những điểm mới:

- Thứ nhất, “Chương trình Ngữ văn 2018 tuân thủ các quy định cơ bản được nêu trong chương trình giáo dục tổng thể (GDTT)”[49,5] được xây dựng có sự thống nhất với chương trình tổng thể và chương trình các môn học khác trong việc định hướng nội dung và cách thức diễn giải, trình bày Đó là sự đổi mới định hướng về quan điểm, mục tiêu, yêu cầu cần đạt, kế hoạch, nội dung, phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục

- Thứ hai, Chương trình Ngữ văn 2018 dựa trên kết quả nghiên cứu về giáo dục học, tâm lý học, phương pháp, kĩ thuật dạy học Ngữ văn hiện đại; thành tựu nghiên cứu văn học Việt Nam qua các thời kỳ và thành tựu nghiên cứu về văn học, ngôn ngữ học; đặc biệt là kinh nghiệm xây dựng chương trình môn Ngữ văn của Việt Nam qua các thời kỳ cũng như xu thế quốc tế; điều kiện kinh tế, truyền thống văn hóa của người Việt cũng như sự đa dạng của đối tượng học sinh theo những vùng miền có điều kiện, khả năng học tập khác nhau

- Điểm mới thứ ba là xây dựng chương trình môn học dựa trên các trục phát triển kĩ năng đọc, viết, nói và nghe xuyên suốt cả ba cấp học vừa đảm bảo tính chất thống nhất, phát triển, tăng tiến trong toàn chương trình,vừa giúp cho việc tích hợp nội dung, mục tiêu giáo dục đặc trưng của môn Ngữ văn, thể hiện rõ đặc điểm của chương trình phát triển năng lực, không lấy việc trang bị kiến thức làm mục tiêu giáo dục

- Thứ tư là: “Chương trình môn Ngữ văn được xây dựng theo hướng mở”

Đây là nét đổi mới thực sự trong việc xây dựng chương trình môn Ngữ văn Tính chất mở của chương trình thể hiện trước hết là: không quy định chi tiết về nội dung dạy học mà chỉ quy định yêu cầu cần đạt về đọc, viết, nói nghe cho mỗi lớp và một

số kiến thức cơ bản cốt lõi về tiếng Việt, văn bản – tác phẩm có vị trí, ý nghĩa quan trọng của văn học dân tộc Còn những văn bản – tác phẩm được nêu ở phần cuối chương trình Ngữ văn 2018 chỉ mang tính chất gợi ý về ngữ liệu minh họa

- Thứ năm là Chương trình môn Ngữ văn chú trọng sự kế thừa và phát huy

những ưu điểm của chương trình Ngữ văn trước đó Đây là một trong những quan

điểm hết sức cơ bản cần tuân thủ trong việc phát triển chương trình nói chung và chương trình môn học nói riêng Chương trình cần đáp ứng sự thay đổi của khoa học và thực tiễn cuộc sống nên cần phải đổi mới Tuy nhiên, nó phải xây dựng trên

cơ sở kế thừa, tiếp nối từ chương trình cũ, chương trình truyền thống, các tri thức

cơ bản, nền tảng, cốt lõi của nhân loại Ngoài ra, việc thay đổi chương trình còn tính đến điều kiện thực tế, yếu tố giáo viên, việc đào tạo và bồi dưỡng GV Nếu chương trình mới hoàn toàn thì yêu cầu đào tạo lại tất cả GV sẽ không có tính khả thi Chương trình Ngữ văn mới cũng kế thừa và phát triển theo tinh thần đó

1.2 Vị trí, đặc điểm của hệ thống chuyên đề học tập trong Chương trình Ngữ văn 2018

1.2.1 Chuyên đề học tập

Trong những năm gần đây, giáo dục Việt Nam nói chung, việc đổi mới phương pháp dạy học môn Ngữ văn nói riêng luôn được quan tâm và có nhiều chuyển biến rõ rệt Biểu hiện rõ nhất là chuyển đổi từ dạy học nội dung sang dạy học phát triển năng lực; bài học Ngữ văn không còn là những đơn vị văn bản riêng

lẻ mà được sắp xếp theo chủ đề, chuyên đề học tập Vậy chuyên đề học tập là gì?

Chuyên đề học tập là một loại nội dung học tập chuyên sâu, tập trung vào một vấn

đề nào đó, giúp người học tăng cường kiến thức kĩ năng thực hành, biết vận kiến thức để giải quyết một số vấn đề của thực tiễn, đáp ứng yêu cầu định hướng nghề nghiệp

Như vậy, chúng ta có thể hiểu rằng, một chuyên đề học tập là một vấn đề

(nghiên cứu, học tập) mang tính “hoàn chỉnh” và chuyên sâu một về một phạm vi

nội dung nào đó Do tính chất chuyên biệt của chuyên đề học tập nên mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra và phương pháp dạy học cũng có tính độc đáo, gợi tính sáng tạo, không tuân theo một khuôn mẫu có sẵn nào, qua đó kích thích sự hứng thú học tập

và các năng lực ở học sinh Mặt khác, nội dung chuyên đề thường mang tính định hướng cho người học, góp phần tạo cho họ thói quen tìm tòi, nghiên cứu, sáng tạo Trên tạp chí Nghiên cứu văn học (số 10/2020) tác giả Phan Thị Nở có bài viết

Thiết kế chuyên đề học tập, một hướng tiếp cận mới của chương trình Ngữ văn

2018 đã khẳng định: “Hình thức dạy học theo chuyên đề có vai trò quan trọng

trong việc rèn luyện cho học sinh phương pháp đọc, viết, nói và nghe; tăng cường

cơ hội thực hành, trải nghiệm việc tiếp nhận và vận dụng kiến thức tiếng Việt, văn học vào giải quyết những tình huống của cuộc sống Khi tổ chức học tập theo hình thức này, học sinh được phát huy tính tích cực, tự lực; có thời gian và điều kiện tự nghiên cứu sách giáo khoa và tài liệu học tập, luyện tập, thực hành, trình bày, thảo luận, bảo vệ kết quả học tập Từ đó, học sinh tự đọc, viết, nói và nghe, các em sẽ tự hình thành và hoàn thiện kiến thức theo tinh thần của lý thuyết kiến tạo “học tập là quá trình cá nhân hình thành tri thức cho mình” Trong bài viết của mình, tác giả Phan Thị Nở còn đưa ra quy trình tạo lập chuyên đề học tập và phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá qua các chuyên đề

1.2.2 Vị trí, đặc điểm của hệ thống chuyên đề học tập trong chương trình môn Ngữ văn 2018

Chương trình môn Ngữ văn 2018 được xây dựng trên cơ sở định hướng chung

là dạy học tích hợp và phân hóa; với các hình thức tổ chức, phương pháp và phương tiện dạy học phong phú, đa dạng hóa; hướng đến phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo trong học tập và vận dụng kiến thức kĩ năng của học sinh Mục tiêu của chương trình Ngữ văn mới THPT 2018 là sự tiếp nối, phát triển và nâng cao nhằm định hướng trong việc lựa chọn nghề nghiệp Dạy học theo chuyên đề là biểu hiện cụ thể của việc dạy học phân hóa và góp phần định hướng nghề nghiệp cho học sinh ở cấp trung học phổ thông, với sự bố trí hệ thống chuyên đề học tập ở

cả ba lớp 10,11,12 trong thời lượng 105 tiết Mỗi năm học, những học sinh có thiên hướng khoa học xã hội và nhân văn, đặc biệt là có thiên hướng văn chương, nghệ thuật được chọn học một số chuyên đề học tập Các chuyên đề này nhằm tăng cường kiến thức về văn học và ngôn ngữ, kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, đáp ứng sở thích, nhu cầu nhằm phát triển năng lực và định hướng nghề nghiệp cho học sinh Sự có mặt của các chuyên đề học tập trong Chương trình Ngữ văn 2018 đã cho thấy được vị trí quan trọng của nó

1.3 Một số phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy học chuyên

đề học tập

Trong quá trình dạy học theo hướng phát triển năng lực việc không thể không

sử dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực như: dạy học nhóm, nêu giải quyết vấn đề, kĩ thuật phòng tranh, kĩ thuật khăn trải bàn, tổ chức trò chơi… Một trong những phương pháp dạy học quan trọng nhất không thể thiếu là dạy học

dự án, dạy học nhóm

1.3.1 Dạy học nhóm

Đặc điểm của phương pháp này là “giáo viên là người tổ chức cho học sinh học tập trong từng nhóm nhỏ, học sinh cùng thực hiện một nhiệm vụ nhất định trong một thời gian nhất định Dưới sự chỉ đạo của nhóm trưởng, học sinh sẽ kết hợp giữa làm việc cá nhân, theo nhóm, chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác cùng nhau

để giải quyết nhiệm vụ được giao” Khi tổ chức hình thành kiến thức, phân tích mẫu giáo viên chia nhóm nhỏ học sinh, trong khoảng thời gian giới hạn hoặc không giới hạn, mỗi nhóm phải tự lực hoàn thành nhiệm vụ học tập trên cơ sở phân công và hợp tác làm việc Nếu tổ chức tốt sẽ nâng cao tinh thần trách nhiệm, cũng như năng lực cộng tác làm việc và giao tiếp của học sinh, khơi dậy được hứng thú với môn học, tránh sự nhàm chán thường có ở học sinh Để có một hoạt động dạy học theo hình thức thảo luận nhóm, giáo viên tiến hành theo ba giai đoạn:

Giai đoạn 1: Nhận đề và giao nhiệm vụ GV giới thiệu chủ đề, giao nhiệm vụ

cụ thể cho từng nhóm và những chỉ dẫn cần thiết về nội dung, phương tiện hỗ trợ Giai đoạn 2: Làm việc nhóm Chia nhóm theo yêu cầu, cử nhóm trưởng, thư

ký ghi chép, người báo cáo… Giáo viên quan sát, đôn đốc, nhắc nhở, hỗ trợ khi cần thiết Yêu cầu thực hiện: Mỗi thành viên trong nhóm đều chuẩn bị tài liệu học tập, tham gia bàn luận, lắng nghe người khác, tránh căng thẳng Mọi thành viên đều tích cực hoạt động để giải quyết nhiệm vụ chung của cả nhóm

Giai đoạn 3: Trình bày và đánh giá kết quả: Đại diện nhóm trình bày kết quả trước toàn lớp (trình bày miệng hoặc trình bày miệng kết hợp báo cáo viết hoặc có thể trình bày bằng minh họa hình ảnh, video…) Các thành viên khác bổ sung thêm Giáo viên đúc kết, kết luận sau khi các nhóm nhận xét, bổ sung

Tùy vào tình huống học tập cụ thể để tổ chức hoạt động nhóm cho học sinh sao cho hiệu quả phát huy được tính tích cực, tự lực và trách nhiệm của học sinh; phát triển được năng lực cộng tác làm việc, giao tiếp, sự tự tin Cần tránh việc lạm dụng chia nhóm (chia nhóm cho có, mang tính hình thức) sẽ không mang lại hiệu quả cho giờ học Thời gian hoạt động nhóm khá nhiều nên thời gian một tiết học cũng là một trở ngại, nếu không tổ chức một cách thỏa đáng các giai đoạn ăn nhịp

sẽ không có hiệu quả như mong muốn, tạo sự nhàm chán, đơn điệu

1.3.2 Dạy học dự án

Dạy học theo dự án là phương pháp dạy học có tính hệ thống, trong đó người học tham gia vào toàn bộ quá trình học tập xung quanh có tính thách thức, xuất phát từ thực tiễn đòi hỏi vận dụng kiến thức, kỹ năng cộng tác để hoàn thành nhiệm vụ học tập bằng sản phẩm Việc vận dụng dạy học dự án trong dạy học sẽ

mở cơ hội hướng đến sự hình thành và phát triển năng lực ở người học Cụ thể: học sinh có cơ hội trải nghiệm thực tế, rèn luyện năng lực lựa chọn và giải quyết vấn

đề, biết quản lý thời gian, quản lí và hợp tác nhóm cũng như tổ chức tìm kiếm và

xử lý thông tin, giao tiếp, sử dụng công nghệ… Từ đó, GV giúp làm thay đổi thái

độ học tập, tạo niềm tin, hứng thú, thay đổi phong cách học tập ở HS

Dạy học dự án được tiến hành theo các bước sau:

Bước 1: Quyết định chủ đề dự án: (GV tạo điều kiện đề xuất chủ đề, xác định mục tiêu dự án) Chủ đề dự án phải hấp dẫn, khơi gợi nhu cầu tham gia thực hiện của chính người học

Bước 2: Xây dựng kế hoạch thực hiện: HS lập kế hoạch làm việc, phân công nhiệm vụ GV tổ chức cho các nhóm HS thảo luận để lập kế hoạch, xác định mục tiêu, nội dung nghiên cứu cho dự án và công việc cần thực hiện

Bước 3: Thực hiện dự án: HS làm việc nhóm và cá nhân theo kế hoạch, kết hợp giữa lí thuyết và thực hành để tạo ra sản phẩm Trong quá trình học sinh thực hiện, GV quan sát, theo dõi các hoạt động của HS nhằm tư vấn, tháo gỡ vướng mắc và đảm bảo tiến độ về thời gian

Bước 4: Giới thiệu sản phẩm: HS thu thập, giới thiệu và công bố sản phẩm Bước 5: Đánh giá sản phẩm: HS tự đánh giá kết quả của mình bằng cách xác

định, các thành viên khác đánh giá, bổ sung, GV đưa ra kết luận

Chương 2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Thực trạng nhận thức của giáo viên và học sinh về việc xây dựng và dạy học chuyên đề học tập

* Từ phía giáo viên: Chúng tôi tiến hành khảo sát 12 thầy cô giáo giảng dạy môn Ngữ văn những lớp có học chuyên đề học tập tại ba trường THPT Anh Sơn 1, THPT Anh Sơn 2 và THPT Anh Sơn3 qua link và kết quả thu được như sau: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfqeOaer8WZyQwYrm-ywLQMJJk-aTOFyD0Q2S4hjMRqHRrkNA/viewform?usp=sf_link

- Khi hỏi về mức độ quan tâm đến việc xây dựng và dạy học chuyên đề học tập

Nhận xét: Từ hình ảnh trên, ta thấy mức độ quan tâm và rất quan tâm đến việc dạy học chuyên đề có 11/12 giáo viên quan tâm và rất quan tâm chiếm tỉ lệ 91,7%, vẫn còn 8,3% giáo viên ít quan tâm

Nguyên nhân giáo viên vì sao chưa hoặc ít tổ chức dạy học chuyên đề học tập theo phương pháp dạy học tích cực như dạy học dự án thì biết nguyên nhân xuất phát từ: hạn chế thời gian chiếm 45,5%, chưa đảm bảo cơ sở vật chất, kỹ thuật chiếm 36,4%, nguyên nhân khác chiếm 9,1%

Như vậy, giáo viên đã thực sự quan tâm đến việc xây dựng và tổ chức hoạt động dạy học chuyên đề học tập cho học sinh trong dạy học môn Ngữ văn, song vì

những lý do khác nhau mà hoạt động này chưa thực sự hiệu quả Một số giáo viên

đã thực sự quan tâm đến việc vận dụng phương pháp dạy học dự án trong dạy học chuyên đề học tập Tuy nhiên, có khá nhiều giáo viên vẫn còn lúng túng trong việc chọn đâu là phương pháp thích hợp để kích thích sự chủ động, sáng tạo cho học sinh Sự lúng túng này không chỉ có ở giáo viên mới vào nghề mà kể cả những giáo viên đã có nhiều năm đứng trên bục giảng

* Từ phía học sinh: Để có nguồn minh chứng cho việc đánh giá chất lượng tổ chức xây dựng và dạy học chuyên đề học tập cho học sinh theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất- dạy học dự án, chúng tôi tiến hành khảo sát gần 300 học sinh

ở các trường THPT Anh Sơn , THPT Anh Sơn 2, THPT Anh Sơn 3 qua đường link https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfgfEddGpaF_XBml6GisQ_xNPaXIaijfuRQvs5hsyB4aoxYdA/viewform?usp=sf_link

Khi được khảo sát về mức độ hứng thú học chuyên đề học tập môn Ngữ văn trong chương trình Ngữ văn 10 có 55/79 học sinh (chiếm 69,6%) rất hứng thú và hứng thú, còn 30,4% học sinh ít hứng thú hoặc không hứng thú

2.2 Thực trạng tổ chức dạy học chuyên đề học tập ở trường THPT

- Trên địa bàn huyện Anh Sơn nói chung, trường THPT Anh Sơn 1 nói riêng giáo viên đã có ý thức phát triển năng lực cho người học trong giờ học Ngữ văn Link khảo sát trên:

Từ biểu đồ tổng hợp khảo sát trên, chúng tôi nhận thấy có 58,3% thầy cô đã rất thường xuyên và thường xuyên tổ chức dạy học chuyên đề học tập theo phương pháp dự án Tuy nhiên vẫn còn 41,7% giáo viên thỉnh thoảng mới tổ chức theo phương pháp dạy này Giáo viên ít tổ chức dạy học dự án vì xuất phát từ những khó khăn mắc phải trong quá trình thực hiện thể hiện trong biểu đồ sau:

Nhận xét: phương tiện dạy học còn nhiều hạn chế chiếm 50%, có 33% thầy

cô thấy hạn chế về thời gian, còn 8,3% do thiếu định hướng, khó khăn khác

- Với học sinh: khảo sát vì sao có mức độ hứng thú với các chuyên đề học tập thì thu được kết quả như sau:

Nhìn vào biểu đồ trên đa số các em được học chuyên đề học tập bằng phương pháp, kỹ thuật dạy học hiện đại chiếm tỉ lệ 77,2%, còn 19% học sinh đang được học chuyên đề học tập bằng phương pháp truyền thống

Mặt khác, trong quá trình thực hiện dự án chuyên đề học tập các em thường gặp khó khăn như ít vốn kiến thức, hiểu biết về văn học, mất nhiều thời gian hoặc phương pháp thực hiện dự án

Chương 3 Giải pháp về định hướng xây dựng chuyên đề học tập

“Đọc,viết và giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết”ở lớp 10 trong Chương trình Ngữ văn 2018 bằng phương pháp dạy học dự án

3.1 Định hướng xây dựng hệ thống ngữ liệu cho chuyên đề học tập

3.1.1 Căn cứ lựa chọn ngữ liệu

Trong môn Ngữ văn, ngữ liệu là một bộ phận cấu thành của nội dung giáo dục, góp phần quan trọng trong việc hình thành, phát triển ở học sinh những phẩm chất và năng lực quan trọng như: yêu quê hương đất nước, biết trân trọng, giữ gìn những giá trị văn hóa, sống vị tha, nhân ái, thẳng thắn, trung thực,thật thà, sống có

lí tưởng, ý chí nghị lực…và các năng lực như: tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo và các năng lực chuyên biệt của môn Ngữ văn

Để đáp ứng các yêu cầu hình thành và phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh, Chương trình môn Ngữ văn 2018 đã định hướng lựa chọn ngữ liệu phải đảm

bảo tiêu chí sau:

- Phục vụ trực tiếp cho việc phát triển các phẩm chất và năng lực theo mục

tiêu, yêu cầu cần đạt của chương trình

- Phù hợp với kinh nghiệm, năng lực nhận thức, đặc điểm tâm – sinh lí của

học sinh ở từng lớp học, cấp học…

- Có giá trị đặc sắc về nội dung và nghệ thuật, tiêu biểu về kiểu văn bản và thể

loại, chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ

- Phản ánh được thành tựu về tư tưởng, văn học, văn hóa dân tộc; thể hiện tinh thần yêu nước, độc lập dân tộc, ý thức về chủ quyền quốc gia; có tính nhân văn, giáo dục lòng nhân ái, khoan dung, tình yêu chân thiện mỹ, tình yêu thiên

nhiên, tinh thần hội nhập quốc tế, hướng đến những giá trị phổ quát của nhân loại

Về chuyên đề “Đọc, viết và giới thiệu về một tập thơ, một tập truyện hoặc một tiểu thuyết” Trước hết, chúng tôi căn cứ vào loại hình lịch sử văn học.Thứ hai

là căn cứ vào tính phù hợp của các tập thơ/truyện/tiểu thuyết ấy với mục tiêu, yêu cầu cần đạt của chuyên đề học tập trong chương trình, phải có giá trị về nội dung

và nghệ thuật Mặt khác, ngữ liệu được lựa chọn phải phù hợp với trình độ tiếp nhận của học sinh Chẳng hạn, với học sinh khá giỏi, có sự đam mê, yêu thích và

thiên hướng năng khiếu môn Văn thì có thể lựa chọn thơ/truyện hiện đại như: Sự mất ngủ của lửa của Nguyễn Quang Thiều, Tháp nắng của Inrasara hoặc tập truyện Vang bống một thời của Nguyễn Tuân, tiểu thuyết Tuổi thơ dữ dội của Phùng Quán ; với học sinh ở mức trung bình, khá có thể lựa chọn những tập thơ như Góc sân và khoảng trời (Trần Đăng Khoa), hoặc thơ Xuân Quỳnh…

thức tình cảm, tâm lý lứa tuổi của học sinh

3.2 Định hướng quy trình, phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá chuyên đề học tập theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh bằng phương pháp dạy học dự án

3.2.1 Quy trình xây dựng chuyên đề học tập “Đọc, viết và giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết”

*Bước 1 Lập kế hoạch dạy học chuyên đề

- Xác định các căn cứ khoa học, thực tiễn của kế hoạch

Trước hết, chúng tôi căn cứ vào yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo

dục và đào tạo của Đảng và Nhà nước

Thứ hai là căn cứ vào mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông 2018 giúp học sinh tiếp tục phát triển những phẩm chất, năng lực cần thiết đối với người lao động như yêu nước, nhân ái, trung thực…và những năng lực tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo, đặc biệt là năng lực phát triển

ngôn ngữ và văn học

Mặt khác, GV phải căn cứ đặc điểm hệ thống chuyên đề môn Ngữ văn cấp

THPT, đặc biệt là Chương trình và hệ thống chuyên đề Ngữ văn lớp 10

Đồng thời, GV phải dựa vào kế hoạch hoạt động chuyên môn của tổ bộ môn

và tình hình cơ sở vật chất của nhà trường và nhu cầu, hứng thú của học sinh với

môn Ngữ văn

- Xác định mục tiêu, yêu cầu lập kế hoạch

Để xác định mục tiêu, yêu cầu cho kế hoạch dạy học chuyên đề, cần bám sát vào mục tiêu, yêu cầu cần đạt của lớp 10 trong Chương trình Ngữ văn 2018, đặc biệt là yêu cầu cần đạt của hệ thống chuyên đề; đặc điểm nội dung cụ thể mà giáo

viên và học sinh đã lựa chọn cho chuyên đề; đặc điểm học sinh…

* Mục tiêu, yêu cầu chung: Hình thức dạy học theo chuyên đề có vai trò quan trọng trong việc rèn luyện cho học sinh phương pháp đọc, viết, nói và nghe; tăng cường cơ hội thực hành, trải nghiệm việc tiếp nhận và vận dụng kiến thức tiếng Việt, văn học vào giải quyết tình huống của cuộc sống Vì vậy, dạy học chuyên đề học tập sẽ đảm bảo cho tất cả học sinh có cơ hội tham gia thực sự vào quá trình học tập, được tìm tòi, nghiên cứu, phát huy sở trường, từ đó hình thành và phát triển phẩm chất và năng lực Qua dạy học chuyên đề học tập, giáo viên có điều kiện bồi dưỡng, nâng cao phương pháp và năng lực dạy học; từ đó nâng cao chất lượng dạy học văn trong nhà trường Đồng thời, góp phần làm thay đổi văn hóa ứng xử trong nhà trường, tạo môi trường dạy học thân thiện, dân chủ, đoàn kết cho

- Năng lực giao tiếp và hợp tác

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

2.2 Năng lực chuyên biệt

Năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học, cụ thể:

- Kỹ năng đọc một tập thơ của một tác giả thơ/truyện/tiểu thuyết hiện đại

+ Nêu được các thông tin cơ bản về con người, cuộc đời tác giả, bối cảnh thời đại, văn hóa mà tác giả sống có liên quan đến sự nghiệp sáng tác; nhận xét, đánh

giá được phong cách nghệ thuật, vị trí, tầm vóc của tác giả trong nền văn học

+ Nhận xét, phân tích được cấu trúc, nội dung, chủ đề tư tưởng, đặc sắc nghệ thuật, vị trí và sự ảnh hưởng của tập thơ/truyện, phong cách thơ/truyện của tác giả

đối với văn học hiện đại

+ Phân tích, đánh giá được giá trị thẩm mĩ của một số yếu tố như từ ngữ, hình

ảnh, vần, nhịp, các biện pháp tu từ, chủ thể trữ tình, nhân vật trữ tình; phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng, thông điệp và tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ

đạo mà nhà thơ thể hiện Kết cấu, nhân vật, ngôn ngữ, nghệ thuật kể chuyện…

- Kỹ năng viết: hiểu được cách viết và biết viết bài giới thiệu một tập thơ/truyện/tiểu thuyết hiện đại theo ba hướng: nghiên cứu, thưởng thức và quảng

bá, giới thiệu, cụ thể:

+ Biết viết bài thuyết minh, giới thiệu đảm bảo cấu trúc và nội dung bài viết

thuyết minh giới thiệu về một tập thơ/truyện/tiểu thuyết hiện đại theo ba hướng

+ Lựa chọn và trình bày kết quả nghiên cứu về đặc sắc của một bài

thơ/truyện/tiểu thuyết, có sử dụng trích dẫn…

- Kĩ năng nói – nghe: hiểu được yêu cầu trình bày, giới thiệu một tập thơ trữ

tình/truyện/tiểu thuyết hiện đại, cụ thể:

+ Trình bày giới thiệu về tác giả, tập thơ/truyện/tiểu thuyết và kết quả nghiên cứu đặc sắc một bài thơ/truyện cụ thể, biết kết hợp các phương tiện giao tiếp phi

ngôn ngữ trong thuyết trình

+ Nghe hiểu được nội dung thuyết trình, quan điểm người nói; biết thỏa luận, nhận xét và đưa ra các quan điểm cá nhân về nội dung và hình thức thuyết trình;

tôn trọng người đối thoại

- Xác định nội dung, cấu trúc, thời lượng, phương pháp dạy học, kiểm tra

đánh giá chuyên đề 3

+ Xác định nội dung, cấu trúc, thời lượng như sau

TT Tên chuyên đề Cấu trúc Thời

lượng

Ghi chú

1 Đọc, viết, giới thiệu một

tập thơ, tập truyện hoặc

một tiểu thuyết

Tri thức ngữ văn

và phần 1 “Đọc một tập thơ, một tập truyện/ một tiểu thuyết

3 tiết

-Hình thành kiến thức 2t

- Báo cáo sản phẩm: 1t

Phần viết 4 tiết - Hình thành

kiến thức 2t

- Báo cáo sản phẩm 2t Phần Nói- nghe 3 tiết -Hình thành

kiến thức 1t -Báo cáo sản phẩm 2t + Xác định phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá chuyên đề

Về phương pháp dạy học: Các chuyên đề nghiêng về tính thực hành nên chúng tôi sử dụng các phương pháp dạy học như: dạy học dự án, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề…với kỹ thuật phòng tranh Khi dạy chuyên đề “Đọc, viết,giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết” chúng tôi sử dụng phương pháp dạy học dự án là giao dự án “Sức sống của văn học” cho 4 nhóm học tập trong lớp Giáo viên hướng dẫn các nguồn tài liệu, cách thức thực hiện dự án, yêu cầu sản phẩm, thời gian hoàn thành dự án và nạp sản phẩm…

Về kiểm tra, đánh giá chuyên đề học tập: Chúng tôi tiến hành kiểm tra, đánh giá trong suốt quá trình học, qua sản phẩm dự án, hoạt động nhóm

- Xác định thành phần tham gia và phân công nhiệm vụ

Thành phần tham gia gồm có: giáo viên dạy tại các lớp học chuyên đề học tập

và học sinh 10C2, 10C3, 10C4, 10C6

Khi thực hiện chuyên đề “Đọc, viết và giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết” giáo viên phân công nhiệm vụ cho học sinh như sau:

Nhóm 1: Đọc, tìm hiểu và viết giới thiệu về tập thơ Tháp nắng của Inrasara

bằng hình thức xây dựng một cuộc gặp gỡ, đối thoại với nhà thơ với bạn yêu thích

Nhóm 2: Đọc, tìm hiểu và viết bài giới thiệu về tập truyện Vang bóng một

thời của Nguyễn Tuân dưới hình thức thuyết trình và kết hợp thiết kế các slide

trong powerpoint để trình minh họa

Nhóm 3: Đọc, tìm hiểu và viết giới thiệu về tiểu thuyết Tuổi thơ dữ dội của

Phùng Quán hoặc Cây cam ngọt của tôi của Jose’ Mauro de Vasconcelos bằng

hình thức viết bài thuyết trình kết hợp với vẽ tranh (tạo các tranh giống như Profile

cá nhân trên Facebook) hoặc diễn xuất và Powerpoint

Nhóm 4: Thành lập ban giám khảo, lên kịch bản để tổ chức tốt cho tiết Nói-

nghe với một trong các chủ đề “Sức sống của văn học”hoặc “Giai điệu văn chương”, “Sắc màu văn học”

- Xây dựng Kế hoạch dạy học chuyên đề:

Mỗi giáo viên có một sở trường và năng lực riêng trong cách dẫn dắt học sinh chiếm lĩnh tri thức và khơi gợi và phát huy phẩm chất, năng lực của người học nên

sẽ có rất nhiều cách xây dựng kế hoạch dạy học chuyên đề linh hoạt, khác nhau Hình thức trình bày có thể trình bày theo cột dọc, hoặc cắt ngang theo từng hoạt động đọc – viết – nói/nghe

Trong kế hoạch dạy học cần thể hiện rõ mối quan hệ chi phối từ mục tiêu, yêu cầu cần đạt, nội dung và phương pháp, kỹ thuật dạy học; cách vận dụng phương pháp, kĩ thuật gắn với nội dung dạy học chuyên đề

Mặt khác, thời lượng dạy học chuyên đề khá nhiều (10 tiết), có thể dạy học liên tục hoặc cách quãng, không gian dạy học chuyên đề rất linh hoạt (ở nhà, trên lớp, v.v…) Vì vậy, GV cần chú ý khai thác nhiều phương pháp, kỹ thuật dạy học

tích cực, các phương tiện dạy học hiện đại như dạy học nhóm, dạy học dự án, giải quyết vấn đề, kĩ thuật phòng tranh…nhưng phải phù hợp với nội dung chuyên đề

Bước 2 Tiến hành dạy học chuyên đề

- Hoạt động chuẩn bị (GV- HS):

+ Giáo viên: Trước khi tiến hành dạy học các chuyên đề học tập, giáo viên phải chuẩn bị những thứ sau:

Kế hoạch dạy học: một số tác phẩm thuộc các thể loại truyện ngắn, thơ, tiểu

thuyết như: các tập thơ Việt Bắc của Tố Hữu, Sự mất ngủ của lửa (1992) của Nguyễn Quang Thiều, Tháp nắng (1996) của Inrasara… và tập truyện Vang bóng một thời của Nguyễn Tuân, tiểu thuyết Tuổi thơ dữ dội của Phùng Quán hoặc Cây cam ngọt của tôi của Jose’ Mauro de Vasconcelos

Máy vi tính/điện thoại có kết nối internet, máy chiếu; phiếu học tập

Các trang web, video liên quan đến các tác giả dạy học, các tập thơ, văn bản truyện/tiểu thuyết

Công cụ đánh giá như: Phiếu thang đánh giá, Rubrics

+ Học sinh: biết tìm kiếm, lựa chọn và sử dụng các nguồn tài liệu để vận dụng vào phân tích, đánh giá ý nghĩa của vấn đề tìm hiểu; biết sử dụng công nghệ thông tin, tranh ảnh vào minh họa cho sản phẩm

- Hoạt động nghiên cứu ngoài giờ, trước giờ lên lớp:

Chuyên đề “Đọc,viết và giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết” chúng tôi hướng dẫn học sinh nghiên cứu về các nhà thơ và các tập thơ hiện đại như Việt Bắc của Tố Hữu, Nguyễn Quang Thiều với tập thơ “Sự mất ngủ của lửa”, Inrasara với “Tháp nắng” trên các phương diện: đóng góp vào thơ

ca hiện đại Việt Nam, đề tài, cảm hứng, hình ảnh, phong cách Truyện “Mắt biếc” của Nguyễn Nhật Ánh, Tuổi thơ dữ dội của Phùng Quán hoặc Cây cam ngọt của tôi của Jose’ Mauro de Vasconcelos sẽ nghiên cứu trên các phương diện như:

cốt truyện, nhân vật, tình tiết, ngôn ngữ, cách kể…

Mặt khác, học sinh tìm hiểu cách thức viết bài giới thiệu về tập thơ tập truyện hoặc tiểu thuyết theo hướng viết bài nghiên cứu, trải nghiệm thưởng thức hay giới thiệu, quảng bá Sau đó lựa chọn hình thức trình bày phục vụ cho kỹ năng nói – nghe (kết hợp tranh ảnh, video, powerpoint hay tạo một cuộc gặp gỡ, giao lưu…)

- Hoạt động báo cáo sản phẩm học tập, trao đổi, thảo luận:

Mỗi chuyên đề chúng tôi dành thời gian 4 đến 5 tiết để học sinh báo cáo sản phẩm học tập theo các kỹ năng đọc – viết – nói và nghe của mình, tổ chức cho học sinh trao đổi, thảo luận để đánh giá sản phẩm của nhóm mình và nhóm bạn theo các tiêu chí trong phiếu đánh giá (đánh giá về nội dung, phương pháp trình bày, tinh thần làm việc nhóm, khả năng diễn xuất…)

- Đánh giá kết quả học tập chuyên đề

Qua việc triển khai dạy học các chuyên đề học tập, chúng tôi thu nhận được kết quả như sau: Học sinh có ý thức chủ động, tích cực tham gia hoạt động tìm hiểu về vấn đề được giao, dám bày tỏ quan điểm, ý kiến của mình chứ không thụ động tiếp nhận Sau mỗi chuyên đề, học sinh hứng thú với môn văn hơn, năng lực cảm thụ, nhận thức vấn đề văn học ở đa số học sinh được nâng lên Giáo viên cũng được nâng cao về phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực

- Lập Hồ sơ học tập: bao gồm những sản phẩm học sinh làm trong quá trình học và thông qua đó, người dạy, học sinh tự đánh giá quá trình tiến bộ mà học sinh

đã đạt được Để thể hiện sự tiến bộ học sinh, GV cần có các minh chứng: một phần bài tập được giao trong hoạt động nhóm sản phẩm của nhóm học tập như: bài giới

thiệu về các tập thơ Sự mất ngủ của lửa, Tháp nắng, tập truyện Vang bóng một thời, tiểu thuyết Tuổi thơ dữ dội , các slide trình chiếu…

Bước 3: Tổng kết kết quả học tập chuyên đề

3.2.2 Vận dụng phương pháp dạy học dự án để xây dựng chuyên đề học tập

“Đọc, viết và giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết” theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh

Nếu văn chương nghệ thuật là một bản hòa tấu những cung bậc cuộc sống thì mỗi thể loại văn học là một nốt ngân trong bản đàn ấy Có rất nhiều con đường đưa

ta khám phá, cảm thụ những nốt ngân đó Đối với chuyên đề , chúng tôi sử dụng dạy học dự án, dạy học theo nhóm để triển khai: GV giao dự án cho các nhóm với

chủ đề: “Sức sống văn chương” hoặc “Sắc màu văn học”

Trước khi tiến hành dạy học chuyên đề 3, GV hướng dẫn học sinh thực hiện ở nhà những yêu cầu sau:

- Đọc, nghiên cứu kĩ và nắm được hệ thống kiến thức

+Trong phần Tri thức Ngữ văn tìm hiểu: Về thơ có khái niệm thơ, ngôn từ trong thơ, đặc trưng thơ và phân loại thơ Với truyện phải nắm được phương thức biểu đạt, hình thức thể hiện, đặc điểm cơ bản, cách tổ chức và sức khái quát của truyện Về tiểu thuyết có đặc điểm cơ bản, mạch truyện kể, nhân vật

+ Cách đọc tập thơ, tập truyện, tiểu thuyết về hình thức trình bày cuốn sách, cách đọc từng tác phẩm cụ thể, đánh giá chung

+ Cách viết bài về một tập thơ, tập truyện, một tiểu thuyết: xác định mục đích viết, “vai” người viết, kiểu loại văn bản; đọc và phân tích 3 văn bản mẫu rồi rút ra cách viết theo các hướng nghiên cứu, trải nghiệm, giới thiệu

-Tìm đọc các tập thơ “Việt Bắc” của Tố Hữu, “Tự hát” của Xuân Quỳnh

“Tháp nắng” của Inrasara, “Sự mất ngủ của lửa” của Nguyễn Quang Thiều Tập truyện ngắn “Vang bóng một thời” của Nguyễn Tuân, tiểu thuyết “Tuổi thơ dữ dội” của Phùng Quán, “Cây cam ngọt của tôi” của Jose’ Mauro de Vasconcelos

- Tìm kiếm tham khảo các bài viết có liên quan đến các tập thơ, tập truyện, tiểu thuyết trên trong các sách phê bình, nghiên cứu của các nhà nghiên cứu, trên

các trang web uy tín như “Sự mất ngủ của lửa” trở lại trong sự cộng hưởng của thơ và họa (An Ngọc), Thơ Inrasara- nhập cuộc hướng mở (Lê Hồ Quang), Tạp

chí giáo dục thời đại

Ngoài nhiệm vụ chung của tất cả mọi thành viên trong lớp trên thì mỗi nhóm

còn có một nhiệm vụ riêng, có sản phẩm phục vụ cho dự án “Sức sống văn chương” Cụ thể:

Nhóm 1: Tìm hiểu những vấn đề liên quan đến thơ như khái niệm, đặc trưng của thơ và tập thơ; cách đọc, viết, giới thiệu tập thơ chọn một tập thơ trong văn học

hiện đại như: Việt Bắc của Tố Hữu, Tự hát của Xuân Quỳnh, Sự mất ngủ của lửa của Nguyễn Quang Thiều, Tháp nắng của Inrasara

Nhóm 2: Tìm hiểu những vấn đề liên quan đến truyện ngắn như khái niệm, đặc điểm… của truyện ngắn, tập truyện ngắn; cách đọc, viết, giới thiệu một tập

truyện ngắn hiện đại yêu thích như Vang bóng một thời của Nguyễn Tuân…

Nhóm 3: Tìm hiểu những vấn đề liên quan đến tiểu thuyết như: khái niệm,

đặc trưng…cách đọc, viết, giới thiệu một tiểu thuyết hiện đại yêu thích như: Tuổi thơ dữ dội của Phùng Quán, Cây cam ngọt của tôi của Jose’ Mauro de

Vasconcelos…

Các hoạt động được triển khai như sau:

- Hoạt động 1- Khởi động: GV tổ chức cho HS trò chơi “Tôi là ai” để tìm

được từ khóa hàng dọc “Văn học” rồi dẫn dắt vào bài học

- Hoạt động 2: Tìm hiểu tri thức tổng quát

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu chuẩn bị bài ở nhà về cách tổ chức ngôn từ, loại hình sáng tác, thể thơ, đề tài, cảm hứng, hình tượng, nhan đề…của bài thơ/tập thơ; về hình thức thể hiện, cách thức tổ chức, sức khái quát…của truyện ngắn/ tập truyện ngắn; về nhan đề, mạch truyện kể, nhân vật, kết cấu…của tiểu

thuyết Trên lớp GV tổ chức trò chơi Đi tìm mảnh ghép để học sinh cùng khám phá

tri thức

- Hoạt động 3 - Hoạt động đọc: Trên cơ sở hướng dẫn học sinh tìm hiểu ở

nhà, GV tổ chức cho học sinh trò chơi Hẹn hò để học sinh khám phá tri thức phần

cách đọc GV cho học sinh chọn bốn nội dung về cách đọc: Thơ – truyện - tập thơ/truyện- tiểu thuyết tương ứng với bốn khung giờ để hẹn hò là 3 giờ, 6 giờ, 9 giờ và 12 giờ Yêu cầu học sinh vẽ đồng hồ ngay trên góc vở của mình hoặc GV phát cho HS 1 tờ giấy in hình đồng hồ GV hướng dẫn HS thực hiện trò chơi: Mỗi người tìm đối tác hẹn hò, khi đối tác đồng ý hẹn hò thì ghi tên vào khung thời gian gặp nhau Khi hẹn được đối tác rồi thì câu chuyện hẹn hò có nội dung sẽ bắt đầu

GV gọi số ngẫu nhiên hoặc dùng bài Tu-lơ-khơ hoặc thăm cho HS rút, trình bày trong 4-5 phút Các thành viên còn lại trong lớp sẽ làm ban giám khảo để chấm

điểm cho những bạn trên Lưu ý, để tránh HS đi lại mất trật tự thì GV phải giao ước “Người ở làng nào thì hẹn với người làng đó” Kết thúc trò chơi, GV cho HS chốt lại những kiến thức đến hoạt động đọc Sau đó, học sinh đại diện nhóm trình bày sản phẩm dự án về thực hành đọc của nhóm: nhóm 1 trình bày nhật kí đọc tập thơ “Sự mất ngủ của lửa” của Nguyễn Quang Thiều hoặc “Tháp nắng” của Inrasara; nhóm 2 trình bày nhật kí đọc tập truyện “Vang bóng một thời” của Nguyễn Tuân; nhóm 3 trình bày nhật kí đọc “Tuổi thơ dữ dội của Phùng Quán hoặc “Cây cam ngọt của tôi” của Jose’ Mauro de Vasconcelos… trong thời lượng

1 tiết

- Hoạt động 4 - Hoạt động viết: GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu về mục

đích viết, cách viết theo các hướng nghiên cứu, trải nghiệm, quảng bá giới thiệu qua việc phân tích 3 văn bản mẫu trong sách chuyên đề theo 3 nhóm GV sử dụng

kĩ thuật phòng tranh: mỗi nhóm treo phiếu tìm hiểu nhóm mình lên trình bày còn nhóm chuyên gia nhận xét, đánh giá, bổ sung trong thời gian 2 tiết Sau đó, học sinh trình bày sản phẩm dự án đã thực hiện viết theo các hướng nghiên cứu, thưởng thức và giới thiệu quảng bá: nhóm 1 trình bày tập thơ “Sự mất ngủ của lửa” của Nguyễn Quang Thiều hoặc “Tháp nắng” của Inrasara; nhóm 2 trình bày bài viết tập truyện “Vang bóng một thời” của Nguyễn Tuân; nhóm 3 trình bày bài viết về tiểu thuyết “Tuổi thơ dữ dội của Phùng Quán hoặc “Cây cam ngọt của tôi” của Jose’ Mauro de Vasconcelos… Các nhóm HS trao đổi, thảo luận, đánh giá bài viết của nhau Ban giám khảo nhận xét, đánh giá cho từng nhóm Phần trình bày sản phẩm thực hành viết trong 2 tiết

- Hoạt động 5 - Hoạt động Nói- nghe: GV cho học sinh nhắc lại quy trình nói- nghe GV cho HS viết kịch bản cho tiết nói - nghe với chủ đề “Giai điệu văn chương” (nhóm 4 viết kịch bản và tổ chức diễn đàn) Các nhóm 1,2,3 lựa chọn cho

nhóm mình hình thức giới thiệu như:

+ Nhóm 1 lên kịch bản trao đổi, gặp gỡ giao lưu với nhà thơ Inrasara để chính nhà thơ giới thiệu về tập thơ “Tháp nắng” hoặc làm powerpoint để giới thiệu tập thơ “Sự mất ngủ của lửa” của Nguyễn Quang Thiều

+ Nhóm 2 trình bày powerpoint giới thiệu tập truyện “Vang bóng một thời” của Nguyên Tuân

+ Nhóm 3 giới thiệu tiểu thuyết “Tuổi thơ dữ dội” của Phùng Quán: cầm cuốn “Tuổi thơ dữ dội” kết hợp tranh vẽ dưới hình thức các profile cá nhân trên Facebook, sử dụng kĩ thuật phòng tranh để giới thiệu

Các nhóm còn lại theo dõi, nhận xét nhóm bạn, đưa ra những câu hỏi thắc mắc cần được nhóm bạn giải đáp Trên cơ sở theo dõi hoạt động của nhóm 1,2,3 ban giám khảo đánh giá, nhận xét

- Hoạt động 6: Tổng kết chuyên đề

GV tổng hợp nhận xét đánh giá của ban giám khảo, nhận xét hoạt động của

các nhóm, thu sản phẩm dự án của các nhóm – Trao thưởng

4 Thực nghiệm sư phạm

4.1 Mục đích thực nghiệm

- Mục đích thực nghiệm: Ở trên , chúng tôi đã đề xuất một số phương pháp tổ chức dạy học đặc biệt là dạy học dự án cho chuyên đề học tập 3 ở chương trình Ngữ văn lớp 10 THPT Đó là kết quả của một quá trình nghiên cứu, khảo sát tình hình dạy học của GV và HS Qua thể nghiệm, khảo sát chúng tôi đánh giá tính đúng đắn và khả năng thực thi của đề tài; đồng thời rút kinh nghiệm hoàn chỉnh những nghiên cứu lí thuyết về xây dựng và tổ chức dạy học chuyên đề học tập ở lớp 10, góp phần nâng cao chất lượng dạy học Ngữ văn ở trường THPT

- Yêu cầu thực nghiệm:

+ Cần có sự đầu tư, chuẩn bị chu đáo, kĩ càng

+ Phải được tiến hành theo đúng kế hoạch dạy học đã xây dựng của tổ bộ môn

+ Trong nhận xét, đánh giá phải đảm bảo tính trung thực, khách quan

4.2 Tổ chức thực nghiệm

Thực nghiệm sư phạm được tiến hành tại các lớp 10C2, 10C3, 10C6, 10A4 trường THPT Anh Sơn 1, huyện Anh Sơn tỉnh Nghệ An vào 12 tháng 2 đến 15 tháng 3 năm học 2023 theo đúng kế hoạch của tổ chuyên môn

4.3 Phương pháp thực hiện

Giáo viên thực hiện đề tài sáng kiến tiến hành dạy 10 tiết thực nghiệm ở 4 lớp theo mẫu kế hoạch bài dạy đã thiết kế của đề tài Sau đó GV tiến hành đánh giá kết quả đạt được về năng lực của học sinh qua quan sát của GV và qua phiếu khảo sát học sinh Từ đó, đưa ra những kết luận cần thiết

4.4 Thiết kế kế hoạch bài dạy chuyên đề học tập theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh (qua tập thơ “Tháp nắng”của Inrasara, tập truyện “Vang bóng một thời” của Nguyễn Tuân và tiểu thuyết Tuổi thơ dữ dội của Phùng Quán hoặc Cây cam ngọt của tôi của Jose’ Mauro de Vasconcelos ) bằng phương pháp dạy học dự án

- Hình thành và phát triển những tình cảm nhân văn cao đẹp thông qua việc tìm hiểu, nghiên cứu các tác giả, tác phẩm thơ trữ tình/truyện/tiểu thuyết Việt Nam

và thế giới hiện đại

- Biết trân trọng nỗ lực sáng tạo thơ ca/truyện/tiểu thuyết của các nhà văn, nhà thơ; có ý thức giới thiệu những tác giả, tác phẩm có giá trị của văn học các dân tộc

- Giáo dục học sinh có ý thức tiếp cận, lý giải, đánh giá các hiện tượng văn học hiện đại với tinh thần cởi mở, khoa học

- Có ý thức phát huy sở trường, nuôi dưỡng đam mê đối với thơ ca, văn học; dần hình thành khả năng định hướng nghề nghiệp trong tương lai

- Biết học hỏi, chia sẻ và tôn trọng sự khác biệt

- Rèn luyện tư duy khoa học, biết vận dụng một số thao tác nghiên cứu cơ bản nhằm chiếm lĩnh tri thức

2 Năng lực

2.1 Năng lực chung

- Năng lực tự chủ và tự học: đọc, tìm hiểu văn bản (bao gồm văn bản thơ/truyện; văn bản thông tin, văn bản nghị luận có liên quan đến chủ đề); tìm kiếm các nguồn tư liệu liên quan (tranh ảnh, video, bài viết…); huy động những trải

nghiệm của bản thân (nếu có) về thơ/truyện/tiểu thuyết hiện đại và các tác giả tiêu biểu ( Tố Hữu, Phùng Quán, Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Nhật Ánh, Inrasara, Jose’ Mauro de Vasconcelos)

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: xác định được mục đích, nội dung, phương pháp giao tiếp; biết chia sẻ nguồn tư liệu và trải nghiệm của cá nhân; thảo luận nhóm; thuyết trình, đối thoại với các giáo viên và bạn học về các vấn đề của bài học

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: xử lý các tình huống được đặt ra trong bài học; thiết kế được một văn bản thuyết trình về một tác giả thơ/truyện/tiểu thuyết hiện đại tiêu biểu; đề xuất phương pháp đọc một tác giả, tác phẩm thơ/truyện/tiểu thuyết hiện đại

2.2 Năng lực chuyên biệt

Năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học, cụ thể:

- Kỹ năng đọc hiểu: biết cách đọc hiểu một tập thơ của một tác giả thơ/truyện/tiểu thuyết hiện đại

+ Nêu được các thông tin cơ bản về con người, cuộc đời tác giả, bối cảnh thời đại, văn hóa mà tác giả sống có liên quan đến sự nghiệp sáng tác; nhận xét, đánh giá được phong cách nghệ thuật, vị trí, tầm vóc của tác giả trong nền văn học hiện đại

+ Nhận xét, phân tích được cấu trúc, nội dung, chủ đề tư tưởng, đặc sắc nghệ

thuật, vị trí và sự ảnh hưởng của tập thơ/truyện, phong cách thơ/truyện của tác giả đối với văn học hiện đại

+ Phân tích, đánh giá được giá trị thẩm mĩ của một số yếu tố như từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp, các biện pháp tu từ, chủ thể trữ tình, nhân vật trữ tình; phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng, thông điệp và tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo mà nhà thơ thể hiện trong một số bài thơ; Kết cấu, nhân vật, ngôn ngữ, nghệ thuật kể chuyện…

- Kỹ năng viết: hiểu được cách viết và biết viết bài giới thiệu một tập thơ/truyện/tiểu thuyết hiện đại theo ba hướng: nghiên cứu, thưởng thức và quảng

bá, giới thiệu, cụ thể:

+ Biết viết bài thuyết minh, giới thiệu; đảm bảo cấu trúc và nội dung bài viết thuyết minh giới thiệu về một tập thơ/truyện/tiểu thuyết hiện đại theo ba hướng: nghiên cứu, thưởng thức và quảng bá, giới thiệu có sử dụng sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh họa

+ Lựa chọn và trình bày kết quả nghiên cứu về đặc sắc của một bài thơ/truyện/tiểu thuyết, có sử dụng trích dẫn…

- Kĩ năng nói – nghe: hiểu được yêu cầu trình bày, giới thiệu một tập thơ trữ tình/truyện/tiểu thuyết hiện đại, cụ thể:

+ Trình bày giới thiệu về tác giả, tập thơ/truyện/tiểu thuyết và kết quả nghiên cứu đặc sắc một bài thơ/truyện cụ thể, biết kết hợp các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong thuyết trình

+ Nghe hiểu được nội dung thuyết trình, quan điểm người nói; biết thỏa luận, nhận xét và đưa ra các quan điểm cá nhân về nội dung và hình thức thuyết trình; tôn trọng người đối thoại

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên:

a Phương tiện dạy học

- Kế hoạch dạy học, các tập thơ, tập truyện, tiểu thuyết GV đã định hướng

- Máy vi tính/ điện thoại có kết nối internet, ti vi, loa

- Phiếu học tập: phiếu câu hỏi, phiếu lập kế hoạch, rubrics

- Các trang web liên quan đến các tác giả, các tập thơ/truyện dạy học

- Video giới thiệu các tác giả, tác phẩm liên quan

b Công cụ đánh giá

- Bảng tiêu chí đánh giá

- Phiếu đánh giá

2 Học sinh

- Các tập thơ, tập truyện, tiểu thuyết theo định hướng của GV

- Biết tìm kiếm, tổng hợp từ các nguồn tài liệu khác nhau

- Máy vi tính, điện thoại có kết nối internet, powerpoint, tranh ảnh, đạo cụ, hoạt cảnh, phiếu học tập

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

a Mục tiêu: Kết nối – tạo hứng thú cho học sinh, chuẩn bị tâm thế tiếp cận kiến

thức về kiểu bài, kết nối kiến thức trong cuộc sống vào nội dung của bài học

b Nội dung hoạt động: HS trả lời câu hỏi

c Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS, cảm nhận ban đầu về vấn đề đặt ra trong

tiết học

d Tổ chức thực hiện hoạt động:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “TÔI LÀ AI”

GV chia lớp thành 2 nhóm và nêu luật chơi: Có 7 câu hỏi (6 câu hỏi cho 6 ô hàng ngang và 1 câu hỏi cho ô hàng dọc) HS nghe câu hỏi để tìm từ khóa cho ô hàng ngang và kết nối chúng để tìm ra nhân vật “TÔI” ở ô hàng dọc trong thời gian

Dòng 4: có 3 chữ cái đề cập đến một thể loại văn học? (Thơ)

Dòng 5: có 11 chữ là một cụm từ so sánh gợi sắc xanh của khu vườn thôn Vĩ? (Xanh như ngọc)

Dòng 6: có 16 chữ là tên một tiểu thuyết của nhà văn Jose’ Mauro de Vasconcelos với nhân vật chính là cậu bé Zeze? (Cây cam ngọt của tôi)

Hàng dọc: “TÔI” Là loại hình nghệ thuật ngôn từ (Văn học)

HS suy nghĩ, GV gợi ý (nếu cần)

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

- HS trả lời theo ý nghĩ cá nhân

- Các HS khác quan sát, bổ sung ý kiến

Bước 4: Kết luận, nhận định:

GV nhận xét, dẫn vào nội dung bài học

Dự kiến trả lời câu hỏi:

2 HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

a Mục tiêu: Giúp HS

- Biết cách đọc một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

- Biết cách viết bài giới thiệu một tập thơ/truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

- Biết cách trình bày, giới thiệu một tập thơ/truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

b Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức đã học, trả lời các câu hỏi

c Sản phẩm: Câu trả lời nhanh và đúng của HS

d Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2.1 TÌM HIỂU TRI THỨC TỔNG QUÁT

a Mục tiêu: Nắm được những kiến thức cơ bản về thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết

b Nội dung hoạt động: Vận dụng tổng hợp các kĩ năng để tìm hiểu về thơ, truyện,

tiểu thuyết

- HS hoạt động cá nhân: đọc và thu thập thông tin kết hợp làm việc nhóm

- GV hướng dẫn HS cách thức tìm hiểu và trình bày

c Sản phẩm: Kết quả trình bày của HS, phiếu học tập

d Tổ chức thực hiện hoạt động:

HĐ của GV và HS Dự kiến sản

phẩm Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV hướng dẫn HS trao đổi với nhau về phần Tri thức tổng quát

trong SGK để nêu những hiểu biết về thể loại

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu ở nhà theo 4 nội dung có trong bản sơ

đồ mảnh ghép: Thơ, Truyện ngắn, Tập thơ- tập truyện, Tiểu thuyết

- GV phổ biến luật chơi: Chia lớp thành 8 nhóm, mỗi nhóm 4-5 em,

GV phát các mảnh ghép đã chuẩn bị sẵn, yêu cầu học sinh đi tìm

những mảnh ghép còn thiếu để hoàn thiện bản sơ đồ

- Sau thời gian trao đổi nhóm trong thời gian 5 phút, nhóm tìm được

mảnh ghép trước sẽ cử 1 đại diện trình bày sản phẩm

- Thành viên còn lại trong các nhóm đáng giá, nhận xét, bổ sung của

các nhóm trên GV

Nội dung mảnh ghép 1: Thơ (Nhóm 1,5)

1 Khái niệm về thơ

2 Ngôn từ trong thơ (Cách tổ chức ngôn từ; Đặc điểm ngôn từ trong

thơ)

3 Đặc trưng thơ

4 Phân loại thơ (Về loại hình sáng tác; Về dung lượng; Về thể thơ;

Về đề tài),

Nội dung mảnh ghép 2: Truyện ngắn (nhóm 2,6)

1 Phương thức biểu đạt chính của truyện

2 Hình thức thể hiện

3 Đặc điểm cơ bản

4 Cách thức tổ chức

5 Sức khái quát của truyện ngắn

Nội dung mảnh ghép 3: Tập thơ – Tập truyện (nhóm 3,7)

1 Khái niệm tập thơ – tập truyện

2 Cách phân loại tập thơ – tập truyện

3 Cách đặt nhan đề cho một tập thơ – tập truyện

Nội dung mảnh ghép 4: Tiểu thuyết (nhóm 4,8)

1 Phương thức biểu đạt

2 Đặc điểm cơ bản

3 Mạch truyện kể (Mạch truyện kể, Tác dụng của mạch truyện kể)

4 Nhân vật (Nhân vật trung tâm: Khái niệm, phân loại, Nhân vật

phụ)

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

2.1.TRI THỨC TỔNG QUÁT 2.1.1.Thơ

(Phiếu 1 bên

dưới) 2.1.2.Truyện (Phiếu 2 ) 2.1.3 Tập thơ – tập truyện ngắn

(Phiếu 3) 2.1.4.Tiểu

thuyết

(Phiếu 4)

HS đọc Tri thức tổng quát trong SGK thảo luận theo nhóm, hoàn

Bước 3: Báo cáo sản phẩm

- HS tái hiện tri thức tổng quát bằng hình thức đi tìm mảnh ghép

- Sau khi tìm đủ các mảnh ghép đại diện các nhóm lần lượt treo kết

quả sản phẩm đã hoàn thiện

- HS khác quan sát, nhận xét thông qua bảng kiểm (GV in cho HS

GV giúp khơi dậy ở HS niềm hứng thú đọc: đọc để tự nhận thức được ý nghĩa, rút

ra được các kinh nghiệm cần thiết, từ đó có thể thực hành đọc hiệu quả một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết mà mình lựa chọn theo các bước đã được giới thiệu

b Nội dung hoạt động: Vận dụng tổng hợp các kĩ năng để tìm hiểu về cách đọc

một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

- HS hoạt động cá nhân: đọc và thu thập thông tin kết hợp làm việc nhóm

- GV hướng dẫn HS cách thức tìm hiểu và trình bày

c Sản phẩm: Kết quả trình bày của HS, phiếu học tập

Hoạt động theo cá nhân học tập

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV đưa ra trước HS cả lớp xem cuốn tiểu

thuyết “Tuổi thơ dữ dội” của Phùng Quán

GV nêu câu hỏi: Khi đọc cuốn tiểu thuyết

này, em cần tìm hiểu những thông tin nào?

I CÁCH ĐỌC

1 Tìm hiểu hình thức trình bày của cuốn sách

1.1 Những thông tin cần tìm hiểu:

- Nhan đề cuốn sách, tên tác giả, nhà xuất bản, hình ảnh được vẽ/chụp trên bìa 1 Đây là những thông tin tạo nên

ấn tượng ban đầu về cuốn sách

- Năm xuất bản, chân dung tác giả

Vì sao?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

HS: Dựa vào trải nghiệm của bản thân kết

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV hướng dẫn HS đọc tiểu thuyết “Cây

cam ngọt của tôi” của José Mauro de

Vasconcelos

- GV hướng dẫn HS nêu thông tin chung

về tiểu thuyết phiếu đọc sách

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc tiểu thuyết

- HS hoàn thành phiếu tìm hiểu thông

tin khái quát khi đọc sách

Bước 3: Báo cáo sản phẩm

thức được rằng, thông tin thuộc về hình

thức là những điều các em nhất thiết phải

nắm vững trước khi đọc từng tác phẩm (đối

với tập thơ hoặc tập truyện ngắn) hoặc đọc

trọn vẹn cuốn sách (nếu là cuốn tiểu

thuyết) Việc nắm một cách sơ sài, thiếu cụ

thể, chính xác về những thông tin hình thức

có khi dẫn đến nhầm lẫn tập này với tập kia

của cùng một tác giả hoặc nhóm tác giả khi

đề cập đến cuốn sách được đọc, viết hoặc

giới thiệu bằng hình thức thuyết trình

hay phần giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm ở bìa 4 hay các bìa phụ Thông tin về năm xuất bản có thể làm nảy sinh nhu cầu tìm hiểu sự thay đổi nội dung sách qua các lần xuất bản khác nhau

- Mục lục được đặt đầu hoặc cuối sách, giúp dễ dàng tra cứu các nội dung trong sách và có được cái nhìn bao quát về cuốn sách (nhờ đọc Mục lục, việc nắm bắt những chủ đề nổi bật của cuốn sách trở nên thuận lợi)

- Lời giới thiệu hoặc Lời nói đầu, Lời tựa: giúp định hướng đọc và tâm thế đọc phù hợp

Lưu ý: Nhiều tập có lời bạt ở cuối sách, cần đọc phần này để có thêm căn cứ củng cố phần tổng hợp, đánh giá của mình

1.2 Tìm hiểu thông tin khái quát

về cuốn sách “Cây cam ngọt của tôi” của nhà văn José Mauro de Vasconcelos

(Phụ lục 6)

2 Đọc từng tác phẩm cụ thể 2.1 Đọc từng bài trong tập thơ 2.1.1 Cách đọc

- Đọc theo thứ tự trong tập thơ và ghi chép những thông tin cần thiết

- Với tập thơ có tên trùng với tên một bài thơ trong tập, nên đọc trước bài thơ đó để có được hình dung sơ lược

về nội dung, cảm hứng chung của tập thơ

- Đọc lướt một số bài thơ bất kì để có

ấn tượng ban đầu về tập thơ trước khi

đi vào đọc kĩ từng bài

- Nếu tác phẩm có thêm kênh hình

Hoạt động 2.2.2: Đọc từng tác phẩm cụ

thể

GV tổ chức trò chơi HẸN HÒ

GV hướng dẫn HS thảo luận cách đọc và

những thông tin cần ghi chép khi đọc cụ thể

một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một

- Vẽ đồng hồ vào vở ghi của mình

- Khoanh tròn vào các khung giờ 3, 6, 9,

12 Mỗi khung giờ đó chọn hẹn 1 người

khác nhau - Có 2 phút để hẹn hò

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Thao tác 1: HS thực hiện trò chơi tìm

người hẹn, thực hiện cuộc hẹn trong 5 phút

để trao đổi cùng nhau hoàn thành

Thao tác 2: Tại các khung giờ hẹn đã cho

từ các nhóm thơ, truyện, tiểu thuyết ban

đầu tiếp tục trao đổi, phản biện

 Câu chuyện cuộc hẹn lúc 3 giờ: Cách

đọc tập thơ

- Nêu cách đọc 1 tập thơ

- Trình bày cách đọc qua phiếu đọc tập thơ

“Sự mất ngủ của lửa”

hoặc “Tháp nắng”

 Câu chuyện cuộc hẹn lúc 6 giờ

(tranh, ảnh minh họa) thì cần nối kết giữa nội dung của văn bản với hình ảnh để cảm nhận ý nghĩa và sức gợi

tả, sự biểu cảm của những hình ảnh gắn với từng văn bản

2.1.2 Các thông tin cần ghi chép khi đọc

Phiếu đọc tập thơ (phụ lục 5.1) 2.2 Đọc từng tác phẩm trong tập truyện ngắn

2.2.1 Cách đọc

- Đọc tuần tự từng tác phẩm theo sắp xếp của người biên soạn

- Đọc lướt một số truyện để có cảm nhận chung, sau đó đọc kĩ từng truyện và ghi chép cụ thể các thông tin cần thiết

2.2.2 Các thông tin cần ghi chép khi đọc

Phiếu đọc tập truyện ngắn

(Phụ lục 5.2)

2.3 Đọc cuốn tiểu thuyết

- Đọc theo chương, phần hoặc mạch truyện Hình dung về bối cảnh trong truyện, các tuyến nhân vật và diễn biến hành động của từng tuyến nhân vật; các sự kiện (thắt nút, cao trào,

mở nút); cách kể chuyện và miêu tả của tác giả Nếu cốt truyện phức tạp, khó nhớ, có thể tóm tắt theo từng đoạn Có thể vẽ sơ đồ để nắm bắt được cốt truyện một cách bao quát

- Trong khi đọc, có thể lẩy ra những

sự việc, chi tiết tiêu biểu và nêu những ấn tượng, nhận xét ban đầu về chúng

- Luôn chú ý hình dung và nắm bắt được cảm hứng sáng tạo, quan điểm

- Cách đọc tập truyện

- Trình bày phiếu đọc tập truyện

“Vang bóng một thời” của Nguyễn Tuân

 Câu chuyện cuộc hẹn lúc 9 giờ

-Cách đọc một tiểu thuyết

- Trình bày phiếu đọc tiểu thuyết

“Cây cam ngọt của tôi” hoặc

“Tuổi thơ dữ dội”

 Câu chuyện cuộc hẹn lúc 12 giờ

-Cách đánh giá chung

về một tập thơ, một tập truyện hoặc một tiểu thuyết

- Trình bày đánh giá

về 1 tập thơ/ truyện hoặc một tiểu thuyết

đã chuẩn bị

-GV quan sát hỗ trợ

Bước 3: Báo cáo sản phẩm

- GV hỏi HS nào đã thực hiện cuộc hẹn với

4 bạn trong 2 phút, bạn nào chưa hẹn đủ 4

bạn

- GV gọi ngẫu nhiên 1 số bất kỳ (có thể

dùng bài Tu lơ khơ, viên xúc xắc hoặc rút

thăm số ) yêu cầu 1 HS cầm sách vở đi

tìm bạn hẹn vào các khung 3 giờ rồi lên

trình bày nội dung Cách đọc tập thơ và ,

phiếu đọc sách đã được chuẩn bị ở nhà

- HS làm ban giám khảo: quan sát, nhận

xét, bổ sung, hoàn thiện phiếu đọc sách

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện,

nhìn nhận, đánh giá con người, sự việc của nhà văn, chú ý nét ổn định

và sự biến hóa trong cách kể, tả mà nhà văn đã thể hiện để có cơ sở nhận xét chung về bút pháp, phong cách nghệ thuật của người viết

Phiếu đọc tiểu thuyết (phụ lục 5.3)

2.2.3 Đánh giá chung về một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một cuốn tiểu thuyết

- Đánh giá chung về tập thơ Sự mất ngủ của lửa của Nguyễn Quang

Thiều

Phiếu đánh giá Sự mất ngủ của lửa

của Nguyễn Quang Thiều

- Các khía cạnh đánh giá sau khi đọc tập thơ, tập truyện ngắn, tiểu thuyết:

+ Giá trị chung của tác phẩm (giá trị nội dung tư tưởng và nghệ thuật) + Những nét riêng, những cái mới của tác phẩm: Sự mất ngủ của lửa"

có hai văn bản Một văn bản bằng ngôn từ và một văn bản bằng hội họa Ông chia sẻ rằng: Cái văn bản

thứ hai này làm cho "Sự mất ngủ của lửa" thêm một không gian mới, một nhịp điệu mới và một suy tưởng mới Và một sự thật là: "Sự mất ngủ của lửa" trong văn bản của hội họa

đã kích động tôi đọc lại "Sự mất ngủ của lửa" bằng ngôn từ như là tôi chưa bao giờ biết đến nó trước đó + Vị trí của tác phẩm trong sự nghiệp của tác giả: Với tập thơ này, Nguyễn Quang Thiều thực sự đã làm cuộc vượt thoát ngoạn mục khi

chuẩn kiến thức

Hoạt động 2.2.3: Đánh giá chung về một

tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một

tiểu thuyết

Hoạt động nhóm

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV hướng dẫn HS đánh giá chung về tập

thơ Sự mất ngủ của lửa của Nguyễn Quang

Thiều qua phiếu đánh giá

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

GV hướng dẫn HS thảo luận chia sẻ cặp

đôi

Bước 3: Báo cáo sản phẩm

- Đại diện một số nhóm trình bày kết quả

GV lưu ý: Sau khi đọc từng tác phẩm (có

ghi chép những thông tin cơ bản), HS hệ

thống hoá lại bằng cách khái quát những

nét chung nhất ở từng phương diện của

nhiều tác phẩm trong tập

Hoạt động 2.2.1: Thực hành đọc

GV giao nhiệm vụ đọc và hoàn thiện

phiếu đọc ở nhà theo nhóm học tập, báo

cáo kết quả tại lớp

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

* Nhóm 1: Chọn đọc một trong các tập thơ

sau “Việt Bắc” của Tố Hữu, “Tháp Nắng”

của Inrasara HS hoàn thành phiếu đọc tập

+ Vị trí của tác phẩm với nền văn học

+ Ý nghĩa của tác phẩm đối với đời

sống đương đại: Sự mất ngủ của lửa.’ Nguyễn Quang Thiều đã làm

được điều này Thi pháp mới của thơ đã lên tiếng bên cạnh việc Nguyễn Quang Thiều đã thể hiện được những tư tưởng mới, quan điểm mới về giá trị sống,”

II THỰC HÀNH ĐỌC

1 Phiếu đọc tập thơ “Tháp nắng” của Inrasara (phụ lục 6.1)

2 Phiếu đọc tập truyện ngắn Vang bóng một thời của Nguyễn Tuân

(Phụ lục 6.1)

3.Phiếu đọc tiểu thuyết “Tuổi thơ

dữ dội” của Phùng Quán

(phụ lục 6.1)

thuyết “Tuổi thơ dữ dội” của Phùng Quán,

“Cây cam ngọt của tôi” của José Mauro de

Vasconcelos Hoàn thành phiếu đọc

*Nhóm 4: Nhóm ban giám khảo

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

HS đọc tập truyện và hoàn thành phiếu đọc

sách ở nhà trước

Các nhóm cử đại diện trình bày phiếu đọc

sách tại lớp dựa trên kết quả đã đọc ở nhà

Các nhóm khác và ban giám khảo lắng

nghe, nhận xét, góp ý bổ sung, cho điểm

Bước 3: Báo cáo sản phẩm

HS đại diện trình bày phiếu đọc của nhóm

mình, phản biện cho nhau

-Nhóm BGK đánh giá theo bảng kiểm đánh

giá kết quả đọc của các nhóm

- GV nhận xét sự chuẩn bị của từng nhóm,

nội dung trình bày

Hoạt động 2.3 PHẦN 2: VIẾT BÀI VỀ MỘT TẬP THƠ, MỘT TẬP TRUYỆN NGẮN HOẶC MỘT TIỂU THUYẾT (4 tiết)

- Rèn luyện kỹ năng viết các dạng văn bản nghị luận, biểu cảm, thông tin

b Nội dung hoạt động:

- Vận dụng tổng hợp các kĩ năng để tìm hiểu về viết bài giới thiệu về một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

- HS hoạt động cá nhân: đọc và thu thập thông tin kết hợp làm việc nhóm

- GV hướng dẫn HS cách thức tìm hiểu và trình bày

c Sản phẩm: Sản phẩm dự án viết của HS, phiếu học tập

d Tổ chức thực hiện hoạt động:

Hoạt động của GV – HS Dự kiến sản phẩm

* Hoạt động 2.3.1: Xác định mục

đích viết

Hoạt động theo cá nhân

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV hỏi HS về sở thích về văn học:

thích nghiên cứu sâu một tác phẩm

văn học hay đọc thưởng thức cái

hay, cái đẹp của tác phẩm

- HS lựa chọn tác phẩm đã tìm hiểu

ở phần đọc để viết

- HS xác định mục đích, “vai” và

kiểu loại văn bản

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

HS suy nghĩ, trả lời về sở thích

văn chương của mình Vì sao?

Bước 3: Báo cáo kết quả

- GV nhận xét về những cảm nhận

các thể loại khác nhau hoặc cùng

một tập thơ/truyện, tiểu thuyết

nhưng mục đích viết khác nhau

“vai” nào, khi ấy GV có thể cùng

HS chia sẻ về một vài chi tiết trong

* Phân tích văn bản tham khảo:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

I Mục đích viết

1 Mục đích:

- Nghiên cứu văn học

- Thưởng thức, rung cảm, tri âm

- Giới thiệu, quảng bá

2 “Vai”phù hợp với các mục đích khác nhau:

- “Vai” nhà nghiên cứu, phê bình

- “Vai” người thưởng thức, tri âm

- “Vai” người giới thiệu, quảng bá

3 Kiểu loại văn bản:

- Văn bản nghị luận

- Văn bản biểu cảm

- Văn bản thông tin

II Một số cách viết bài về một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

1 Kiểu bài viết theo hướng nghiên cứu văn học

1.1 Phân tích văn bản tham khảo 1.1.1.Những nội dung nổi bật của tập

truyện Gió lạnh đầu mùa của Thạch Lam

- Thạch Lam thường viết về những chuyện giản dị, những cái xảy ra hằng ngày với sự thành thực đến mức trở nên can đảm

- Sự rung động của ngòi bút Thạch Lam và khả năng tác động mạnh mẽ đến người đọc;

- Sự tinh tế của bút pháp thiên về cảm giác của Thạch Lam

1.1.2 Dàn ý của bài viết

GV hướng dẫn HS đọc cá nhân ở

nhà tập truyện Gió lạnh đầu mùa

của Thạch Lam; tập truyện ngắn

Chân trời cũ của Hồ Dzếnh; tập thơ

- hoạ của Quang Dũng

Sau đó tham khảo bài tựa cho tập

truyện ngắn Gió lạnh đầu mùa của

Thạch Lam do Khái Hưng viết; bài

viết của Vương Trí Nhàn về tập

truyện của Hồ Dzếnh trong Chuyện

cũ văn chương (NXB Văn học, Hà

Nội, 2001, tr 89 - 91); bài viết do

Chu Hồng Tiến, viết về tập thơ –

họa Nhà thơ Quang Dũng - khúc

song hành thơ và hoạ (in trên báo

Thể thao và văn hoá, ngày

13/11/2020)

GV chia lớp thành 3 nhóm để thực

hiện nhiệm vụ:

Nhóm 1: Về bài tựa cho tập truyện

ngắn Gió lạnh đầu mùa của Thạch

Lam do Khái Hưng viết, HS đọc,

hoàn thành phiếu

1 Về bài tựa cho tập truyện

ngắn Gió lạnh đầu mùa của

Thạch Lam

Quan niệm của tác giả Khái

Hưng về truyện ngắn của

Thạch Lam

Đặc điểm những câu chuyện

được kể trong tập truyện

Đánh giá của tác giả về phẩm

chất thành thực trong truyện

ngắn của Thạch Lam

Những nét tạo nên “phương

diện chủ quan” trong truyện

truyện Ngày mới, Một cơn giận để chứng

minh)

- Những rung động của ngòi bút Thạch Lam

và khả năng tác động của nó đến người đọc

- Thiên về cảm giác - một đặc điểm nổi bật trong bút pháp truyện ngắn Thạch Lam (sự tinh tế của việc miêu tả cảm giác nhân vật)

* Kết bài: Nhận định về sự kết nối giữa con

người thực ngoài đời của Thạch Lam và những nhân vật trong sáng tác của ông

1.1.3 Nhận xét về cách trình bày lí lẽ và bằng chứng của tác giả

- Giọng văn nhẹ nhàng, tinh tế,

- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa việc nêu ý kiến phân tích và trình bày bằng chứng,

- Thể hiện rõ sự thấu hiểu, sự gặp gỡ văn chương giữa Thạch Lam và Khái Hưng

1.1.4 Tác dụng bài viết của Khái Hưng đối với bạn đọc

- Bài giới thiệu đã “khởi động”, tạo tâm thế, hứng thú cho người đọc

+ Bài tựa hướng đến những điểm nổi bật trong phong cách riêng của Thạch Lam trong văn học Việt Nam lúc bấy giờ

2 Kiểu bài viết theo hướng thưởng thức, trải nghiệm

2.1 Phân tích văn bản tham khảo 2.1.1 Sự đồng cảm của người viết với tác

giả Hồ Dzếnh và tập Chân trời cũ:

- Tác giả đã khẳng định giá trị của sách chính

là sự ghi nhận của độc giả về sức sống lâu

nhà văn” Thạch Lam

Đặc điểm con người Thạch

Lam ngoài đời và trong văn

chương

2 Kiểu bài viết theo hướng

thưởng thức, trải nghiệm

Nhóm 2: Về bài viết của Vương

Mối quan hệ giữa văn và đời

Giọng điệu của bài viết

Tác dụng của bài viết đối với

bạn đọc

3.Về kiểu bài viết theo hướng

giới thiệu, quảng bá

+ Nhóm 3: bài viết do Chu

Hồng Tiến, viết về tập thơ – họa

Nhà thơ Quang Dũng - khúc

song hành thơ và hoạ, HS đọc,

hoàn thành phiếu

1 Về bài viết về tập thơ –

họa của nhà thơ Quang Dũng

Những thông tin về cuốn

sách

Những nội dung nổi bật của

cuốn sách được tác giả giới

thiệu

bền

- Mạch văn thiên về cảm nhận, suy ngẫm: + Mở đầu, tác giả đã khẳng định giá trị của cuốn sách trong tình yêu tha thiết của bạn đọc + Tiếp đến, tác giả bộc lộ những suy ngẫm về những cách tồn tại của một nhà văn trong sự nghiệp văn chương của mình,

+ Hồ Dzếnh là một nhà văn thuộc kiểu “lơ đãng” nhưng lại sống mãi trong lòng người yêu văn chương

- Tất cả những suy ngẫm sâu và rộng ấy được viết bằng sự trải nghiệm, đồng điệu của Vương Trí Nhàn với Hồ Dzếnh - tác giả tập

truyện Chân trời cũ

2.1.2 Mối quan hệ giữa văn và đời, ưu điểm trong cách tiếp cận sáng tác từ góc nhìn của tác giả bài viết:

- Từ sự độc đáo, cá biệt trong cuộc đời mỗi nhà văn, tác giả suy ngẫm về những cách tồn tại trong cuộc sống, văn chương

- Hồ Dzếnh thuộc kiểu người “sống như kẻ lơ đãng”, cả một đời văn thu gọn trong một vài quyển sách mà “cứ sống mãi trong lòng người yêu văn chương”

2.1.3 Cách tiếp cận sáng tác của nhà văn

từ góc nhìn của tác giả bài viết: mở ra cho

người đọc một hướng tiếp nhận tập truyện

Chân trời cũ: đó không chỉ là văn chương mà

còn là những gì được chắt lọc từ cuộc đời của nhà văn, tác phẩm có một sức sống thật lâu

bền, một Chân trời cũ nhưng không bao giờ

cũ

2.1.4 Nhận xét về giọng điệu của bài viết

và sự phù hợp của với đối tượng được nói tới:

- Thái độ người viết: trân trọng với những suy ngẫm, chiêm nghiệm về cuộc đời, văn chương, về thái độ tự nhiên, an nhiên của tác

Ấn tượng của người đọc về

cuốn sách

Sự độc đáo trong cách trình

bày, triển khai của văn bản

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS trong từng nhóm thảo luận cặp

đôi hoàn thiện sản phẩm

Bước 3: Báo cáo kết quả

cầu các kiểu bài viết về tập

thơ/truyện, tiểu thuyết

Tìm hiểu Đặc điểm và yêu cầu

của các kiểu bài viết về tập

thơ/truyện, tiểu thuyết

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

HS thảo luận theo nhóm hoàn thành

Bảng đặc điểm và yêu cầu của các

kiểu bài viết về tập thơ/truyện, tiểu

thuyết

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS trong từng nhóm thảo luận cặp

đôi hoàn thiện sản phẩm

Bước 3: Báo cáo kết quả

- Thông tin về việc phát hành

- Những thông tin về tác giả Quang Dũng

- Nội dung của cuốn sách

3.1.2 Những nội dung nổi bật của cuốn sách được tác giả giới thiệu:

- Giới thiệu những nét nổi bật về cuộc đời và sáng tác của Quang Dũng trên cả hai phương diện: thơ và hoạ

- Kết hợp giới thiệu về các chặng đường đời của Quang Dũng; tính cách, đam mê của nhà thơ; những lí do làm nên điểm đặc sắc, giá trị của những bài thơ, bức hoạ của Quang Dũng

3.1.3 Ấn tượng của người đọc về cuốn sách: giới thiệu kết hợp giữa những chi tiết

về cuộc đời và thơ ca, hội hoạ, đặc biệt là một

số dẫn chứng về thơ và hoạ -> đem lại cho người đọc những ấn tượng về cuốn sách

3.1.4 Sự độc đáo trong cách trình bày, triển

khai của văn bản:

- Văn bản trình bày dưới dạng là một văn bản thông tin

- Với mục đích chính là cung cấp những thông tin quan trọng về cuốn sách, bài viết đi theo hướng:

+ Đầu tiên đặt trọng tâm vào thông tin về ấn phẩm, lần xuất bản này và hình thức bên