PHÁT TÌNH HUỐNG SÁT THỰC TẾ ĐỜI SỐNG, THỰC TẾ CHIẾN ĐẤU ĐỂ TỔ CHỨC TRÒ CHƠI QUÂN SỰ TRONG BÀI 12 – KHỐI 10 – KĨ THUẬT CẤP CỨU VÀ CHUYỂN THƯƠNG

Qua thời gian công tác, giảng dạy cũng như trong cuộcsống hằng ngày, chúng tôi nhận thấy rằng, các nội dung của bài 12, lớp 10, “kĩthuật cấp cứu và chuyển thương” có quá nhiều nội dung m

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

Năm học 2022 – 2023

MỤC LỤC

3 Đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu 5

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ.

1 Lý do chọn đề tài

Văn kiện đại hội đảng toàn quốc lần thứ IX đã chỉ rõ “ thực hiện đồng bộcác giải pháp, phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo Đổi mớichương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theohướng hiện đại, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt coi trọng giáodục lí tưởng, giáo dục truyền thống, lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, nănglực sáng tạo, kĩ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xãhội”

Mục tiêu của nền giáo dục nước ta hiện nay là hướng đến đối tượng ngườihọc, để cung cấp cho người học kĩ năng, phương pháp, kinh nghiệm học tập hiệuquả nhất Trong hệ thống giáo dục quốc dân, nhất là bộ môn GDQP- AN ở cáctrường THPT thì vấn đề rèn luyện kĩ năng, nhận thức cho học sinh về phươngpháp học tập mang tính chủ động, có tính tích cực dần được chú trọng

GDQP- AN là một nội dung quan trọng của việc xây dựng nền quốcphòng toàn dân, an ninh nhân dân GDQP- AN cho học sinh THPT thuộc nộidung quan trọng của nền giáo dục quốc dân, có chiến lược quan trọng trong đàotạo con người mới xã hội chủ nghĩa Trong những năm gần đây, công tácGDQP- AN cho học sinh, sinh viên, đặc biệt là lực lượng đông đảo học sinhtrung học phổ thông dần dần đã đi vào nề nếp và ổn định Tuy nhiên đây là mộtmôn học vẫn chưa được chú trọng và vẫn còn hạn chế Có nhiều nguyên nhândẫn đến chất lượng GDQP- AN còn thấp như đội ngũ giáo viên GDQP- an cònthiếu, lực lượng chưa được đào tạo dài hạn, chính quy vẫn còn ít, cơ sở vật chất,thiết bị dạy học quốc phòng an ninh vẫn chưa được đồng bộ, sử dụng kém hiệuquả, hình thức tổ chức, phương pháp dạy học chưa phù hợp

Nâng cao chất lượng GDQP-AN cho học sinh trường THPT cần phải chỉđạo tổ chức thực hiện chặt chẽ, thống nhất từ trung ương đến địa phương tới các

cơ sở bằng các cách phù hợp với từng lứa tuổi Đồng bộ hóa các yếu tố cho giáodục quốc phòng an ninh là nhiệm vụ, yêu cầu cấp thiết hiện nay, không những

để thực hiện đầy đủ chương trình đào tạo mà còn để nâng cao chất lượng và hiệuquả giáo dục quốc phòng an ninh Yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định tớihiệu quả, chất lượng giáo dục quốc phòng an ninh là đổi mới phương pháp dạyhọc theo hướng tích cực Dạy học tích cực bao gồm bao gồm phương pháp giảiquyết vấn đề, phương pháp trực quan, phương pháp giảng dạy bằng tình huống,phương pháp làm mẫu, tái tạo, phương pháp tìm tòi, phương pháp nghiên cứu.Phương pháp dạy học là tổng hợp các cách thức hoạt động của người dạy vàngười học, nói cách khác đó là sự thống nhất cách dạy, cách học của giáo viên

và học sinh Đổi mới phương pháp dạy học GDQP-AN theo hướng tích cực làđổi mới phương pháp giảng dạy phù hợp với quá trình nhận thức của người học.Đổi mới phương pháp dạy học không có nghĩa là phủ nhận toàn bộ phương phápdạy học cũ, thay vì toàn bộ phương pháp dạy học mới mà là kế thừa, phát triển,

vận dụng linh hoạt những ưu điểm, kết quả tích cực vốn có của dạy học truyềnthống Muốn dạy học theo hướng tích cực phát huy năng lực của học sinh thìgiáo viên cần phải nắm chắc nội dung, cũng như mọi điều kiện đảm bảo cho dạy

và học, có nhiều vấn đề, nhiều tình huống được đặt ra Phương pháp dạy họcbằng tình huống phải đảm bảo rằng, giáo viên phải có trình độ chuyên môn sâu,

có tay nghề vững vàng, có kinh nghiệm trong giáo dục đào tạo Mục đích củaphương pháp dạy học bằng tình huống giúp cho học sinh tránh được tình trạnghọc tập thụ động, hạn chế được tình trạng ghi chép vội vàng và đắm chìm vàonhững dòng ghi chép lý thuyết mà không vận dụng vào thực tiễn Tính tích cựccủa phương pháp dạy học bằng tình huống là cả người dạy và người học luônphát huy khả năng vốn có của bản thân để giải quyết vấn đề được đặt ra trongbài học Phương pháp dạy học bằng tình huống còn giúp cho người học luôn có

sự suy nghĩ, tư duy độc lập, sáng tạo, có cả chiều rộng và chiều sâu khi muốnhiểu biết và giải quyết vấn đề nào đó Trong các phương pháp dạy học tích cựcthì phương pháp dạy học bằng tình huống là phương pháp có nhiều ưu điểm, lợithế hơn các phương pháp dạy học khác Dạy học bằng phương pháp tình huốngđòi hỏi người dạy và người học phải có thái độ hoạt động nghiêm túc, có khảnăng nhận biết được mâu thuẫn và giải quyết từng vấn đề mà tình huống đặt ra

Phương pháp dạy học bằng tình huống có tác dụng và ý nghĩa rất lớn,không những phát huy được khả năng nhận thức, tư duy sáng tạo, mà cònkhuyến khích năng lực tự học, tự nghiên cứu, tìm tòi học tập của người học

Trong quá trình dạy học, để tạo cho người học không khí học tập vui tươi,thoải mái, thi đua Chúng ta cũng thường xuyên phải tìm tòi, có những biện phápđưa các trò chơi vào bài học Nhất là trong nội dung đặc thù của môn GDQP –

AN, có nhiều nội dung sát thực tế đời sống, thực tế chiến đấu có thể vận dụng tổchức trò chơi

Xuất phát từ yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, đặc biệt là phươngpháp dạy học tình huống, căn cứ vào các nội dung của chương trình GDQP-AN

ở trường THPT lớp 10 và mong muốn tạo không khí vui tươi, thoải mái, hamhọc hỏi cho học sinh Qua thời gian công tác, giảng dạy cũng như trong cuộcsống hằng ngày, chúng tôi nhận thấy rằng, các nội dung của bài 12, lớp 10, “kĩthuật cấp cứu và chuyển thương” có quá nhiều nội dung mà áp dụng tình huống

và tổ chức trò chơi thì các em có thể vận dụng lý thuyết vừa học để giải quyếtvấn đề một cách nhanh chóng, có thể vận dụng vào thực tế đời sống và các yêucầu của thực tiễn một cách nhanh chóng và hiệu quả Chính vì vậy, qua một thờigian áp dụng có hiệu quả phương pháp dạy học tình huống qua các bài học củachương trình GDQP-AN ở trường THPT Chúng tôi mạnh dạn viết sáng kiến

kinh nghiệm “ Phát tình huống sát thực tế đời sống, thực tế chiến đấu để tổ chức trò chơi quân sự trong bài 12, khối 10- Kĩ thuật cấp cứu và chuyển thương” với mong muốn gắn liền lý thuyết với thực tiễn Kích thích sự tìm tòi,

chủ động, ham học hỏi và xử lý tốt các tình huống thường gặp của học sinh, giờ

dạy được sôi động hơn và đóng góp một gần nhỏ nhoi của mình vào nền quốcphòng toàn dân, an ninh nhân dân cũng như sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổquốc của đất nước.

2 Mục đích nghiên cứu.

Nghiên cứu phương pháp dạy học bằng việc phát tình huống sát thực tếchiến đấu, sát thực tế cuộc sống trong bài “Kĩ thuật cấp cứu và chuyển thương”lớp 10, môn GDQP – AN để xây dựng, tiến hành cách dạy mới, cách học mớihọc sinh trường THPT Qua đó giúp cho giáo viên nâng cao trình độ chuyênmôn của mình và tạo ra sản phẩm tốt nhất trong quá trình dạy học cũng như giúphọc sinh có thể vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống một cáchchủ động hơn Qua các tình huống sát thực tế chiến đấu các em cũng sẽ phầnnào hiểu được sự hy sinh, gian khổ của cha ông trong các cuộc đấu tranh bảo vệ

tổ quốc và có tâm thế sẵn sàng tham gia vào các tổ chức quân đội, công an khi tổquốc cần

Tạo ra không khí vui tươi, vừa học tập, vừa thi đua, học sinh vui vẻ, thoảimái nhưng vẫn tiếp thu được nội dung bài học

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về phương pháp dạy học bằng tình huống, các biệnpháp đưa trò chơi vào nội dung học tập

- Đánh giá thực trạng về công tác giáo dục quốc phòng an ninh và phương phápdạy học bằng tình huống trong giảng dạy môn GDQP- AN ở trường THPT

- Xây dựng các tình huống sát thực tế đời sống, sát thực tế chiến đấu Xây dựngcác trò chơi có gắn tình huống sát thực tế chiến đấu

- Thực hiện lý luận phải gắn liền với thực tiễn, phải giúp học sinh thực hiệnđược các tình huống xảy ra trong thực tế đời sống và hiểu được phần nào đó cáctình huống trong thực tế chiến đấu Giúp các em sẵn sàng, chủ động trước mọitình huống có thể xảy ra

4 Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu.

- Đối tượng nghiên cứu: Tôi chọn 4 lớp 10, học sinh trường THPT tôi đangcông tác Được chia thành hai nhóm: Nhóm 1 làm đối chứng và nhóm 2 làmthực nghiệm

Nhóm 1: Học tập bình thường theo sự hướng dẫn của sách giáo khoaGDQP – AN 10 và các phương pháp dạy học truyền thống gồm các lớp: 10A1,

có 42 học sinh và 10A2 có 43 học sinh

Nhóm thứ hai: Tập luyện theo phương pháp thực nghiệm, áp dụng một sốtrò chơi quân sự vào bài học để tạo hứng thú học tập cho học sinh gồm các lớp:10C1 có 42 học sinh và lớp 10C2 có 42 học sinh

- Phạm vi nghiên cứu : Bài 12, lớp 10 – Kĩ thuật cấp cứu và chuyển thương

- Nghiên cứu tại trường THPT Phan Thúc Trực và một số trường THPT trên địabàn tỉnh Nghệ An.

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phân tích, so sánh, hệ thống hóa những cơ sở lý luận liên quan đến đề tàinghiên cứu

5.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

5.3 Phương pháp quan sát sư phạm.

- Quan sát, dự giờ trong các buổi học để rút kinh nghiệm, cũng như cách ứngphó của học sinh trong thực tế đời sống

5.4 Phương pháp phỏng vấn trực tiếp.

- Tìm hiểu những khó khăn, hạn chế khi học sinh học tập các nội dung của bài

kĩ thuật cấp cứu và chuyển thương

5.5 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi, bằng mạng xã hội đối với đề tài.

- Đưa các nội dung tình huống và cách xử lý tình huống của học sinh lên mạng

xã hội để thăm dò ý kiến dư luận

- Sử dụng phiếu thăm dò mức độ tiếp thu và nhận thức về việc đưa tình huống

và tổ chức trò chơi vào dạy học

- Khảo sát về tính cấp thiết và tính khả thi của đề tài

5.6 Phương pháp thống kê.

- Sử dụng một số phép toán thống kê để xử lý kết quả nghiên cứu

6 Tính mới của đề tài.

- Đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực của họcsinh, trong hoạt động dạy và học này thì học sinh sẽ đóng vai trò chính, là trọngtâm và phát huy được hết năng lực của mình

- Thông qua việc phát các tình huống sát với thực tế đời sống, thực tế chiến đấuthì học sinh sẽ tiếp thu một cách chủ động và là người trực tiếp xử lý tình huốngvới kiến thức vừa học được Từ đây, lý luận sẽ gắn liền với thực tiễn mà khôngphải là thầy đọc, trò chép, lắng nghe và hình dung

- Đem lại phương pháp dạy học mới, góp phần gắn liền lý thuyết với thực tiễn,học đi đôi với hành, vừa học vừa chơi, trang bị cho các em các kiến thức cầnthiết để xử lý các tình huống trong cuộc sống cũng như có những hiểu biết cơbản để tham gia vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa

- Có thể dùng phương pháp phát tình huống, sát thực tế đời sống, thực tế chiếnđấu để tổ chức trò chơi trong hoạt động khởi động, hỏi bài cũ, trong các chủ đềbài học, hệ thống lại nội dung cũng như dặn dò tiết học sau.

PHẦN II NỘI DUNG.

1 Cơ sở lý luận.

Đổi mới phương pháp dạy học là tất yếu, là quy luật phát triển và tồn tại của sựnghiệp giáo dục Việt Nam Đổi mới phải có sự kế thừa, chọn lọc, không phủđịnh hết các giá trị truyền thống tốt đẹp của phương pháp dạy học cũ, cách dạyhọc cũ

Trong các phương pháp dạy học cũ thì chúng ta đều biết, thuyết trình làmột phương pháp cơ bản được sử dụng từ hàng nghìn năm nay Phương phápthuyết trình có ý nghĩa lớn lao trong hoạt động nhận thức của học sinh trênnhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Dạy học theo phương pháp thuyết trình làphương pháp tốn rất ít thời gian, chỉ cần một thời gian nhất định có thể truyềnđạt một khối lượng kiến thức khổng lồ Sử dụng phương pháp thuyết trình có thểgiúp cho người học hiểu được khái niệm tri thức, làm cơ sở cho quá trình nhậnthức Nhưng hạn chế của phương pháp này là người học luôn ở thế bị động, luôn

bị điều khiển theo phương thức hoạt động của người dạy Chúng ta cần phảinhận thức rõ, sử dụng phương pháp gì, cách dạy học nào thì cái đích cuối cùngvẫn là sản phẩm, là hiệu quả đối với người học Chúng ta không bắt buộc ngườihọc phải nắm vững tất cả khối kiến thức ngay tại lớp học mà làm cho người họcnhận ra vấn đề cốt lõi, biết được cách tiếp cận dần với tri thức

Hiện nay chúng ta đã có rất nhiều cách dạy học mới theo hướng phát huynăng lực học sinh như trực quan, làm mẫu, tái tạo, đàm thoại, nghiên cứu… đặcbiệt là phương pháp dạy học bằng tình huống đang được sử dụng rộng rãi trongnền giáo dục quốc dân hiện nay Phương pháp dạy học bằng tình huống khôngnhững đem lại chất lượng, hiệu quả giảng dạy cho người thầy mà còn đem lạichất lượng rất tốt cho người học Phương pháp dạy học tình huống còn phát huyđược óc tư duy, khả năng tư duy, sáng tạo của người học và đặc biệt có tác dụngkhuyến khích học sinh phát triển cách tự học, tự nghiên cứu, có khả năng độclập giải quyết các vấn đề mà thực tiễn đặt ra Giảng dạy bằng phương pháp nêutình huống đòi hỏi người dạy phải giỏi cả về lý thuyết lẫn thực hành, phải côngphu sưu tầm những tình huống có thật và cụ thể có liên quan đến môn giảng,phải tâm huyết, dành toàn bộ tâm trí và thời gian cho công tác giáo dục và giảngdạy người học cũng từ đó hiểu rõ hơn tầm quan trọng của việc học, tự học, suynghĩ, hành động, hiểu được giá trị tiềm ẩn của mình về trí tuệ, tư duy sáng tạo,nhận thức được giá trị của việc học là để giải quyết các vấn đề mà cuộc sống đặtra

Đổi mới phương pháp là tất yếu, là quyết định đến sự thành bại của cả nềngiáo dục Nhất là trong môn học GDQP – AN – một môn học có tính đặc thùriêng mà ở đó có rất nhiều nội dung có thể vận dụng vào để giải quyết các vấn

đề mà thực tế đặt ra Ngay trong nội dung GDQP –AN cũng đã chứa đựng rấtnhiều tình huống cần phải giải quyết như trong dạy học các nội dung về nềnquốc phòng toàn dân- an ninh nhân dân, kỹ thuật cấp cứu chuyển thương, bong

gân, sai khớp, ngất, điện giật, đuối nước… Chính vì vậy, đem phương phápgiảng dạy tình huống vào các nội dung thực hành môn GDQP – AN thực sự rấtquan trọng Bản thân tôi luôn trăn trở, cố gắng tích lũy chuyên môn cũng nhưnghiên cứu sâu các nội dung bài học, nghiên cứu các tình huống thực tiễn vàcách xử lý tình huống để tổ chức trò chơi áp dụng vào trong bài học Từ đó cóthể phát triển được năng lực chuyên môn và giúp cho học sinh nhận thức đượcvấn đề cốt lõi của nội dung bài học và dùng các kiến thức đã học, thông qua tròchơi để xử lý tốt các tình huống xảy ra trong thực tiễn, sẵn sàng tham gia vàonền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và là lực lượng dự bị động viênhùng hậu khi tổ quốc cần Chính vì những lý do đó và qua một quá trình nghiên

cứu áp dụng, chúng tôi mạnh dạn viết sáng kiến “ Phát tình huống sát thực tế đời sống, thực tế chiến đấu để tổ chức trò chơi quân sự trong bài 12, khối 10- Kĩ thuật cấp cứu và chuyển thương” Nhằm góp phần đóng góp vào sự đổi

mới phương pháp dạy học của môn GDQP-AN, nâng cao nhận thức của các thế

hệ học sinh về tầm quan trọng của giáo dục quốc phòng an ninh đối với bản thânmỗi học sinh, cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc

tử vong Mặc dù các em học sinh đều đã được trang bị kiến thức, nhưng như tôi

đã nêu ở phần cơ sở lý luận nếu lý luận xa rời thực tiễn, nếu không đặt các emvào trong những tình huống đó, chuẩn bị trước, tập dượt trước khi tình huống đóxảy xa trong mỗi nội dung của bài học thì các em sẽ luôn bị động và xảy ranhững hậu quả đáng tiếc ( hằng năm đều có học sinh, sinh viên bị đuối nước, bịsay nắng, say nóng, ngất…) Từ đó tôi luôn trăn trở, luôn tìm cách đổi mớiphương pháp giảng dạy và tìm cách đưa những tình huống sát thực tế đời sống,thực tế chiến đấu, tổ chức trò chơi vào trong các nội dung của môn học GDQP-

AN, nhất là nội dung kĩ thuật cấp cứu chuyển thương để giúp các em có thể vận

dụng lý luận sang thực tiễn, chuẩn bị tốt và sẵn sàng phản ứng tích cực lại vớimọi tình huống xảy ra.

2.2 Đối với giáo viên

Rất nhiều giáo viên nhận thức rõ được tầm quan trọng của môn GDQP –

AN và đang từng ngày nghiên cứu, tìm tòi đổi mới phương pháp dạy học phùhợp với yêu cầu trong chương trình đổi mới phương pháp dạy học

2.2.2 Khó khăn.

So với các môn học khác thì môn GDQP – AN là môn học được đua vàochương trình chính khoá muộn hơn, lực lượng giáo viên GDQP – AN chưa đủdẫn tới việc phải bổ sung giáo viên đào tạo ngắn hạn, giáo viên bán chuyên trách( ghép môn ) Việc phải thực hiện hai nhiệm vụ cùng một lúc khiến cho nhiềugiáo viên nghiêng về chuyên môn chính của mình hơn là chuyên môn GDQP –AN

Nhiều giáo viên chưa tích cực trong việc đổi mới các phương pháp dạyhọc, nhất là các nội dung thực hành, dẫn đến đôi lúc lý luận chưa gắn liền vớithực tiễn

Một số học sinh chưa chú trọng và còn có những quan niệm chưa đúng vềCông tác GDQP – AN trong tình hình hiện nay, họ cho rằng GDQP – AN chỉphù hợp với điều kiện thời chiến, không cần thiết trong thời bình nên không chủđộng, thiếu tích cực trong chuẩn bị các điều kiện thực hành môn học Thậm chímột số giáo viên môn khác còn còn mơ hồ đối với môn học GDQP – AN và làmcho học sinh có nhận thức lệch lạc theo và chỉ coi môn này là phụ và xem nhẹ

Một số giáo viên chưa chú trọng về công tác quốc phòng an ninh, chưanhận thức rõ được việc GDQP – AN góp phần tích cực vào quá trình nâng caonhận thức về chính trị, tư tưởng, sự giác ngộ cách mạng và rèn luyện, tu dưỡngđạo đức cho học sinh Kết hợp với môn học GDQP – AN không nằm trong cácnội dung thi THPT quốc gia nên xem nhẹ và không chú trọng vào chuyên môn

Nhiều giáo viên chưa hiểu thế nào là tình huống trong dạy học, chưa đặthọc sinh vào tình huống sát thực tế, phương pháp dạy học bằng tình huống, vẫn

sử dụng phương pháp độc thoại, thầy đọc, trò chép dẫ đến việc hạn chế nhậnthức của học sinh

Đối với nội dung bài 12, lớp 10, kĩ thuật cấp cứu chuyển thương, nhiềugiáo viên chưa đưa các tình huống sát thực tế vào bài học, chỉ dạy học theo

phương pháp thông thường mà không tổ chức trò chơi, dẫn đến không khí giờhọc chưa sôi nổi, nhiều em không hứng thú tham gia học.

2.3 Đối với học sinh.

Các em học sinh chưa chú trọng môn học này nên dẫn tới kết quả học tậpchưa cao như: không học bài cũ, không chuẩn bị bài trước khi đến lớp, khôngtập trung chú ý, chán học, …v.v

Nhiều học sinh chưa nhận thức được tầm quan trọng của môn học, sốđông học sinh và cả định hướng của phụ huynh là tập trung vào các môn họcchính để thi vào các trường đại học nên không chú tâm môn học này

Do nhận thức hạn hẹp về môn GDQP – AN, mà các em thậm chí lơ là,chểnh mảng cả trong những nội dung thực hành có liên quan đến thực tiễn vàhay xảy ra trong đời sống, trong đó có nội dung cấp cứu chuyển thương ở bài 12lớp 10 Các em cho rằng mình cẩn thận, sẽ không bị đâu, hoặc một số em vôcảm nói rằng em không bao giờ phải làm việc vất vả thì làm sao bị say nóng, saynắng, ngất được

Thậm chí nhiều em phó mặc cho số phận, cho đội ngũ y bác sĩ, có nhữngbiểu hiện thờ ơ và chứng vô cảm của một bộ phận thanh niên thời nay

Khảo sát mức độ hứng thú của học sinh khi học giáo dục quốc phòng – an ninh

Khảo sát tính khả thi của đề tài trước khi thực nghiệm.

tổ chức trò chơi mà đề tài đề cập đến Số lượng các em lựa chọn mức độ khôngkhả thi, ít khả thi, không cấp thiết, ít cấp thiết như chúng ta thấy ở trên bảng sốliệu nhiều hơn mức độ khả thi, rất khả thi, cần thiết và rất cần thiết Chính vìvậy, phải thực nghiệm đề tài một cách nghiêm túc, giúp các em có cái nhìn đầy

đủ hơn, nhận thức đầy đủ hơn về nội dung bài 12, lớp 10, Kĩ thuật cấp cứuchuyển thương

Trước khi bắt đầu vào nội dung của bài, giáo viên và một số em học sinh

có thể hiệp đồng với nhau trong việc tạo tình huống để làm bài học sinh độnghơn Ví dụ : giáo viên hiệp đồng với 1 em học sinh, em đó sẽ giả vờ bị ngất đểxem phản ứng của các bạn còn lại, lớp sẽ bị động do chưa được học cách cấp

cứu ban đầu, qua đó sẽ về nhà để chuẩn bị kĩ nội dung cũng như nhận thức đượctầm quan trọng của bài học, kỹ thuật cấp cứu và chuyển thương ).

- Các cách phát tình huống :

+ Giáo viên trực tiếp phát tình huống để học sinh giải quyết

+ Học sinh chuẩn bị tình huống để phát tình huống cho các bạn còn lại giảiquyết, hoặc nhóm khác giải quyết

3.1.2 Xây dựng trò chơi.

Chúng tôi tổ chức trò chơi theo các bước sau

Bước 1 : Giáo viên nêu quy tắc trò chơi (Nội dung, thời gian, yêu cầu cầnđạt, quy tắc tính điểm thi đua, phần thưởng cho các đội thắng cuộc)

Bước 2 Giáo viên cho học sinh bốc thăm tình huống

Bước 3 Hành động, xử lý tình huống Học sinh thực hiện đóng vai vớicương vị là các nhân vật tại thời điểm đó của tình huống để giải quyết yêu cầu

mà tình huống đặt ra Sau đó giáo viên và các em học sinh còn lại sẽ nhận xét vàkết luận cách giải quyết tình huống và bổ sung nếu cách giải quyết của học sinhcòn thiếu sót

Bước 4: Học sinh sử dụng điện thoại để quay lại hình ảnh, video thực hiệncủa bạn để có minh chứng cụ thể, phối hợp đánh giá cùng giáo viên một cáchkhách quan nhất

3.2 Một số nội dung áp dụng phương pháp dạy học bằng tình huống.

Đối với nội dung của bài kĩ thuật cấp cứu chuyển thương ở chương trìnhGDQP – AN 10 trường THPT có rất nhiều nội dung sát với thực tế đời sống,thực tế chiến đấu Nhưng trong khuôn khổ của đề tài cho phép, tôi xin đưa ramột số ví dụ mà đề tài áp dụng

3.2.1 Bài 12 kĩ thuật Cấp cứu và chuyển thương.

* Tình huống bong gân

- Thời điểm phát tình huống : Sau khi học xong nội dung bong gân

- Mục đích : Giúp các em học sinh hiểu rõ tác hại, nắm bắt được triệu chứng vàthực hiên sơ cứu ban đầu đối với nạn nhân bị bong gân

- Giáo viên nêu tình huống :

Thời gian lúc này là 9 giờ ngày N trong lúc vượt vật cản thì chiến sĩNguyễn Văn A của tiểu đội 1 đang chạy bống dưng vấp ngã và mọi người lại đỡdậy thì phát hiện ở khớp cổ bàn chân của chiến sĩ A bị đau, sưng trên cương

vị là chiến sĩ gần chiến sĩ Nguyễn Văn A nhất thì em sẽ xử lí với tình huống nàynhư thế nào

- Quy tắc trò chơi : Trò chơi có 4 cặp học sinh bất kì tham gia, gồm người đóngvai nạn nhân và người đóng vai cấp cứu Cặp đôi nào xử lý tình huống một cáchnhanh nhất, đúng nhất là cặp đôi dành chiến thắng.

- Học sinh xử lý tình huống :

Trên cương vị là một học sinh sau khi đã học xong bài cấp cứu và chuyểnthương thì em phỉa xử lí như sau : băng ép nhẹ, chườm đá lạnh để giảm đau vàbăng cố định nếu có điệu kiện, tập vận động ngày khi bớt đau, nếu bong gânnặng chuyển ngay đến cơ sở y tế

- Các đội chơi tổ chức đóng vai và thực hiện

- Giáo viên và các em học sinh còn lại lắng nghe, quan sát, nhận xét và bổ sungcách xử lý của học sinh nếu còn thiếu sót

- Đội xủ lý tình huống nhanh nhất, đúng nhất là đội dành chiến thắng

Hình ảnh các đội chơi thực hiện nội dung

3.2.2 Bài 12 kĩ thuật Cấp cứu và chuyển thương.

* Tình huống sai khớp

- Thời điểm phát tình huống : Sau khi học xong nội dung sai khớp

- Mục đích : Giúp các em học sinh nắm bắt được các triệu chứng và sẵn sàngthực hiện sơ cứu ban đầu khi gặp trường hợp nạn nhân bị sai khớp

- Quy tắc trò chơi : Trò chơi có 4 nhóm sinh bất kì tham gia, gồm người đóngvai nạn nhân và người đóng vai cấp cứu Cặp đôi nào xử lý tình huống một cáchnhanh nhất, đúng nhất là cặp đôi dành chiến thắng.

- Giáo viên nêu tình huống :

Thời gian lúc này là 17 giờ ngày N các chiến sĩ lữ đoàn tăng 215 giao lưu bóng

đá với nhau trên sân vận động của Lữ đoàn trong một pha tranh chấp bóng quámức giữa chiến sĩ Trần văn N và chiến sĩ Nguyễn Văn A thì chiến sĩ N khôngmay bị sai khớp Là một người ở gần chiến sĩ N nhất thì em sẽ xử lí với tìnhhuống này như thế nào ?

- Học sinh xử lý tình huống :

Trên cương vị là một học sinh thì em để nạn nhân nằm bất động, giữ nguyên tưthế và đưa bạn học sinh đó đến cơ sở y tế nơi gần nhất

- Các đội chơi tổ chức đóng vai và thực hiện

- Giáo viên và các em học sinh còn lại lắng nghe, quan sát, nhận xét và bổ sungcách xử lý của học sinh nếu còn thiếu sót

- Đội xử lý tình huống nhanh nhất, đúng nhất là đội dành chiến thắng

Hình ảnh minh họa học sinh nằm bất động, giữ nguyên tư thế

3.2.3 Bài 12.kĩ thuật Cấp cứu và chuyển thương.

Tình huống điện giật

- Thời điểm phát tình huống : sau khi học xong nội dung “điện giật”

- Mục đích : Kiểm tra lại kiến thức của học sinh về cách thực hiện các biệnpháp, giúp các em phản ứng nhanh nhất với các tình huống điện giật có thể xảy

ra vói các nạn nhân

- Quy tắc trò chơi : Trò chơi có 4 nhóm học sinh bất kì tham gia, gồm ngườiđóng vai nạn nhân và người đóng vai cấp cứu Cặp đôi nào xử lý tình huống mộtcách nhanh nhất, đúng nhất là cặp đôi dành chiến thắng.

- Giáo viên nêu tình huống: trưa ngày n vào lúc 11h 40’ trên đường đi học vềđến gần nhà thi em Trần Văn M thấy một chú Huỳnh Văn N đang trèo cột điệnbống dung rơi xuống và bị 1 dây điên dính vảo người và đang bi co dật, hết tìnhhuống trên cương vị em là trần văn M thì trong tình huống này em xử lí như thếnào?

- Học sinh xử lí tình huống:

Trên cương vị em là trần văn M là người gần nạn nhân trần văn N nhất em sẽtrực tiếp cấp cứu cho nạn nhân như sau :nhanh chóng cách li nạn nhân khỏinguồn đện “ không dung tay tiếp xúc với nguồn điện”, nếu nạn nhân không cònthở thì hô hấp nhân tạo “ ép tim ngoài lồng ngực-thổi ngạt” ngay Khi nạn nhânthở được thì chuyển đến bệnh viện

- Các đội chơi tổ chức đóng vai và thực hiện

- Giáo viên và các em học sinh còn lại lắng nghe, quan sát, sử dụng điện thoạighi lại quá trình xử lý, nhận xét và bổ sung cách xử lý của học sinh nếu còn

thiếu sót

- Đội xử lý tình huống nhanh nhất, đúng nhất là đội dành chiến thắng

Hình ảnh học sinh thực hiện nội dung

3.2.4 bài 12 Kỹ thuật cấp cứu và chuyển thương

* Tình huống đuối nước

- Thời điểm phát tình huống: Sau khi học xong nội dung kỷ thuật cấp cứu vàchuyển thường, giáo viên phát tình huống bất kì một nội dung nào đó để kiểmtra lại kiến thức cũng như khả năng sẵn sàng đối phó với tình huống xảy ra củahọc sinh

- Mục đích : Kiểm tra lại mức độ nhận thức kiến thức của học sinh cũng như khảnăng phản ứng lại với mọi tình huống liên quan đến các tai nạn thông thường đãhọc

- Quy tắc trò chơi : Trò chơi có 4 nhóm sinh bất kì tham gia, gồm người đóngvai nạn nhân và người đóng vai cấp cứu Cặp đôi nào xử lý tình huống một cáchnhanh nhất, đúng nhất là cặp đôi dành chiến thắng

- Giáo viên nêu tình huống:

Chiều ngày N vào lúc 17h15’, sau khi tan học thì một số em học sinh của lớp10D4 trường THPT Yên thành 2 có rủ nhau đi bơi tại song đào đoạn qua xã BácThành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An Mực nước ở sông đào này rất sâu vàdòng nước chảy mạnh Tuy rằng tất cả đều ý thức được chỉ tắm cho mát và bơigần bờ, nhưng do khởi động chưa kỹ nên em Dương Thị K và em Nguyễn Kim

G bị chuột rút đang ở cách khu vực nước nông 1.7m, lúc này em K vẫn đangngụp lặn kêu cứu còn em G đã có dấu hiệu đuối nước Các em học sinh còn lạibơi kém, thậm chí không biết bơi, thời gian vàng để cứu 2 em học sinh trên làkhông quá 2 phút Hết tình huống, trên cương vị là người bạn cùng đi chơi với

em K và em G thì em sẽ xử lý tình huống này như thế nào

- Học sinh xử lý tình huống :

Đối với tình huống này, nếu em là một người bạn cùng đi tắm với G và K, nhậnđịnh rõ tình hình của hai bạn, em sẽ chia các bạn còn lại thành 2 tốp, một tốpnhanh chóng kết quần áo lại thành sợi giây, tiếp cận gần và ném cho bạn K, kéobạn K vào bờ rồi ủ ấm, động viên bạn K Tốp còn lại bạn G đã đuối hết sức nên

đã cơ động, tiếp cận, túm tóc hoặc xốc nách kéo bạn G vào bờ, sau đó nghiêngbạn G sang một bên để ép nước ra ngoài Trường hợp bạn G vẫn còn tự thở đượcthì cởi bớt quần áo ướt của bạn G để ủ ấm và động viên bạn, nếu bạn G có dấuhiệu ngất thì lau chùi đờm dãi cho bạn G và thực hiện hô hấp nhân tạo cho bạn

G bằng cách một người ấn tim ngoài lồng ngực, một người hà hơi thổi ngạt chođến khi bạn G tỉnh lại Sau khi bạn G tỉnh lại thì đưa bạn G đến cơ sở y tế gầnnhất để kiểm tra lại sức khỏe

- Các đội chơi tổ chức đóng vai và thực hiện

- Giáo viên và các em học sinh còn lại lắng nghe, quan sát, sử dụng điện thoạighi lại quá trình xử lý, nhận xét và bổ sung cách xử lý của học sinh nếu cònthiếu sót

- Đội xử lý tình huống nhanh nhất, đúng nhất là đội dành chiến thắng.

Hình ảnh học sinh thực hiện nội dung

3.2.5 Bài 12 Kỷ thuật Cấp cứu và chuyển thương.

- Quy tắc trò chơi : Trò chơi có 5 nhóm học sinh bất kì tham gia, gồm ngườiđóng vai nạn nhân và người đóng vai cấp cứu Cặp đôi nào xử lý tình huống mộtcách nhanh nhất, đúng nhất là cặp đôi dành chiến thắng

- Giáo viên nêu tình huống:

Vào 09 giờ 45 phút ngày N, lớp 10X trường THPT Lê Doãn Nhã đang học thểdục tại sân thể dục của trường, lúc này thời tiết rất oi bức Sau khi thực hiệnxong nội dung chạy bền thì lớp chia thành các tốp nhỏ và lợi dụng các bóng râmcủa cây trong sân thể dục để nghỉ ngơi Bỗng dưng, em Võ Văn A bị ngất, “ngừng thở, tim ngừng đập”, người gần nhất cạnh em Võ Văn A là em Vũ Đức B.Hết tình huống Trên cương vị là bạn Vũ Đức B, trong tình huống này, em sẽ xử

lý như thế nào?

- Học sinh xử lí tình huống:

Trên cương vị là Em Vũ Đức B, là người gần nhất bạn A Em sẽ trực tiếp cấpcứu ban đầu cho bạn Võ Văn A theo các bước, giải tán đám đông, kiểm tra tìnhtrạng của nạn nhân, gọi một số bạn xung quanh đến hỗ trợ, nới lỏng quần áo củanạn nhân cho máu dễ lưu thông, cho đầu hơi ngửa ra sau, lau chùi đờm, dãi củanạn nhân ( Nếu có) sau đó thực hiện thổi ngạt và ép tim ngoài lồng ngực, phối

hợp cùng một bạn khác, thổi ngạt 1 lần, ép tim 5 lần, làm khẩn trương, liên tục,kiên trì, khi nào bạn A tự thở được và tim đập lại mới dừng Khi bạn A tỉnh thìchuyển đến cơ sở y tế gần nhất để theo dõi.

- Các đội chơi tổ chức đóng vai theo tình huống và xử lý tình huống

- Giáo viên và các em học sinh còn lại lắng nghe, quan sát, sử dụng điện thoạighi lại quá trình xử lý, nhận xét và bổ sung cách xử lý của học sinh nếu cònthiếu sót

- Đội xử lý tình huống nhanh nhất, đúng nhất là đội dành chiến thắng

Hình ảnh học sinh thực hiện nội dung

3.2.6 Bài 12 Kỷ thuật Cấp cứu và chuyển thương.

- Quy tắc trò chơi : Trò chơi có 6 nhóm học sinh bất kì tham gia, gồm ngườiđóng vai nạn nhân và người đóng vai cấp cứu Cặp đôi nào xử lý tình huống mộtcách nhanh nhất, đúng nhất là cặp đôi dành chiến thắng

- Giáo viên nêu tình huống:

Vào lúc 15h ngày N lớp học 10G trường THPT Nam Yên Thành tiến hành laođộng dọn dẹp khu vục khuôn viên sau sân trường gần cánh đồng, trong quá trìnhdọn bất ngờ có 1 con rắn lao đến và cắn bạn Đậu Trọng V và bạn Nguyễn Văn

M là người phát hiện bạn M bị rắn căn thì em xử lí như thế nào

- Học sinh xử lí tình huống:

Trên cương vị là Nguyễn văn \M là người phát hiện bạn V bị rắn cắn thì em sẽ

xử lí như sau: cho bạn V nằm yên, trấn an bạn đặt nơi rắn cắn thấp hơn với tim

để hạn chế hấp thụ nọc độc, rủa sạch vết thương cho bạn bằng xà phòng vànước dung bang chun hoặc bang vải sạch lên vế thương và phía trên vết thươngnhanh chóng cùng các bạn trong lớp đưa bạn đến cơ sở y tế nơi gần nhất

- Các đội chơi tổ chức đóng vai theo tình huống và xử lý tình huống

- Giáo viên và các em học sinh còn lại lắng nghe, quan sát, sử dụng điện thoạighi lại quá trình xử lý, nhận xét và bổ sung cách xử lý của học sinh nếu cònthiếu sót

- Đội xử lý tình huống nhanh nhất, đúng nhất là đội dành chiến thắng

Hình ảnh học sinh xử lý tình huống

3.2.7 Bài 12 Kỷ thuật Cấp cứu và chuyển thương.

Tình huống say nóng, say nắng

- Thời điểm phát tình huống : Sau khi học xong nội dung kỷ thuật cấp cứu vàchuyển thường, giáo viên phát tình huống” say nóng, say nắng”

- Mục đích : Giúp các em biết được cách thức, hiểu rõ cách cấp cứu ban đầu vàsẵn sàng đối phó lại tình huống có người xung quanh bị say nóng và say nắng, từ

đó có thể tự tin đối phó với tình huống có thể xẩy ra trong cuộc sống sinh hoạt

và mọi điều kiện của môi trường sống

- Quy tắc trò chơi : Trò chơi có 6 nhóm học sinh bất kì tham gia, gồm ngườiđóng vai nạn nhân và người đóng vai cấp cứu Cặp đôi nào xử lý tình huống mộtcách nhanh nhất, đúng nhất là cặp đôi dành chiến thắng.

- Giáo viên nêu tình huống: Vào 14 giờ ngày N, học sinh Đặng Thị D đi làmđồng cùng bố mẹ, gặp thời tiết nắng nóng và ít gió làm cho mẹ của học sinhĐặng Thị D bị say nắng, say nóng Trên cương vị là học sinh Đặng Thị D, em sẽ

xử lý tình huống này như thế nào?

- Học sinh xử lí tình huống:

Trên cương vị là học sinh Nguyễn Thị D, em sẽ nhanh chóng đưa mẹ vào nơithoáng mát, nới lỏng quần áo, quạt mát, chườm lạnh bằng khăn ướt hoặc đá.Cho mẹ uống nước orezol hoặc nước đường chanh, muối Nếu như tình hình của

mẹ bị nặng thì em và bố sẽ chuyển mẹ đến bệnh viện ngay sau khi sơ cứu

- Các đội chơi tổ chức đóng vai theo tình huống và xử lý tình huống

- Giáo viên và các em học sinh còn lại lắng nghe, quan sát, sử dụng điện thoạighi lại quá trình xử lý, nhận xét và bổ sung cách xử lý của học sinh nếu cònthiếu sót

- Đội xử lý tình huống nhanh nhất, đúng nhất là đội dành chiến thắng

Hình ảnh học sinh xử lý nội dung tình huống

3.2.8 Bài 12 Kỷ thuật cấp cứu và chuyển thương.

Tình huống bị gãy xương cẳng chân

- Thời điểm phát tình huống : Thực hiện vào thời gian hội thao

- Mục đích : Giúp các em ôn luyện lại kĩ thuật cố định gãy xương cẳng chân vàcách chuyển thương

- Quy tắc trò chơi : Trò chơi có 4 nhóm học sinh bất kì tham gia, gồm ngườiđóng vai nạn nhân và người đóng vai cấp cứu Cặp đôi nào xử lý tình huống mộtcách nhanh nhất, đúng nhất và chuyển nạn nhân về vị trí quy định nhanh nhất làđội dành chiến thắng