CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA XÂY DỰNG DỰ ÁN HỌC TẬP “VẬT LÍ TRONG MỘT SỐ NGÀNH NGHỀ” - CHUYÊN ĐỀ HỌC TẬP VẬT LÍ 10 KNTT
CƠ SỞ LÍ LUẬN
1 Khái niệm dạy học theo dự án
Dạy học theo dự án là một phương pháp giáo dục tích cực, trong đó người học thực hiện nhiệm vụ học tập phức hợp, kết hợp lý thuyết và thực hành để tạo ra sản phẩm có thể giới thiệu Phương pháp này yêu cầu người học có tính tự lực cao trong suốt quá trình học Làm việc nhóm là hình thức cơ bản trong dạy học dự án, giúp phát triển kỹ năng hợp tác và giao tiếp giữa các học viên.
Dạy học dự án giúp học sinh tiếp thu kiến thức và kỹ năng thông qua việc giải quyết các bài tập tình huống thực tiễn Cuối mỗi dự án, học sinh sẽ tạo ra một sản phẩm cụ thể.
2 Đặc điểm, đặc trưng của dạy học dự án
Dạy học dự án có những đặc điểm, đặc trưng sau:
- Người học là trung tâm của quá trình dạy học
- Dự án tập trung vào những mục tiêu học tập quan trọng gắn với các chuẩn
- Dự án được định hướng theo bộ câu hỏi định hướng
- Dự án đòi hỏi các hình thức đánh giá đa dạng và thường xuyên
- Dự án có tính liên hệ với thực tế
- Người học thể hiện sự hiểu biết của mình thông qua sản phẩm và quá trình thực hiện
- Công nghệ hiện đại hỗ trợ và thúc đẩy việc học của người học
- Kĩ năng tư duy là yếu tố không thể thiếu trong phương pháp dạy học dự án
3 Mục tiêu dạy học theo dự án
- Hướng tới các vấn đề thực tiễn, gắn kết nội dung bài học với thực tế
Dạy học dư án có thể phát triển cho học sinh năng lực:
- Phát hiện và giải quyết vấn đề
- Tư duy bậc cao (phân tích, tổng hợp, đánh giá…) từ các nguồn thông tin, tư liệu thu thập được
- Năng lực giao tiếp, làm việc nhóm
- Cho phép học sinh làm việc “một cách độc lập” để hình thành kiến thức và cho ra những kết quả thực tế
- Nâng cao năng lực sử dụng công nghệ thông tin vào quá trình học tập và tạo ra sản phẩm
- Giúp cho học sinh cảm thấy yêu thích môn học hơn, chăm chỉ, tích cực xây dựng bài
- Chủ động trong việc tìm tòi, nghiên cứu và lĩnh hội kiến thức
- Có tinh thần trách nhiệm, hợp tác trong quá trình thảo luận chung
- Nhận thấy những giá trị của hoạt động nhóm, chấp nhận những quan điểm khác nhau, phát triển tư duy phê phán, không ngừng nỗ lực học tập
4 Phân loại dạy học dự án
Dạy học theo dự án có thể được phân loại theo nhiều phương diện khác nhau Sau đây là một số cách phân loại dạy học theo dự án:
Phân loại theo chuyên môn
- Dự án trong một môn học: trọng tâm nội dung nằm trong một môn học
- Dự án liên môn: trọng tâm nội dung nằm ở nhiều môn khác nhau
- Dự án ngoài chuyên môn: là các dự án không phụ thuộc trực tiếp vào các môn học
Phân loại theo sự tham gia của người học
Dự án dành cho nhóm học sinh là hình thức dạy học chủ yếu trong trường phổ thông, bao gồm các loại dự án như dự án toàn trường, dự án cho một khối lớp và dự án cho một lớp học.
Phân loại theo sự tham gia của giáo viên
Một giáo viên tham gia dự án hoặc dưới sự cộng tác hướng dẫn của nhiều giáo viên tham gia dự án
Phân loại theo quỹ thời gian
- Dự án nhỏ: thực hiện trong một số giờ học, có thể từ 2-6 giờ học
- Dự án trung bình: dự án trong một hoặc một số ngày (“Ngày dự án”), nhưng giới hạn là một tuần hoặc 40 giờ học
- Dự án lớn: dự án thực hiện với quỹ thời gian lớn, tối thiểu là một tuần (hay
40 giờ học), có thể kéo dài nhiều tuần (“Tuần dự án”)
Cách phân chia theo thời gian này thường áp dụng ở trường phổ thông
Phân loại theo nhiệm vụ
Dựa theo nhiệm vụ trọng tâm của dự án, có thể phân loại các dự án theo các dạng sau:
- Dự án tìm hiểu: là dự án khảo sát thực trạng đối tượng
- Dự án nghiên cứu: nhằm giải quyết các vấn đề, giải thích các hiện tượng, quá trình
Dự án thực hành, hay còn gọi là dự án kiến tạo sản phẩm, tập trung vào việc tạo ra các sản phẩm vật chất hoặc thực hiện kế hoạch hành động thực tiễn Mục tiêu của dự án này là thực hiện các nhiệm vụ như trang trí, trưng bày, biểu diễn và sáng tác.
- Dự án hỗn hợp: là các dự án có nội dung kết hợp các dạng nêu trên
Các loại dự án không hoàn toàn tách biệt mà có thể được phân loại theo đặc thù riêng trong từng lĩnh vực chuyên môn.
5 Ưu, nhược điểm dạy học dự án
Gắn kết lý thuyết với thực hành, tư duy và hành động giữa nhà trường và xã hội là yếu tố quan trọng giúp học sinh áp dụng kiến thức từ sách vở vào thực tiễn cuộc sống.
Kích thích động cơ và hứng thú học tập của người học là rất quan trọng Điều này giúp phát huy tính tự lực và trách nhiệm, đồng thời phát triển khả năng sáng tạo cho cả học sinh và giáo viên Ngoài ra, việc này còn nâng cao năng lực đánh giá vấn đề và công việc, tạo ra những trải nghiệm sáng tạo phong phú.
Rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề phức tạp, phát triển tính bền bỉ và kiên nhẫn, cùng với việc nâng cao năng lực làm việc nhóm và quản lý nhóm là rất quan trọng.
Dạy học dự án không hiệu quả trong việc truyền đạt tri thức lý thuyết trừu tượng và hệ thống, cũng như không hỗ trợ tốt cho việc rèn luyện các kỹ năng cơ bản.
Dạy học dự án là một phương pháp bổ sung cần thiết cho các phương pháp dạy học truyền thống, không thể thay thế cho thuyết trình và luyện tập Nó đòi hỏi nhiều thời gian và được xem như một trong những phương pháp dạy học nhằm phát triển năng lực học sinh.
Dạy học dự án cần có các phương tiện vật chất như máy ảnh, phương tiện di chuyển và máy vi tính kết nối mạng Ngoài ra, cần có nguồn lực tài chính hợp lý để chi trả cho các chi phí trong quá trình thực hiện dự án, bao gồm văn phòng phẩm, liên hệ thực hiện dự án và chi phí ăn uống.
Hiện tại, chưa có thang điểm rõ ràng để đánh giá từng thành viên trong nhóm trong quá trình thực hiện dự án Ngoài ra, quy định về việc chấm điểm cho từng học sinh trong nhóm và cách cho điểm dự án cũng chưa được hướng dẫn cụ thể.
6 Quy trình dạy học dự án
Dựa trên nghiên cứu về quy trình dạy học theo dự án, chúng tôi đã xác định những thuận lợi và khó khăn khi áp dụng phương pháp này vào giảng dạy môn Vật lý Từ đó, chúng tôi đề xuất quy trình dạy học theo dự án phù hợp cho môn Vật lý.
Giai đoạn 1: Quyết định vấn đề, hình thành dự án là một bước quan trọng nhưng đầy thách thức Giáo viên và học sinh cần cùng nhau thảo luận để xác định đề tài, tuy nhiên, giáo viên cần có sự định hướng trước cho học sinh Việc gợi ý những vấn đề thực tiễn có thể kích thích trí tò mò của học sinh là rất cần thiết Qua quá trình thảo luận, học sinh có thể đưa ra những ý tưởng táo bạo và hấp dẫn liên quan đến nội dung bài học.
Để đạt được hiệu quả trong giảng dạy, giáo viên cần nắm vững kiến thức và có khả năng liên hệ thực tế, từ đó xâu chuỗi các sự kiện phù hợp với mục tiêu giáo dục mà họ hướng đến.
CƠ SỞ THỰC TIỄN
+ Rèn luyện cho học sinh năng lực trình bày quan điểm của mình trước nhiều người
Xây dựng chuẩn đánh giá dự án là rất quan trọng để phân tích những mặt được và chưa được của học sinh trong quá trình học tập Hiện nay, do không có một chuẩn đánh giá chung, giáo viên cần nghiên cứu kỹ lưỡng để đưa ra một chuẩn đánh giá phù hợp và khách quan Đánh giá thường được xây dựng cho nhóm học sinh và từng học sinh thông qua việc xác định các tiêu chí Các tiêu chí này phụ thuộc vào sản phẩm của dự án và cần đảm bảo tính công bằng, minh bạch và rõ ràng.
Ở giai đoạn này, không chỉ giáo viên mà cả học sinh và những người tham gia khác đều có thể đánh giá quá trình và kết quả của dự án Điều này giúp xác định vai trò và năng lực của từng học sinh, đồng thời rút ra những kinh nghiệm quý báu cho các dự án trong tương lai.
II CƠ SỞ THỰC TIỄN
1 Thực trạng chung Đối với giáo viên: Đã tiếp cận với các phương pháp dạy học tích cực nhưng còn mang tính hình thức, ngại sử dụng thiết bị, chưa thật sự đầu tư kĩ lưỡng Chưa chú trọng phát triển phẩm chất và năng lực cho người học Việc thực hiện các dự án học tập còn ít, khá lúng túng và mang tính hình thức Đối với học sinh: Quen với việc tiếp nhận ghi nhớ, chưa hoạt động tích cực
Học sinh chưa được rèn luyện đầy đủ kỹ năng và chưa áp dụng linh hoạt kiến thức vào thực tiễn, dẫn đến thiếu đam mê và hứng thú với môn Vật lí, một môn khoa học thực nghiệm Sự đầu tư chưa đúng mức vào giáo dục khiến ngày càng ít học sinh lựa chọn các môn khoa học tự nhiên.
Trong xây dựng phân phối chương trình còn ít các chủ đề trải nghiệm
Giáo viên chưa chú trọng cho học sinh thực hiện nhiều dự án học tập
Chương trình giáo dục hiện tại chưa tập trung vào việc khuyến khích học sinh sáng tạo và áp dụng kiến thức vào thực tiễn Việc đổi mới kiểm tra và đánh giá chưa theo kịp với các phương pháp giảng dạy mới, thiếu chú trọng vào việc đánh giá kỹ năng thực hành và ứng dụng thực tế, cũng như chưa đánh giá đầy đủ phẩm chất và năng lực của học sinh.
3 Điều tra thực trạng dạy học dự án tại trường THPT Đông Hiếu
Phát phiếu khảo sát ý kiến giáo viên tại Trường THPT Đông Hiếu nhằm tìm hiểu các vấn đề nghiên cứu đã thu được kết quả đáng chú ý.
Câu 1: Việc sử dụng phương pháp dạy học dự án tại trường diễn ra như thế nào?
Câu 2: Việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm tại trường diễn ra như thế nào?
Việc yêu cầu học sinh hoặc các nhóm học sinh thực hiện các dự án học tập kết hợp với các hoạt động trải nghiệm diễn ra thông qua việc tổ chức các buổi học thực tế, nơi học sinh có thể áp dụng kiến thức vào thực tiễn Các dự án này không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng làm việc nhóm mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện Hơn nữa, việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực, giúp học sinh hiểu rõ hơn về nội dung bài học và phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho tương lai.
Câu 4: Việc yêu cầu học sinh/ các nhóm học sinh khai thác CNTT và các phần mềm trong quá trình học tập diễn ra như thê nào?
Câu 5: Việc sử dụng phương pháp dạy học theo dự án trong dạy học môn Vật lí mang lại hiệu quả như thế nào?
Hiệu quả 0% Ít hiệu quả 11,1%
Tại Trường THPT Đông Hiếu, chúng tôi đã tiến hành phát phiếu khảo sát để thu thập ý kiến của học sinh từ 3 lớp khác nhau nhằm tìm hiểu về các vấn đề nghiên cứu Kết quả thu được cho thấy những thông tin quan trọng liên quan đến nhu cầu và mong muốn của học sinh.
Câu 1: Việc khai thác và thực hiện các dự án học tập trong quá trình học tập diễn ra như thế nào?
Câu 2: Bản thân có mong muốn được tham gia các hoạt động trải nghiệm
Câu 3: Bản thân có mong muốn được tham gia các dự án học tập
Câu 4: Khi thực hiện các dự án học tập và các hoạt động các em cảm thấy như thế nào?
Hào hứng, mong muốn được tham gia 75%
Không hào hứng, ngại tham gia 8,3%
XÂY DỰNG DỰ ÁN HỌC TẬP: "VẬT LÍ TRONG MỘT SỐ NGÀNH NGHỀ"- CHUYÊN ĐỀ HỌC TẬP VẬT LÍ LỚP 10 KNTT
Thiết kế mục tiêu dự án
- Tìm hiểu được các ứng dụng của vật lí trong các ngành nghề và đánh giá được tác động, nêu được triển vọng của ngành đối với địa phương
Vật lý đóng vai trò quan trọng trong nông nghiệp, cơ khí và tự động hóa, như được thể hiện qua chuyến tham quan Trang trại bò sữa TH True Milk, nơi ứng dụng công nghệ hiện đại để nâng cao năng suất Dự án trồng và xuất khẩu rau, hoa nhà kính FVF cũng minh chứng cho việc áp dụng các nguyên lý vật lý trong sản xuất nông sản chất lượng cao Ngoài ra, Nhà máy nước tinh khiết, thảo dược và hoa quả Núi Tiên sử dụng công nghệ tiên tiến để đảm bảo sản phẩm an toàn và hiệu quả, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.
- Thu thập và xử lí thông tin
- Tìm kiếm thông tin trên mạng
- Ứng dụng công nghệ thông tin như sử dụng phần mềm Microsoft Office, … trong học tập
- Viết và trình bày báo cáo trước tập thể
- Vận dụng lí thuyết vào thực tiễn
- Nhận ra vai trò quan trọng của vật lí trong sản xuất nông nghiệp, trong cơ khí và tự động hóa
- Độc lập, tự giác, tự chịu trách nhiệm trước nhóm
- Hứng thú trong quá trình làm dự án
- Học tập tích cực, chủ động, sáng tạo.
Thiết kế bộ câu hỏi định hướng
Bộ câu hỏi hỗ trợ học sinh khi tìm hiểu khái quát ứng dụng của vật lí trong một số ngành nghề
3.1 Ứng dụng của vật lí trong quân sự
Câu 1 Hãy kể tên một số thiết bị quân sự thời xa xưa và cho biết cơ chế hoạt động?
Câu 2 Hãy kể tên một số loại vũ khí được phát triển dựa trên ứng dụng đột phá từ vật lí?
Câu 3 Tìm hiểu nguyên lí hoạt động của súng Để hạn chế hiện tượng súng giật khi bắn người ta làm thế nào?
Câu 4 Nêu nguyên tắc và ứng dụng của Radar trong quân sự?
Máy bay chiến đấu phản lực có tốc độ cao hoạt động dựa trên nguyên lý động lực học, sử dụng động cơ phản lực để tạo ra lực đẩy mạnh mẽ Cơ chế hoạt động của nó bao gồm việc hút không khí vào động cơ, nén lại và đốt cháy nhiên liệu, sau đó xả khí ra ngoài với tốc độ cao, tạo ra lực đẩy Một trong những loại máy bay chiến đấu hiện đại tiêu biểu là F-35 Lightning II, nổi bật với khả năng tàng hình và công nghệ tiên tiến, cho phép thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau trong không chiến.
Câu 6 Các tàu chiến tàu ngầm hoạt động dựa trên các định luật vật lí nào?
Câu 7 Cho biết sự phát triển của vũ khí hạt nhân giai đoạn hiện nay?
Nghiên cứu đột phá trong lĩnh vực vật lý đã đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển các loại vũ khí quân sự hiện đại Những tiến bộ trong công nghệ laser, vật liệu siêu bền và điện từ học đã tạo ra những vũ khí có sức mạnh và độ chính xác cao hơn Các nghiên cứu về năng lượng hạt nhân cũng đã dẫn đến sự ra đời của vũ khí hạt nhân, thay đổi cục diện chiến tranh Ngoài ra, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ thông tin trong quân sự đã nâng cao khả năng chiến đấu và quản lý chiến lược Những phát minh này không chỉ thúc đẩy sự phát triển của quân đội mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến an ninh toàn cầu.
3.2 Ứng dụng của vật lí trong công nghiệp hạt nhân
Câu 1 Năng lượng hạt nhân, công nghệ hạt nhân là gì?
Câu 2 Cho biết nhu cầu sử dụng năng lượng của thế giới hiện nay, con người đã sử dụng năng lượng hạt nhân như thế nào?
Câu 3 Hãy nêu một số ứng dụng công nghệ hạt nhân trong thực tiễn?
Câu 4 Sử dụng các nguồn phóng xạ và các thiết bị hạt nhân trong công nghiệp và nghiên cứu ô nhiễm môi trường như thế nào?
Công nghệ hạt nhân mang lại nhiều lợi ích cho nhân loại, như cung cấp nguồn năng lượng sạch và hiệu quả, nhưng cũng tiềm ẩn những thảm họa nghiêm trọng nếu không được kiểm soát chặt chẽ Việc sử dụng năng lượng hạt nhân cho mục đích không hòa bình có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường, như tai nạn hạt nhân và sự lan rộng của vũ khí hạt nhân, đe dọa an ninh toàn cầu Do đó, việc quản lý và phát triển công nghệ hạt nhân một cách an toàn và có trách nhiệm là vô cùng cần thiết.
3.3 Ứng dụng của vật lí trong kĩ thuật điện tử
Câu 1 Kĩ thuật điện tử là gì, kể tên một số linh kiện điện tử?
Câu 2 Cho biết tầm quan trọng của vật lí trong việc chế tạo các linh kiện điện tử, đặc biệt là các chíp điện tử?
Câu 3 Vai trò của các thiết bị điện tử trong cuộc cách mạng 4.0?
Câu 4 Hãy tìm hiểu hoạt động và cách sử dụng cảm biến lực, nhiệt độ, cường độ dòng điện, hiệu điện thế… tại phòng thực hành vật lí?
Rô bốt thông minh phòng dịch và giàn phơi nông sản thông minh điều khiển qua điện thoại là những sản phẩm khoa học kỹ thuật tiên tiến, hoạt động dựa trên nguyên lý tự động hóa và điều khiển từ xa Rô bốt phòng dịch giúp kiểm soát và ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh thông qua việc tự động quét và khử trùng không gian Trong khi đó, giàn phơi nông sản thông minh cho phép người dùng điều chỉnh và giám sát quá trình phơi nông sản qua ứng dụng điện thoại, tối ưu hóa hiệu quả và tiết kiệm thời gian Cả hai sản phẩm đều thể hiện sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và ứng dụng thực tiễn trong đời sống.
3.4 Ứng dụng của vật lí trong cơ khí, tự động hóa
Câu 1 Kĩ thuật cơ khí, tự động hóa là gì?
Câu 2 Hãy tìm hiểu những ứng dụng trong cơ khí, tự động hóa Đánh giá tác động và triển vọng của ngành đối với khoa học, đời sống?
Máy hút rác trên ao hồ và máy rửa rau quả là những sản phẩm khoa học kỹ thuật ứng dụng nguyên lý hoạt động của lực hút và dòng chảy Máy hút rác sử dụng động cơ để tạo ra lực hút, giúp loại bỏ rác thải và tạp chất trong nước, giữ cho môi trường ao hồ sạch sẽ Trong khi đó, máy rửa rau quả hoạt động dựa trên nguyên lý phun nước và áp lực, giúp làm sạch bùn đất và vi khuẩn bám trên bề mặt thực phẩm Cả hai thiết bị này không chỉ nâng cao hiệu quả công việc mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe con người và môi trường.
3.5 Ứng dụng của vật lí trong thông tin, truyền thông
Câu 1 Mục đích và phương pháp nghiên cứu vật lí vô tuyến là gì?
Một số phát minh quan trọng trong lĩnh vực thông tin liên lạc bao gồm sóng điện từ, diode, radio và tivi Những phát minh này đã cách mạng hóa cách thức con người giao tiếp và truyền tải thông tin Vai trò của vật lý trong sự phát triển của thông tin và truyền thông là vô cùng quan trọng, vì nó cung cấp nền tảng lý thuyết và công nghệ cho các thiết bị và hệ thống truyền thông hiện đại.
Câu 3 Trình bày những hiểu biết của em trong lĩnh vực truyền dữ liệu?
Vật lý đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực thông tin và truyền thông, với các ứng dụng như công nghệ quang học, viễn thông và điện tử Những tiến bộ trong vật lý đã dẫn đến sự phát triển của các thiết bị như điện thoại thông minh, máy tính và mạng internet, giúp kết nối con người trên toàn cầu Triển vọng của ngành này rất lớn, khi nó không chỉ cải thiện khả năng truyền tải thông tin mà còn thúc đẩy nghiên cứu khoa học và công nghệ mới Tác động của vật lý trong đời sống hàng ngày là rõ rệt, từ việc nâng cao chất lượng cuộc sống đến việc tạo ra các giải pháp bền vững cho các thách thức toàn cầu.
3.6 Ứng dụng của vật lí trong khí tượng, thủy văn
Câu 1 Khí tượng học, thủy văn học là gì? Vì sao phải nghiên cứu khí tượng, thủy văn?
Câu 2 Vai trò của vật lí trong dự báo thời tiết?
Câu 3 Vật lí có vai trò gì trong xác định hải lưu, sóng biển, thủy triều?
3.7 Ứng dụng của vật lí trong nông nghiệp
Câu 1: Vật lí học nông nghiệp là gì? Nêu một số công nghệ cao trong nông nghiệp? Ý nghĩa của nó trong nông nghiệp?
Vật lý có nhiều ứng dụng quan trọng trong nông nghiệp, từ việc tối ưu hóa quy trình tưới tiêu đến cải thiện hiệu suất sản xuất thông qua công nghệ cảm biến và tự động hóa Các thiết bị như máy bay không người lái và cảm biến đất giúp nông dân theo dõi tình trạng cây trồng và đất đai một cách hiệu quả Triển vọng của ngành này rất lớn, khi nó không chỉ nâng cao năng suất mà còn giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường Sự kết hợp giữa vật lý và nông nghiệp hứa hẹn sẽ mang lại những giải pháp bền vững, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống và phát triển khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp.
3.8 Ứng dụng của vật lí trong lâm nghiệp
Vật lý có nhiều ứng dụng quan trọng trong lâm nghiệp, từ việc sử dụng công nghệ cảm biến để theo dõi sức khỏe rừng đến việc áp dụng mô hình toán học trong quản lý tài nguyên rừng Triển vọng của ngành này rất lớn, khi nó không chỉ giúp nâng cao hiệu quả trong việc bảo vệ và phát triển rừng mà còn góp phần vào nghiên cứu khoa học về sinh thái và biến đổi khí hậu Tác động của vật lý trong lâm nghiệp không chỉ cải thiện đời sống của cộng đồng mà còn bảo vệ môi trường, tạo ra một tương lai bền vững cho ngành lâm nghiệp.
Câu 2: Vai trò của vật lí trong lâm nghiệp như thế nào?
3.9 Ứng dụng của vật lí trong tài chính
Vật lý có nhiều ứng dụng quan trọng trong kinh tế, từ việc tối ưu hóa quy trình sản xuất đến phát triển công nghệ mới Ngành vật lý không chỉ góp phần nâng cao hiệu suất và chất lượng sản phẩm mà còn thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực như năng lượng, viễn thông và y tế Triển vọng của ngành này rất lớn, khi nó tiếp tục ảnh hưởng tích cực đến khoa học và đời sống hàng ngày, giúp giải quyết các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu và phát triển bền vững Tác động của vật lý đối với kinh tế và xã hội là không thể phủ nhận, khi nó tạo ra những bước tiến quan trọng trong việc cải thiện chất lượng cuộc sống.
Câu 2: Vai trò của vật lí trong tài chính như thế nào?
Thiết kế bài tập dự án cho học sinh
4.1 Thiết kế bài tập dự án
- Tổ chức học tập: Chia lớp thành 04 nhóm, mỗi nhóm cử một nhóm trưởng và một thư ký
Nhóm trưởng sẽ phân công công việc cho các thành viên dựa trên yêu cầu và nội dung của dự án Thư ký có trách nhiệm cập nhật nhật ký làm việc và tổng hợp kết quả thực hiện theo kế hoạch.
Dự án sẽ được thực hiện tại các địa điểm như Trang trại bò sữa TH True Milk, nơi tham quan học tập về ứng dụng vật lý trong nông nghiệp công nghệ cao, cơ khí và tự động hóa Ngoài ra, dự án còn bao gồm việc tìm hiểu về Dự án trồng và xuất khẩu rau củ, hoa nhà kính FVF, cùng với Nhà máy nước tinh khiết, thảo dược và hoa quả Núi Tiên thuộc tập đoàn TH True Milk.
- GV đặt ra yêu cầu học sinh phải thiết kế sản phẩm của dự án là bài thuyết trình Powerpoint, video … đúng với mục tiêu của dự án
4.2 Bộ câu hỏi định hướng xây dựng sản phẩm dự án
Câu 1: Trình bày các ứng dụng của công nghệ tự động hóa trong trang trại bò sữa TH True Milk?
Câu 2: Hãy nêu nguyên tắc hoạt động của hệ thống tưới “Cánh tay khổng lồ”? Ngoài việc tự động tưới nước hệ thống còn làm nhiệm vụ gì?
Câu 3: Cánh đồng cơ giới ở trang trại bò sữa TH True Milk hoạt động như thế nào?
Câu 4: Trang trại đã ứng dụng những công nghệ nào trong chăn nuôi và quản lí đàn? Bò sữa được kẹp chíp ở chân để làm gì?
Các ứng dụng vật lý trong sản xuất nông nghiệp tại trang trại mang lại nhiều lợi ích quan trọng, bao gồm việc tối ưu hóa quy trình tưới tiêu, nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng và cải thiện chất lượng sản phẩm Nhờ vào các công nghệ như cảm biến và hệ thống tự động hóa, nông dân có thể theo dõi và điều chỉnh điều kiện môi trường một cách chính xác, từ đó tăng năng suất cây trồng Triển vọng phát triển cho trang trại và địa phương cũng rất khả quan, khi việc áp dụng các ứng dụng vật lý không chỉ giúp tăng cường sản xuất mà còn góp phần vào sự bền vững và bảo vệ môi trường, tạo ra cơ hội việc làm và thúc đẩy kinh tế địa phương.
Nghiên cứu hệ thống tưới nước tự động tại trang trại bò và dự án trồng rau củ FVF nhằm đề xuất ứng dụng cho các hộ gia đình và cộng đồng địa phương.
Vật lý đóng vai trò quan trọng trong nông nghiệp và tự động hóa, đặc biệt trong dự án trồng và xuất khẩu rau củ và hoa nhà kính FVF tại tập đoàn TH True Milk Ứng dụng của vật lý giúp tối ưu hóa quy trình trồng trọt thông qua việc kiểm soát ánh sáng, nhiệt độ và độ ẩm trong nhà kính, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm Hệ thống tự động hóa cũng được áp dụng để giám sát và điều chỉnh các yếu tố môi trường, giúp tiết kiệm thời gian và công sức cho người nông dân.
Câu 8: Nêu nguyên lí hoạt động của “Hệ thống tưới bón kiểm soát dưỡng chất” khi tham quan FVF tại tập đoàn TH True Milk?
Câu 9: Nêu nguyên lí hoạt động của nhà máy sơ chế rau củ và công nghệ đóng gói khi tham quan FVF tại tập đoàn TH True Milk?
Việc VFF áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc cho tất cả sản phẩm đánh dấu bước tiến quan trọng, khi trở thành đơn vị đầu tiên tại Việt Nam sở hữu hệ thống truy xuất nguồn gốc đồng bộ đa nền tảng Điều này không chỉ nâng cao tính minh bạch trong quản lý sản phẩm mà còn góp phần xây dựng niềm tin cho người tiêu dùng, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững trong ngành công nghiệp.
Nhà máy sản xuất sữa, nước tinh khiết, thảo dược và hoa quả Núi Tiên của Tập đoàn TH True Milk có quy mô lớn và công suất cao, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ ngày càng tăng của thị trường.
Tự động hóa đóng vai trò quan trọng trong dây chuyền sản xuất của nhà máy sữa, nước tinh khiết, thảo dược và hoa quả Núi Tiên thuộc Tập đoàn TH True Milk Việc áp dụng công nghệ tự động giúp nâng cao hiệu suất sản xuất, đảm bảo chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa quy trình vận hành Tập đoàn TH True Milk cam kết mang đến những sản phẩm an toàn và chất lượng cao cho người tiêu dùng thông qua việc hiện đại hóa dây chuyền sản xuất.
Việc áp dụng tự động hóa trong sản xuất tại Tập đoàn TH True Milk không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương Sự chuyển mình này góp phần thúc đẩy nền kinh tế địa phương và nâng cao chất lượng sản phẩm sữa, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong cả nước Hơn nữa, tự động hóa giúp cải thiện quy trình sản xuất, giảm thiểu lãng phí và bảo vệ môi trường, từ đó tạo ra một mô hình phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Thiết kế tài liệu hỗ trợ học sinh
- Sách chuyên đề học tập vật lí 10 KNTT
-Tìm kiếm www.google.com.vn với từ khóa: ứng dụng vật lí trong nông nghiệp, trang trại bò sữa TH True Milk, …
- Các trang Web để tìm hiểu các nội dung liên quan:
+ Htps://www.thmilk.vn/cau-chuyen-that-th/
+ https://www.thmilk.vn/trang-trai/
+ Https://vietjack.me/chuyen-de-vat-li-10-bai-3-gioi-thieu-cac-ung-dung-cua- vat-li-trong-mot-70554.html
I'm sorry, but I can't access external links However, if you provide me with the main points or paragraphs from the article, I can help you rewrite them while ensuring they are coherent and SEO-friendly.
- Kế hoạch hỗ trợ bài trình diễn đa phương tiện:
+ Cung cấp một số slide mẫu
+ Một số lưu ý khi trình bày và phản biện.
Thiết kế các tiêu chí đánh giá và phản hồi
Tiêu chí 1: Tiêu chí đánh giá bài trình chiếu
Mỗi tiêu chí tối đa là 2 điểm Tổng điểm tối đa đạt được: 10 điểm
Tiêu chí 2 điểm 1.5 điểm 1 điểm 0.5 điểm
1 Nội dung Đảm bảo tính chính xác, hệ thống, vận dụng được kiến thức cơ bản và khai thác được từ nhiều nguồn thông tin Đảm bảo tính chính xác, vận dụng được kiến thức cơ bản, khai thác được từ nhiều nguồn thông tin Đảm bảo tính chính xác, việc vận dụng kiến thức cơ bản chưa đầy đủ, thông tin còn sơ sài
Nội dung chưa chính xác, không vận dụng được kiến thức cơ bản, thông tin còn sơ sài
- Các tranh ảnh sử dụng đúng mục đích và lựa chọn kĩ càng, font chữ, màu chữ, cỡ chữ hợp lí
- Các slide dễ hiểu, được sắp xếp hợp lí, làm nổi bật nội dung
- Các tranh ảnh được sử dụng đúng mục đích, font chữ khá rõ ràng
- Các slide dễ hiểu, sắp xếp hợp lí, không quá tải
- Nhiều tranh ảnh sử dụng không chính xác, có một số font chữ khó đọc
- Các slide dễ hiểu, không quá tải
- Không có tranh ảnh minh họa, font chữ khó đọc
- Cấu trúc các slide không rõ ràng, sắp xếp không hợp lí
3 Sử dụng công nghệ thông tin
Khai thác được nhiều tính năng của chương trình
Khai thác được một số ít tính năng của chương trình
Không khai thác được các tính năng của chương trình
Dùng sai chương trình và ứng dụng
- Có bằng chứng làm việc nhóm chặt chẽ
- Các thành viên phân công và chia sẻ công việc rõ ràng
- Có bằng chứng làm việc nhóm chặt chẽ
- Phân công và chia sẻ công việc tương đối rõ ràng
- Có bằng chứng làm việc theo nhóm
- Có phân công nhưng hiệu quả công việc chưa cao
- Chưa có bằng chứng làm việc theo nhóm
- Phân công không rõ ràng và chưa đạt hiệu quả
Tiêu chí 2 điểm 1.5 điểm 1 điểm 0.5 điểm
Trình bày bài thuyết trình
- Thuyết trình rõ ràng, trình bày sáng tạo
- Trả lời tốt các câu hỏi khi thảo luận
- Giọng thuyết trình rõ ràng, mạch lạc
- Trả lời khá tốt các câu hỏi khi thảo luận
- Giọng thuyết trình hơi khó nghe
- Trả lời được các câu hỏi khi thảo luận
- Giọng thuyết trình khó nghe, khó hiểu
- Không trả lời được các câu hỏi thảo luận
Tiêu chí 2: Tiêu chí đánh giá hoạt động nhóm
Mỗi tiêu chí tối đa là 2 điểm Tổng điểm tối đa đạt được: 10 điểm
Tham gia đầy đủ và chăm chỉ làm việc trên lớp
Tham gia đầy đủ, chăm chỉ, làm việc trên lớp hầu hết thời gian
Tham gia nhưng thường lãng phí thời gian và ít khi làm việc
Tham gia nhưng thực hiện những công việc không liên quan
Lắng nghe cẩn thận các ý kiến của những người khác
Thường lắng nghe cẩn thận các ý kiến của những người khác Đôi khi không lắng nghe các ý kiến của những người khác
Không lắng nghe ý kiến của những người khác
3 Sự phản hồi Đưa ra sự phản hồi chi tiết có tính xây dựng khi cần thiết Đưa ra sự phản hồi có tính xây dựng khi cần thiết Đưa ra sự phản hồi có tính xây dựng nhưng lời chú thích chưa thích hợp Đưa ra sự phản hồi không có ích
Tôn trọng những thành viên khác và chia sẻ công việc một cách công bằng
Thường tôn trọng những thành viên khác và chia sẻ công việc một cách công bằng
Thường tôn trọng những thành viên khác và không chia sẻ công việc một cách công bằng
Không tôn trọng những thành viên khác và không chia sẻ công việc một cách công bằng
Hoàn thành công việc được
Thường hoàn thành công việc
Không hoàn thành nhiệm vụ
Không hoàn thành nhiệm vụ
Cần điều chỉnh xếp thời gian giao đúng hạn để không làm đình trệ tiến triển công việc của nhóm Việc giao đúng thời gian giúp nhóm hoạt động hiệu quả hơn và tránh phải điều chỉnh hoặc thay đổi thường xuyên.
Tổ chức hoạt động dạy học theo dự án
- Thời gian thực hiện dự án : 2 tuần
Thời gian Giáo viên Học sinh
Giai đoạn tiền dự án
- Giới thiệu dự án, ý tưởng, mục tiêu
- Lập các nhóm dự án Mỗi dự án giao cụ thể học sinh trình bày khái quát về ngành nghề nào
- Giới thiệu chung sơ bộ các về dự án và cung cấp câu hỏi định hướng, bài tập dự án
- Giới thiệu cách đánh giá dự án
- Hướng dẫn học sinh một số phương pháp làm việc nhóm và thuyết trình hiệu quả
- Gợi ý cho học sinh một số tài liệu, trang web liên quan
- Nghe giáo viên giới thiệu và thảo luận các ý tưởng
- Bầu ra nhóm trưởng, thư kí
- Mỗi nhóm nhận dự án
- Dựa trên bộ câu hỏi định hướng và bài tập dự án, các nhóm học sinh tự tìm hiểu và chuẩn bị nội dung
- Ngồi nghe, lấy phiếu đánh giá
- Tìm hiểu tài liệu và khai thác thông tin qua các trang Web và tài liệu
Giai đoạn thực hiện dự án
- Duyệt sản phẩm khái quát tìm hiểu ứng dụng trong ngành nghề của mỗi nhóm
- Tổ chức tham quan học tập tại tập đoàn TH True Milk
- Tìm hiểu tài liệu và khai thác thông tin qua các trang Web và tài liệu
- Tham quan học tập tại tập đoàn TH True Milk
Thời gian Giáo viên Học sinh
- Hướng dẫn cách đánh giá và chọn lọc thông tin
- Theo dõi tiến độ làm việc của các nhóm qua trưởng nhóm
- Giải quyết những thắc mắc của các nhóm
- Kiểm tra tiến trình làm việc, từ đó đốc thúc, khuyến khích, định hướng trọng tâm làm việc của từng nhóm học sinh
- Hoàn thành và báo cáo sản phẩm, thời gian: mỗi nhóm 8 phút
- Đánh giá các sản phẩm dự án
- Củng cố kiến thức cho học sinh
- Đã hoàn thành việc tìm kiếm tài liệu dưới dạng văn bản
- Chuẩn bị một số câu hỏi cần được giải quyết
- Làm việc nhóm hoàn thành bài trình diễn Powerpoint
- Cả lớp thảo luận, phản biện
- Ghi lại kiến thức cần thiết
- Các nhóm trình bày sản phẩm dự án
- Thảo luận và phản biện.
Một số hình ảnh và kết quả đạt được khi thực hiện dự án
Hình ảnh học sinh lớp 10C 9 , 10C 10 tham quan học tập tại nhà máy sữa TH True
Milk tại Nghĩa Sơn, Nghĩa Đàn, Nghệ An
Hình ảnh học sinh lớp 10C 9 , 10C 10 tham quan học tập tại Trang trại bò sữa TH
True Milk tại Nghĩa Sơn, Nghĩa Đàn, Nghệ An
Học sinh lớp 10C3 đã có chuyến tham quan học tập tại Hợp tác xã công nghệ cao Nông Thịnh, nằm ở Xóm 8, xã Nghĩa Thuận, Thị xã Thái Hòa, Nghệ An.
Một số hình ảnh học sinh lớp 10C 5 tham quan học tập tại phòng thực hành Vật lí trường THPT Đông Hiếu
Một số hình ảnh học sinh lớp 10C 5 tham quan cửa hàng sửa chữa điện của anh Cường tại xóm 8 xã Nghĩa Thuận - Thị xã Thái Hòa (cách trường 500 mét).
Một số hình thành học sinh báo cáo kết quả tại lớp
KHẢO SÁT
1 Mục đích, nội dung và phương pháp khảo sát
Khảo nghiệm được thực hiện để xác định tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đã đề xuất trong đề tài, từ đó hoàn thiện các biện pháp sao cho phù hợp với thực tiễn.
1.2 Nội dung khảo sát thời gian khảo sát
Nội dung khảo sát tập trung vào 02 vấn đề chính sau:
Các giải pháp như dạy học dự án trong phần "Ứng dụng vật lý trong các ngành nghề" là rất cần thiết cho việc nghiên cứu hiện nay.
- Các giải pháp được đề xuất có khả thi đối với học sinh khi thực hiện các dự án hay không?
Thời gian tiến hành khảo nghiệm: tháng 12/2022
- Các giáo viên trong thuộc địa bàn thị xã Thái Hòa, tỉnh Nghệ An Tổng hợp số lượng giáo viên đã khảo sát:
TT Đối tượng Số lượng
1.4 Phương pháp khảo sát và thang đánh giá Để tiến hành khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất, tác giả xây dựng phiếu trưng cầu ý kiến theo hai tiêu chí: tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp Thực hiện đánh giá các tiêu chí theo 4 mức độ từ cao đến thấp và được lượng hoá bằng điểm số
+ Tính cần thiết: Rất cần thiết (4 điểm); Cấp thiết (3 điểm); ít cấp thiết (2 điểm); Không cần thiết (1 điểm)
+ Tính khả thi: Rất khả thi (4 điểm); Khả thi (3 điểm); ít khả thi (3 điểm); Không khả thi (1 điểm)
Sau khi nhận kết quả, chúng tôi tiến hành phân tích và xử lý số liệu trên bảng thống kê, tính tổng điểm (∑) và điểm trung bình (X), đồng thời vẽ đồ thị của các biện pháp.
28 pháp đã được khảo sát bằng phần mềm Microsoft Exel, sau đó xếp theo thứ bậc để nhận xét, đánh giá và rút ra kết luận
2 Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp
2.1 Khảo sát sự cấp thiết của các giải pháp đã đề xuất Đánh giá sự cấp thiết của các giải pháp đề xuất
Rất cấp thiết Cần thiết Ít cấp thiết
SL Điểm SL Điểm SL Điểm SL Điểm
Giải pháp 1: Thực hiện dự án học tập trong dạy học chuyên đề: "Vật lí trong một số ngành nghề" -
Chuyên đề học tập vật lí 10 nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh ở trường
Giải pháp 2 đề xuất kết hợp dạy học dự án với các hoạt động trải nghiệm trong chuyên đề "Vật lí trong một số ngành nghề" Phương pháp này không chỉ giúp học sinh hiểu sâu về vật lí mà còn tạo cơ hội cho các em áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng tư duy và sáng tạo trong học tập.
10 nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và hình thành phẩm chất, năng lực cho học
Giải pháp 3: Bộ câu hỏi định hướng và bài tập dự án học tập:
"Vật lí trong một số ngành nghề" -
Chuyên đề học tập vật lí 10 nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh ở trường
Từ số liệu thu được ở bảng trên và thông qua biểu đồ, chúng tôi rút ra được một số nhận xét sau:
Các giải pháp mà chúng tôi đề xuất trong việc áp dụng sáng kiến kinh nghiệm cho thấy việc thực hiện các dự án trong dạy học chuyên đề "Vật lí trong một số ngành nghề" là rất cần thiết Chuyên đề học tập Vật lí 10 không chỉ giúp phát huy tính tích cực và chủ động của học sinh mà còn góp phần hình thành phẩm chất và năng lực cần thiết cho các em.
Điểm số cao ở mức độ 4 và 3 cho thấy hầu hết các em nhận thức được tầm quan trọng lớn của việc áp dụng phương pháp dạy học dự án trong các chuyên đề học tập và sự kết hợp.
Giải pháp 1 Giải pháp 2 Giải pháp 3 Điểm trung bình
Biểu đồ khảo sát tính cấp thiết của các giải pháp
30 với hoạt động trải nghiệm, công nghệ thông tin trong các dạy học dự án là rất cần thiết và mang lại hiệu quả cao
2.1 Khảo sát tính khả thi của các giải pháp đề xuất
Rất khả thi Khả thi Ít khả thi Không khả thi
SL Điểm SL Điểm SL Điểm SL Điểm
Giải pháp 1: Thực hiện dự án học tập trong dạy học chuyên đề: "Vật lí trong một số ngành nghề" -
Chuyên đề học tập vật lí 10 nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh ở trường THPT hiện nay.
Giải pháp 2: Kết hợp dạy học dự án với các hoạt động trải nghiệm trong dạy học chuyên đề: "Vật lí trong một số ngành nghề" -
Chuyên đề học tập vật lí 10 nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh ở trường THPT hiện nay.
Giải pháp 3: Sử dụng bộ câu hỏi định hướng và bài tập dự án học tập "Vật lí trong một số ngành nghề" trong chuyên đề học tập vật lí 10 nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh và hình thành phẩm chất, năng lực cần thiết cho học sinh ở trường THPT hiện nay.
Từ số liệu thu được ở bảng trên và thông qua biểu đồ chúng tôi rút ra được một số nhận xét sau:
Bảng đánh giá và biểu đồ cho thấy mức độ 3 và 4 chiếm tỷ lệ lớn trong sự đánh giá của học sinh, chứng tỏ tính khả thi cao của đề tài Các dự án học tập trong chuyên đề "Vật lí trong một số ngành nghề" tại trường THPT đã mang lại hiệu quả tích cực, phát huy tính chủ động và hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh.
Giải pháp 1 Giải pháp 2 Giải pháp 3 Điểm trung bình
MỐI QUAN HỆ GIỮA TÍNH CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI
Tính cần thiết Tính khả thi
Các dự án học tập trong chuyên đề "Vật lí trong một số ngành nghề" tại trường THPT đã giúp học sinh tăng cường sự đam mê và hứng thú trong việc học Thông qua các tiết trải nghiệm, chất lượng giáo dục phổ thông được nâng cao, góp phần vào sự thành công của chương trình học.