Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu về lý luận và thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy chủ đề Lực và chuyển động tại trường THPT Quỳ Hợp 2 đã chỉ ra rằng việc khai thác thí nghiệm và áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại là cần thiết Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy chủ đề này sẽ giúp học sinh hiểu rõ bản chất và tích cực hơn trong việc tiếp thu kiến thức, từ đó cải thiện kết quả học tập về Lực và chuyển động.
Đánh giá những thành tựu và hạn chế trong quá trình giảng dạy là cần thiết để nâng cao chất lượng và hiệu quả của các giờ học, đồng thời rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu.
Tạo hứng thú cho học sinh đam mê nghiên cứu, chế tạo các sản phẩm đơn giản phục vụ cho việc học vật lý và cuộc sống hàng ngày.
Nhiệm vụ nghiên cứu
Trong bối cảnh hiện nay, việc xác định cơ sở khoa học là rất quan trọng, đồng thời cần phải đổi mới phương pháp dạy học để khuyến khích tính chủ động và sáng tạo của học sinh Việc áp dụng hiệu quả các kỹ thuật dạy học sẽ giúp hoàn thành mục tiêu chương trình trong giờ học.
Nghiên cứu lý luận về các biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chủ đề Lực và chuyển động, bao gồm việc sử dụng phần mềm hỗ trợ và áp dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học hiện đại, phù hợp với mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Khảo sát và đánh giá thực trạng sử dụng thiết bị dạy học tại trường THPT Quỳ Hợp 2, cùng với việc ứng dụng công nghệ thông tin và áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại, đặc biệt trong việc giảng dạy các lực thường gặp.
Thiết kế và tổ chức dạy học 2 giáo án mẫu trong chủ đề phương pháp dạy học hiện đại
Học sinh tự làm một số sản phẩm đơn giản khi học vật lý (Chế tạo dù, bập bênh hình ảnh ở phần phụ lục)
1.3 Đối tương và phạm vi nghiên cứu
-Chủ đề các lực và chuyển động trong chương trình Vật lý 10
- Phương pháp nghiên cứu để áp dụng kiến thức chủ đề Lực và chuyển động
-Chế tạo sản phầm dù ,cầu bập bênh sau khi hoàn thành chủ đề “Lực và chuyển động”
Học sinh khối 10 do tôi dạy tại trường THPT Quỳ Hợp 2
Liên quan đến kiến thức một số môn học:
-Vật Lý: Lực và chuyển động
- Toán học: Sử dụng các phép toán để tính toán
- Tin học: Tạo slide, quay video
-Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết, nghiên cứu tài liệu -Tiến hành thu thập tài liệu qua sách, báo, các văn bản liên quan đến đề tài
Trên cơ sở đó để phân tích, tổng hợp và rút ra những vấn đề cần thiết của đề tài
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp xử lý thông tin
- Phương pháp phân tích tổng hợp, kiểm tra đánh giá kết quả
Phương pháp quan sát và khảo sát thực tế là những công cụ quan trọng trong việc tổng kết và rút kinh nghiệm Các phương pháp này bao gồm thực nghiệm sư phạm, điều tra, khảo sát, quan sát sản phẩm, và trao đổi ý kiến từ giáo viên cũng như học sinh Việc thu thập ý kiến góp ý từ giáo viên và điều tra ý kiến học sinh giúp nâng cao chất lượng giáo dục và cải thiện phương pháp giảng dạy.
1.5 Tính mới của đề tài:
- Xác định rõ các bước trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động trải nghiệm trong dạy học Vật lý ở trường THPT Quỳ Hợp 2
Tạo sự tò mò và hứng thú cho học sinh là điều quan trọng khi các em tự tay sản xuất những sản phẩm đơn giản trong quá trình học Vật lý tại trường THPT Quỳ Hợp 2.
-Thiết kế 2 giáo án mẫu trong chủ đề các lực thường gặp theo phương pháp dạy học tích cực
-Học sinh tự trải nghiệm khi tạo sản phẩm từ vật liệu dễ kiếm khi học vật lý,
Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm cho giáo viên tham khảo, nhằm kiểm chứng tính khả thi của đề tài Học sinh sẽ áp dụng kiến thức Vật lý vào thực tiễn và thực hiện quy trình chế tạo sản phẩm như “Dù” và “Cầu bập bênh” từ những vật liệu đơn giản, dễ kiếm.
PHẦN 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY
HỌC MÔN VẬT LÝ 10 THPT
1 Một số khái niệm cơ bản
1.1 Khái niệm về thiết bị dạy học
Trong công tác dạy học, ngoài sách giáo khoa và cơ sở vật chất, thầy trò cần sử dụng các phương tiện như học cụ, giáo cụ trực quan và đồ dùng dạy học Hiện nay, thuật ngữ "thiết bị dạy học" được sử dụng để chỉ chung cho các loại phương tiện này Có nhiều định nghĩa khác nhau về thiết bị dạy học.
Theo Trần Kiểu và Vũ Trọng Rỹ, TBDH là thuật ngữ chỉ vật thể hoặc tập hợp đối tượng mà giáo viên sử dụng để điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh Đối với học sinh, TBDH là nguồn tri thức giúp lĩnh hội các khái niệm, định luật và thuyết khoa học, từ đó hình thành kỹ năng và kỹ xảo, phục vụ cho mục đích dạy học và giáo dục.
Theo Thái Văn Thành, TBDH bao gồm nhiều yếu tố như vật liệu, mẫu vật mô hình, tranh ảnh, bản đồ, dụng cụ thí nghiệm, dụng cụ lao động dạy nghề, hóa chất, phim đèn chiếu, băng đĩa ghi âm, ghi hình, phần mềm dạy học và vườn trường.
Theo Lotx Klinbơ (Đức), TBDH (đồ dùng dạy học) là những phương tiện vật chất thiết yếu cho giáo viên và học sinh, giúp tổ chức và thực hiện hiệu quả quá trình giáo dục trong các môn học và cấp học khác nhau.
Theo Bách khoa toàn thư Việt Nam, TBDH là vật thể hoặc tập hợp vật thể mà giáo viên và học sinh sử dụng trong quá trình dạy học Mục đích của TBDH là nâng cao hiệu quả giảng dạy, giúp học sinh hiểu rõ các khái niệm, định luật và hình thành kỹ năng, kỹ xảo cần thiết.
Theo điều 1 về quy chế thiết bị giáo dục của Bộ Giáo dục (41/2000/ QĐ-
Thiết bị giáo dục bao gồm các công cụ phục vụ giảng dạy và học tập tại lớp học, thiết bị phòng thí nghiệm, dụng cụ thể dục thể thao, thiết bị âm nhạc - mỹ thuật, cùng với các thiết bị khác trong xưởng trường, vườn trường và phòng truyền thống Những thiết bị này đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy và học, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện.
Thiết bị dạy học là hệ thống các đối tượng vật chất và phương tiện kỹ thuật mà giáo viên và học sinh sử dụng trong quá trình giảng dạy, nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục.
1.2 Khái niệm công nghệ thông tin
Công nghệ thông tin là lĩnh vực đào tạo chuyên sâu về việc sử dụng máy tính và phần mềm để quản lý, xử lý và phân phối dữ liệu thông tin Ngành này cũng tập trung vào việc trao đổi, lưu trữ và chuyển đổi dữ liệu dưới nhiều hình thức khác nhau.
2 Vai trò của thực hành thí nghiệm
Thí nghiệm thực hành là phương pháp học tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên, trong đó học sinh sử dụng thiết bị để tiến hành thí nghiệm Mục đích của thí nghiệm là làm rõ và khẳng định các vấn đề lý thuyết đã được trình bày, từ đó củng cố và đào sâu kiến thức đã học, cũng như áp dụng lý luận để nghiên cứu các vấn đề thực tiễn.
