Kiến thức, thực hành phòng chống dịch covid 19 của các lái xe xuất, nhập cảnh tại cửa khẩu quốc tế lao bảo, huyện hướng hóa, tỉnh quảng trị năm 2022 và một số yếu tố liên quan

TRẦN VĂN CAO KIẾN THỨC, THỰC HÀNH PHÒNG CHỐNG DỊCH COVID-19 CỦA CÁC LÁI XE XUẤT, NHẬP CẢNH TẠI CỬA KHẨU QUỐC TẾ LAO BẢO, HUYỆN HƯỚNG HÓA, TỈNH QUẢNG TRỊ NĂM 2022 VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN Q

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO – BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG

TRẦN VĂN CAO

KIẾN THỨC, THỰC HÀNH PHÒNG CHỐNG DỊCH COVID-19 CỦA CÁC LÁI XE XUẤT, NHẬP CẢNH TẠI CỬA KHẨU QUỐC TẾ LAO BẢO, HUYỆN HƯỚNG HÓA, TỈNH QUẢNG TRỊ NĂM 2022 VÀ

MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN

LUẬN VĂN THẠC SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG

Mã số: 8720701

HÀ NỘI, 2022HUPH

TRẦN VĂN CAO

KIẾN THỨC, THỰC HÀNH PHÒNG CHỐNG DỊCH COVID-19 CỦA CÁC LÁI XE XUẤT, NHẬP CẢNH TẠI CỬA KHẨU QUỐC TẾ LAO BẢO, HUYỆN HƯỚNG HÓA, TỈNH QUẢNG TRỊ NĂM 2022 VÀ

MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN

LUẬN VĂN THẠC SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG

Mã số: 8720701

Người hướng dẫn khoa học: TS Lê Thị Kim Ánh

HÀ NỘI, 2022HUPH

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp

đỡ tận tình của thầy cô giáo, đồng nghiệp, bạn bè và gia đình

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, phòng Quản lý Đào tạo, các thầy

cô Trường Đại học Y tế công cộng đã có nhiều công sức đào tạo, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn đến PGS.TS Lê Thị Kim Ánh đã tận tình giúp đỡ, hỗ trợ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Trị cùng các bạn đồng nghiệp nơi tôi đang công tác đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu làm luận văn

Sau cùng tôi xin bảy tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các bạn trong lớp Thạc sỹ Y tế Công cộng khóa 24 và người thân trong gia đình đã cùng tôi chia sẻ những khó khăn

và dành cho tôi những tình cảm, động viên quý báu trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này./

Quảng Trị, tháng 10 năm 2022

HUPH

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC CÁC BẢNG iv

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ v

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

1.1 Đại cương về COVID-19 4

1.1.1 Định nghĩa 4

1.1.2 Cấu trúc của virus 4

1.1.3 Hệ sinh thái CORONA VIRUS 5

1.1.4 Cơ chế nhân lên trong vật chủ 6

1.1.5 Các bệnh lý do VIRUS CORONA 6

1.2 Tình hình dịch bệnh COVID-19 trên thế giới và tại Việt Nam 7

1.2.1 Trên thế giới 7

1.2.2 Tại Việt Nam 9

1.3 Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thực hành của người lái xe 17

KHUNG LÝ THUYẾT: 22

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 23

2.1 Đối tượng nghiên cứu 23

2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 23

2.2.1 Thời gian nghiên cứu 23

2.2.2 Địa điểm nghiên cứu 23

2.3 Thiết kế nghiên cứu 23

2.4 Cỡ mẫu 23

2.5 Phương pháp thu thập số liệu 24

HUPH

2.6 Các biến số nghiên cứu 24

2.8 Phương pháp phân tích số liệu 26

2.9 Vấn đề đạo đức của nghiên cứu 26

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 27

3.1 Thông tin chung về cơ sở 27

3.2 Kiến thức, thực hành phòng chống dịch COVID-19 của người lái xe xuất, nhập cảnh qua cửa khẩu Lao Bảo 29

Chương 4: BÀN LUẬN 45

KẾT LUẬN 52

KHUYẾN NGHỊ 53

TÀI LIỆU THAM KHẢO 54

PHỤ LỤC 57

Phụ lục 1: Phiếu phỏng vấn lái xe xuất nhập cảnh tại cửa khẩu Lao Bảo 57

Anh/chị hãy cho biết thời điểm bổ sung để vệ sinh tay khi làm việc của người lái xe xuất, nhập cảnh 62

Phụ lục 2: Biến số nghiên cứu 65

HUPH

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1 Đặc điểm chung ĐTNC (n = 181) 27

Bảng 3.2 Kiến thức về đường lây của bệnh COVID-19 29

Bảng 3.3 Kiến thức về các khoảng cách tiếp xúc với người bệnh COVID-19 30

Bảng 3.4 Kiến thức về các biện pháp phòng, chống COVID-19 31

Bảng 3.5 Kiến thức về các triệu chứng của bệnh 32

Bảng 3.6 Kiến thức về yêu cầu phòng, chống dịch đối với người nhập cảnh vào Việt Nam 33

Bảng 3.7 Phương tiện sử dụng trong thực hành rửa tay của người lái xe 37

Bảng 3.8 Thực hành phòng chống COVID-19 trong quá trình di chuyển của người lái xe 37

Bảng 3.9 Thực hành theo khuyến cáo của Bộ Y tế trong quá trình giao lưu hàng hóa 38 Bảng 3.10 Các rào cản trong việc thực hành phòng chống COVID-19 40

Bảng 3.11: Mối liên quan giữa các yếu tố cá nhân của người lái xe với kiến thức chung về phòng chống COVID-19 41

Bảng 3.12: Mối liên quan giữa các rào cản về PC 19 và kiến thức PC COVID-19 42

Bảng 3.13: Mối liên quan giữa các yếu tố cá nhân của người lái xe với thực hành phòng chống COVID-19 43

Bảng 3.14: Mối liên quan giữa kiến thức về PC 19 và thực hành PC COVID-19 44

Bảng 3.15: Mối liên quan giữa các rào cản về PC COVID-19 và thực hành PC COVID-19 44

HUPH

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1 Tổng hợp kiến thức về phòng chống COVID-19 của người lái xe 35Biểu đồ 3.2 Thực hành vệ sinh bàn tay của người lái xe xuất, nhập cảnh 35Biểu đồ 3.3 Thực hành vệ sinh tay trong quá trinh làm việc 36Biểu đồ 3.4 Tổng hợp chung đánh giá về thực hành phòng chống COVID-19 của người lái xe 39

HUPH

TÓM TẮT NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu kiến thức, thực hành phòng chống dịch COVID-19 của các lái xe xuất, nhập cảnh tại cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị được tiến hành từ tháng 01 đến tháng 07/2022 trên địa tỉnh Quảng Trị với 02 mục tiêu: (1)

Mô tả kiến thức, thực hành phòng chống dịch COVID-19 và (2) Xác định một số yếu

tố liên quan đến kiến thức, thực hành phòng chống dịch COVID-19 của người lái xe xuất nhập cảnh tại cửa khẩu Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị năm 2022

Nghiên cứu sử dụng thiết kế cắt ngang phân tích, chọn mẫu thuận tiện các lái xe xuất nhập cảnh qua cửa khẩu Lao Bảo có hộ chiếu là quốc tịch Việt Nam trong thời gian nghiên cứu là 181 lái xe Số liệu được thu thập qua bộ câu hỏi phát vấn được thiết

kế sẵn Số liệu được nhập trên phần mềm Epidata 3.1 và được phân tích bằng phần mềm SPSS 20.0

Kết quả nghiên cứu cho thấy kiến thức phòng chống COVID-19 của người lái xe xuất nhập cảnh tại cửa khẩu Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị năm 2022 đạt 36,5% Thực hành phòng chống COVID-19 của người lái xe xuất nhập cảnh tại cửa khẩu Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị năm 2022 đạt 13,3% Nghiên cứu cho thấy có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa kiến thức với thực hành của người lái xe về phòng chống COVID-19 Người lái xe có kiến thức đạt thì có thực hành đạt cao hơn 6,8 lần so với người lái xe

có kiến thức không đạt về phòng chống COVID-19 (OR=6.8; KTC 95%: 2,54-18,23) Nghiên cứu khuyến nghị cần chú trọng tăng cường các biện pháp truyền thông như phát các chương trình phòng chống dịch bệnh COVID-19 trên các màn hình tivi

cỡ lớn tại cửa khẩu vì các chương trình này có âm thanh vui nhộn nên sẽ thu hút được đối tượng người lái xe chú ý lắng nghe Các công ty vận tải tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phòng chống dịch bệnh COVID-19 cho các lái xe 02 lần/

01 tháng nhằm nâng cao tỷ lệ người lái xe có kiến thức đúng về phòng chống dịch bệnh COVID-19

HUPH

ĐẶT VẤN ĐỀ

COVID-19 là một bệnh truyền nhiễm do một loại coronavirus mới phát hiện gây ra Đại dịch COVID-19 đang tiếp tục diễn biến khó lường trên thế giới cũng như tại Việt Nam Theo thống kê của Tổ chức y tế thế giới (WHO) số ca mắc mới trên toàn cầu đang gia tăng tính đến ngày 13 tháng 11 năm 2021 có 252.785.847 ca nhiễm COVID-19, số ca đã được điều trị khỏi 228.692.780, số ca tử vong do COVID-19 đã lên tới 5.098.391(1) Tại Việt Nam tính đến ngày 13/11/2021 số ca nhiễm COVID-19 đã tăng lên tới 1.009.879 ca, số ca tử vong là 22.930 ca và tại tỉnh Quảng Trị tính đến ngày 13/11/2021 có 580 ca mắc COVID-19, số ca đã điều trị khỏi là 29 ca, số ca tử vong do COVID-19 là 02 ca (2)

Hệ thống giao thông công cộng phổ biến liên quan đến không gian chung và liên hệ chặt chẽ giữa những người đi làm, lái xe và những người tham gia giao thông khác Điều này đặc biệt đúng ở các khu đô thị, nơi có mật độ dân số và một

số nơi có hoạt động kinh tế cao Hệ thống giao thông công cộng có thể tạo điều kiện

và đẩy nhanh việc truyền COVID-19 Ngoài ra, do khả năng lây lan gián tiếp của COVID-19, mối lo ngại không chỉ là bệnh lây lan giữa những người đi lại tiếp xúc gần mà còn giữa người lái xe và những người tiếp xúc gần (3)

Quảng Trị là tỉnh giáp với biên giới có cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và La Lay đều có đường biên giới chung với đất nước Lào nơi đang có những ca mắc COVID-

19 lây nhiễm trong cộng đồng Vì vậy, vấn đề siết chặt y tế, kiểm soát lưu thông qua lại khu vực Cửa khẩu vào thời điểm tháng 09/2021 được các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh thực hiện hết sức nghiêm ngặt Tuy kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo phòng, chống dịch nhưng 9 tháng đầu năm 2021 lượng phương tiện xuất, nhập cảnh qua Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo tăng 31% so với cùng kỳ năm ngoái, trung bình mỗi ngày 300-400 lượt phương tiện được thông quan Để đảm bảo vừa phòng, chống dịch vừa thúc đẩy xuất nhập khẩu hàng hóa, lực lượng chức năng tại Cửa khẩu quốc

tế Lao Bảo đã hướng dẫn doanh nghiệp chủ động tăng cường lái xe để trung chuyển hàng hóa Mặc dù vậy nguy cơ truyền nhiễm bệnh từ người lái xe khi lưu thông hàng hóa qua cửa khẩu là khá cao (4)

HUPH

Mặc dù một số nghiên cứu đã được thực hiện về kiến thức, thái độ và thực hành phòng ngừa COVID-19 giữa các nhân viên y tế và người dân nói chung, chưa

có bất kỳ nghiên cứu nào về các lái xe tại Việt Nam, bao gồm cả thị trấn Lao Bảo và cửa khẩu Lao Bảo, việc thiếu những điều này cản trở việc cung cấp bằng chứng và các biện pháp can thiệp đối với nhóm đối tượng này Do đó, nghiên cứu này được thiết kế để góp phần lập kế hoạch thích hợp các biện pháp can thiệp COVID-19 cho người lái xe tại cửa khẩu Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị Câu hỏi đặt

ra là người lái xe xuất nhập cảnh qua cửa khẩu có hiểu biết đúng về cách phòng bệnh do COVID-19 không? Thực hành của họ khi vận chuyển hàng hóa qua biên giới như thế nào để phòng chống sự lây lan của dịch bệnh COVID-19? Tìm hiểu về kiến thức, thực hành của những người lái xe xuất, nhập cảnh có thể hiểu rõ hơn về

sự tương tác giữa người dân và người lái xe và cũng là một bước quan trọng trong việc giảm lây truyền COVID-19 trong cộng đồng

Xuất phát từ những lý do trên tôi tiến hành nghiên cứu: “Kiến thức, thực hành phòng chống dịch COVID-19 của các lái xe xuất, nhập cảnh tại cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị năm 2022 và một số yếu tố liên quan” Đề cương nghiên cứu được xây dựng và thông qua từ tháng 4/ 2021 là

thời điểm chuẩn bị bùng phát dịch tại Việt Nam, tuy nhiên sau đó dịch bệnh bùng phát mạnh trong năm 2021 nên nghiên cứu bị chậm triển khai Việc thu thập số liệu được tiến hành vào tháng 03/2022 là thời điểm dịch gần như được kiểm soát Mặc

dù vậy, nghiên cứu vẫn có ý nghĩa trong đánh giá kiến thức và thực hành của người lái xe xuất nhập cảnh để thực hiện phòng chống dịch tốt hơn và là kinh nghiệm cho các hoạt động phòng chống dịch tiếp theo với những biến chủng mới HUPH

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1 Mô tả kiến thức, thực hành phòng chống dịch COVID-19 của người lái xe xuất nhập cảnh tại cửa khẩu Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị năm 2022

2 Xác định một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thực hành phòng chống dịch COVID-19 của người lái xe xuất nhập cảnh tại cửa khẩu Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị năm 2022

HUPH

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Đại cương về COVID-19

1.1.1 Định nghĩa

Bệnh COVID-19 là bệnh truyền nhiễm cấp tính thuộc nhóm A do vi rút SARS-CoV-2 gây ra Vi rút này thường xuyên biến đổi tạo nên các biến chủng với khả năng lây lan nhanh hơn Đến tháng 7 năm 2021, tại Việt Nam đã ghi nhận 07 biến chủng của vi rút SARS-CoV-2 gồm các chủng phổ biến tại Châu Âu, Châu Phi, Anh và Ấn Độ; riêng trong đợt dịch từ ngày 27/4/2021 đến nay nước ta đã ghi nhận 02 biến chủng là Delta (B.1.617.2, lần đầu tiên phát hiện tại Ấn Độ) và Alpha (B.1.1.7, lần đầu tiên phát hiện tại Anh), trong đó biến chủng Delta được đánh giá là

có khả năng lây lan mạnh được WHO xếp vào nhóm “biến chủng gây quan ngại” có khả năng lây truyền cao hơn 50% so với biến chủng Alpha (5)

Bệnh COVID-19 lây truyền từ người sang người qua đường hô hấp Thời gian ủ bệnh trong khoảng 14 ngày Phần lớn (hơn 60%) người nhiễm vi rút SARS-CoV-2 không có biểu hiện lâm sàng Đối với người mắc bệnh có triệu chứng thì biểu hiện lâm sàng rất đa dạng có thể từ nhẹ đến nặng như: sốt, ho, đau họng, người mệt mỏi, đau người, giảm hoặc mất vị giác hoặc khứu giác, khó thở, có thể có viêm phổi nặng, suy hô hấp cấp và tử vong, đặc biệt ở những người có bệnh lý nền, người

có bệnh lý mạn tính, người cao tuổi Đến nay, bệnh đã có vắc xin phòng bệnh nhưng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu (5)

1.1.2 Cấu trúc của virus

Coronavirus có hình cầu với đường kính khoảng 125nm Đặc điểm nổi bật nhất của coronavirus các protein bề mặt lồi ra thành các gai Bên trong vỏ của virion

là nucleocapsid sợi đơn dương đối xứng xoắn ốc Các hạt virus Coronavirus chứa bốn protein cấu trúc chính

Đây là các protein spike (S), màng (M), vỏ (E) và nucleocapsid (N), tất cả đều được mã hóa trong đầu 3 ′ của bộ gen virus Protein S có trọng lượng khoảng

150 kDa đa số gồm hai tiểu phần S1 hình cầu ở đầu và S2 là phần cuống, tạo nên cấu trúc gai đặc biệt trên bề mặt của virus và có vai trò trung gian gắn vào thụ thể

HUPH

chủ của tế bào vật chủ Protein M là protein cấu trúc chính của màng virus khiến virion có hình cầu Protein E (8 -12 kDa) nằm trên vỏ virus và có vai trò chính trong việc lắp ráp và giải phóng virus Protein N tồn tại trong nucleocapsid và có vai trò liên kết bộ gen virut thành cấu trúc kiểu chuỗi hạt để đóng gói bộ gen thành các hạt virus Ngoài 4 protein chính trên, còn có protein phi cấu trúc hemagglutinin-esterase (HE), có vai trò tăng cường sự xâm nhập của virus qua trung gian protein S và giúp virus xâm nhập vào tế bào niêm mạc Các protein phi cấu trúc khác có vai trò trong đảm bảo các hoạt động của virus (6)

1.1.3 Hệ sinh thái CORONA VIRUS

Coronavirus được phân loại thành 3 nhóm: Nhóm I bao gồm các mầm bệnh động vật; nhóm II bao gồm các virus gây bệnh ở súc vật nuôi và các coronavirus ở người liên quan đến hô hấp; và nhóm III bao gồm các coronavirus gia cầm Trong một phân loại khác, có 4 nhóm α, β, δ và γ Nhóm α chủ yếu ở dơi, và các virus PEDV; TGEV gây tiêu chảy ở lợn, FIPV gây viêm phúc mạc ở mèo và các chủng HCoV-229E và HCoV-LN63 gây cảm lạnh ở người Nhóm β có các virus gây bệnh

ở dơi, viêm gan ở chuột, các virus SARS được cho là từ dơi và MERS-CoVđược cho là từ dơi và lạc đà truyền sang người; các virus HCoV043 và HCoV-HKU1 gây cảm lạnh ở người cũng thuộc nhóm này Nhóm δ có virus gây bệnh tăng Plasmocyte đuôi gai Nhóm γ có các virus gây bệnh ở bò, chuột, gà và một số gia súc khác Ngoài các coronavirus phổ biến trên, người ta cũng phát hiện các chủng coronavirus mới như SW ở cá voi hay các Mesoniviridae là những phân nhánh của Nidovirales lưu hành ở các côn trùng

Mô hình của 2 virus SARS và MERS-CoV cho thấy Coronavirus lưu hành

ổn định trong quần thể các vật chủ tự nhiên Nhưng khi chúng biến đổi và lây lan sang vật chủ mới, chúng sẽ lây lan theo cấp số nhân Các Coronavirus lưu hành ở người gây khoảng 20% số ca nhiễm trùng hô hấp hàng năm Khác biệt so với các Rhinovirus thường gây cảm lạnh về mùa thu và mùa xuân, hầu hết các trường hợp bệnh Coronavirus xảy ra vào mùa đông, chỉ một số ít vào mùa xuân và mùa thu, và hầu như không có có trường hợp bệnh xảy ra vào mùa hè Điều này gợi ý mối tương quan giữa thay đổi thời tiết và sự lây truyền của Coronavirus (6)

HUPH

1.1.4 Cơ chế nhân lên trong vật chủ

Khi xâm nhập vào vật chủ, protein S gắn vào thụ thể của nó trên bề mặt màng tế bào niêm mạc đường hô hấp của vật chủ Đa số các coronavirus sử dụng peptidase làm thụ thể tế bào của chúng SARS-CoV và HCoV-NL63 sử dụng men chuyển angiotensin 2 (ACE2) làm thụ thể của chúng, còn MERS-CoV dùng peptidase 4 (DPP4) để làm thụ thể xâm nhập vào tế bào người Sự thay đổi di truyển virus làm thay đổi khả năng gắn kết thụ cảm thể và thay đổi vật chủ của chúng Bước tiếp theo sau khi xâm nhập tế bào vật chủ là dịch mã gen sao chép từ RNA gen của virion Đầu tiên chúng tổng hợp ra sợi ARN thông tín để tổng hợp ra các protein cấu trúc và phi cấu trúc để đảm bảo các hoạt động tiếp của virus, tiếp đó chúng tạo ra một sợi ARN âm đóng vai trò khuôn mẫu để tổng hợp tiếp cái sợi ARN dương con Sau quá trình sao chép và tổng hợp RNA thế hệ con, các protein cấu trúc virut S, E và M được chuyển vào lưới nội bào (ER) và di chuyển vào khoang trung gian reticulum-Golgi (ERGIC) Ở đó, bộ gen của virut được bao bọc bởi protein N thành các Nucleocapsid Protein M phối hợp với protein E tích hợp vào màng của ERGIC thành lớp vỏ virus gắn bọc lấy Nucleocapsid tạo ra các hạt giống virus (VLP) Sau đó protein S gắn vào lớp màng của VLP thành các hạt virion trưởng thành Sau khi lắp ráp, virion được vận chuyển đến bề mặt tế bào trong các túi và được giải phóng bởi exocytosis Trong một số trường hợp protein S không được gắn vào màng virion đưa đến bề mặt tế bào nên không trình diện kháng nguyên để tạo miễn dịch Điều này dẫn đến sự hình thành của các tế bào đa nhân khổng lồ, cho phép virus lây lan và tồn tại trong cơ thể bị nhiễm bệnh mà không bị

hệ miễn dịch phát hiện hoặc bị vô hiệu hóa bởi các kháng thể đặc hiệu (6)

có các triệu chứng cảm lạnh như nghẹt mũi, hắt hơi, sổ mũi và đôi khi ho và phát

HUPH

tán virus ra môi trườ từa dịch tiết đường hô hấp Bệnh sẽ tự hết sau vài ngày, nhưng

ở nhóm bệnh nhân là ở trẻ sơ sinh, người già và ở những người mắc bệnh tiềm ẩn,

có thể có biểu hiện nặng hơn như viêm đường hô hấp dưới hoặc bội nhiễm vi khuẩn

SARS-CoV thuộc nhóm 2b β-coronavirus gây ra vụ dịch Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS) xảy ra vào năm 2002-2003 làm nhiễm khoảng 8098 bệnh nhân với

774 trường hợp tử vong (tỷ lệ tử vong là 9%) và gây thiệt hại 59 tỷ USD (6)

1.2 Tình hình dịch bệnh COVID-19 trên thế giới và tại Việt Nam

1.2.1 Trên thế giới

Theo trang thống kê worldometers.info, tính đến 21h00 ngày 13/11, thế giới

đã ghi nhận tổng cộng 253.401.198 ca nhiễm virus SARS-CoV-2, trong đó có 5.108.096 ca tử vong Số ca đã bình phục là 229.185.490 ca, tuy nhiên hiện còn 77.261 ca trong tình trạng nguy kịch Mỹ là nước bị ảnh hưởng nhiều nhất với trên 47,8 triệu ca nhiễm và 782.933 ca tử vong Ấn Độ ghi nhận ca nhiễm nhiều thứ hai, hiện là trên 34,4 triệu ca, trong khi đó Brazil ghi nhận số ca tử vong cao thứ hai thế

giới với 610.935 ca (7)

Châu Á là khu vực ghi nhận nhiều ca nhiễm nhất, hiện là 80.570.940 ca, đứng thứ hai là châu Âu với 67.830.148 ca Con số này ở khu vực Bắc Mỹ là trên 57,3 triệu ca và Nam Mỹ là trên 38,6 triệu ca Xét về số ca tử vong, châu Âu đứng đầu với 1.349.463 ca, tiếp theo là châu Á với 1.189.388 ca, Nam Mỹ là 1.175.233

ca và Bắc Mỹ là 1.169.118 ca Châu Phi và châu Đại Dương ít bị ảnh hưởng hơn Châu Phi hiện ghi nhận trên 8,6 triệu ca nhiễm và trên 220.000 ca tử vong Các con

số lần lượt ở châu Đại Dương là 333.995 ca nhiễm và 3.920 ca tử vong (7)

Châu Âu đang một lần nữa trở thành tâm dịch COVID-19, khiến nhiều chính phủ phải cân nhắc tái áp đặt các biện pháp phong tỏa gây tranh cãi trước Giáng sinh Hiện Anh và Nga có nhiều ca nhiễm nhất, lần lượt là trên 9,4 triệu ca và trên 9 triệu

ca Ngày 13/11, Nga ghi nhận thêm 1.241 ca tử vong trong một ngày, mức cao nhất

kể từ khi bùng phát đại dịch COVID-19 Ngoài ra, số ca nhiễm mới trong 24 giờ qua ở nước này là 39.256 ca (7)

HUPH

Tại Đức, tỷ lệ lây nhiễm hằng tuần tại Đức đã tăng lên mức cao nhất kể từ khi bùng phát dịch, khiến Thủ tướng Angela Merkel ngày 13/11 kêu gọi những người chưa tiêm vaccine ngừa COVID-19 hãy cân nhắc lại quyết định về việc này Chính phủ liên bang và lãnh đạo của 16 bang trên toàn nước Đức sẽ nhóm họp vào tuần tới để thảo luận các biện pháp siết chặt phòng dịch dù 3 đảng đang tham gia đàm phán thành lập chính phủ đã nhất trí duy trì tình trạng khẩn cấp từ đầu dịch đến ngày 25/12 theo đúng kế hoạch (7)

Tại Hà Lan, Thủ tướng Mark Rutte đã tuyên bố siết chặt các quy định phòng chống dịch trong 3 tuần, đối với bệnh viện, các cửa hàng, thể thao nhằm ngăn chặn một đợt lây nhiễm kỷ lục Ông Rutte nhấn mạnh "một đòn đánh mạnh trong một vài tuần tới, do virus SARS-CoV-2 ở khắp mọi nơi, trên khắp đất nước, trong mọi lĩnh vực, mọi độ tuổi (7)

Tại châu Á, dịch COVID-19 đang lây lan mạnh ở Trung Quốc, khi đợt bùng phát mới nhất đã lan ra 21 vùng cấp tỉnh Người phát ngôn Ủy ban Y tế quốc gia (NHC) Mễ Phong cho biết, Trung Quốc đang đối mặt với nguy cơ lây nhiễm cao gấp đôi khi nhiệt độ xuống thấp trong mùa đông

Trong khi đó, tại Hàn Quốc, ngày 13/11, số ca nhiễm mới tiếp tục ở mức trên 2.000 ca trong ngày thứ 4 liên tiếp trong khi số ca bệnh nặng đã lên tới mức cao chưa từng thấy kể từ khi bùng phát dịch Cơ quan Phòng và kiểm soát dịch bệnh (KDCA) đã ghi nhận 2.325 ca nhiễm mới trong 24 giờ qua, nâng tổng số ca nhiễm lên 393.042 ca Số ca nhiễm mới theo ngày luôn ở mức 4 con số kể từ ngày 7/7, trong đó cao nhất là 3.272 ca ghi nhận ngày 25/9 Nước này cũng ghi nhận 32 ca tử vong mới, mức cao nhất kể từ làn sóng lây nhiễm thứ tư bắt đầu vào tháng 7, nâng tổng số ca tử vong trên cả nước lên 3.083 ca (7)

Số ca nguy kịch cũng lên mức cao chưa từng thấy ở Hàn Quốc là 485 ca sau khi lần đầu tiên vượt ngưỡng 400 ca vào ngày 6/11 kể từ giữa tháng 8 Đáng chú ý, khoảng một nửa số ca nhiễm mới trên cả nước trong 2 tuần qua là những người đã tiêm vaccine Trong khi đó, ngày càng có nhiều lo ngại về nguy cơ số ca nhiễm theo ngày và số ca nặng gia tăng khi Hàn Quốc bắt đầu nới lỏng các biện pháp phòng

HUPH

dịch trong tháng này, bước đầu tiên trong lịch trình "sống chung với COVID-19" gồm 3 giai đoạn nhằm từng bước trở lại bình thường mới (7)

Cùng ngày, Bộ Y tế Lào bắt đầu cho phép người mắc COVID-19 thể nhẹ được tự cách ly và điều trị tại nhà Đây là một trong những biện pháp nhằm giảm tình trạng quá tải tại các trung tâm y tế, đồng thời dành giường điều trị cho các ca bệnh nặng Theo quy định mới, những ca mắc COVID-19 có triệu chứng nhẹ hoặc không có triệu chứng được cách ly điều trị tại nhà phải đáp ứng các điều kiện như: người đã tiêm đủ vaccine; độ bão hòa oxy trong máu (SP02) trên 95%, nhịp thở dưới 25/phút, không bị khó thở; người có các triệu chứng nhẹ như đau họng, chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi; người dưới 60 tuổi không có bệnh nền như tim mạch, tiểu đường, phổi mạn tính, ung thư, tim mạch vành, suy thận… và người không mang thai Người mắc COVID-19 tự điều trị tại nhà được yêu cầu cách ly hoàn toàn với người thân trong 14 ngày Trong khi đó, người vừa phục hồi COVID-19 khi cách ly tại nhà cần phải có ít nhất một người thân trong gia đình đủ sức khoẻ để chăm sóc người bệnh Đến nay, tổng số ca nhiễm COVID-19 tại Lào là 53.207 ca, trong đó có 96 người tử vong (7)

1.2.2 Tại Việt Nam

Tại Việt Nam tổng số ca nhiễm COVID-19 tính đến ngày 14/11/2021 đã lên tới 1.026.522 ca, số ca đã được chữa khỏi là 863.311 và có 23.082 ca tử vong do COVID-19 (2)

Tính từ 16h ngày 13/11 đến 16h ngày 14/11, trên Hệ thống Quốc gia quản lý

ca bệnh COVID-19 ghi nhận 8.176 ca nhiễm mới, trong đó 13 ca nhập cảnh và 8.163 ca ghi nhận trong nước (giảm 288 ca so với ngày trước đó) tại 52 tỉnh, thành phố (có 3.705 ca trong cộng đồng) Các tỉnh, thành phố ghi nhận ca bệnh như sau:

TP Hồ Chí Minh (985), An Giang (695), Đồng Nai (674), Bình Dương (623), Đồng Tháp (382), Bình Thuận (369), Tây Ninh (332), Sóc Trăng (299), Vĩnh Long (288), Tiền Giang (274), Kiên Giang (274), Bạc Liêu (273), Cà Mau (243), Đắk Lắk (228), Khánh Hòa (209), Bà Rịa - Vũng Tàu (204), Bình Phước (184), Cần Thơ (146), Thái Bình (134), Trà Vinh (134), Bến Tre (98), Long An (95), Thừa Thiên Huế (93), Hà Nội (88), Hậu Giang (69), Hà Giang (56), Đắk Nông (52), Thanh Hóa (47),

HUPH

Phú Thọ (46), Nghệ An (44), Quảng Nam (43), Bắc Giang (41), Quảng Ngãi (39), Ninh Thuận (37), Quảng Ninh (37), Nam Định (36), Gia Lai (36), Quảng Trị (35), Bắc Ninh (32), Bình Định (30), Quảng Bình (29), Tuyên Quang (27), Hà Nam (21), Điện Biên (20), Đà Nẵng (18), Phú Yên (16), Lạng Sơn (9), Ninh Bình (9), Thái Nguyên (4), Cao Bằng (3), Yên Bái (2), Hà Tĩnh (1)

1.3 Quy định về kiểm dịch y tế biên giới trong phòng, chống các bệnh truyền nhiễm đối với người xuất nhập cảnh

Quy định của Bộ Y tế về việc phòng chống dịch bệnh COVID-19 phải thực hiện tuân thủ 5K và tiêm chủng đầy đủ vắc xin COVID-19 cho người dân nói chung

và đặc biệt ưu tiên cho các đối tượng là người lái xe, buôn bán thường xuyên qua lại thông thương giữa các nước Thông điệp 5K: Đeo khẩu trang thường xuyên hàng ngày, Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay Vệ sinh các bề mặt/ vật dụng thường xuyên tiếp xúc (tay nắm cửa, điện thoại, máy tính bảng, mặt bàn, ghế…) Giữ vệ sinh, lau rửa và để nhà cửa thông thoáng Kho vệ sinh,: Giữ khoảng cách khi tiếp xúc với người khác Không tụ tập đông người Khai báo y tc: thực hiện khai báo y tế trên App NCOVI; cài đặt ứng dụng BlueZone tại địa chỉ https://www.bluezone.gov.vnđể được cảnh báo nguy cơ lây nhiễm COVID-

19 Khi có dấu hiệu sốt, ho, khó thở hãy gọi điện cho đường dây nóng của Bộ Y tế

19009095 hoặc đường dây nóng của y tế địa phương để được tư vấn, hỗ trợ, hướng dẫn đi khám bệnh đảm bảo an toàn (8)

Ngoài ra tại Việt Nam đã có một số quy định cụ thể riêng cho các khu vực biên giới Tại Điều 3 của Nghị định số 89/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm về kiểm dịch y tế bên giới người xuất nhập cảnh Việt Nam phải khai báo y tế trong các trường hợp sau: Có quyết định công bố hoặc thông báo dịch bệnh truyền nhiễm của cơ quan nhà nước

có thẩm quyền; Căn cứ tình hình dịch bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A, các bệnh mới nổi, các bệnh bùng phát hoặc cảnh báo nguy cơ xâm nhập dịch bệnh của cơ quan y tế có thẩm quyền từ các quốc gia, quốc tế (9)

Tại Điều 9 quy định kiểm tra giấy tờ đối với các đối tượng được nêu ở Điều

3 và người xuất phát từ hoặc đi đến quốc gia, vùng lãnh thổ mà quốc gia, lãnh thổ

HUPH

đó quy định bắt buộc phải tiêm chủng hoặc áp dụng biện pháp dự phòng trước khi xuất nhập cảnh Với loại giấy tờ kiểm tra: Tờ khai y tế trong trường hợp phải khai báo y tế; Giấy chứng nhận tiêm chủng quốc tế hoặc áp dụng biện pháp dự phòng (nếu có) khi có yêu cầu của Bộ Y tế hoặc cơ quan có thẩm quyền của quốc gia, vùng lãnh thổ đi hoặc đến (9)

Tiếp tục thực hiện chủ trương “thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh COVID-19”, Bộ Y tế (Cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19) hướng dẫn thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19 đối với người nhập cảnh Việt Nam như sau (10):

 Yêu cầu về phòng, chống dịch đối với người nhập cảnh:

 Về Xét nghiệm:

a) Đối với người nhập cảnh theo đường hàng không: phải có kết quả xét nghiệm âm tính với SARS-CoV-2 (trừ trẻ em dưới 2 tuổi) trước khi xuất cảnh trong vòng 72 giờ nếu sử dụng phương pháp RT-PCR/RT-LAMP hoặc trong vòng 24 giờ nếu sử dụng phương pháp xét nghiệm nhanh kháng nguyên với vi rút SARS-CoV-2

và được cơ quan có thẩm quyền của nước thực hiện xét nghiệm cấp chứng nhận

b) Đối với người nhập cảnh theo các đường khác (đường bộ, đường thủy, đường sắt):

Phải có xét nghiệm như đối với yêu cầu tại điểm a) Trường hợp chưa có kết quả xét nghiệm âm tính với SARS-CoV-2 như quy định tại điểm a) nêu trên, phải thực hiện xét nghiệm SARS-CoV-2 trong vòng 24 giờ đầu (bằng phương pháp bằng phương pháp RT-PCR/RT-LAMP hoặc xét nghiệm nhanh kháng nguyên với virus SARS-CoV-2) kể từ khi nhập cảnh Nếu kết quả xét nghiệm âm tính thì được phép rời khỏi nơi lưu trú và thực hiện các biện pháp phòng chống dịch theo quy định Nếu kết quả xét nghiệm dương tính thì phải báo cáo ngay cho cơ quan y tế địa phương để được hướng dẫn xử lý kịp thời

c) Trẻ dưới 2 tuổi không bắt buộc phải xét nghiệm SARS-CoV-2, chưa được tiêm vắc xin phòng COVID-19 hoặc chưa từng nhiễm SARS-CoV-2 đều được nhập cảnh, tham gia các hoạt động ở ngoài nơi lưu trú cùng bố, mẹ, người thân

HUPH

 Khai báo y tế và kiểm dịch y tế tại cửa khẩu

- Người nhập cảnh phải thực hiện khai báo y tế trước khi nhập cảnh và sử dụng ứng dụng khai báo y tế (PC-COVID) trong thời gian lưu trú tại Việt Nam theo quy định

- Tại cửa khẩu nếu có triệu chứng nhiễm SARS-CoV-2 (sốt; ho; đau họng; chảy nước mũi, nghẹt mũi; đau người, mệt mỏi, ớn lạnh; giảm hoặc mất vị giác; giảm hoặc mất khứu giác; đau, nhức đầu; tiêu chảy; khó thở; viêm đường hô hấp ) thì báo ngay cho cơ quan y tế tại cửa khẩu để thực hiện các biện pháp y tế theo quy định

 Theo dõi sức khỏe và áp dụng các biện pháp phòng bệnh

COVID-19

- Trong thời gian 10 ngày kể từ ngày nhập cảnh: tự theo dõi sức khỏe, nếu có các triệu chứng nghi nhiễm SARS-CoV-2 (sốt; ho; đau họng; chảy nước mũi, nghẹt mũi; đau người, mệt mỏi, ớn lạnh; giảm hoặc mất vị giác; giảm hoặc mất khứu giác; đau, nhức đầu; tiêu chảy; khó thở; viêm đường hô hấp ) thì phải thông báo ngay cho cơ sở y tế nơi gần nhất để được hướng dẫn, quản lý kịp thời; thực hiện các biện pháp phòng bệnh: thường xuyên đeo khẩu trang, sát khuẩn tay bằng dung dịch sát khuẩn

- Đối với người chưa có kết quả xét nghiệm âm tính với SARS-CoV-2 trước khi xuất cảnh: trong suốt quá trình di chuyển từ cửa khẩu nhập cảnh về nơi lưu trú, hạn chế dừng, đỗ dọc đường; tránh tiếp xúc gần với người xung quanh (10)

1.4 Khuyến cáo nguy cơ lây nhiễm của người lái xe

Vi rút có thể lây lan bởi những người không biểu hiện các triệu chứng Một người có thể nhiễm COVID-19 khi chạm vào bề mặt hoặc đồ vật có vi rút trên đó và sau đó chạm vào miệng, mũi hoặc có thể là mắt của họ Người ta không cho rằng đây là cách lây lan chính của vi rút, nhưng chúng tôi vẫn đang tìm hiểu thêm về loại

vi rút này Người cao tuổi và những người ở mọi lứa tuổi có bệnh nền nghiêm trọng có thể có nguy cơ cao hơn đối với các biến chứng nghiêm trọng hơn từ

HUPH

COVID-19 Các nguồn phơi nhiễm tiềm ẩn bao gồm tiếp xúc gần với những người nhiễm COVID-19 khi nhận hoặc giao thực phẩm hoặc đồ tạp hóa hoặc chạm vào bề mặt do một người nhiễm COVID-19 chạm hoặc cầm vào Người lái xe phải thực hành đúng để phòng ngừa dịch bệnh COVID-19 hàng ngày như sau: Tránh chạm tay vào mắt, mũi hoặc miệng, vệ sinh tay đúng cách là một biện pháp kiểm soát lây nhiễm quan trọng Hãy ghi nhớ nơi lái xe có thể đến và sử dụng các địa điểm có xà phòng và nước trong ca làm việc của mình Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng

và nước trong ít nhất 20 giây hoặc sử dụng dung dịch sát trùng tay có chứa ít nhất 60% cồn Những thời điểm quan trọng cần rửa tay là: Trước, trong và sau khi chuẩn

bị thức ăn, Trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi xì mũi, ho hoặc hắt hơi (8)

Thời điểm bổ sung để vệ sinh tay khi làm việc bao gồm: Trước và sau ca làm việc, trước và sau khi nghỉ giải lao, trước và sau khi giao hàng, sau khi đeo, chạm vào hoặc tháo khẩu trang vải, sau khi chạm vào các bề mặt thường xuyên chạm vào như chuông cửa hoặc tay nắm cửa, trước khi đeo và sau khi tháo găng tay dùng trong thời tiết lạnh, trước và sau khi bơm xăng, mang theo khăn giấy trong xe và sử dụng khi quý vị ho, hắt hơi hoặc chạm vào mặt Vứt khăn giấy đã sử dụng vào

thùng rác, Làm Sạch và Khử Trùng, nhận và mang theo chất tẩy rửa và khử trùng

hoặc khăn lau dùng một lần và túi rác trong xe Làm sạch và khử trùng các bề mặt thường chạm vào lúc bắt đầu và kết thúc mỗi ca làm việc, đặc biệt nếu xe cũng được các lái xe khác sử dụng, theo hướng dẫn trên nhãn của sản phẩm làm sạch Làm sạch các bề mặt bẩn thấy rõ ràng bằng chất tẩy rửa hoặc xà phòng và nước trước khi khử trùng Các bề mặt thường xuyên chạm vào bao gồm tay lái, cần số, cần gạt đèn tín hiệu, tay nắm cửa và khóa dây an toàn Lau sạch các đồ vật như bút

và bảng chữ ký điện tử/thiết bị di động nếu được dùng chung với người nhận hàng cần giao sau mỗi lần sử dụng (8)

1.5 Kiến thức, thực hành trong phòng chống COVID-19 trên thế giới và tại Việt Nam

1.5.1 Trên thế giới

Mặc dù một số nghiên cứu đã được thực hiện về kiến thức và thực hành phòng ngừa COVID-19 trong nhân viên y tế và người dân nói chung, chưa có bất kỳ

HUPH

nghiên cứu nào về các lái xe taxi ở Ethiopia, bao gồm cả Thành phố Dessie và Thị trấn Kombolcha, việc thiếu những điều này cản trở việc cung cấp bằng chứng - các biện pháp can thiệp vào nhóm đối tượng này Một nghiên cứu cắt ngang được thực hiện trên 417 lái xe taxi ở Thành phố Dessie và Thị trấn Kombolcha trong thời gian

từ tháng 7 đến tháng 8 năm 2020 Dữ liệu được thu thập bằng bảng câu hỏi có cấu trúc và danh sách kiểm tra quan sát Dữ liệu thu thập được đã được kiểm tra, mã hóa

và nhập vào EpiData phiên bản 4.6 và xuất sang SPSS phiên bản 25.0 để làm sạch

và phân tích dữ liệu Trong tổng số 417 lái xe taxi có 69,8% lá xe có kiến thức tốt

và 67,6% là có thực hành về Hầu hết lái xe taxi (63,5%) biết các triệu chứng lâm sàng chính của COVID-19 như sốt, mệt mỏi, ho khan và đau cơ trong khi một số (39,1%) biết các triệu chứng khác như các triệu chứng cảm lạnh thông thường, nghẹt mũi, chảy nước mũi và hắt hơi Gần 2/3 (62,4%) người lái xe biết rằng những người cao tuổi, mắc bệnh mãn tính và béo phì có nhiều khả năng mắc các trường hợp nghiêm trọng hơn Khoảng 64,3% biết rằng hiện không có cách chữa trị hiệu quả cho COVID-19 Trong 315 lái xe (65%) biết rằng vi rút COVID-19 lây lan qua các giọt đường hô hấp của người bị nhiễm bệnh Tỷ lệ người lái xe taxi thường xuyên vệ sinh tay tốt là 66,4% Ba phần tư (75,1%) người lái xe rửa tay thường xuyên trước khi ăn và hai phần ba (66,7%) trong số họ rửa tay thường xuyên sau khi

sử dụng nhà tiêu Hơn một nửa (57,8%) người lái xe rửa tay thường xuyên trước khi đeo khẩu trang Gần 2/3 258 (61,9%) người lái xe thường xuyên rửa tay bằng nước,

xà phòng và chất khử trùng có cồn và chỉ 66 (15,8%) sử dụng nước rửa tay Nước rửa tay có mặt ở phần lớn 306 (73,4%) taxi, trong khi 1/4 trong số đó 111 xe (26,6%) (11)

Hầu hết (64,7%) lái xe taxi đã vệ sinh tay từ 5 đến 7 lần mỗi chuyến Gần 14% báo cáo rằng họ vệ sinh 0-1 lần mỗi chuyến đi Vệ sinh xe thường xuyên nhất (45,7%) được thực hiện một lần mỗi ngày bằng dung dịch có cồn 91% các lái xe cho biết đã đeo khẩu trang khi vận chuyển hành khách Điều này đã được thể hiện

rõ trong một nghiên cứu tại Jamaica năm 2020 (12)

Một nghiên cứu cắt ngang đã được thực hiện vào tháng 5 năm 2020 với các lái xe taxi ở Vùng đô thị Kingston và St Andrew ở Jamaica Những người tham gia

HUPH

nghiên cứu đủ điều kiện là các lái xe taxi điều hành taxi tuyến và các xe hackney công cộng hoặc tư nhân tại các trung tâm taxi có uy tín trong KSMA Số lượng lái

xe taxi tuyến ước tính ở Jamaica là 19.000 người, với khoảng 50% hoạt động ở Kingston và St Andrew Các lái xe taxi cụ thể chưa được nghiên cứu trong các tài liệu đã được đồng nghiệp xuất bản hiện nay về kiến thức, thái độ và thực hành của

họ liên quan đến COVID-19 Các lái xe taxi cung cấp nhận thức của họ về rủi ro khi vận hành Khoảng 66% lái xe taxi không đồng ý rằng rất ít có khả năng mắc phải COVID-19 khi hành khách ngồi ở ghế sau của xe 67% người tham gia đồng ý rằng

họ có khả năng bắt gặp COVID-19 khi họ xử lý hành lý của hành khách, trong khi 28,6% không đồng ý Hầu hết lái xe (89,1%) đồng ý rằng hành khách hắt hơi và ho gây nguy hiểm cho họ, trong khi 79% cũng đồng ý rằng thu tiền từ hành khách làm tăng nguy cơ nhiễm COVID-19 Về việc đeo khẩu trang, 82,6% số người được hỏi đồng ý rằng việc chở hành khách không đeo khẩu trang là một hoạt động có nguy

cơ cao, tuy nhiên, chỉ 40,7% đồng ý rằng họ sẽ không bị nhiễm COVID-19 trong công việc nếu họ đeo khẩu trang khi mang hành khách (13)

Một nghiên cứu cắt ngang, sử dụng dữ liệu được thu thập thông qua bảng câu hỏi tự báo cáo trực tuyến, từ 3.388 người tham gia Để đánh giá sự khác biệt về điểm số trung bình và xác định các yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ và thực hành đối với COVID-19 Đa số những người tham gia nghiên cứu đều hiểu biết về COVID-19 Điểm kiến thức COVID-19 trung bình là 17,96 (SD = 2,24, khoảng: 3-22), cho thấy mức độ kiến thức cao Điểm trung bình Điểm trung bình cho các thực hành là 4,34 (SD = 0,87, phạm vi: 0-5), cho thấy các thực hành tốt (14)

1.5.2 Tại Việt Nam

Nghiên cứu của tác giả Hà Văn Như và cộng sự cho thấy cho thấy 92,2% người tham gia có trình độ hiểu biết cao về các biện pháp phòng chống COVID-19, 68,6% có thái độ tích cực đối với các biện pháp phòng chống COVID-19 và 75,8% thực hành tất cả sáu biện pháp ngăn ngừa sự lây lan của vi rút (15)

Kết quả nghiên cứu của Lê Minh Đạt và cộng sự cho thấy phần lớn sinh viên Đại học Y Hà Nội đều có kiến thức đúng về dịch bệnh COVID-19 tuy nhiên chỉ có

49 người đã trả lời đúng cả 13 câu hỏi (chiếm tỷ lệ 13,84%) Có 94,92% sinh viên

HUPH

sẵn sàng rửa tay bằng xà phòng thường xuyên để có thể ngăn ngừa sự lây nhiễm và hơn 97,18% tin tưởng vào vai trò của cán bộ, nhân viên y tế trong kiểm soát lây lan COVID-19 Bên cạnh đó có 73,16% sinh viên hệ bác sĩ trường Y Hà Nội tình nguyện tham gia vào công tác phòng chống dịch trong cộng đồng và 96,05% sẵn sàng đăng ký tiêm ngay lập tức nếu có vắc-xin phòng bệnh COVID-19 Trong bối cảnh dịch diễn biến phức tạp, sinh viên Y sẽ là lực lượng tham gia phòng chống dịch nên cần điều chỉnh phương pháp và hình thức truyền thông cho phù hợp để tăng hiệu quả khi thực sự tham gia chống dịch (16)

Kiến thức về COVID-19 của nhân viên y tế tuyến cơ sở góp phần quan trọng trong việc triển khai các biện pháp kiểm soát dịch bệnh, truyền thông tư vấn cho người dân trong cộng đồng Nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành nhằm mô

tả kiến thức về COVID-19 của nhân viên y tế tuyến cơ sở tại Hà Nội năm 2020 Có

675 nhân viên y tế tham gia vào nghiên cứu Thông tin được thu thập bằng bộ câu hỏi tự điền Kết quả nghiên cứu cho thấy tuổi trung bình của NVYT là 38,8 ± 9,2

Có 34% nhân viên y tế trả lời đúng trên 90% câu hỏi về COVID-19 64% trả lời đúng từ 70% -90%, chỉ có 2% trả lời đúng dưới 70% Kiến thức triệu chứng nghi ngờ nhiễm COVID-19, thời điểm cần đeo khẩu trang, rửa tay có tỉ lệ đúng cao (99,6%, 99,9% và 99,7%) Tỉ lệ có kiến thức đạt (đúng ≥80% số câu) của NVYT là 84% Kết quả này cho thấy các nhân viên y tế có kiến thức tương đối tốt về COVID-19 Điều này góp phần rất quan trọng trong việc phòng chống và khống chế đại dịch này ở Hà Nội (17)

Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 335 đối tượng bằng phỏng vấn dựa trên bộ câu hỏi được thiết kế sẵn, nhằm mô tả kiến thức về phòng bệnh COVID-19 của người bệnh ngoại trú tại Bệnh viện Nội tiết tỉnh Nghệ An năm 2021 Kết quả cho thấy, điểm kiến thức có trung vị là 31 (phân vị 25% - 75%: 22 - 35, điểm thấp nhất - cao nhất: 2 - 38) Có 54,0% kiến thức tốt, 19,7% kiến thức trung bình và trong đó 26,3% kiến thức kém về phòng bệnh COVID-19 Nghiên cứu chỉ ra tỷ lệ kiến thức tốt về phòng bệnh COVID-19 còn thấp, cần đẩy mạnh các biện pháp truyền thông giáo dục sức khỏe và kiến thức phòng bệnh COVID-19 cho người bệnh điều trị

HUPH

ngoại trú, đặc biệt là cách đeo khẩu trang đúng cách và thông điệp 5K của Bộ Y tế (18)

1.3 Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thực hành của người lái xe

 Yếu tố cá nhân

Các yếu tố cá nhân như tuổi, trình độ học vấn, thu nhập của người lái xe có liên quan tới kiến thức và thực hành về phòng chống COVID-19 của họ Điều này

đã được chứng minh trong một số nghiên cứu chẳng hạn như (11, 12):

Nghiên cứu tại Ethiopia năm 2020 cho thấy kết quả người lái xe taxi có trình

độ văn hóa trung học cơ sở (lớp 9-12) trở lên có khả năng hiểu biết tốt cao hơn 7,55 lần so với người có trình độ học vấn tiểu học (OR = 7,55, KTC 95%: 4,55–12,54) Nơi cư trú cũng cho thấy mối liên hệ đáng kể với kiến thức tốt về bệnh Những người là cư dân thành thị có khả năng có kiến thức tốt cao hơn 5,41 lần so với người ở nông thôn (OR = 5,41, KTC 95%: 1,4–20,08) Mặt khác, những người lái xe có thái độ tích cực có khả năng có kiến thức tốt cao hơn 1,67 lần so với những người có thái độ tiêu cực (OR = 1,67, KTC 95%: 1,02–2,74) Trong khi thái

độ của người lái xe đối với COVID-19 và trình độ học vấn là những yếu tố liên quan đáng kể đến thực hành vệ sinh bàn tay của họ (11)

Thu nhập và việc làm được xã hội công nhận là các yếu tố quyết định sức khỏe Tiếp xúc nghề nghiệp và điều kiện làm việc ảnh hưởng đến các hành vi sức khỏe Người lái xe taxi đã được công nhận là một nhóm có nguy cơ COVID-19 nghề nghiệp COVID-19 đe dọa cuộc sống và sinh kế của họ Vào tháng 5 năm

2020, một nghiên cứu cắt ngang đã được thực hiện trên 282 lái xe taxi ở Khu đô thị Kingston và St Andrew ở Jamaica Lấy mẫu nhiều giai đoạn được sử dụng để chọn lái xe taxi từ bảy trung tâm Việc thu thập dữ liệu sử dụng bảng câu hỏi gồm 28 mục Thu nhập có mối liên quan tới các thực hành phòng ngừa COVID-19 đã được đánh giá Có một mối liên hệ có ý nghĩa thống kê giữa sự thay đổi tương đối của thu nhập và hành vi đeo khẩu trang khi vận chuyển hành khách Nói chung, khi sự thay đổi tương đối (suy giảm) trong thu nhập tăng lên, báo cáo tuân thủ việc đeo khẩu trang giảm Các lái xe taxi đã bị sụt giảm thu nhập rõ rệt do đại dịch COVID-19, với các tác động đối với thực hành sức khỏe và duy trì các hành vi sức khỏe mong

HUPH

muốn Các nhà chức trách nên nhận thức rõ tác động kinh tế và hậu quả liên quan đến COVID trong ngành taxi, khi họ tìm cách phát triển các chương trình phòng ngừa và kiểm soát liên quan đến nghề nghiệp COVID-19 (19)

Một nghiên cứu cắt ngang tại Ả Rập Xê út, sử dụng dữ liệu được thu thập thông qua bảng câu hỏi tự báo cáo trực tuyến, từ 3.388 người tham gia Kết quả cho thấy giới tính có liên quan tới kiến thức và thực hành phòng chống COVID-19, nam giới có ít kiến thức hơn và ít thực hành tốt đối với COVID-19 hơn phụ nữ Chúng tôi cũng nhận thấy rằng những người lớn tuổi có khả năng có kiến thức và thực hành tốt hơn những người trẻ tuổi (14)

 Yếu tố gia đình

Trách nhiệm của người sống trong hộ gia đình thực hành phòng chống dịch bệnh đó là: Đeo khẩu trang khi ra khỏi nhà, thường xuyên rửa tay với xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay, nhất là khi đi ra ngoài và khi về nhà, hạn chế ra khỏi nhà khi không cần thiết; hạn chế tập trung đông người; giữ khoảng cách tối thiểu 1 mét tại các khu vực công cộng, vệ sinh nhà cửa, lau bề mặt, nền nhà, vật dụng bằng các chất tẩy rửa thông thường Đặc biệt đối với vị trí có tiếp xúc thường xuyên như tay nắm cửa, công tắc điện, vệ sinh ít nhất 01 lần/ngày; Thu gom rác thải sinh hoạt hàng ngày và đổ đúng nơi quy định; Đảm bảo thông thoáng không khí trong nhà; thường xuyên mở cửa ra vào và cửa sổ; Liên hệ các cơ sở y tế để khai báo và được

tư vấn, cập nhật tình hình sức khỏe qua ứng dụng khai báo y tế khi hộ gia đình có người già, người cao tuổi, người có bệnh nền, bệnh mãn tính có biểu hiện sốt, ho, khó thở; Thực hiện cài đặt và bật ứng dụng truy vết (BlueZone), ứng dụng khai báo

y tế (NCOVI) Không khạc, nhổ, vứt rác, khẩu trang bừa bãi Che miệng và mũi khi

ho, hắt hơi; Kiểm tra thân nhiệt hàng ngày, thông báo kịp thời với cơ sở y tế các trường hợp có dấu hiệu sốt, ho, khó thở và khai báo tạm trú, tạm vắng khi có khách đến lưu trú (20)

 Yếu tố môi trường - xã hội

Nghề lái xe, là một bộ phận của ngành dịch vụ, đã được mọi người chấp nhận như là huyết mạch của sự tăng trưởng và phát triển trong mọi thế hệ Các tác động của đại dịch COVID-19 đối với những người lái xe chuyên nghiệp cần được

HUPH

giải quyết một cách tối ưu như một tác nhân gây căng thẳng bổ sung cho các vấn đề sức khỏe và an toàn hiện có của nghề nghiệp Có một hy vọng đầy hứa hẹn về một 'bình thường mới' trong dịch vụ taxi và việc đi làm với điều kiện hệ thống và các bên liên quan sẵn sàng thích ứng với những thách thức, áp dụng các biện pháp theo

cố vấn và hướng dẫn, học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia khác và và tuân theo phương châm “An toàn là trên hết” cũng như “Tôi bảo vệ bạn và bạn bảo vệ tôi” Để giảm thiểu và giảm thiểu tất cả các tác động ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, các nỗ lực nghiên cứu và phòng ngừa toàn diện phải được khái niệm hóa và bối cảnh hóa Cần có 'phương pháp tiếp cận hệ thống' để cứu vãn mạch thông tin liên lạc bằng cách giảm thiểu sức khỏe của người lái xe Cần phải mô hình hóa đại dịch COVID-19 như một mối nguy hiểm cho sức khỏe nghề nghiệp của những người lái

xe bị căng thẳng đặc biệt về sức khỏe tâm thần theo thời gian (21)

Theo Công văn số 1119/BYT-DP ngày 06/3/2020 về việc áp dụng khai báo y

tế đối với COVID-19 Số lượng hành khách từ các quốc gia, vùng lãnh thổ trên toàn thế giới nhập cảnh vào Việt Nam là rất lớn dẫn tới nguy cơ cao dịch bệnh xâm nhập vào nước ta qua các cửa khẩu Nhằm ngăn chặn dịch bệnh xâm nhập vào Việt Nam, căn cứ Nghị định số 89/2018/NĐ-CP ngày 25/6/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm về kiểm dịch y

tế biên giới, Bộ Y tế đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh/thành phố chỉ đạo các cơ quan liên quan thực hiện áp dụng khai báo y tế điện tử đối với COVID-19, cụ thể: (1)Đối tượng phải khai báo y tế: tất cả hành khách đến từ các quốc gia, vùng lãnh thổ trên toàn thế giới nhập cảnh vào Việt Nam (2) Địa điểm áp dụng: tại tất cả các cửa khẩu (3) Thời gian áp dụng: kể từ 6 giờ 00 phút, ngày 07 tháng 3 năm 2020 (Thứ Bảy), (4) Hình thức khai báo y tế điện tử: Khai báo y tế bằng hình thức điện tử: Tất

cả hành khách đều phải khai báo y tế bắt buộc bằng hình thức điện tử trước khi làm thủ tục xuất cảnh tại nước sở tại và nhập cảnh vào Việt Nam bằng cách truy cập địa

chỉ website: https://tokhaiyte.vn và thực hiện theo các bước như hướng dẫn Đối

với trường hợp hành khách không thể thực hiện khai báo điện tử, khi làm thủ tục nhập cảnh sẽ được kiểm tra, sau đó được hướng dẫn thực hiện khai báo y tế qua Tờ khai y tế: “Mẫu số 01: Tờ khai y tế đối với người” tại Phụ lục ban hành kèm theo

HUPH

Nghị định số 89/2018/NĐ-CP ngày 25/06/2018 của Chính phủ Đề nghị lấy mẫu tờ

khai y tế theo các ngôn ngữ khác nhau tại địa chỉ website: http://baocaokdyt.com

Bố trí phiên dịch các ngôn ngữ: Anh, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Trung Quốc, Lào, Khmer và một số ngôn ngữ khác theo tình hình thực tế, làm việc tại cửa khẩu để hỗ trợ việc khai báo y tế và sàng lọc thông tin (9, 22)

1.5 Thông tin chung về địa bàn nghiên cứu

Từ tháng 1/2021 đến nay, lực lượng kiểm dịch y tế quốc tế của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Trị được bố trí công tác tại Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo, Cửa khẩu Quốc tế La Lay và cảng Cửa Việt đã tiến hành kiểm dịch y tế 133.839 phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh và quá cảnh, trong đó có 53.358 phương tiện vận tải được xử lý y tế Đồng thời, các nhóm công tác kiểm dịch y tế quốc tế của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật đã kiểm dịch y tế đối với 1.171.456,45 tấn hàng hóa xuất cảnh, nhập cảnh và quá cảnh

Hiện nay bình quân mỗi ngày có khoảng 300 lượt phương tiện và khoảng 50

- 100 người nhập cảnh qua Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo Đối với người nhập cảnh, ngành y tế sẽ tiến hành khai báo y tế điện tử và đo thân nhiệt, đồng thời giám sát các triệu chứng Đối với những trường hợp nghi ngờ sẽ đưa về khu cách ly tạm thời

và chuyển về nơi điều trị theo quy định; đối với những người không có triệu chứng

sẽ làm các thủ tục đưa về khu cách ly tập trung Riêng các phương tiện sẽ thực hiện phun thuốc khử trùng phương tiện và đổi lái xe

Ngành y tế tỉnh Quảng Trị tiếp tục tăng cường lực lượng, phương tiện, hóa chất để kiểm soát y tế nghiêm ngặt; xây dựng các kịch bản giả định khi lượng kiều bào nhập cảnh tăng cao Bên cạnh đó, xây dựng giải pháp tạo điều kiện lưu thông hàng hóa, thúc đẩy phát triển kinh tế Quá trình thực hiện nếu phát sinh các vấn đề vượt thẩm quyền thì sớm đề xuất UBND tỉnh chỉ đạo xử lý

Nhằm phòng ngừa mầm dịch COVID-19 xâm nhập qua khu vực biên giới, nhân viên kiểm dịch y tế quốc tế thực hiện xử lý y tế các phương tiện vận tải và hàng hóa xuất cảnh, nhập cảnh và quá cảnh chủ yếu bằng Cloramin B qua máy phun đồng thời áp dụng biện pháp đổi tài xế, giám sát và phun khử trùng phương tiện, buồng lái phương tiện vận tải tại khu vực nhập cảnh, thực hiện 2.215 lượt tiêu độc

HUPH

khử trùng phòng chống dịch tại 182 điểm cách ly tập trung, các ổ dịch, nơi có trường hợp F0 tiếp xúc và nơi có trường hợp nghi nhiễm COVID-19 (23).

HUPH

- Đối tượng chở hàng hóa

đi và đến qua vùng có dịch

- Nơi cư trú

- Tiêm phòng vắc xin COVID-19

Thực hành phòng chống COVID-19 của người lái xe

- Thực hiện các khuyến cáo 5K của

- Đường lây của Covid-19

- Thời gian cách ly

- Khoảng cách tiếp xúc với người lây nhiễm

- Vắc xin phòng bệnh Covid-19

- Đối tượng cần phải cách ly

- Các biện pháp phòng chống dịch bệnh

- Sử dụng khẩu trang

- Kiến thức về vệ sinh

HUPH

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu:

Người lái xe xuất, nhập cảnh tại cửa khẩu Lao Bảo trong độ tuổi lao động từ

18 đến 60 tuổi

* Tiêu chuẩn lựa chọn:

- Người lái xe xuất nhập cảnh qua cửa khẩu Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị có hộ chiếu là quốc tịch Việt Nam

- Người lái xe nghe, nói và hiểu được tiếng Việt Nam

* Tiêu chuẩn loại trừ

- Đối tượng lái xe có test nhanh dương tính với COVID-19 tại cửa khẩu Lao

Bảo (tránh mức độ lây lan bệnh trong quá trình phỏng vấn) (tại thời điểm thu thập

số liệu là tháng 3 năm 2022, test nhanh với các lái xe vẫn được triển khai tại địa bàn nghiên cứu)

- Lái xe không có hộ chiếu quốc tịch Việt Nam và không có khả năng nghe nói tiếng Việt Nam

2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu

2.2.1 Thời gian nghiên cứu

Từ tháng 01/2022 đến tháng 7/2022

2.2.2 Địa điểm nghiên cứu

Tại cửa khẩu Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị

2.3 Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu cắt ngang phân tích

d

p p

n: là số lái xe xuất nhập cảnh qua cửa khẩu Lao Bảo tham gia nghiên cứu d: Độ chính xác tuyệt đối (lấy d = 0, 07)

HUPH

α: Chọn mức ý nghĩa thống kê 95%, có α = 0,05

Z 1-α/2: Giá trị thu được bằng cách tra bảng Z, có α = 0,05; Z = 1,96

p: tỷ lệ đạt về kiến thức, thực hành phòng chống COVID-19 của tác giả

Tarikuwa Natnael và cộng sự năm 2020 (11)

Tỷ lệ kiến thức đúng: p=0,698  n = 165

Tỷ lệ thực hành đúng: p= 0,664  n = 157

Dự trù 10% đối tượng từ chối tham gia nghiên cứu

Từ các dữ liệu trên, cỡ mẫu tối thiểu cho nghiên cứu là 181 người lái xe xuất nhập cảnh qua cửa khẩu Lao Bảo Trên thực tế nghiên cứu đã thu thập 181 người lái

xe xuất, nhập cảnh qua cửa khẩu Lao Bảo

Chọn mẫu:

Chọn mẫu thuận tiện tất cả các lái xe xuất nhập cảnh qua cửa khẩu Lao Bảo

có hộ chiếu là quốc tịch Việt Nam bắt đầu từ ngày tiến hành phỏng vấn và chọn tiếp

theo cho đến đủ cỡ mẫu là 181 lái xe (từ ngày 15/3/2022 đến ngày 29/3/2022 )

2.5 Phương pháp thu thập số liệu

Số liệu được thu thập khi các lái xe khai báo y tế tại cửa khẩu Lao Bảo Nghiên cứu viên là học viên lớp Thạc sỹ Y tế cộng cộng, trực tiếp làm công việc kiểm dịch y tế quốc tế tại cửa khẩu Bộ câu hỏi định lượng được thiết kế dựa vào nghiên cứu của Hà Văn Như và cộng sự (24), Hướng dẫn phòng chống dịch bệnh COVID-19 cho người dân của Bộ Y tế (20), Quy định về phòng chống dịch bệnh COVID-19 của người xuất nhập cảnh tại Việt Nam (10), nghiên cứu của Tarikuwa Natnael và cộng sự (11) Người lái xe được phỏng vấn trực tiếp theo bộ câu hỏi soạn sẵn và ghi thông tin vào phiếu phỏng vấn (Phụ lục 1)

2.6 Các biến số nghiên cứu

- Thông tin chung: Tuổi, giới, dân tộc, tôn giáo, tình trạng hôn nhân, tình trạng kinh

+ Khoảng cách

+ Các biện pháp chống dịch

- Thực hành về phòng chống COVID-19 của người lái xe

+ Vệ sinh bàn tay hàng ngày, vệ sinh bàn tay trong quá trình làm việc, đeo khẩu trang, khử khuẩn xe, Khai báo y tế khi cần thiết, giữ khoảng cách, không tụ tập đông người

(Chi tiết tại Phụ lục 2)

2.7 Định nghĩa các khái niệm dùng trong nghiên cứu

Kiến thức phòng chống dịch COVID-19 bao gồm các nhóm kiến thức:

- Kiến thức về đường lây: gồm 04 câu hỏi, được đánh là là “Đạt” khi trả lời đúng 4/4 câu hỏi

- Kiến thức về khoảng cách tiếp xúc với người bệnh: gồm 04 câu hỏi, được đánh giá

là “đạt” khi trả lời đúng câu số 2: Khoảng cách tiếp xúc với người lây nhiễm khoảng 2 mét

- Kiến thức về các biện pháp phòng, chống: gồm 08 câu hỏi, được đánh giá là đạt khi trả lời đúng 08 câu hỏi

- Kiến thức về các triệu chứng của bệnh: 06 câu hỏi, được đánh giá là đạt khi trả lời đúng 06 câu hỏi

- Kiến thức về yêu cầu về phòng, chống dịch đối với người nhập cảnh vào Việt Nam: gồm 06 câu hỏi, được đánh giá là đạt khi trả lời đúng 08 câu hỏi

- Kiến thức chung về phòng chống dịch COVID-19 được đánh giá “Đạt” khi đạt 80% nhóm kiến thức nêu trên

- Thực hành khuyến cáo thông điệp 5K của Bộ Y tế trong quá trình giao lưu hàng hóa: gồm 5 câu hỏi, được đánh giá là đạt khi trả lời thường xuyên thực hiện đủ 5K

- Thực hành chung về phòng chống COVID-19 được đánh giá đạt khi thực hành đạt

80 các nhóm thực hành trên

2.8 Phương pháp phân tích số liệu

Tất cả số liệu định lượng thu thập được sẽ được làm sạch, mã hóa và nhập vào phần mềm Epidata 3.1 Số liệu được mã hóa và nhập hai lần để hạn chế tối đa sai sót về mặt số học Bộ số liệu bao gồm các thông tin thu thập được qua bộ câu hỏi phỏng vấn được thiết kế sẵn

Số liệu sau khi thu thập được làm sạch bởi nghiên cứu viên trước khi đưa vào phân tích Bộ số liệu này được bảo mật và chỉ những người có trách nhiệm mới được phép tiếp cận Số liệu định lượng sử dụng các thuật toán thống kê trên phần mềm SPSS 22.0 để phân tích mô tả, so sánh các tỷ lệ, tìm hiểu các yếu tố liên quan đến phòng, chống dịch COVID-19 của người lái xe xuất, nhập cảnh qua cửa khẩu

Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị

2.9 Vấn đề đạo đức của nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành sau khi Hội đồng đạo đức trường Đại học Y tế công cộng thông qua theo Quyết định số 47/2022/YTCC-HD3 ngày 22/02/2022 Trước khi phỏng vấn, các đổi tượng nghiên cứu sẽ được giải thích đầy đủ về nội dung, mục đích của nghiên cứu Người tham gia nghiên cứu được quyền đặt các câu hỏi liên quan đến nghiên cứu và được quyền từ chối hoặc dừng trả lời phỏng vấn nếu nhận thấy nội dung không phù hợp Mọi thông tin của người tham gia nghiên

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Thông tin chung về cơ sở

Nguồn thông tin

tiếp nhận (nhiều lựa

Báo, sách mỏng, tờ rơi, pano,

từ tivi là 87,2% và Internet là 79,6% Chỉ có số ít ĐTNC nói tiếp nhận nguồn thông tin tư nguồn khác (1,16%) Đa số ĐTNC đều không tiếp xúc với F0 chiếm 92,8%

và không đi đến từ vùng dịch chiếm 70,7% Đa số ĐTNC đều đã tiêm phòng đủ 3 mũi vắc xin phòng chống COVID-19 đạt 70,7% (Số liệu được thu thập tại thời điểm từ 15/3 đến 29/3/2022)

HUPH

3.2 Kiến thức, thực hành phòng chống dịch COVID-19 của người lái xe xuất, nhập cảnh qua cửa khẩu Lao Bảo

Bảng 3.2 Kiến thức về đường lây của bệnh COVID-19

n(%)

Sai n(%)

Không biết/không hiểu rõ n(%)

1 Lây qua các giọt bắn đường hô hấp

của người bị nhiễm bệnh

170 (93,9)

2 (0,6) 5 (2,8)

2 Lây qua tiếp xúc gần với các đối

tượng F0

108 (59,7)

Điểm đạt (trả lời đúng 4/4 câu) 94 (51,9)

Bảng 3.2 cho thấy 52,9% ĐTNC trả lời đúng các câu hỏi về kiến thức của đường lây bệnh COVID-19 trong đó hầu hết ĐTNC trả lời đúng đường lây qua các giọt bắn đường hô hấp của người bị nhiễm bệnh đạt 93,9% Lây qua tiếp xúc gần với các đối tượng F1 có 84,5% ĐTNC trả lời đúng và 81,8% trả lời đúng là lây qua không khí 59,7% ĐTNC trả lời đúng lây qua tiếp xúc gần với các đối tượng F0 đạt

Bảng 3.3 Kiến thức về các khoảng cách tiếp xúc với người bệnh COVID-19

1 Khoảng cách tiếp xúc với người lây nhiễm khoảng 1 mét 6 3.3

2 Khoảng cách tiếp xúc với người lây nhiễm khoảng 2 mét 168 92,8

3 Khoảng cách tiếp xúc với người lây nhiễm khoảng 3 mét 50 27,6

4 Khoảng cách tiếp xúc với người lây nhiễm khoảng 4 mét 44 24,3

Đạt (Trả lời đúng câu số 2) 168 92,8

Kết quả bảng 3.3 cho thấy 92,8% ĐTNC trả lời đúng kiến thức về khoảng cách tiếp xúc với người bệnh COVID-19 là 2 mét Còn lại số ít 7,2% ĐTNC trả lời không đúng về khoảng cách tiếp xúc với người bệnh COVID-19

HUPH

Bảng 3.4 Kiến thức về các biện pháp phòng, chống COVID-19

1 Thường xuyên rửa tay đúng cách

bằng xà phòng dưới vòi nước sạch,

hoặc bằng dung dịch sát khuẩn có

cồn (ít nhất 60% cồn)

180 (99,4) 1 (0,6)

2 Đeo khẩu trang nơi công cộng, trên

phương tiện giao thông công cộng và

đến cơ sở y tế

180 (99,4) 1 (0,6)

3 Tránh đưa tay lên mắt, mũi, miệng

Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt

hơi bằng khăn giấy, khăn vải, khuỷu

tay áo

162 (89,5) 16 (8,8) 3 (1,7)

4 Vệ sinh thông thoáng nhà cửa, lau

rửa các bề mặt hay tiếp xúc

160 (88,4)

21 (11,6) 7 (3,9)

5 Nếu bạn có dấu hiệu sốt, ho, hắt hơi,

6 Tự cách ly, theo dõi sức khỏe, khai

báo y tế đầy đủ nếu trở về từ vùng

dịch

174 (95) 9 (5,0)

7 Thực hiện khai báo y tế trực tuyến

tại https://tokhaiyte.vn hoặc tải ứng

8 Cài đặt ứng dụng Bluezone để được

cảnh báo nguy cơ lây nhiễm

COVID-19, giúp bảo vệ bản thân và

gia

đình: https://www.bluezone.gov.vn/

177 (97,8) 1 (0,6) 3 (1,7)

(77,9) HUPH