Bài giảng Phân tích chính sách nông nghiệp & phát triển nông thôn: Chương 11 - TS. Nguyễn Văn Sanh
Trang 1CHÍNH SÁCH THỦY LỢI
1 Các khía cạnh quan tâm về chính sách thủy lợi
2 Mục Tiêu chính sách thủy lợi
3 Các phương pháp tưới và lựa chọn kỹ thuật
4 Các khái niệm kinh tế trong chính sách thủy lợi
5 Quản lý thủy lợi và thủy lợi phí
6 Thủy lợi trong các môi trường nghèo nguồn lực
7 Chính Sách thủy lợi và Phụ Nữ.
8 Tóm tắt.
Trang 21 Chính sách thủy lợi
Thủy lợi là việc con người sử dụng kỹ thuật
để tăng hiệu quả và kiểm soát việc cung cấpnước trong sản xuất nông nghiệp
1.Thể hiện vai trò của Chính Phủ trong việc khuyến khích và cung cấp dịch vụ thủy nông.
2 Sự thất bại thị trường trong việc xác định quyền sở hữu tư nhân về nguồn lực nước.
3 Việc lựa chọn chính sách thủy nông gồm có:
Công nghệ và kỹ thuật tưới tiêu
Quản lý các công trình thủy lợi
Phí thủy lợi mà nông dân phải trả đối với nước tưới
Trang 32 Mục Tiêu Của Chính Sách thủy lợi
1.Tăng sản lượng:
a) Giảm rủi ro trong sản xuất
b) Tưới tiêu chủ động làm tăng hiệu quả sử dụng
đầu vào
c) Tăng hệ số canh tác
d) Mở rộng những diện tích canh tác khô hạn
2 Thực hiện công bằng trong phân phối đầu tư thủy lợi qua:
- Loại kỹ thuật thủy lợi
- Địa điểm tổ chức
3 Tạo ra tính bền vững và an toàn lương thực
Trang 43.Các phương pháp tưới và lựa chọn
Trang 5Vai trò của hệ thống thủy nông ở
nghiệp trên 5 tỷ m3 nước/ năm,
+Cấp nước cho diện tích trồng rau màu và cây công nghiệp ngắn ngày khoảng 1 triệu ha
Trang 64 Các khái niệm kinh tế trong chính sách
+Thay đổi dòng chảy của nước.
+Phát sinh bệnh do nước không lưu thông
Tài sản chung: có đặc điểm
+Cá nhân sử dụng, hành động vì lợi ích của bản thân
- Tài sản chung được mô hình hóa bằng trò chơi tiến thoái lưỡng nan như sau:
Trang 7Mô hình trò chơi tiến thoái lưỡng nan
Có 2 người nông dân, mỗi người theo đuổi một chiến lược tưới nước
S1 đối với nông dân 1
S2 đối với nông dân 2
Trang 8Hộp 1
(0,0) (0,1)
(1,0) (1,1)
Nông dân 2(S2) Ích kỷ( 0) Hợp tác (1)
Ích kỷ (0) Nông dân 1(S1)
Hợp tác (1)
Mỗi người nông dân có 4 lựa chọn
Việc theo đuổi lợi ích riêng dẫn đến sử dụng không bền vững nguồn tài sản chung.
Trang 9*Thủy lợi qui mô lớn được xem như hàng hóa công cộng
a) Việc quản lý thủy lợi công cộng có nhiều tiêu cực
Do lương thấp, nên nhũng nhiễu vụ lợi, công việc không ổn định, thường bị thuyên chuyển.
b) Chi phí vượt quá mức đầu tư cơ bản, chậm trễ trong việc hoàn thành, xem nhẹ việc bảo hành
Tạo thêm những chi phí khác làm tăng thu nhập nên chi phí xây dựng cơ bản tăng.
5.Quản lý thủy lợi và thủy lợi phí
Trang 10c) Thiếu sự tham gia của nông dân.
Việc cấp kinh phí là từ trên xuống nên nông dân ít được tham gia trong hoạt
động quản lý.
d) Cung và cầu nước bị tách rời nhau ở các công trình thủy nông công cộng.
Trang 11*Những giải pháp để khắc phục tình trạng yếu
kém trong quản lý thủy lợi:
a) Có sự kiểm tra của nông dân trong việc
điều tiết nước
b) Tham gia của nông dân trong quản lý vận
hành
c)Tách biệt chức năng xây dựng cơ bản thủy
lợi với quản lý, bảo dưỡng và vận hành
d) Nông dân phải trả thủy lợi phí khi hưởng lợi
từ các công trình thủy nông
e) Tư nhân hóa các công trình kênh mương
hoạt động không hiệu quả
Trang 12a) Có sự kiểm tra của nông dân:
Làm cho nông dân có trách nhiệm hơn đối với hoạt động kiểm soát nước, kiểm tra và điều chỉnh dòng nước vào diện tích đất canh tác của họ
b) Tham gia của nông dân:
Để nâng cao hiệu quả hoạt động của các công trình thủy lợi, giảm chi
phi quản lý.
Trang 13c) Tách biệt chức năng:
-Tránh mâu thuẩn về phân bổ thời gian và
ưu tiên giữa công trình mới với việc bảo trì, vận hành quản lý các công trình cũ.-Tạo thuận lợi trong thuyên chuyển cán bộ quản lý và vận hành
d) Thủy lợi phí:
-Để trang trải chi phí quản lý, bảo dưỡng, vận hành
-Thu dưới dạng phí dịch vụ
Trang 14* Thu thủy lợi phí:
-Cả nước năm 2006 thu được 935,3 tỷ
Trang 15-Việt Nam vào WTO, thì những trợ cấp
về nông nghiệp Chính phủ vẫn tiếp tục duy trì qua những công trình thuỷ lợi
Trong trái phiếu Chính phủ, dành cho
giao thông 70% và 30% cho thuỷ lợi
Trang 166.Thuỷ lợi trong các môi trường
nghèo nguồn lực
a) Chuyển từ việc trồng cây lương thực tự cấp
sang cây trồng có giá trị hàng hóa gây ra ảo tưởng làm tăng tổng sản lượng
b) Gây mất chỗ ở của người dân trong vùng xây đập
c) Có sự khác biệt giữa mục tiêu của nông hộ và của nhà nước trong việc xây đập
Nông hộ: an toàn lương thực, sử dụng ít đầu vào phải mua
Nhà nước: Thâm canh những cây trồng riêng biệt
Trang 17d) Thiếu chi phí để điều hành và bảo dưỡng các công trình thủy nông trong dài hạn.
làm xuống cấp nhanh chóng cơ sở hạ tầng.e) Chính sách thủy lợi thất bại làm tổn hại sản xuất nông nghiệp
Gây thiếu đầu vào quan trọng, tăng chi phí
Trang 187 Chính sách thủy lợi và phụ nữ
- a) Chính sách thủy lợi chỉ quan tâm đến nam
giới, quyền lợi của người phụ nữ chưa được quan tâm, dù họ là người trực tiếp sản xuất
-b) Chính sách thủy lợi tốt sẽ giúp phụ nữ có điều kiện làm việc tốt hơn, làm tăng giá trị việc sử
Trang 19d ) Phụ nữ chưa được quan tâm trong việc hưởng những lợi ích từ dự án thủy nông
Do các nhà chức trách địa phương xem nhẹ vai trò của phụ nữ.
Trang 208 Tóm tắt
sản lượng nông nghiệp, thu nhập,tăng
mức độ đa canh.
bại thị trường: như hàng hóa công cộng, ngoại ứng và nguồn tài sản chung Sử
dụng quá mức nguồn lực.
công trình thủy nông bằng việc cho nông dân tham gia.
Trang 21 Trong môi trường nghèo nguồn lực mục
tiêu của nông dân và nhà nước trong công trình thủy nông có sự khác biệt
+Nông dân: an toàn lương thực, canh tác hỗn hợp, tiết kiệm chi phí đầu vào
+Nhà nước: Thâm canh những cây trồng riêng biệt
Các công trình thủy nông còn xem nhẹ khía cạnh giới tính, phụ nữ chưa được hưởng lợi từ các công trình thủy nông
Trang 22Thảo luận nhóm
1 Các khía cạnh quan tâm & mục Tiêu chính sách thủy lợi
2 Các khái niệm kinh tế trong chính sách thủy lợi
3 Quản lý thủy lợi như thế nào hợp lý ua thủy lợi phí, qua môi trường nghèo nguồn
lực
4 Chính Sách thủy lợi và Phụ Nữ.
5 Các khó khăn trở ngại, và các giải pháp khả thi để nâng cao về thủy lợi và sử
dụng nuớc ĐBSCL
Tài liệu tham khảo
- Bài giảng (powerpoint) và sách chính sách NN
- Agricultural development principles (239-240, 107).
- Rất nhiều tài liệu NC thủy lợi ĐBSCL, đặc biệt World bank, AuSAID,
và Bộ NNPTNT
- Các tài liệu và kinh nghiệm khác mà nhóm có thể có
Trang 23XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN!