ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tƣợng nghiên cứu
2.1.1 Đối tƣợng nghiên cứu định lƣợng
Hồ sơ bệnh án ngoại trú của bệnh nhân mắc ĐTĐ type 2 được quản lý và điều trị tại phòng khám ngoại trú của Bệnh viện ĐKKV huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre trong giai đoạn 2016 - 2017.
Toàn bộ hồ sơ và tài liệu liên quan đến công tác quản lý điều trị tại phòng khám ngoại trú của Bệnh viện ĐKKV huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre trong giai đoạn 2016 – 2017 được tổng hợp và lưu trữ đầy đủ.
+ Các văn bản pháp quy có liên quan
+ Báo cáo của Bệnh viện về TTB, nguồn lực, kinh phí của Bệnh viện cho công tác quản lý điều trị bệnh ĐTĐ
+ Báo cáo về kế hoạch, công tác triển khai điều trị và quản lý bệnh ĐTĐ
2.1.2 Đối tƣợng nghiên cứu định tính
- Lãnh đạo bệnh viện, lãnh đạo khoa khám bệnh, bác sỹ điều trị và điều dƣỡng chăm sóc bệnh nhân của khoa khám bệnh
Đối tượng sử dụng dịch vụ tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Ba Tri được phân thành hai nhóm: nhóm tuân thủ điều trị tốt và nhóm không tuân thủ điều trị.
Thời gian và địa điểm nghiên cứu
- Địa điểm: Khoa khám bệnh, bệnh viện ĐKKV Ba Tri tỉnh Bến Tre
Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, kết hợp giữa nghiên cứu định lượng và định tính Quá trình này bắt đầu bằng việc thu thập số liệu định lượng, sau đó tiến hành nghiên cứu định tính để làm rõ hơn các kết quả đã thu thập.
Nghiên cứu định lượng được thực hiện để mô tả hoạt động quản lý bệnh nhân đái tháo đường type 2 ngoại trú tại Khoa khám bệnh thông qua việc thu thập và phân tích số liệu thứ cấp.
Nghiên cứu định tính được thực hiện để hỗ trợ cho nghiên cứu định lượng, nhằm phân tích các thuận lợi và khó khăn trong việc quản lý bệnh nhân Đái tháo đường type 2 tại Khoa khám bệnh.
Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
2.4.1 Phương pháp nghiên cứu định lượng
Mẫu toàn bộ hồ sơ bệnh án ngoại trú của bệnh nhân ĐTĐ type 2 được quản lý tại khoa khám bệnh của Bệnh viện ĐKKV Ba Tri đã được chọn Khoa khám bệnh chỉ tiếp nhận bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên và không ghi nhận trường hợp nào dưới 18 tuổi trong giai đoạn 2016 – 2017 Đến thời điểm nghiên cứu, đã thu thập được 1070 hồ sơ bệnh án.
Các loại sổ sách theo d i quản lý và nguồn lực cho công tác điều trị bệnh ĐTĐ từ tháng 6/2016 đến tháng 12/2017 Bao gồm:
- Báo cáo của Bệnh viện về TTB, nguồn lực, kinh phí của Bệnh viện cho công tác quản lý điều trị bệnh ĐTĐ
- Báo cáo về kế hoạch, công tác triển khai điều trị và quản lý bệnh ĐTĐ
2.4.2 Phương pháp nghiên cứu định tính
Chúng tôi đã thực hiện phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm với hai nhóm đối tượng được chọn lọc, bao gồm nhân viên bệnh viện và bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường type 2, với cỡ mẫu cụ thể như sau:
Phỏng vấn sâu nhân viên bệnh viện: 04 người
+ 01 Lãnh đạo Bệnh viện: Giám đốc bệnh viện
+ 01 lãnh đạo khoa khám bệnh: Trưởng khoa khám bệnh
+ 01 Bác sỹ khám và điều trị ĐTĐ Typ 2 tại khoa khám
+ 01 Điều dưỡng trưởng trực tiếp quản lý, theo d i, ghi ch p HSBA của người bệnh ĐTĐ
- Thảo luận nhóm các điều dƣỡng: đƣợc phân công làm việc tại phòng khám bệnh ĐTĐ (3 người)
- Thảo luận nhóm bệnh nhân: tiến hành thảo luận 4 nhóm
Hai nhóm bệnh nhân tuân thủ điều trị tốt bao gồm những người tái khám đúng hẹn và có kết quả điều trị tốt, với sự đa dạng về độ tuổi, giới tính và nghề nghiệp, mỗi nhóm gồm 8 người, tổng cộng 16 người tham gia Ngược lại, hai nhóm bệnh nhân không tuân thủ tốt là những người tái khám không đúng hẹn và có kết quả điều trị không tốt, cũng đảm bảo tính đa dạng về độ tuổi, giới tính và nghề nghiệp, mỗi nhóm cũng gồm 8 người, tổng cộng 16 người tham gia.
Phương pháp thu thập số liệu
2.5.1 Công cụ thu thập thông tin
- Công cụ thu thập số liệu định lượng:
Phiếu thu thập số liệu thứ cấp từ HSBA ngoại trú cung cấp thông tin chung về đặc điểm nhân khẩu học, tiền sử bệnh tật, kết quả các trị số xét nghiệm gần đây nhất, cũng như các biến chứng của bệnh và các bệnh mạn tính đi kèm.
Phiếu tổng hợp thông tin về cơ sở vật chất, trang thiết bị, thuốc, nhân lực, tài chính và việc thực hiện các hoạt động quản trị điều hành liên quan đến quản lý điều trị tại bệnh viện.
- Công cụ thu thập số liệu định tính:
(1)- Phiếu hướng dẫn phỏng vấn sâu lãnh đạo bệnh viện (Phụ lục 4)
(2)- Phiếu hướng dẫn phỏng vấn sâu lãnh đạo khoa khám bệnh (Phụ lục 5)
(3)- Phiếu hướng dẫn phỏng vấn sâu bác sỹ điều trị (Phụ lục 6)
(4)- Phiếu hướng dẫn phỏng vấn điều dưỡng trưởng tại khoa khám bệnh (Phụ lục
(5)- Phiếu hướng dẫn thảo luận nhóm điều dưỡng tại phòng khám bệnh ĐTĐ (Phụ lục 8)
(6)- Phiếu hướng dẫn thảo luận nhóm bệnh nhân tuân thủ điều trị tốt (Phụ lục 9) (7)- Phiếu hướng dẫn thảo luận nhóm bệnh nhân không tuân thủ tốt (Phụ lục 10)
Trước khi thu thập số liệu, chúng tôi đã tổng hợp toàn bộ hồ sơ bệnh án ngoại trú của bệnh nhân mắc ĐTĐ type 2 tại Bệnh viện ĐKKV Ba Tri trong giai đoạn từ tháng 07/2016 đến 12/2017.
- Xuất dữ liệu từ máy tính và hồ sơ sổ sách có liên quan để thu thập thông tin của khoa khám
Số liệu bệnh nhân được thu thập thông qua phiếu thu thập số liệu thứ cấp, được thiết kế dựa trên thông tin từ hồ sơ bệnh án ngoại trú của bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường type 2, đang được quản lý tại khoa khám bệnh ngoại trú của bệnh viện.
Từ năm 2016 đến 2017, chúng tôi đã thu thập toàn bộ báo cáo và các văn bản liên quan đến công tác quản lý và điều trị bệnh đái tháo đường type 2 tại Khoa Khám bệnh của Bệnh viện ĐKKV Ba Tri.
Để thực hiện phỏng vấn sâu, nghiên cứu viên cần liên hệ trước với các đối tượng nghiên cứu là cán bộ y tế của bệnh viện để đặt lịch hẹn Cuộc phỏng vấn diễn ra tại phòng làm việc riêng, giúp đối tượng thoải mái khi trả lời Nghiên cứu viên sẽ giải thích nội dung phỏng vấn và thông tin nghiên cứu, sau đó yêu cầu đối tượng ký vào giấy đồng ý tham gia Phỏng vấn được thực hiện theo bộ câu hỏi đã chuẩn bị sẵn, và nghiên cứu viên xin phép ghi âm và ghi biên bản cuộc phỏng vấn, với sự đồng ý của tất cả đối tượng tham gia Các đối tượng phỏng vấn bao gồm
+ Giám đốc bệnh viện (Phụ lục 4)
+ Trưởng khoa khám bệnh (Phụ lục 5)
+ 01 Bác sỹ điều trị ĐTĐ tại khoa khám (Phụ lục 6)
+ Điều dưỡng trưởng khoa khám bệnh (Phụ lục 7)
Nghiên cứu viên sẽ liên hệ với lãnh đạo khoa khám để sắp xếp lịch làm việc với điều dưỡng sau giờ làm Trong buổi thảo luận nhóm, nghiên cứu viên cung cấp đầy đủ thông tin về nghiên cứu và nhận được sự đồng ý của đối tượng tham gia thông qua việc ký tên vào giấy đồng ý Sau đó, nghiên cứu viên tiến hành phỏng vấn và xin phép ghi âm cuộc phỏng vấn.
Thảo luận nhóm bệnh nhân được thực hiện dựa trên danh sách người bệnh ĐTĐ type 2 được quản lý điều trị trong giai đoạn 2016 – 2017 Các ĐTNC được chọn có chủ đích từ danh sách quản lý điều trị và kết quả từ hồ sơ bệnh án ngoại trú, phù hợp với tiêu chuẩn đánh giá tuân thủ điều trị Những bệnh nhân này sẽ được liên hệ và hẹn vào cùng một ngày để tiến hành thảo luận nhóm.
Nghiên cứu viên tiếp cận bệnh nhân sau khi họ đã hoàn thành việc rút máu và đang chờ kết quả xét nghiệm Họ giải thích lý do và mời đối tượng nghiên cứu (ĐTNC) đến phòng họp của khoa khám bệnh để tiến hành thảo luận nhóm, sử dụng bộ công cụ phiếu hướng dẫn đã được chuẩn bị sẵn trong khoảng 30 phút Nghiên cứu viên trình bày mục tiêu và thông tin nghiên cứu, sau đó ĐTNC ký vào giấy đồng ý tham gia Cuối cùng, nghiên cứu viên xin phép ghi âm trong quá trình phỏng vấn.
Phiếu hướng dẫn thảo luận nhóm bệnh nhân nhằm nâng cao tuân thủ điều trị bao gồm các yếu tố quan trọng như kết quả điều trị tốt, tuân thủ chế độ dùng thuốc, luyện tập, chế độ dinh dưỡng và việc tái khám đúng hẹn (Phụ lục 9)
+ Phiếu hướng dẫn thảo luận nhóm bệnh nhân không tuân thủ tốt: tái khám không đúng hẹn, kết quả x t nghiệm không tốt (Phụ lục 10)
Biến số nghiên cứu(phụ lục 11)
- Biến số thực trạng hoạt động quản lý bệnh ĐTĐ
+ Các văn bản quy định về quản lý điều trị ĐTĐ của bệnh viện
Bệnh viện Ba Tri tỉnh Bến Tre thực hiện các hoạt động quản lý bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) bao gồm chẩn đoán, chỉ định điều trị, và tuân thủ điều trị Ngoài ra, bệnh viện còn tổ chức tái khám định kỳ, hoạt động truyền thông, theo dõi và giám sát tình trạng bệnh nhân Một số kết quả điều trị cho thấy sự hài lòng của người bệnh được cải thiện đáng kể.
- Các biến số về thuận lợi, khó khăn trong hoạt động quản lý bệnh ĐTĐ của Bệnh viện
+ Cơ sở vật chất, TTB, thuốc điều trị và kinh phí hoạt động
Tiêu chuẩn đánh giá
Tiêu chuẩn đánh giá tuân thủ điều trị và kết quả điều trị tốt trong nghiên cứu được xác định dựa trên hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh đái tháo đường type 2, theo Quyết định số 3319/QĐ-BYT ngày 19 tháng 7 năm 2017.
Bộ trưởng Bộ Y tế, cụ thể:.
+ Tuân thủ điều trị tốt: Kết quả điều trị tốt, tuân thủ chế độ điều trị dùng thuốc, luyện tập, chế độ dinh dƣỡng và tái khám đúng hẹn
+ Tuân thủ điều trị không tốt: Kết quả điều trị không tốt, không tuân thủ chế độ điều trị và tái khám không đúng hẹn
Bệnh nhân được tư vấn đầy đủ về bệnh tiểu đường (ĐTĐ) và quy trình quản lý điều trị, giúp họ hiểu rõ và chính xác thông tin liên quan đến tình trạng sức khỏe của mình.
Tiêu chuẩn về nhân lực, CSVC, TTB, thuốc điều trị, quản lý thông tin và quản trị điều hành:
Nội dung Nguồn quy định
Công văn số 110/BYT ngày 21 tháng 3 năm 2011 của Bệnh viện Nội tiết TW,
Bộ Y tế về việc hướng dẫn triển khai hoạt động phòng chống ĐTĐ năm 2011
Để quản lý điều trị bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) hiệu quả, cần có sự tham gia của một bác sĩ đa khoa và một điều dưỡng đã được đào tạo và cấp chứng chỉ tương ứng.
Cơ sở vật chất, TTB, thuốc
Công văn số 110/BYT năm 2011 của Bệnh viện Nội tiết TW, Bộ Y tế về việc hướng dẫn triển khai hoạt động phòng chống ĐTĐ năm 2011
- Cơ sở vật chất: Phải có 1 phòng khám ĐTĐ và 1 phòng tƣ vấn ĐTĐ
TTB - TTB cho phòng khám và tƣ vấn phải có:
1 cân, 2 thước đo, 3.ống nghe, 4 máy đo huyết áp, 5 máy đo glucose, 6 kim trích máu, 7 que thử máu, 8 bông cồn, 9 tài
Nội dung Nguồn quy định
Tiêu chuẩn đánh giá liệu truyền thông, 10 máy vi tính, 11 ti vi,
12 các loại sổ sách quản lý, sổ theo d i bệnh
Thuốc Quyết định số 3319/QĐ
– BYT ban hành ngày 19/07/2017 về việc ban hành tài liệu chuyên môn
“Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ĐTĐ typs 2
- Chỉ sử dụng thuốc đơn trị liệu tại tuyến huyện
Điều trị bằng thuốc uống đa trị liệu cho bệnh nhân đái tháo đường (ĐTĐ) được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa Nội tiết – ĐTĐ, với việc phối hợp thuốc và điều chỉnh liều lượng phù hợp.
- Không điều trị bằng thuốc tiêm (insulin) cho người bệnh ĐTĐ ở cấp huyện
Thông tin cho công tác quản lý ĐTĐ
HSBA, cập nhật số liệu,
Quyết định số 3319/QĐ – BYT ban hành ngày 19/07/2017 về việc ban hành tài liệu chuyên môn
“Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ĐTĐ type 2” Đảm bảo dễ tìm dễ thấy, cập nhật chính xác, thường xuyên
Phương pháp lưu giữ thông tin
Lưu giữ HSBA - BYT Áp dụng công nghệ tin học trong quản lý thông tin
Các nội dung về quản trị điều hành bệnh ĐTĐ đang áp dụng
- Công tác thực hiện các văn bản quy định về quản lý bệnh ĐTĐ
- Công tác triển khai thực hiện các qui định về
- Hướng dẫn thực hiện các văn bản theo quy định
- Các quyết định, kế hoạch của bệnh viện về công tác quản lý hồ sơ, bệnh án, sổ
Nội dung Nguồn quy định
Tiêu chuẩn đánh giá tại bệnh viện quản lý ĐTĐ
- Công tác kiểm tra, đánh giá, giám sát hoạt động KCB và quản lý ĐTĐ
- Biên bản kiểm tra, giám sát công tác điều trị ĐTĐ
Tiêu chuẩn điều trị Đái Tháo Đường type 2 được xác định dựa trên Quyết định số 3319/QĐ – BYT, ban hành ngày 19/07/2017, trong tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ĐTĐ type 2”.
Mục tiêu Tiêu chuẩn đánh giá
Tốt < 130 mg/dL (7.2 mmol/L) Không tốt > 130 mg/dL (7.2 mmol/L) Huyết áp
Cholesterol Tốt < 200 mg/dL (5,2 mmol/L)
Không tốt >200 mg/dL (5,2 mmol/L) LDL-Cho
Tốt 100 mg/dL (2,6 mmol/L)
Tốt >40 mg/dL (1,0 mmol/L) ở nam
Không tốt