PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu
Mục tiêu 1 của báo cáo là cung cấp số liệu thứ cấp về hoạt động trong năm 2014 – 2015, bao gồm thông tin về các hồ sơ đã giám định liên quan đến người tham gia kháng chiến Báo cáo cũng sẽ trình bày số liệu về nhân sự, vật tư và quy chế tổ chức phối hợp với các cơ quan liên quan, cùng với hồ sơ của các đối tượng đến khám.
Mục tiêu 2 tập trung vào việc nâng cao năng lực của cán bộ lãnh đạo tại Sở Lao động Thương binh và Xã hội, Sở Y tế, Bệnh viện đa khoa tỉnh và Trung tâm Giám định Y khoa tỉnh Tuyên Quang.
Thời gian và địa điểm nghiên cứu
- Thời gian từ 04/2016 – 07/2016 tại tỉnh Tuyên Quang
Thiết kế nghiên cứu
- Nghiên cứu mô tả cắt ngang, sử dụng số liệu định lượng (hồi cứu số liệu thứ cấp) và định tính
Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
Nghiên cứu định lượng (hồi cứu số liệu thứ cấp):
- Báo cáo hoạt động khám giám định của Trung tâm giám định Y khoa tỉnh Tuyên Quang 2014 – 2015;
- Báo cáo công tác nhân sự, vật tư, tổ chức khám, công tác phối hợp với các cơ quan có liên quan giai đoạn 2014 – 2015;
- 238 hồ sơ giám định y khoa của đối tượng người tham gia kháng chiến 2014– 2015
Chọn mẫu chủ đích và tiến hành phỏng vấn sâu:
- 01 cuộc phỏng vấn lãnh đạo Sở Y tế tỉnh Tuyên Quang
- 01 cuộc phỏng vấn lãnh đạo bệnh viện đa khoa tỉnh Tuyên Quang
- 01 cuộc phỏng vấn lãnh đạo Sở Lao động Thương binh và Xã hội tỉnh Tuyên Quang
- 01 cuộc phỏng vấn lãnh đạo trung tâm giám định y khoa tỉnh Tuyên Quang
- 01 cuộc TLN giám định viên
Phương pháp thu thập số liệu
2.5.1 Thu thập số liệu định lượng
Liên hệ bộ phận lưu trữ của trung tâm Giám định Y khoa (GĐYK) để lấy hồ sơ xin giám định, bao gồm giấy giới thiệu từ Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, bản khai của đối tượng xin giám định, tóm tắt bệnh án điều trị, biên bản khám giám định y khoa và kết luận của hội đồng GĐYK Kiểm tra tính hợp lý, đầy đủ và chính xác về mặt thời gian của các tài liệu này.
Liên hệ với Sở Y tế để xin số liệu về giấy chứng nhận bệnh của đối tượng Kết hợp biên bản của hội đồng Giám định Y khoa, so sánh thời gian từ khi hội đồng hoàn thành biên bản đến khi Sở Y tế nhận được, và từ lúc Sở Y tế nhận được đến khi ra quyết định chứng nhận bệnh.
Liên hệ với bộ phận người có công thuộc Sở LĐTBXH để xin số liệu về quyết định đồng ý hoặc không đồng ý cho hưởng chế độ Cần so sánh thời gian từ khi Sở Y tế chuyển thông tin để xác định tính hợp lệ của quy trình, cũng như kiểm tra xem thời gian ra quyết định hưởng chế độ có đúng quy định hay không.
Tổng hợp và đánh giá thời gian từ khi người xin giám định nộp đơn đến khi nhận quyết định từ sở LĐTBXH là rất quan trọng Cần kiểm tra tính hợp lệ của toàn bộ hồ sơ, xác định xem có điểm nào không hợp lệ hoặc thiếu sót hay không.
2.5.2 Thu thập thông tin định tính
Sử dụng hướng dẫn phỏng vấn sâu từ phụ lục 2, chúng tôi thu thập thông tin về những khó khăn và thuận lợi trong công tác khám giám định y khoa tại tỉnh Tuyên Quang Nội dung các cuộc phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm được ghi chép lại thông qua băng ghi âm và biên bản phỏng vấn.
Học viên sẽ gửi thư mời phỏng vấn đến các đối tượng được chọn, trong đó nêu rõ mục đích và ý nghĩa của phỏng vấn, cùng với nội dung và thời gian, địa điểm phỏng vấn Người được mời sẽ phản hồi bằng thư đồng ý tham gia và thống nhất thời gian, địa điểm phỏng vấn Địa điểm phỏng vấn sẽ diễn ra tại trung tâm Giám định y khoa tỉnh Tuyên Quang, với thời gian phỏng vấn trung bình từ 30 đến 45 phút cho mỗi cuộc.
Phương pháp phân tích số liệu
Số liệu định lượng được nhập liệu trên SPSS để chạy các biến mô tả tần suất
Dữ liệu định tính được phân loại theo các chủ đề và báo cáo được biên soạn Để đảm bảo tính chính xác của việc nhập liệu, 10% số phiếu được kiểm tra ngẫu nhiên.
Các số liệu được tổng hợp và trình bày dưới dạng bảng, biểu đồ để so sánh với kết quả định tính thu được
Sau cuộc phỏng vấn, nghiên cứu viên ghi chép sơ bộ nội dung và cảm nhận để bổ sung vào bản gỡ băng Trong quá trình gỡ băng, các câu trả lời của đối tượng được tôn trọng và giữ nguyên Nội dung sau đó sẽ được mã hóa theo nhóm chủ đề.
Các biến số nghiên cứu (phụ lục 3)
Dựa trên thông tư liên tịch số 41/2013/TTLT – BYT – BLĐTBXH ngày 18/11/2013, Bộ Y tế và Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đã hướng dẫn quy trình khám giám định bệnh, tật, dị dạng, dị tật liên quan đến phơi nhiễm chất độc hóa học cho người hoạt động kháng chiến và con đẻ của họ Bài viết sẽ xây dựng các biến số về hoạt động giám định y khoa, quy trình thực hiện, cũng như những thuận lợi và khó khăn trong quá trình này.
Chủ đề nghiên cứu định tính
Biến số trong nghiên cứu định tính bao gồm các chủ đề chính trong phỏng vấn sâu, tập trung vào những thuận lợi và khó khăn trong công tác khám giám định y khoa cho người tham gia kháng chiến.
Khó khăn trong quá trình thực hiện:
- Từ phía cơ quan quản lý là Sở LĐTBXH, Sở Y tế: công tác phối hợp, chỉ đạo công việc, hành lang pháp lý, văn bản hướng dẫn thực hiện
- Từ phía bệnh viện: công tác tổ chức khám chuyên khoa, cận lâm sàng, nhân sự làm việc, cơ sở vật chất, trang thiết bị
Từ phía trung tâm GĐYK tỉnh, các thủ tục hành chính được thực hiện một cách hiệu quả, đồng thời công tác tổ chức phối hợp với bệnh viện được chú trọng Trung tâm cũng cung cấp giải thích và hướng dẫn cho đối tượng khám giám định y khoa, đảm bảo nhân sự làm việc chuyên nghiệp, cùng với cơ sở vật chất và trang thiết bị đầy đủ.
Thuận lợi trong quá trình thực hiện:
- Từ phía cơ quan quản lý là Sở LĐTBXH, Sở Y tế: công tác phối hợp, chỉ đạo công việc, hành lang pháp lý, văn bản hướng dẫn thực hiện
- Từ phía bệnh viện: công tác tổ chức khám chuyên khoa, cận lâm sàng, nhân sự làm việc, cơ sở vật chất, trang thiết bị
Từ phía trung tâm GĐYK tỉnh, các thủ tục hành chính được thực hiện một cách hiệu quả, đồng thời công tác tổ chức phối hợp với bệnh viện được chú trọng Trung tâm cũng cung cấp giải thích và hướng dẫn cho đối tượng khám giám định y khoa, đảm bảo nhân sự làm việc chuyên nghiệp, cùng với cơ sở vật chất và trang thiết bị đầy đủ.
Khái niệm, thước đo, tiêu chuẩn đánh giá
Giám định viên chuyên khoa thực hiện khám theo chỉ định của hội đồng GĐYK tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của nhà nước, nhằm xác định bệnh, tật, dị dạng và dị tất cho đối tượng.
Chỉ định khám cận lâm sàng bao gồm việc thực hiện các xét nghiệm, chụp X-quang, CT và các phương pháp khác theo yêu cầu của hội đồng GĐYK Những xét nghiệm này được thực hiện tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của nhà nước nhằm xác định bệnh, tật, dị dạng và dị tật cho đối tượng.
Điều trị được chỉ định bởi hội đồng GĐYK cần được thực hiện tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của nhà nước, nhằm xác định bệnh, tật, dị dạng và dị tất cho đối tượng.
Đạo đức nghiên cứu
Trước khi tiến hành phỏng vấn sâu, đối tượng nghiên cứu sẽ được giải thích rõ ràng về mục đích và nội dung của nghiên cứu Việc phỏng vấn chỉ được thực hiện khi có sự chấp nhận hợp tác từ đối tượng Đối tượng nghiên cứu có quyền rút lui bất cứ lúc nào trong quá trình tham gia.
Mọi thông tin cá nhân về đối tượng nghiên cứu được giữ kín Các số liệu,
HUPH thông tin thu thập được chỉ phục vụ cho mục đích nghiên cứu, không phục vụ cho mục đích nào khác
Nghiên cứu được thực hiện khi đã được Hội đồng Đạo đức - Trường Đại học Y tế Công Cộng thông qua bằng văn bản (quyết định số 230/2016/YTCC-HĐ3 ngày 28/4/2016)
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Thông tin chung về đối tượng khám giám định y khoa
Bảng 3 1 Thông tin nhân khẩu học của đối tượng khám giám định y khoa
Trung cấp 05 2,1 ĐH, Sau ĐH 0 0
Nông thôn 153 64,3 Đối tượng hợp lệ
Kết quả nghiên cứu cho biết, trong năm 2014 – 2015, có 238 trường hợp đến khám GĐYK tại Trung tâm GĐYK tỉnh Tuyên Quang Trong đó 74,8% có tuổi từ
60 – 69, 15,5% trên 70 tuổi và 9,7% dưới 60 tuổi Vì đặc thù của loại hình giám
HUPH định này là cho người có công cách mạng và từng tham gia kháng chiến nên 97,1% đối tượng nam giới, nữ giới chiếm 2,9%
Đối tượng nghiên cứu chủ yếu có trình độ văn hóa từ trung học cơ sở đến phổ thông trung học, chiếm 96,2% Chỉ có 2,1% có trình độ trung cấp và 1,7% thuộc nhóm tiểu học Ngoài ra, 64,3% người đến giám định sinh sống ở nông thôn, trong khi 35,7% còn lại sống ở thành phố.
Tất cả hồ sơ lưu trữ tại trung tâm đều là đối tượng hợp lệ, vì những trường hợp không hợp lệ đã bị từ chối ngay từ giai đoạn nộp hồ sơ tại Sở Lao động, Thương binh và Xã hội.
Bảng 3 2 Loại bệnh, tật, dị dạng, dị tật giám định
Loại bệnh giám định Số lượng (n) Tỷ lệ (%)
Ung thư phế quản – phổi 16 6,7
Ung thư tiền liệt tuyến 01 0,4
Ung thư gan nguyên phát 02 0,8
Bệnh thần kinh ngoại biên cấp tính hoặc bán cấp tính
Kết quả nghiên cứu cho thấy, 87,8% đối tượng đăng ký khám giám định mắc bệnh đái tháo đường type 2, trong khi ung thư phế quản – phổi chiếm 6,7% và rối loạn tâm thần là 2,9% Các bệnh khác có tỷ lệ thấp, dưới 1%.
Bảng 3 3 Đối tượng giám định Đối tượng giám định Số lượng (n) Tỷ lệ (%)
Người hoạt động kháng chiến và phơi nhiễm với chất độc hoá học chưa từng giám định
Người hoạt động kháng chiến và phơi nhiễm với chất độc hoá học đã từng giám định và đang hưởng chế độ
Trong giai đoạn 2014 – 2015, 100% đối tượng được giám định là những người hoạt động kháng chiến và đã tiếp xúc với chất độc hóa học Những người này chưa từng trải qua giám định trước đó và cũng chưa nhận được bất kỳ chế độ nào liên quan đến bệnh tật.
Bảng 3 4 Kết luận của hội đồng giám định
Kết luận của HĐGĐ Số lượng (n) Tỷ lệ (%) Được hưởng chế độ ưu đãi 180 75,6
Không được hưởng chế độ ưu đãi 58 24,4
Trong quá trình thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng, hội đồng giám định y khoa đã kết luận rằng 180 đối tượng (75,6%) đủ điều kiện hưởng chế độ ưu đãi Tuy nhiên, 58 trường hợp (24,4%) không được hưởng chế độ này do kết quả khám giám định cho thấy một số đối tượng không mắc bệnh hoặc mắc bệnh không đúng theo danh mục quy định.
Bảng 3 5 Loại bệnh, tật, dị dạng, dị tật được chứng nhận của hội đồng GĐYK
Loại bệnh giám định Giám định
Ung thư phế quản – phổi 16 12 (75,0) 04 (25,0)
Ung thư tiền liệt tuyến
Ung thư gan nguyên phát 02 02 (100,0) 0 (0)
Bệnh thần kinh ngoại biên cấp tính hoặc bán cấp tính
Trong tổng số 238 hồ sơ đăng ký giám định, có 180 hồ sơ (chiếm 63,6%) được Hội đồng Giám định Y khoa công nhận và hưởng chế độ, trong khi 58 trường hợp (20,4%) không đủ tiêu chuẩn.
Bệnh đái tháo đường type 2 có tỷ lệ cao nhất với 209 trường hợp, trong đó 75,1% được hội đồng GĐYK công nhận, còn 24,9% không được công nhận Tiếp theo, ung thư phế quản – phổi là loại bệnh thường gặp thứ hai với 16 trường hợp, trong đó 75% được công nhận.
HUPH được công nhận và kết luận được hưởng chế độ, 25% không được Có 07 trường hợp giám định Rối loạn tâm thần và 100% đều được hưởng chế độ
Tỷ lệ đăng ký giám định cho các bệnh như ung thư phần mềm, ung thư tiền liệt tuyến và ung thư gan nguyên phát là khá thấp, với chỉ 01 ca cho ung thư phần mềm, 01 ca cho ung thư tiền liệt tuyến và 02 ca cho ung thư gan nguyên phát Tất cả các ca này đều được hội đồng Giám định y khoa công nhận và được hưởng chế độ.
Có 02 trường hợp bệnh thần kinh ngoại biên đăng ký giám định nhưng đều không đủ tiêu chuẩn công nhận của hội đồng GĐYK và không được hưởng chế độ.
Quy trình khám giám định y khoa
Quy trình khám giám định y khoa phải đảm bảo Hồ sơ giám định y khoa đủ, hợp lệ và quá trình phối hợp, khám, ra kết luận
3.2.1 Hồ sơ giám định y khoa
Bảng 3 6 Sự đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ giám định y khoa
Trường hợp vượt quá chuyên môn thì không tính trong này, vì lúc đó hồ sơ đã được chuyển lên tuyến cao hơn
Hồ sơ giám định y khoa Có (n/%) Không (n/%)
Giấy giới thiệu của sở LĐTBXH
Bản khai theo thông tư 05/2013 238 (100,0) 0 (0)
Bản tóm tắt bệnh án điều trị/ giấy ra viện của loại bệnh có liên quan đến phơi nhiễm chất độc hoá học
Theo thông tư 41, hồ sơ giám định y khoa được coi là hợp lệ khi có giấy giới thiệu từ sở Lao động thương binh xã hội, bản khai theo thông tư 05 và bản tóm tắt bệnh án điều trị hoặc giấy ra viện 100% các đối tượng cần tuân thủ quy định này.
HUPH tượng khi đến giám định đều thực hiện tốt điều này Và kết quả định tính cũng có đề cập đến vấn đề này:
“Các năm trước tình trạng thủ tục không đầy đủ nhiều lắm, nhưng từ đầu
Năm 2015, sự phối hợp giữa giám định y khoa và lao động thương binh xã hội, đặc biệt là ở cấp địa phương, đã diễn ra hiệu quả Trước khi nộp hồ sơ, người bệnh đã được tư vấn kỹ lưỡng, giúp giảm thiểu tình trạng hồ sơ không hợp lệ Có thể do mọi người đã quen với quy trình, nên mọi việc trở nên thuận lợi hơn so với thời gian đầu.
Chúng tôi phối hợp chặt chẽ với cơ quan quân sự tỉnh để xác định tính hợp lệ của đối tượng, đảm bảo rằng họ thuộc vùng chiến trường được hưởng chế độ chất độc hóa học Do tính nhạy cảm của vấn đề, mọi quy trình đều phải được thực hiện cẩn thận Tiếp theo, chúng tôi làm việc với Giám định y khoa tỉnh để đảm bảo đúng người, đúng bệnh, nhằm bảo vệ quyền lợi cho những người tham gia kháng chiến.
Kết quả định lượng cho thấy 100% đối tượng có hồ sơ GĐYK đầy đủ và không có trường hợp nào bị trả về Tuy nhiên, kết quả định tính lại ghi nhận những vấn đề khác.
Nhiều xã gặp khó khăn trong việc chuẩn bị hồ sơ, ví dụ như không biết cần có giấy ra viện, dẫn đến việc hồ sơ bị từ chối khi gửi lên sở LĐTBXH Nguyên nhân chính là do cán bộ địa phương kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, khiến họ không nắm rõ các yêu cầu cụ thể trong công tác lao động xã hội.
3.2.2 Thực hiện khám giám định y khoa
3.2.2.1 Tiếp nhận hồ sơ GĐYK
Bảng 3 7 Bước tiếp nhận hồ sơ giám định y khoa
Tiếp nhận hồ sơ Có (n/%) Không (n/%)
Tiếp nhận hồ sơ GĐYK và kiểm tra tính hợp lệ 238 (100,0) 0 (0)
Trả lại hồ sơ GĐYK nếu không đúng trong vòng 05 ngày làm việc 0 (0) 238 (100,0)
Thực hiện khám giám định trong vòng 60 ngày từ khi nhận hồ sơ 198 83,0
Thực hiện đối chiếu hồ sơ GĐYK với người khám 238 100,0
Tại trung tâm GĐYK, công tác tiếp nhận hồ sơ diễn ra suôn sẻ với 238 trường hợp đều được đánh giá hợp lệ, không có hồ sơ nào bị trả lại Việc khám giám định cần hoàn thành trong vòng 60 ngày, tuy nhiên có 40 trường hợp (16,8%) được khám muộn Để đảm bảo tính trung thực, 100% đối tượng khám đều được đối chiếu với hồ sơ.
Kết quả phỏng vấn sâu với nhân viên sở LĐTBXH và trung tâm GĐYK đã chỉ ra nguyên nhân dẫn đến việc thực hiện không đúng thời gian quy định.
Hồ sơ của chúng tôi không được định lượng theo ngày, vì huyện có nhiều công việc Chúng tôi tổng hợp hồ sơ mỗi 3-5 ngày một lần Mỗi 10 ngày, chúng tôi gửi hồ sơ đến trung tâm GĐYK, không thể thực hiện nhanh chóng Việc làm hàng ngày và chuyển giao liên tục là rất khó khăn.
Một số trường hợp ghi nhận thời gian khám trễ hơn 60 ngày do quy trình nhận hồ sơ và tổng hợp thông tin trước khi tiến hành khám giám.
HUPH thực hiện quy trình theo từng đợt cho nhiều người, thay vì xử lý riêng lẻ từng hồ sơ Do đó, có thể xảy ra tình trạng người đăng ký phải chờ đợi, nhưng số lượng này không đáng kể.
3.2.2.2 Trình tự Giám định y khoa
Bảng 3 8 Trình tự giám định y khoa
Trình tự khám GĐYK Có (n/%) Không
Có, chưa đúng thời gian (n/%)
Lập hồ sơ khám bệnh tổng quát 238 (100) 0 (0) 0 (0)
Thực hiện khám chuyên khoa 238 (100) 0 (0) 0 (0)
Thăm khám lâm sàng 238 (100,0) 100,0 0 (0) Thăm khám cận lâm sàng 224 (94,1) 94,1 0 (0)
Số lượng thành viên đảm bảo > 50% 238 (100) 0 (0) 0 (0)
Có thành viên đại diện LĐTBXH 238 (100) 0 (0) 0 (0)
Quyết định đảm bảo > 50% thống nhất của thành viên hội đồng 237 (99,6) 01 (0,4) 0 (0)
Trường hợp thống nhất không đủ > 50% thì người chủ trì kết luận và ghi rõ vào biên bản
Biên bản giám định ban hành sau 5 ngày làm việc 213 (89,5) 25 (10,5) 0 (0)
Chuyển biên bản GĐYK sau 03 ngày làm việc 213 (89,5) 0 (0) 25 (10,5)
Chuyển về nơi giới thiệu khám GĐYK 238 (100) 0 (0) 0 (0)
Chuyển cho đối tượng khám 238 (100) 0 (0) 25 (10,5) Lưu trữ tại Trung tâm GĐYK tỉnh 213 (89,5) 0 (0) 0 (0)
Lưu trữ hồ sơ GĐYK tại trung tâm GĐYK
Trình tự khám GĐYK Có (n/%) Không
Có, chưa đúng thời gian (n/%)
SYT cấp giấy chứng nhận trong vòng 10 ngày từ khi nhận biên bản hội đồng
SYT chuyển giấy chứng nhận về Sở
LĐTBXH làm căn cứ thực hiện chế độ trong vòng 10 ngày
Tất cả 100% đối tượng nghiên cứu đã được lập hồ sơ khám bệnh, và trung tâm GĐYK đã phối hợp với bệnh viện tỉnh Tuyên Quang để thực hiện khám lâm sàng cho toàn bộ đối tượng Trong số đó, 94,1% được chỉ định làm các cận lâm sàng liên quan Đáng chú ý, có 10,9% trường hợp được chỉ định điều trị để theo dõi và có kết luận chính xác Lãnh đạo bệnh viện tỉnh Tuyên Quang đã cung cấp thông tin về quy trình thăm khám, làm cận lâm sàng và chỉ định điều trị.
Hồ sơ giám định được mã hóa hoàn toàn, đảm bảo tính bảo mật trong quá trình khám Chúng tôi phối hợp chặt chẽ để xử lý các trường hợp bệnh chưa rõ ràng, từ đó đưa ra chỉ định điều trị phù hợp Chỉ những bác sĩ có trong danh sách được phê duyệt mới có quyền khám và kết luận tình trạng bệnh của các đối tượng giám định y khoa, danh sách này được bệnh viện và trung tâm GĐYK phối hợp lập và phê duyệt.
Sau khi thăm khám chuyên khoa, hội đồng Giám định y khoa tỉnh sẽ họp để đưa ra kết luận 100% hồ sơ được xem xét và có trên 50% thành viên hội đồng tham gia, bao gồm cả đại diện lao động thương binh và xã hội Trong tổng số 238 hồ sơ, 237 hồ sơ đạt sự đồng thuận trên 50% (99,6%), trong khi 01 hồ sơ không đạt đồng thuận (0,4%) Người chủ trì đã ghi rõ vào biên bản trường hợp không đạt đồng thuận quá 50%.
Biên bản giám định phải được ban hành trong vòng 05 ngày làm việc, với tỷ lệ thực hiện đúng đạt 89,5% Tuy nhiên, vẫn còn 10,5% biên bản không được phát hành đúng hạn Sau khi hoàn tất, nội dung biên bản sẽ được chuyển đến 04 đơn vị khác nhau.
HUPH là nơi giới thiệu khám cho Sở Lao động Thương binh và Xã hội, Sở Y tế, đối tượng khám và Trung tâm GĐYK Mặc dù 100% biên bản được chuyển đúng quy định và đúng đối tượng, nhưng vẫn còn 10,5% trường hợp bị trễ thời gian chuyển cho đối tượng khám.
Thông tin chung về đối tượng khám giám định y khoa
Giám định y khoa đóng vai trò quan trọng trong ngành Y tế Việt Nam, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây” Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến các đối tượng chính sách và những người có công với đất nước Mặc dù chiến tranh đã qua, nhưng hậu quả của nó vẫn còn nặng nề, đặc biệt là đối với những người bị bệnh do phơi nhiễm chất độc hóa học Dioxin.
Trong cả nước, đây là một trong những nghiên cứu đầu tiên khảo sát thực trạng giám định y khoa mà không chỉ tập trung vào một loại bệnh cụ thể Quá trình thực hiện gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc tìm kiếm nguồn thông tin để so sánh Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong năm
Từ năm 2014 đến 2015, Trung tâm Giám định Y khoa tỉnh Tuyên Quang đã tiếp nhận 238 trường hợp khám, trong đó 74,8% là người từ 60 đến 69 tuổi, 15,5% trên 70 tuổi và 9,7% dưới 60 tuổi Đối tượng chủ yếu là nam giới (97,1%), do đặc thù giám định cho người có công cách mạng Trình độ văn hóa của người được giám định chủ yếu là THCS và PTTH (96,2%), trong khi 2,1% có trình độ trung cấp và 1,7% là tiểu học Tỷ lệ người sống ở nông thôn chiếm 64,3%, còn lại 35,7% là từ thành phố Tất cả hồ sơ lưu trữ tại trung tâm đều hợp lệ, vì những trường hợp không hợp lệ đã bị từ chối ngay từ giai đoạn nộp hồ sơ tại Sở Lao động Thương binh và Xã hội.
Trong tổng số 238 hồ sơ đăng ký giám định, có 180 hồ sơ (63,6%) được hội đồng GĐYK công nhận và hưởng chế độ, trong khi 58 trường hợp (20,4%) không đủ tiêu chuẩn Bệnh đái tháo đường type 2 chiếm tỷ lệ cao nhất với 209 trường hợp, trong đó 75,1% được công nhận, còn 24,9% không được công nhận do không mắc bệnh theo danh mục thông tư 41 khi giám định lại Đây là vấn đề cần được Sở LĐTBXH quan tâm khắc phục, tăng cường năng lực chuyên môn cho đối tượng khám giám định ban đầu tại tuyến cơ sở, đồng thời sắp xếp chuyên viên nhận hồ sơ giám định có chuyên môn về y khoa.
Trong nghiên cứu của tác giả Ngô Đức Huy, ung thư phế quản – phổi là loại bệnh phổ biến nhất với 16 trường hợp, trong đó 75% được công nhận hưởng chế độ Đối với 07 trường hợp rối loạn tâm thần, 100% đều được hưởng chế độ Các bệnh như ung thư phần mềm, ung thư tiền liệt tuyến và ung thư gan nguyên phát có tỷ lệ đăng ký giám định thấp, nhưng tất cả đều được hội đồng GĐYK công nhận Tuy nhiên, 02 trường hợp bệnh thần kinh ngoại biên không đủ tiêu chuẩn và không được hưởng chế độ.
Từ tháng 1/2009 đến tháng 10/2010, tỷ lệ khám giám định bệnh thần kinh ngoại biên do chất độc hóa học/dioxin trong số người hoạt động kháng chiến là 26,11%, với 11,750 người được khám, trong đó 1,176 người được xác nhận mắc bệnh, chiếm 14,56% Tỷ lệ này đứng thứ hai sau bệnh Đái tháo đường type 2 trong cùng nhóm đối tượng Kết quả nghiên cứu này tương đồng với thông tin của Ngô Đức Huy về tỷ lệ mắc bệnh.
2, tuy nhiên tỷ lệ lớn thứ hai tại tỉnh Tuyên Quang là ung thư gan, còn của Ngô Đức Huy là bệnh thần kinh ngoại biên (14,56%)
Một số ý kiến cho rằng tỷ lệ mắc bệnh thần kinh ngoại biên trong các nghiên cứu về chất độc dioxin không cao hơn tỷ lệ hiện mắc trong cộng đồng (dưới 7%), và di chứng tổn thương chức năng thần kinh ngoại biên là nghèo nàn Do đó, việc khám giám định để xác định bệnh thần kinh ngoại biên cấp tính và bán cấp tính cần được thực hiện một cách thận trọng và thống nhất, nhằm bảo đảm quyền lợi của đối tượng, tuân thủ nguyên tắc trong giám định y khoa và tính khoa học trong y học.
Quy trình khám giám định y khoa
Quy trình khám giám định y khoa bắt đầu bằng việc tiếp nhận hồ sơ từ Sở Lao động Thương binh và Xã hội Tiếp theo, hồ sơ khám bệnh được lập, bao gồm thăm khám lâm sàng, cận lâm sàng và chỉ định điều trị nếu cần thiết Sau đó, Hội đồng Giám định Y khoa sẽ họp và lập biên bản, sau đó chuyển đến các đối tượng liên quan Cuối cùng, Sở Y tế sẽ cấp giấy chứng nhận.
HUPH chứng nhận nếu đạt yêu cầu và Sở Y tế chuyển qua sở LĐTBXH thực hiện chế độ cho người dân
Theo thông tư 41, hồ sơ giám định y khoa được coi là hợp lệ khi có giấy giới thiệu của sở Lao động thương binh xã hội, bản khai theo thông tư 05 và tóm tắt bệnh án/giấy ra viện 100% đối tượng thực hiện đầy đủ yêu cầu này Kể từ đầu năm 2015, sau khi có sự thay đổi trong quy chế phối hợp giữa các cơ quan, tình trạng hồ sơ thiếu giấy tờ đã được cải thiện đáng kể Những đối tượng không đạt chuẩn đã được loại trừ từ cơ sở, giúp công việc diễn ra suôn sẻ hơn và thời gian xử lý được rút ngắn Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp hồ sơ thiếu giấy tờ, nguyên nhân có thể do công tác kiêm nhiệm tại địa phương dẫn đến sai sót và chậm cập nhật thông tư, nghị định mới.
Tất cả 100% đối tượng nghiên cứu đã được lập hồ sơ khám bệnh, và trung tâm GĐYK đã phối hợp với bệnh viện tỉnh Tuyên Quang để thực hiện khám lâm sàng cho 100% đối tượng Trong đó, 94,1% được chỉ định làm các cận lâm sàng liên quan Có 10,9% trường hợp được chỉ định điều trị để theo dõi và có kết luận chính xác Sau khi thăm khám chuyên khoa, hội đồng Giám định y khoa tỉnh đã họp để đưa ra kết luận, với 100% hồ sơ được thảo luận và đảm bảo có trên 50% thành viên hội đồng tham gia, bao gồm cả đại diện sở lao động thương binh và xã hội Trong số 238 hồ sơ xét duyệt, 237 hồ sơ đạt sự đồng thuận về kết luận trên 50% (99,6%), trong khi 01 hồ sơ không đạt đồng thuận trên 50% (0,4%) Người chủ trì đã ghi rõ vào biên bản trường hợp không đạt đồng thuận.
Biên bản giám định phải được ban hành trong vòng 05 ngày làm việc, với tỷ lệ thực hiện đúng đạt 89,5%, còn 10,5% biên bản không đúng hạn Sau khi hoàn tất, biên bản sẽ được chuyển đến 04 đơn vị: sở lao động TBXH, sở Y tế, đối tượng khám và trung tâm GĐYK Mặc dù 100% biên bản được chuyển đúng quy định và đúng đối tượng, nhưng thời gian thực hiện vẫn cần cải thiện.
HUPH ghi nhận rằng có 10,5% đối tượng khám bị trễ thời gian, chủ yếu do sự thay đổi về văn bản áp dụng cho người tham gia kháng chiến trong giai đoạn 2014 – 2015, dẫn đến sự bỡ ngỡ và cân nhắc trong quy trình mới Thêm vào đó, sự thay đổi nhân sự, đặc biệt là việc chủ tịch Hội đồng GĐYK nghỉ hưu và không có người ký biên bản trong nhiều tháng, đã làm chậm trễ chế độ của đối tượng khám Tuy nhiên, sau khi có biên bản, các chế độ của đối tượng đã được thực hiện tốt và có truy lĩnh.
Sau khi nhận biên bản giám định từ hội đồng Y khoa tỉnh, Sở Y tế sẽ cấp giấy chứng nhận trong vòng 10 ngày, tuy nhiên có 23,9% đối tượng không được hưởng chế độ nên không có giấy chứng nhận Sở Lao động - Thương binh và Xã hội sẽ thực hiện chế độ cho các đối tượng này Kết quả định tính cho thấy thời gian nhận giấy từ Sở Y tế thường lâu hơn quy định, có thể từ 1 tháng đến hơn 1 tháng, do biến động nhân sự lãnh đạo tại các sở ban ngành Dù có sự chậm trễ trong việc nhận quyết định, người hưởng chế độ vẫn không mất quyền lợi và sẽ được truy thu đầy đủ.
