ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tƣợng nghiên cứu
- Cán bộ y tế tham gia vận hành, quản lý sử dụng trang thiết bị liên quan đến CĐHA
Lãnh đạo và thành viên ban giám đốc phụ trách quản lý trang thiết bị, cùng với cán bộ phòng Vật tư trang thiết bị và đơn vị Đầu tư – Quản lý dự án, đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và đầu tư trang thiết bị Ngoài ra, cán bộ phòng Hành chính quản trị cũng liên quan đến cơ sở hạ tầng, trong khi cán bộ khoa CĐHA trực tiếp sử dụng trang thiết bị CĐHA để đảm bảo hiệu quả hoạt động.
Các trang thiết bị CĐHA bao gồm hệ thống máy chụp mạch số hóa xóa nền treo trần một bình diện đầu thu phẳng (DSA), máy chụp cộng hưởng từ (MRI), máy chụp cắt lớp CT scanner 64 lát cắt, máy C-Arm kỹ thuật số, hệ thống chụp X-quang kỹ thuật số DR, hệ thống chụp X-quang nha khoa kỹ thuật số, máy đo loãng xương bằng tia X, máy siêu âm tim, máy siêu âm 4D, máy siêu âm Doppler màu 3 đầu dò và máy siêu âm Doppler màu 2 đầu dò.
Cán bộ tham gia nghiên cứu cần có ít nhất 1 năm kinh nghiệm trong việc quản lý và sử dụng trang thiết bị CĐHA trước thời điểm nghiên cứu.
Các máy được chọn trong quá trình quan sát vận hành là những máy có tần suất sử dụng cao nhất và đã được bệnh viện phê duyệt quy trình vận hành an toàn chuẩn.
CBYT tại các đơn vị nêu trên có thời gian làm việc dưới 1 năm hoặc vắng mặt tại thời điểm nghiên cứu.
Thời gian và địa điểm nghiên cứu
- Thời gian nghiên cứu: từ tháng 2 năm 2021 đến tháng 6 năm 2021
- Địa điểm nghiên cứu: Khoa CĐHA tại Bệnh viện huyện Bình Chánh.
Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu này áp dụng thiết kế cắt ngang, kết hợp cả phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính Đầu tiên, nghiên cứu định lượng được thực hiện để xác định thực trạng quản lý và sử dụng trang thiết bị CĐHA tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bình Chánh Sau đó, nghiên cứu định tính được tiến hành nhằm tìm hiểu và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến vấn đề này.
C m u và cách chọn m u
Số liệu thứ cấp được thu thập từ các nguồn như sổ quản lý trang thiết bị, lý lịch máy, nhật ký vận hành, và thời gian đưa vào sử dụng Thông tin này bao gồm kế hoạch và kết quả kiểm định, hiệu chuẩn, báo cáo kiểm kê, báo cáo tài chính, cũng như tình trạng hiện tại của trang thiết bị CĐHA Ngoài ra, số liệu còn phản ánh kinh phí sửa chữa, bảo trì và danh sách nhân viên đã được đào tạo, tập huấn về quản lý và sử dụng thiết bị Việc thu thập số liệu thứ cấp giúp cung cấp cái nhìn tổng quan về lắp đặt, chạy thử, quá trình đào tạo và bảo dưỡng trang thiết bị.
Thông tin về vận hành được ghi nhận qua bảng kiểm trên 18 trang thiết bị, bao gồm: hệ thống máy chụp mạch số hóa xóa nền treo trần một bình diện đầu thu phẳng (DSA), máy chụp cộng hưởng từ (MRI), máy chụp cắt lớp CT scanner 64 lát cắt, máy C-Arm kỹ thuật số, hệ thống chụp X-quang kỹ thuật số DR, hệ thống chụp X-quang nha khoa kỹ thuật số, máy đo loãng xương bằng tia X, máy siêu âm tim, máy siêu âm 4D, máy siêu âm Doppler màu 3 đầu dò và máy siêu âm Doppler màu 2 đầu dò.
Số liệu thu thập việc quan sát quá trình vận hành theo các bước trong quy trình vận hành trang thiết bị liên quan đến CĐHA
Số liệu báo cáo trong khoảng thời gian 6 tháng (từ tháng 01/2021 – 06/2021)
Dựa trên các nghiên cứu y văn, bài viết đã tiến hành phỏng vấn các cán bộ y tế (CBYT) phụ trách quản lý và vận hành trang thiết bị tại các khoa phòng hoặc bệnh viện Mục tiêu là đánh giá thực trạng quản lý trang thiết bị trong môi trường y tế Nghiên cứu viên đã chọn mẫu có chủ đích các CBYT để thực hiện các cuộc phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm, nhằm thu thập thông tin chi tiết về quy trình và hiệu quả quản lý trang thiết bị.
Phụ trách quản lý trang thiết bị 01 PVS
Trưởng phòng và cán bộ
Phòng Vật tư – trang thiết bị
Cán bộ Phòng Vật tư – trang thiết bị là người hiểu được quy trình quản lý sử dụng, đặc biệt là phần vận hành an toàn
Trưởng phòng Hành chính quản trị
Trưởng phòng Hành chính, phụ trách mảng trang thiết bị
Trưởng khoa CĐHA Trưởng khoa CĐHA phụ trách khoa 01 PVS Cán bộ khoa CĐHA Cán bộ trực tiếp quản lý và vận hành trang thiết bị CHĐA
Phương pháp và công cụ thu thập số liệu
2.5.1 Thu thập thông tin định lƣợng
Trong năm 2020, bệnh viện đã tiến hành tổng hợp toàn bộ sổ sách báo cáo, thống kê và quản lý liên quan đến công tác sử dụng trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh (CĐHA) Các thông tin về số lượng, tình trạng và tần suất sử dụng của trang thiết bị CĐHA đã được rà soát và ghi nhận vào các bảng kiểm (phụ lục 2, 3).
Chọn tất cả 18 trang thiết bị liên quan đến CĐHA thường xuyên sử dụng và đảm bảo có quy trình vận hành đầy đủ, như được nêu trong phụ lục 8, để tiến hành quan sát và đánh giá hiệu quả.
HUPH sát việc thực hiện các bước trong quy trình vận hành (phụ lục 4, 5) Mỗi máy này được tiến hành quan sát 3-5 lần
Nghiên cứu viên chính thực hiện việc quan sát vận hành trang thiết bị từ xa, đảm bảo khoảng cách đủ để theo dõi toàn bộ các bước trong bảng kiểm đánh giá quy trình mà không làm ảnh hưởng đến thao tác của cán bộ y tế vận hành thiết bị.
2.5.2 Thu thập thông tin định tính
- Tiến hành 05 cuộc PVS, mỗi cuộc kéo dài từ 30-45 phút dựa trên hướng dẫn phỏng vấn sâu (phụ lục 6) có ghi chép và ghi âm
Tiến hành một cuộc phỏng vấn sâu kéo dài từ 45 đến 60 phút theo hướng dẫn trong phụ lục 7, dưới sự điều hành của nghiên cứu viên chính và cán bộ hỗ trợ, đồng thời có ghi chép và ghi âm để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin.
Các cuộc phỏng vấn sâu (PVS) và thảo luận nhóm (TLN) được tổ chức theo kế hoạch đã được sự đồng ý của các đội ngũ nghiên cứu PVS diễn ra tại phòng nghỉ của cán bộ y tế, trong khi TLN được thực hiện tại văn phòng khoa, nhằm đảm bảo tính riêng tư cần thiết cho các cuộc trao đổi.
Các biến số nghiên cứu và tiêu chuẩn đánh giá
2.6.1 Biến số nghiên cứu định lƣợng
Thực trạng quản lý sử dụng trang thiết bị CĐHA:
Lắp đặt và vận hành trang thiết bị bao gồm việc theo dõi số lượng, lý lịch, thời gian sử dụng, hướng dẫn sử dụng, tình trạng và tỷ lệ còn lại của thiết bị tại các khoa nghiên cứu, cùng với việc quản lý sổ bàn giao trang thiết bị.
- Đào tạo quản lý sử dụng: tập huấn, đào tạo quản lý trang thiết bị…
- Vận hành an toàn: Thời gian sử dụng; nhật ký vận hành; số lần kiểm định, hiệu chuẩn, ngoại kiểm; phân công quản lý trực tiếp…
- Quản lý bảo trì, sửa chữa: kế hoạch bảo dưỡng, sửa chữa; sổ theo dõi trang thiết bị; vật tư, thiết bị phục vụ bảo dưỡng, sữa chữa…
Nội dung chi tiết được trình bày trong bảng biến số nghiên cứu định lượng (phụ lục 1)
2.6.2 Các chủ đề nghiên cứu định tính
Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý sử dụng trang thiết bị:
- Chính sách: phương hướng để xây dựng kế hoạch hoạt động trong từng giai đoạn phù hợp và có chiều hướng phát triển
Tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn kinh phí cho công tác lắp đặt, bảo dưỡng và sửa chữa trang thiết bị Ngoài ra, nó cũng hỗ trợ kinh phí cho việc kiểm định và hiệu chuẩn trang thiết bị, đảm bảo quá trình vận hành an toàn.
- Nhân lực: Mức đô phù hợp về số lượng và trình độ của người làm công tác quản lý sử dụng trang thiết bị
Cơ sở vật chất bao gồm các phương tiện kết nối dữ liệu phục vụ cho việc quản lý và hỗ trợ công tác khám bệnh, chữa bệnh, cùng với hạ tầng kỹ thuật cần thiết cho hoạt động này.
- Tình trạng hoạt động của mỗi loại trang thiết bị:
Tốt: Hoạt động hoàn toàn tốt
Trung bình: Có thể hoạt động nhưng cần sửa chữa một số bộ phận
Kém: Có thể hoạt động nhưng chất lượng kém
Phù hợp: Vị trí, diện tích, biện pháp kiểm soát rủi ro phù hợp khi đối chiếu với tiêu chí của nhà sản xuất (NSX)
Không phù hợp: Không đảm bảo các tiêu chí đã nêu
- Vận hành thử và đào tạo
Đạt yêu cầu: Hồ sơ nghiệm thu đảm bảo đầy đủ nội dung
Không đạt: Không đảm bảo các tiêu chí đã nêu
Đạt yêu cầu: Nếu có quy trình vận hành, nhật ký sử dụng, lưu trữ thông tin trong hồ sơ quản lý trang thiết bị của bệnh viện
Không đạt: Không đảm bảo các tiêu chí đã nêu
Đạt yêu cầu: Khi tất cả các bước trong quy trình được CBYT vận hành thực hiện đầy đủ ở 4/5 lần quan sát
Không đạt: Khi bỏ qua bất kỳ bước nào
Đạt yêu cầu: Cán bộ có chuyên môn phù hợp, có kế hoạch sửa chữa và bảo dưỡng định kỳ
Không đạt: Không đảm bảo các tiêu chí đã nêu
- Quản lý sử dụng trang thiết bị nói chung:
Đạt yêu cầu: Khi đạt tất cả các tiêu chuẩn đã nêu
Không đạt: Không đảm bảo các tiêu chí đã nêu
Mỗi loại trang thiết bị y tế được đánh giá dựa trên tiêu chí của nhà sản xuất và hướng dẫn của Bộ Y tế Tình trạng hoạt động của thiết bị được xác định theo Thông tư 08/2019/TT-BYT, ban hành ngày 31 tháng 05 năm 2019, quy định tiêu chuẩn định mức sử dụng máy móc thiết bị y tế.
Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
Dữ liệu định lượng đã được rà soát và đối chiếu tính chính xác trên bảng kiểm, sau đó được nhập và phân tích bằng phần mềm Microsoft Excel Mục đích là để mô tả thông tin về thực trạng quản lý và sử dụng trang thiết bị CĐHA của mục tiêu 1.
Các số liệu định tính được phân tích thông qua phương pháp mã hóa theo chủ đề, nhằm hỗ trợ cho các mục tiêu nghiên cứu và củng cố kết quả nghiên cứu định lượng cho cả mục tiêu 1 và 2.
Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
Nghiên cứu đã được Hội đồng Đạo đức của Trường Đại học Y tế công cộng phê duyệt theo quyết định số 68/2021/YTCC-HD3 vào ngày 26/02/2021 Trước khi tiến hành quan sát hoặc phỏng vấn, đối tượng nghiên cứu được thông báo rõ ràng về mục đích và nội dung của nghiên cứu, và chỉ thực hiện khi có sự đồng ý hợp tác từ họ.
HUPH cam kết bảo mật thông tin cá nhân của đối tượng nghiên cứu Tất cả dữ liệu và thông tin thu thập chỉ được sử dụng cho mục đích nghiên cứu, không phục vụ cho bất kỳ mục đích nào khác.
Nghiên cứu nhận được sự quan tâm và ủng hộ từ lãnh đạo bệnh viện, và kết quả sẽ được báo cáo cho Ban Giám đốc sau khi hoàn thành.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Thông tin chung về các trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh
Bảng 3.1 Tình trạng hoạt động của trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh STT Tên trang thiết bị Tổng số
Tình trạng – Số lƣợng (%) Ghi chú Bình thường
5 Máy chụp mạch 1 0 (0) 1 (100) Chưa sử dụng
Bảng 3.1 trình bày tình trạng hoạt động của trang thiết bị CĐHA tại khoa, trong đó có tổng cộng 18 thiết bị Máy siêu âm chiếm ưu thế với 9 máy, trong khi máy X-quang và máy đo điện tim mỗi loại có 4 máy, còn lại là các loại máy khác với 1 máy mỗi loại Trong số máy siêu âm, có 1 máy (11,1%) không hoạt động do hỏng hóc, và máy chụp mạch vẫn chưa được đưa vào sử dụng Tổng số thiết bị CĐHA không hoạt động trong thời điểm nghiên cứu là 2 máy, chiếm 11,1%.
Bảng 3.2 Tình trạng quản lý thông tin, hướng d n vận hành trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh (n)
Quản lý thông tin thiết bị trên hệ thống
Ban hành quy trình chuẩn hướng dẫn vận hành 16 (88,8) 2 (11,1) Ban hành chính sách quản lý chất lượng 0 (0) 18 (100)
Có nhật ký sử dụng và báo cáo 16 (88,8) 2 (11,1)
Tất cả các trang thiết bị CĐHA tại khoa được quản lý qua mã nhận dạng, nhưng chưa được ghi nhận trên hệ thống cơ sở dữ liệu mà chỉ trên sổ sách Trong số 18 máy, 16 máy đã có quy trình chuẩn hướng dẫn vận hành, trong khi 2 máy chưa sử dụng nên chưa có quy trình Khoa chưa ban hành quy trình quản lý chất lượng cho các trang thiết bị CĐHA 16/18 máy đang hoạt động có nhật ký sử dụng và báo cáo, trong khi 2 máy không hoạt động không có nhật ký.
Thực trạng quản lý sử dụng trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh
Bảng 3.3 Thời gian sử dụng và nguồn kinh phí đầu tƣ trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh (n)
Nội dung Số lƣợng Tỷ lệ %
Nguồn kinh phí Ngân sách nhà nước/ bệnh viện 16 88,9
Thời gian sử dụng < 5 năm 13 72,2
Tình trạng máy Mới hoàn toàn 18 100
Bảng 3.3 cho thấy rằng 88,9% trang thiết bị CĐHA tại khoa được đầu tư từ ngân sách nhà nước/bệnh viện, trong khi chỉ 11,1% nhận được từ nguồn tài trợ Hơn 70% trang thiết bị CĐHA có thời gian sử dụng dưới 5 năm, và có 5 máy, chiếm khoảng 1/5 tổng số, có thời gian sử dụng trên 10 năm, bao gồm 3 máy siêu âm và 1 máy X-quang Tất cả các máy được bàn giao cho bệnh viện huyện Bình Chánh đều là máy mới, không phân biệt nguồn gốc ngân sách hay tài trợ.
Bảng 3.4 Tình trạng lắp đặt và chạy thử trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh
Lắp đặt an toàn và phù hợp nguồn điện
Lắp đặt thiết bị kiểm soát điều kiện khí hậu
Chạy thử và hiệu chuẩn sau lắp đặt 18 (100) 18 (100)
Bảng 3.4 cho thấy tất cả các trang thiết bị CĐHA tại khoa đều được lắp đạt, vận hành, chạy thử và bàn giao đạt yêu cầu
3.2.2 Đào tạo quản lý sử dụng
Bảng 3.5 Tình trạng đào tạo quản lý sử dụng trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh (n)
Tập huấn hướng dẫn sử dụng Vận hành 15 (88,2) 2 (11,8)
Quản lý 17 (100) 0 (0) Đào tạo lại trong quá trình vận hành
Bảng 3.5 cho thấy tình trạng đào tạo quản lý và sử dụng trang thiết bị CĐHA tại khoa, với 88,2% trong số 17/18 máy đã được tập huấn cho CBYT Đối với các máy như siêu âm và X-quang, việc đào tạo lại về vận hành và sửa chữa bảo dưỡng đạt tỷ lệ 82,4% Đặc biệt, 100% các máy tại khoa đã được thực hiện đào tạo và đào tạo lại cho việc quản lý trang thiết bị CHĐA.
Bảng 3.6 Tình trạng vận hành an toàn của trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh
Có mô tả công việc CBYT vận hành 16 (100) 0 (0)
Có mô tả công việc CBYT sửa chữa, bảo dưỡng 13 (81,3) 3 (18,8)
Có mô tả công việc CBYT quản lý trang thiết bị 16 (100) 0 (0) Ghi nhật ký kiểm soát điều kiện khí hậu
Thông gió 12 (75,0) 6 (25,0) Ghi nhật ký sử dụng máy đầy đủ 11 (68,8) 5 (31,2)
Ghi nhật ký kiểm chuẩn 11 (68,8) 5 (31,2) Đánh giá nguồn vật tư có tương thích khi thay thế - -
Báo cáo sự cố và biện pháp khắc phục 16 (100) 0 (0) Cập nhật thông tin trang thiết bị 16 (100) 0 (0)
Bảng 3.6 cho thấy tình trạng vận hành an toàn của trang thiết bị CĐHA tại khoa, với 16/18 máy đang sử dụng Tất cả 16 máy đều có mô tả công việc cho các CBYT, nhưng chỉ 81,3% máy có bản mô tả cho thao tác sửa chữa, bảo dưỡng Các máy như MRI, máy chụp mạch và máy chụp cắt lớp không có hướng dẫn sửa chữa Khoảng 1/3 số máy chưa có nhật ký ghi lại việc kiểm soát điều kiện khí hậu, và cũng có khoảng 1/3 số máy không ghi lại nhật ký sử dụng và kiểm chuẩn Hiện tại, khoa chưa có báo cáo đánh giá nguồn vật tư tương thích khi thay thế Tuy nhiên, 100% trang thiết bị CĐHA đều đảm bảo báo cáo sự cố và cập nhật thông tin đúng yêu cầu.
Bảng 3.7 Tình trạng xây dựng kế hoạch bảo dƣ ng trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh (n)
Xây dựng kế hoạch bào trì, sửa chữa 14 (87,5) 2 (12,5) Nguồn kinh phí bảo trì, sửa chữa định kỳ 14 (87,5) 2 (12,5)
Trong số 16 trang thiết bị CĐHA tại khoa, chỉ có 2 máy không sử dụng và chưa có kế hoạch bảo trì, sửa chữa 14 máy còn lại đã có kế hoạch bảo trì, sửa chữa với nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước và bệnh viện.
Bảng 3.8 Tình trạng tiến hành bảo dƣ ng, bảo trì trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh (n)
Nhân lực CBYT được phân công thực hiện 16 (100) 0 (0)
CBYT có chuyên môn phù hợp 11 (68,8) 5 (31,2) Tiến hành bảo dưỡng
Bảo dưỡng sau sửa chữa 13 (81,3) 3 (18,8) Báo cáo kết quả Bảo dưỡng hàng ngày 0 (0) 16 (100)
Bảng 3.8 cho thấy tình trạng bảo dưỡng và bảo trì của 16 trang thiết bị CĐHA tại khoa, với 100% máy được phân công cho cán bộ y tế thực hiện bảo dưỡng Đáng chú ý, 68,8% các máy được quản lý bởi cán bộ có chuyên môn phù hợp Kết quả cho thấy không có máy nào được bảo dưỡng hàng.
HUPH thực hiện bảo dưỡng định kỳ hàng quý, với tỷ lệ bảo dưỡng sau sửa chữa đạt 81,3% Các số liệu báo cáo về kết quả công tác bảo dưỡng cho thấy sự nhất quán và tương đồng với thông tin trong quá trình thực hiện bảo dưỡng.
Bảng 3.9 Đánh giá chung về thực trạng quản lý sử dụng trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh
2 Đào tạo quản lý sử dụng (n) 11 (64,7) 6 (35,3)
Bảng 3.9 trình bày kết quả đánh giá tổng thể về quản lý và sử dụng trang thiết bị CĐHA tại khoa Mỗi khâu được xem là đạt yêu cầu khi tất cả các nội dung trong khâu đó đều hoàn thành Kết quả cho thấy khâu lắp đặt và chạy thử đạt yêu cầu kỹ thuật trên 100% các máy Tuy nhiên, ba khâu còn lại không đạt được tiêu chuẩn này, trong đó khâu đào tạo quản lý sử dụng có tỷ lệ đạt thấp nhất với 67,7%, tiếp theo là khâu vận hành an toàn với 75,0%, và khâu bảo trì, sửa chữa đạt 87,5%.
Yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý sử dụng trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh
Chính sách phát triển của bệnh viện, đặc biệt là đầu tư vào cơ sở hạ tầng và trang thiết bị, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị chẩn đoán hình ảnh (CĐHA) tại khoa Tại bệnh viện huyện Bình Chánh, việc cải thiện chất lượng chẩn đoán hình ảnh và tăng cường đầu tư cho trang thiết bị CĐHA đã giúp khoa này nâng cao số lượng máy móc chất lượng cao và phát triển nguồn nhân lực cho các hoạt động chuyên môn Trong 5 năm qua, bệnh viện đã có những bước tiến đáng kể trong việc đầu tư và phát triển trang thiết bị CĐHA.
Khoa đã mua mới và thay thế 10 máy thuộc nhóm trang thiết bị CĐHA để nâng cao hiệu quả hoạt động Trong số đó, các thiết bị như máy siêu âm Doppler màu nhiều đầu dò, máy chụp cắt lớp, máy điện tim và máy X-quang kỹ thuật số được sử dụng với tần suất cao.
Chiến lược của bệnh viện chúng tôi trong giai đoạn hiện tại và tương lai là nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân Khoa CĐHA đóng vai trò quan trọng trong chiến lược này, vì vậy bệnh viện đã đầu tư nhiều vào máy móc và trang thiết bị hiện đại Một số thiết bị tiêu biểu đã được mua sắm bao gồm máy siêu âm màu, máy chụp cắt lớp, điện tim và máy X-quang kỹ thuật số, giúp đội ngũ y tế yên tâm triển khai công việc Đây là một bước tiến lớn cho bệnh viện tuyến quận/huyện như chúng tôi.
Chính sách tự chủ bệnh viện của Chính Phủ và ngành y tế có ảnh hưởng gián tiếp đến việc tăng cường đầu tư tại bệnh viện huyện Bình Chánh Mặc dù chưa đạt mức tự chủ hoàn toàn như các bệnh viện tuyến trên, nhưng yêu cầu này thúc đẩy bệnh viện cần thay đổi tư duy quản lý để thu hút bệnh nhân thông qua việc nâng cao chất lượng dịch vụ Một ví dụ điển hình là bệnh viện đã huy động thêm trang thiết bị CĐHA từ nguồn tài trợ ngoài ngân sách nhà nước để cải thiện khả năng cung cấp dịch vụ chẩn đoán cho bệnh nhân.
Áp lực tự chủ đã thúc đẩy bệnh viện chúng tôi thay đổi tư duy trong việc nâng cao khả năng cung cấp dịch vụ y tế Huy động nguồn xã hội hóa và tài trợ là phương pháp hiệu quả, với nhiều máy móc được trang bị từ nguồn này Trong 5 năm qua, khoa CĐHA đã tiếp nhận 1 máy siêu âm màu và 1 máy X-quang di động từ tài trợ, góp phần quan trọng trong chẩn đoán bệnh nhân và tăng nguồn thu cho bệnh viện để tái đầu tư.
Bệnh viện huyện Bình Chánh, mặc dù đã có một phần tự chủ, vẫn phụ thuộc nhiều vào hệ thống quản lý tài sản công của Nhà nước Điều này dẫn đến việc triển khai các hoạt động mua sắm trang thiết bị, đặc biệt là CĐHA, bị ảnh hưởng bởi quy trình mua sắm và đấu thầu của các đơn vị tuyến trên như Sở Y tế Bệnh viện cũng phải chịu sự giám sát chặt chẽ trong quản lý vật tư tiêu hao từ Bảo hiểm Y tế, khiến cho quá trình nhận và sử dụng trang thiết bị trở nên bị động Chẳng hạn, một số máy siêu âm đen trắng không được ưu tiên nhưng vẫn được bàn giao từ tuyến trên, trong khi các máy X-quang ban đầu được ưu tiên nhập khẩu từ Châu Âu lại bị thay thế bằng máy sản xuất tại Châu Á với tiêu chuẩn thấp hơn.
Do bệnh viện chưa hoàn toàn tự chủ và thiếu năng lực, hệ thống trang thiết bị phụ thuộc nhiều vào phê duyệt ngân sách và đấu thầu từ cấp trên Nhu cầu của bệnh viện chỉ là một yếu tố trong kế hoạch Chẳng hạn, trong hệ thống máy siêu âm, có một máy đen trắng và các máy X-quang đều là hàng sản xuất từ Châu Á, không đáp ứng tiêu chuẩn hàng Châu Âu của bệnh viện.
Bệnh viện huyện Bình Chánh chú trọng xây dựng quy trình kỹ thuật quản lý và sử dụng trang thiết bị CĐHA tại khoa CĐHA Tất cả 18 máy đang sử dụng đều có hướng dẫn sử dụng, trong đó nhiều máy có tần suất sử dụng cao đã được phê duyệt quy trình chuẩn bởi hội đồng bệnh viện với sự tham vấn của chuyên gia tuyến trên Các máy còn lại cũng có hướng dẫn sử dụng nội bộ và được rà soát bởi hội đồng bệnh viện, góp phần tích cực vào việc vận hành an toàn của các trang thiết bị CĐHA.
Phòng Vật tư TTB có vai trò quan trọng trong việc ban hành và giám sát quá trình vận hành cũng như sử dụng các trang thiết bị CĐHA Quy trình quản lý sử dụng các thiết bị này cần được thực hiện một cách chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả và an toàn trong công việc.
Các máy HUPH được thiết kế dựa trên hướng dẫn của nhà sản xuất, với sự tham vấn từ nhiều chuyên gia và hội đồng bệnh viện Điều này đảm bảo chất lượng và an toàn khi vận hành theo các tiêu chuẩn chung.
Bệnh viện huyện Bình Chánh yêu cầu cao về lắp đặt và vận hành hệ thống trang thiết bị CĐHA, đòi hỏi các công ty cung cấp máy móc phải có hệ thống hỗ trợ thường xuyên Đồng thời, bệnh viện cũng ban hành các yêu cầu kiểm chuẩn nhằm đảm bảo chất lượng và an toàn cho cả cán bộ y tế và bệnh nhân Nếu công ty không đáp ứng được yêu cầu về hỗ trợ kỹ thuật và hậu mãi, bệnh viện sẽ từ chối sử dụng hoặc kiến nghị lên cấp trên để giải quyết.
Bệnh viện yêu cầu đối tác cung cấp trang thiết bị CĐHA phải cam kết hệ thống hỗ trợ kỹ thuật và dịch vụ hậu mãi Nếu không đáp ứng được điều kiện này trong quá trình vận hành, bệnh viện sẽ từ chối sử dụng thiết bị hoặc yêu cầu can thiệp theo đúng cam kết đã thỏa thuận.
Nghiên cứu cho thấy yếu tố tài chính đóng vai trò quan trọng trong quản lý và sử dụng trang thiết bị CĐHA tại khoa Bệnh viện đã đầu tư đáng kể từ ngân sách nhà nước và nguồn thu của mình để trang bị, vận hành, bảo dưỡng và sửa chữa thiết bị Mua sắm máy CĐHA luôn được ưu tiên trong kế hoạch tài chính của bệnh viện, đồng thời bệnh viện cũng mở rộng quan hệ để tìm kiếm nguồn tài trợ cho thiết bị CĐHA phục vụ hoạt động KCB.
Hàng năm, bệnh viện ưu tiên xây dựng ngân sách và huy động các nguồn tài trợ khác nhau để trang bị thêm thiết bị, đặc biệt là cho khoa CĐHA, nhằm đảm bảo chất lượng phục vụ cho công tác khám chữa bệnh.
Yếu tố tài chính ảnh hưởng tiêu cực đến quản lý và sử dụng trang thiết bị tại khoa CĐHA Cụ thể, chi phí cao cho sinh phẩm, bảo dưỡng và bảo trì gây khó khăn trong vận hành và sửa chữa Đối với các máy móc giá trị lớn như máy chụp cắt lớp, việc xin sửa chữa phải qua nhiều cấp thẩm quyền, làm chậm tiến độ Hơn nữa, một số máy không có linh kiện sẵn có tại Việt Nam, dẫn đến chi phí thay thế và sửa chữa cao, ảnh hưởng lớn đến quản lý máy móc.
BÀN LUẬN
Yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý sử dụng trang thiết bị y tế
Nghiên cứu cho thấy các chính sách như đầu tư dịch vụ CĐHA, tự chủ bệnh viện và quy định chuyên môn đã có ảnh hưởng tích cực đến quản lý trang thiết bị CĐHA tại khoa Chính sách tự chủ đã giúp bệnh viện Bình Chánh có thêm máy móc từ nguồn tài trợ, đánh dấu bước tiến quan trọng cho một bệnh viện tuyến quận huyện Nghị định số 85/2012/NĐ-CP và Nghị định 16/2015/NĐ-CP đã tạo điều kiện cho các bệnh viện công lập triển khai dịch vụ, tăng cường năng lực và tái đầu tư vào dịch vụ khám chữa bệnh.
Mặc dù đã có sự tự chủ nhất định, nhưng việc phụ thuộc vào quy trình mua sắm theo quy định về tài sản công vẫn gây khó khăn cho các bệnh viện trong việc lựa chọn và sử dụng trang thiết bị y tế phù hợp Hiện tại, Bộ Y tế chưa cung cấp hướng dẫn cụ thể cho Nghị định 16/2015/NĐ-CP, dẫn đến nhiều bệnh viện gặp khó khăn trong việc thực hiện các bước tự chủ Nhiều nghiên cứu, như của Nguyễn Đức Hạnh tại bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, Lê Thị Kim Thoa tại BVĐK Ninh Thuận, và Nguyễn Thị Thanh Thảo tại BVĐK Từ Sơn, Bắc Ninh, cũng đã chỉ ra những thách thức này trong việc áp dụng cơ chế tự chủ tại các bệnh viện Việt Nam.
Nghiên cứu cho thấy yếu tố tài chính đóng vai trò tích cực trong quản lý trang thiết bị CĐHA tại bệnh viện Bình Chánh Nhờ vào ngân sách và tài trợ, bệnh viện có đủ kinh phí để mua sắm, nâng cấp và sửa chữa trang thiết bị hàng năm, đây là một thành tựu đáng ghi nhận Theo báo cáo của Siemens Healthcare năm 2019, nhiều cơ sở y tế ở châu Á – Thái Bình Dương thiếu trang thiết bị hiện đại, với 70% bệnh viện không có máy chụp CT và 35% thiết bị đã sử dụng trên 20 năm Mặc dù mức chi tiêu cho y tế tại Việt Nam còn thấp, nhu cầu về KCB và trang thiết bị CĐHA rất cao Khu vực Bình Chánh, với tốc độ đô thị hóa nhanh và thu nhập tăng, đòi hỏi nâng cao chất lượng dịch vụ KCB Do đó, chiến lược tài chính của bệnh viện Bình Chánh liên quan đến trang thiết bị là hợp lý và cần thiết.
Khó khăn trong thẩm quyền mua bán đấu thầu và hạn chế nguồn kinh phí cho một số loại máy móc không có sẵn trên thị trường đang là rào cản tài chính lớn tại nhiều bệnh viện ở Việt Nam, đặc biệt là bệnh viện tuyến quận huyện Ngay cả một số bệnh viện quốc tế cũng gặp phải tình trạng tương tự khi nhận được tài trợ cho máy móc nhưng thiếu kế hoạch tài chính dài hạn cho việc bảo trì và duy trì.
Nghiên cứu chỉ ra rằng đội ngũ nhân lực quản lý trang thiết bị CĐHA tại bệnh viện Bình Chánh đã được chuyên môn hóa và phân công công việc hợp lý Đặc biệt, bệnh viện đã xây dựng hệ thống quản lý mạng lưới, không chỉ nâng cao hiệu quả công việc mà còn giảm bớt gánh nặng cho đội ngũ quản lý trang thiết bị.
Bệnh viện Bình Chánh đang đối mặt với vấn đề chung của nhiều cơ sở y tế, đó là trình độ chuyên môn của nhân viên không đủ để vận hành và bảo trì máy móc hiệu quả Khảo sát của Hiệp Hội Thiết bị y tế Việt Nam năm 2018 cho thấy đội ngũ cán bộ chuyên môn chưa khai thác hết công suất trang thiết bị hiện có Tỷ lệ cán bộ kỹ thuật có chuyên môn đủ để vận hành thiết bị tại các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh và quận/huyện rất thấp, chỉ 6% là kỹ sư, 35% là kỹ thuật viên, trong khi 59% còn lại là cán bộ kiêm nhiệm Điều này góp phần làm giảm chất lượng khám, chữa bệnh tại các bệnh viện tuyến cơ sở Nghiên cứu của Phạm Mạnh Tiến, Nguyễn Đức Hạnh và Hoàng Đình Sơn chỉ ra rằng nhóm kỹ thuật viên phòng Vật tư TTB không được đào tạo thường xuyên, dẫn đến việc không đảm bảo yêu cầu kỹ thuật trong công tác bảo trì thiết bị y tế.
Cơ sở hạ tầng ảnh hưởng lớn đến việc quản lý trang thiết bị CĐHA tại bệnh viện Bình Chánh, với hai điểm nổi bật: đảm bảo tiêu chuẩn về nguồn điện, nhiệt độ, độ ẩm và thông gió cho việc lắp đặt và vận hành thiết bị, và sự thiếu hụt hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu trực tuyến đồng bộ Vấn đề thứ hai cần được giải quyết bằng các giải pháp phù hợp trong tương lai, như nghiên cứu của Lê Thị Kim Thoa và Phạm Tiến Mạnh đã chỉ ra Phòng Vật tư của bệnh viện cũng mong muốn cải thiện tình hình này Báo cáo kiểm toán năm 2017 cho thấy có 1225 trang thiết bị hỏng hoặc hiệu quả sử dụng thấp, gây thiệt hại lớn về nguồn lực Việc quản lý thông tin bảo trì, bảo dưỡng thiết bị bằng tài liệu thủ công như Excel đã trở nên bất khả thi do khối lượng thông tin lớn Do đó, xây dựng chiến lược quản lý thống nhất từ ban lãnh đạo bệnh viện là cần thiết để giải quyết vấn đề này.
Ý nghĩa của nghiên cứu
Nghiên cứu đã cung cấp bằng chứng khoa học về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý sử dụng trang thiết bị CĐHA tại khoa CĐHA của bệnh viện huyện Bình Chánh Kết quả chỉ ra những vấn đề tồn tại trong quản lý, bao gồm chính sách quản lý chất lượng, cơ sở dữ liệu và công tác báo cáo vật tư thay thế.
Hệ thống theo dõi vận hành HUPH cần được cải thiện, đặc biệt là trong công tác quản lý trang thiết bị do những tồn tại về nhân lực Ban lãnh đạo bệnh viện và các khoa phòng liên quan cần triển khai các giải pháp và can thiệp phù hợp để giải quyết vấn đề này Nghiên cứu cũng đóng góp vào hệ thống y văn với một nghiên cứu mới trong lĩnh vực quản lý trang thiết bị CĐHA tại Việt Nam.
Hạn chế của nghiên cứu
Nghiên cứu chỉ tập trung vào khoa CĐHA, do đó có thể chưa phản ánh đầy đủ vấn đề quản lý trang thiết bị tại bệnh viện Bình Chánh Việc quan sát hệ thống trang thiết bị CĐHA mà không có dữ liệu trực tuyến có thể không chính xác trong việc xác định các vấn đề của máy móc Điều này mở ra cơ hội cho các nghiên cứu tiếp theo, nhằm thu thập dữ liệu liên tục để nâng cao độ chính xác và hiệu suất sử dụng của hệ thống trang thiết bị.
