Mô tả thực trạng việc thực hiện nhiệm vụ chăm sóc người bệnh tại bệnh viện đa khoa huyện long mỹ tỉnh hậu giang năm 2015

Bảng Nội dung Trang Bảng 3.1 Thông tin về chức danh và trình độ của điều dưỡng 29 Bảng 3.2 Thâm niên công tác và lĩnh vực chuyên môn 30 Bảng 3.3 Được đào tạo lại và bồi dưỡng các lớp chă

NGUYỄN THỊ NGỌC HẰNG

MÔ TẢ THỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆN NHIỆM VỤ CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN LONG MỸ

TỈNH HẬU GIANG NĂM 2015

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH : QUẢN LÝ BỆNH VIỆN

MÃ SỐ : 60.72.07.01

HÀ NỘI- 2015

HUPH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO – BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG

TỈNH HẬU GIANG NĂM 2015

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH : QUẢN LÝ BỆNH VIỆN

Trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của quí thầy cô, đồng nghiệp, gia đình và bạn bè

Tôi xin chân thành cám ơn: Ban giám hiệu, Phòng quản lý đào tạo sau đại học, quí thầy cô Trường Đại học y tế công cộng Hà Nội đã nhiệt tình giảng dạy, hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến Tiến sĩ Nguyễn Hồng Sơn và cô Chu Huyền Xiêm đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Tôi xin trân trọng cám ơn Ban giám đốc và đồng nghiệp tại Bệnh viện đa khoa huyện Long Mỹ tỉnh Hậu Giang tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong thời gian thu thập số liệu và hoàn thành luận văn

Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng cám ơn đến gia đình và bạn bè của tôi lớp Thạc

sĩ Quản lý bệnh viện khoá 6 tại Đồng Tháp đã luôn động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Xin gửi lời chào trân trọng!

Nguyễn Thị Ngọc Hằng

HUPH

i

MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ……… 1

Mục tiêu nghiên cứu……… 3

TỔNG QUAN TÀI LIỆU……… 4

1.1 Vị trí, chức trách, vai trò của điều dưỡng và chăm sóc người bệnh……… 4

1.2.1 Khái niệm về điều dưỡng……… 4

1.2.2 Vị trí của điều dưỡng……… 5

1.2.3 Chức năng của điều dưỡng……… 5

1.2.4 Vai trò của điều dưỡng……… 6

1.2 Chăm sóc người bệnh trong bệnh viện……… 8

1.3 Một số nghiên cứu……… 10

1.4 Phát triển hệ thống y tế tại tỉnh Hậu Giang……… 13

1.5 Một số thông tin về Bệnh viện Long Mỹ……… 14

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU……… 18

2.1 Đối tượng nghiên cứu……… 18

2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu……… 18

2.3 Thiết kế nghiên cứu……… 18

2.4 Cở mẫu và phương pháp chọn mẫu……… 18

2.5 Phương pháp và thu thập……… 19

2.6 Phân tích số liệu……… 19

2.7 Các biến số nghiên cứu……… 20

2.8 Khái niệm……… 26

2.9 Tiêu chuẩn đánh giá……… 26

2.10 Khía cạnh đạo đức……… 26

2.11 Hạn chế nghiên cứu……… 27

KẾT QUẢ……… 28

BÀN LUẬN……… 47

KẾT LUẬN ……… 61

KHUYẾN NGHỊ ……… 62

TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 63

HUPH

DANH MỤC CÁC CHỮ, KÝ HIỆU VIẾT TẮT

BGĐ Ban giám đốc

BS, BSCKI, BSCKII Bác sĩ, bác sĩ chuyên khoa I, bác sĩ chuyên khoa II

CNH-HĐH Công nghiệp hoá- Hiện đại hoá

ĐDV Điều dưỡng viên

PT-GMHS Phẫu thuật- gây mê hồi sức

HUPH

Bảng Nội dung Trang

Bảng 3.1 Thông tin về chức danh và trình độ của điều dưỡng 29 Bảng 3.2 Thâm niên công tác và lĩnh vực chuyên môn 30 Bảng 3.3 Được đào tạo lại và bồi dưỡng các lớp chăm sóc cho điều

dưỡng trong năm

31

Bảng 3.4 Số ngày trực và số lượng người bệnh chăm sóc 32 Bảng 3.5 Thực hiện tư vấn giáo dục sức khỏe cho người bệnh 33

Bảng 3.7 Thực hiện kỹ thuật chuyên môn cơ bản của điều dưỡng 35

Bảng 3.10 Thu nhập lương trung bình của điều dưỡng khoa lâm sàng 40

HUPH

iv

DANH MỤC CÁC BIỂU

HUPH

Trong những năm qua, với sự phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa, đời sống của nhân dân ngày càng được nâng lên rõ rệt nên sức khoẻ con người cũng được quan tâm chú trọng nhiều hơn Người dân có đòi hỏi cao hơn đối với chất lượng của các dịch vụ y tế do các cơ sở y tế cung cấp Vì vậy các bệnh viện muốn nâng cao chất lượng dịch vụ khám bệnh và điều trị đòi hỏi phải quan tâm đến lực lượng chính cung cấp các dịch vụ chăm sóc người bệnh tại bệnh viện đó là điều dưỡng viên

Để đánh giá công tác chăm sóc người bệnh của điều dưỡng của bệnh viện tuyến huyện chúng tôi thực hiện nghiên cứu đề tài tại Bệnh viện đa khoa Huyện Long Mỹ Tỉnh Hậu Giang năm 2015 với hai mục tiêu: (1)- Thực trạng, thực hiện nhiệm vụ chăm sóc người bệnh và môi trường làm việc của điều dưỡng tại Bệnh viện đa khoa huyện Long Mỹ tỉnh Hậu Giang năm 2015.(2)- Mô tả một số yếu tố môi trường làm việc của điều dưỡng tại Bệnh viện đa khoa huyện Long Mỹ tỉnh Hậu Giang năm 2015 Nghiên cứu áp dụng phương pháp mô tả cắt ngang có phân tích kết hợp định lượng và định tính Phát phiếu phát vấn cho 107 điều dưỡng của 8 khoa lâm sàng Nhập số liệu và phân tích số liệu bằng phần mềm SPSS 19.0 Nghiên cứu định tính được thu thập thông qua phỏng vấn Trưởng khoa, điều dưỡng trưởng, và thảo luận nhóm Kết quả nghiên cứu cho thấy thực trạng điều dưỡng tại bệnh viện đa khoa Long Mỹ chưa đảm bảo cho công việc chăm sóc người bệnh toàn diện, trình độ điều dưỡng đại học còn thấp 12,1%, trình độ trung cấp ( 87,9%)

Điều dưỡng thực hiện tốt các kỹ thuật cơ bản như ghi phiếu chăm sóc, hướng dẫn người bệnh dùng thuốc ( 100%), lấy mạch nhiệt độ huyết áp ( 98,1%); tư vấn trước khi tiêm ( 99,1%); hướng dẫn chế độ ăn bệnh lý ( 98,1%) hướng dẫn người bệnh đi xét nghiệm ( 90,7%) Qua phỏng vấn và thảo luận nhóm phần lớn điều dưỡng viên chưa thực hiện về việc lập kế hoạch chăm sóc người bệnh, chưa thành lập đội chăm sóc, hàng ngày điều dưỡng viên thực hiện chăm sóc dưới sự phân công của điều dưỡng trưởng, sự phân công chưa mang tính khoa học cho điều dưỡng chăm sóc người bệnh theo từng nhóm bệnh

HUPH

ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong các bệnh viện lực lượng điều dưỡng đã và đang đóng vai trò quan trọng vào việc nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh và góp phần nâng cao chất lượng khám và điều trị người bệnh Ngày nay đời sống kinh tế của người dân tăng

cao nên có sự quan tâm nhiều hơn đến nhu cầu chăm sóc sức khỏe và cũng đòi hỏi

cao hơn về chất lượng dịch vụ chăm sóc Tuy nhiên trong nhiệm vụ chăm sóc người bệnh điều dưỡng vẫn còn bộc lộ những bất cập về năng lực chuyên môn, kỹ năng giao tiếp ứng xử với người bệnh và người nhà người bệnh Để tiếp tục phát huy sự đóng góp của điều dưỡng Bộ Y Tế đã ban hành Thông tư 07/2011/TT-BYT ngày

26/01/2011 về việc “ Hướng dẫn công tác điều dưỡng về chăm sóc người bệnh trong bệnh viện” [10] để đảm bảo cho người bệnh được chăm sóc toàn diện tại các

bệnh viện

Người bệnh đến bệnh viện ngoài việc được điều trị bằng thuốc và được tiến hành các thủ thuật còn đòi hỏi phải có sự chăm sóc tốt để họ yên tâm điều trị, vì thế chăm sóc người bệnh tại bệnh viện là vấn đề đang được các cấp lãnh đạo bệnh viện quan tâm Hiện nay ngành điều dưỡng đang thiếu nguồn nhân lực từ đó ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc người bệnh, tại Việt Nam ngày 12/04/2013 Bộ Y Tế ban

hành Quyết định số 1215/2013-QĐ-BYT phê duyệt “Kế hoạch hành động quốc gia

về tăng cường công tác điều dưỡng, hộ sinh đến năm 2020”[12]

Bệnh viện đa khoa Long Mỹ là bệnh viện hạng II trực thuộc Sở Y Tế Hậu Giang với quy mô 280 giường bệnh năm 2014 giường thực kê là 320 giường và có

274 cán bộ viên chức, bệnh viện thực hiện 7 chức năng nhiệm vụ của bệnh viện hạng II, bệnh viện rất chú trọng công tác khám và điều trị và chất lượng chăm sóc người bệnh Trong năm 2014 bệnh viện thực hiện tổng số lượt khám ngoại trú đạt 293.000 lượt ( 117,22% kế hoạch giao) trung bình mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận từ 800-1000 lượt khám, tổng số lượt điều trị nội trú 106.129 lượt ( 110,13% kế hoạch giao), trung bình mỗi ngày bệnh viện điều trị nội trú từ 300- 350 lượt bệnh nằm viện, tổng số điều trị ngoại trú 804 lượt ( 169,26% ) Trong hoạt động chuyên môn bệnh viện đã thực hiện tốt khâu khám và điều trị cho người bệnh nhưng bệnh viện

HUPH

dưỡng phục vụ cho 320 giường từ đó công tác chăm sóc người bệnh chưa được chuyên môn hoá, đối với bác sĩ thì vai trò điều trị là chính, ngược lại đối với điều dưỡng thì việc lập kế hoạch chăm sóc và thực hiện chăm sóc người bệnh là vai trò chính Chất lượng khám chữa bệnh của bệnh viện nhiều năm qua đã được nâng lên đáng kể song so với nhu cầu trong thời gian tới cần phát huy nhiều hơn nữa công tác chăm sóc người bệnh đây là tính cấp bách trong việc thực hiện chăm sóc người bệnh toàn diện

Công tác chăm sóc người bệnh của điều dưỡng trong Bệnh viện được lãnh đạo quan tâm và chỉ đạo, để nâng cao chất lượng công tác chăm sóc người bệnh Phòng điều dưỡng đã phát phiếu thăm dò ý kiến người bệnh hàng ngày để lắng nghe

ý kiến của người bệnh và thân nhân nhằm củng cố các quy trình hoàn thiện công tác chăm sóc người bệnh Tuy nhiên chưa có đề tài nghiên cứu khoa học nào đánh giá

về chất lượng chăm sóc người bệnh của điều dưỡng tại Bệnh viện

Để có những biện pháp can thiệp phù hợp nhằm tăng cường chất lượng chăm sóc người bệnh, và giúp cho bệnh viện định hướng xây dựng mô hình chăm sóc người bệnh toàn diện của điều dưỡng từ nay đến năm 2020, với khả năng về nguồn

lực và phạm vi của đề tài, chúng tôi tiến hành nghiên cứu “ Mô tả thực trạng việc

thực hiện nhiệm vụ chăm sóc người bệnh tại Bệnh viện đa khoa huyện Long Mỹ tỉnh Hậu Giang năm 2015”

HUPH

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1- Thực trạng, thực hiện nhiệm vụ chăm sóc người bệnh và môi trường làm việc của điều dưỡng tại Bệnh viện đa khoa huyện Long Mỹ tỉnh Hậu Giang năm 2015

2- Mô tả một số yếu tố môi trường làm việc của điều dưỡng tại Bệnh viện đa khoa huyện Long Mỹ tỉnh Hậu Giang năm 2015

HUPH

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Vị trí, chức năng, vai trò của điều dưỡng và chăm sóc người bệnh:

1.1.1 Khái niệm về điều dưỡng:

Điều dưỡng là một nghề nghiệp trong hệ thống y tế nhằm bảo vệ, nâng cao, tối

ưu về sức khoẻ và các khả năng, xoa dịu nỗi đau qua chẩn đoán và điều trị đáp ứng cho con người, tăng cường chăm sóc các cá nhân, gia đình, cộng đồng và xã hội Ngày nay điều dưỡng đã được công nhận là một nghề nghiệp độc lập, cùng cộng tác với bác sĩ, dược sĩ, kỹ thuật viên và các thành phần trong hệ thống y tế để cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cho cá nhân, gia đình, cộng đồng và xã hội, người làm nghề điều dưỡng gọi là điều dưỡng viên

Tại Việt Nam điều dưỡng viên (ĐDV) được gọi là y tá, hiện nay theo cách dịch mới và thống nhất chuẩn quốc tế, tại Mỹ cho rằng y tá là xương sống của hệ thống chăm sóc sức khoẻ, kiến thức, kỹ năng làm việc hình thành các cơ sở chăm sóc bệnh nhân [44] [45], tại Việt Nam các bệnh viện đã thống nhất dùng thuật ngữ điều dưỡng viên để nêu lên nghề của người điều dưỡng Trong quá trình phát triển ngành điều dưỡng đã qua nhiều bước thăng trầm nhưng đã để lại cho nền y học nước ta một gia sản có giá trị lớn về y đức, y thuật Việt Nam [34] [43]

Hệ thống điều dưỡng Việt Nam không ngừng phát triển cả về số lượng và chất lượng thường xuyên đổi mới phương thức hoạt động, lực lượng điều dưỡng viên làm nhiệm vụ chính chăm sóc sức khoẻ nhân dân góp phần nâng cao chất lượng khám và điều trị người bệnh, thực hiện theo nguyên tắc trong hành nghề khám bệnh, chữa bệnh được qui định tại Điều 6 của Luật khám chữa bệnh Lực lượng điều dưỡng viên luôn thể hiện tốt nhiệm vụ chăm lo sức khỏe nhân dân, phục vụ người bệnh tận tình và hướng dẫn người bệnh khi đến các cơ sở y tế theo pháp luật của nhà nước như Điều 3 Luật khám chữa bệnh: “ Bình đẳng, công bằng, và không

kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người bệnh”; “ ưu tiên khám bệnh, chữa bệnh đối với trường hợp cấp cứu, trẻ em dưới 6 tuổi, người khuyết tật nặng, người từ đủ 80

HUPH

tuổi trở lên, người có công với cách mạng, phụ nữ có thai” Thực hiện Quyền và

nghĩa vụ của người bệnh được qui định tại Điều 7, Điều 10, Điều 11, Điều 12

chương II, Luật Khám chữa bệnh [35]

1.1.2.Vị trí của điều dưỡng:

Trong các cơ sở y tế người bệnh là đối tượng phục vụ của điều dưỡng viên, do

vậy ĐDV phải hiểu mỗi cá thể ở một phương diện nào đó giống tất cả mọi người, ở

một phương diện khác chỉ giống một số người có những phương diện không giống

nhau Con người cũng có cá tính khác biệt có thể thay đổi khi bị tác động các yếu tố

sinh học, tâm lý, xã hội tinh thần trong môi trường sống, làm việc và tuỳ thuộc vào

khả năng đáp ứng của mỗi con người đó Điều dưỡng viên cần nhận biết nhu cầu

người bệnh để có kế hoạch đáp ứng trong quá trình thực hiện CSNB bao gồm đáp

ứng nhu cầu về hô hấp, ăn uống, giúp đỡ người bệnh về sự bài tiết, tư thế vận

động…

1.1.3 Chức năng và quy trình của điều dưỡng :

-Chức năng:Người điều dưỡng thực hiện y lệnh của bác sĩ điều trị như tiêm

truyền phát thuốc, thay băng… Mặt khác, điều dưỡng cũng tự mình thăm khám

nhận định về người bệnh để lập kế hoạch chăm sóc và thực hiện kế hoạch chăm sóc

đã đề ra sau đó đánh giá thực hiện kế hoạch và xây dựng kế hoạch chăm sóc tiếp

theo cho người bệnh Ngoài việc thực hiện y lệnh của thầy thuốc và các kỹ thuật

chuyên môn thì người điều dưỡng phải có sự liên hệ chặt chẽ với các bác sĩ, kỹ

thuật viên phục hồi chức năng, các nhân viên dinh dưỡng và yêu cầu sự giúp đỡ của

nhân viên đó để người bệnh được chăm sóc đầy đủ hơn

- Quy trình điều dưỡng: Hiện nay quy trình điều dưỡng được sử dụng rộng rãi

trong các trường điều dưỡng để đào tạo và thực hành trong các bệnh viện [28]

HUPH

Sơ đồ quy trình điều dưỡng

Quy trình điều dưỡng là phương pháp khoa học được áp dụng trong lĩnh vực điều dưỡng để thực hiện chăm sóc người bệnh có hệ thống đảm bảo tính liên tục an toàn và hiệu quả bao gồm: nhận định, chẩn đoán điều dưỡng, lập kế hoạch thực hiện, và đánh giá kết quả chăm sóc điều dưỡng

- Chức năng phối hợp là phối hợp với bác sĩ trong việc CSNB, phối hợp thực hiện các thủ thuật, thực hiện theo dõi và CSNB cùng bác sĩ hoàn thành nhiệm vụ khám chữa bệnh để người bệnh sớm ra viện [28] [29]

- Chuẩn bị đủ, đúng và kịp thời các phương tiện, dụng cụ, thuốc, hồ sơ bệnh án phục vụ cho công tác khám bệnh, cấp cứu và điều trị người bệnh Bảo quản thuốc

và tài sản được phân công quản lý

- Tổ chức thực hiện tư vấn giáo dục sức khoẻ và công tác giữ gìn trật tự, vệ sinh, phòng dịch bệnh

1.1.4 Vai trò của điều dưỡng:

- Vai trò thực hành: điều dưỡng viên thực hành thông qua qui trình điều dưỡng như: nhận định người bệnh, chẩn đoán điều dưỡng, lập kế hoạch chăm sóc, thực hiện chăm sóc theo kế hoạch và đánh giá người bệnh sau khi thực hiện chăm sóc

- Vai trò lãnh đạo: ĐDV sử dụng kỹ năng lãnh đạo trong nhiều hoàn cảnh khi thực hiện nhiệm vụ Tại bệnh viện ĐDV chủ động giúp đỡ người bệnh để đáp ứng các nhu cầu khi họ yêu cầu hoặc thực hiện các công việc chăm sóc điều trị cùng bác

sĩ cho người bệnh Nhiều khi người bệnh cản trở việc thực hiện ĐDV cần phát huy vai trò lãnh đạo bằng cách thuyết phục giải thích để họ yên tâm trong quá trình điều trị mau chóng khỏi bệnh

Nhận

định

Chẩn đoán ĐD

Lập kế hoạch chăm sóc

Thực hiện

Đánh giá

HUPH

- Vai trò nghiên cứu: điều dưỡng góp phần tạo cơ sở khoa học cho nghề điều dưỡng thông qua các công trình nghiên cứu để xác định các kết quả của chăm sóc điều dưỡng và mang lại các bằng chứng khoa học thực tiễn từ đó rút ra kinh nghiệm

và cải thiện chất lượng chăm sóc

- Vai trò chăm sóc: chăm sóc là mối quan hệ giữa người với người, mục tiêu

cơ bản của người điều dưỡng là thúc đẩy sự giao tiếp hỗ trợ người bệnh bằng hành động và bằng thái độ biểu hiện sự quan tâm đến lợi ích của người bệnh và chấp nhận sự chăm sóc người bệnh là chăm sóc một con người Các máy móc và kỹ thuật không thể thay thế được sự chăm sóc của người điều dưỡng, các thiết bị này không tác động tới cảm xúc và điều chỉnh hành động cho thích ứng với những nhu cầu đa dạng của mỗi cá thể Người bệnh thường rất hoang mang và lo sợ về bệnh tật của mình do đó những tác động về tâm lý và hành động của người điều dưỡng rất có ý nghĩa đến sự hồi phục sức khỏe của người bệnh và giúp họ yên tâm tin tưởng trong điều trị Tại Singapore cho rằng người bệnh là khách hàng và điều dưỡng phải thể hiện đúng vai trò chuyên nghiệp khi phục vụ khách hàng để đảm bảo an toàn trong

sự tôn trọng sự sống của con người, nhân phẩm và chăm sóc khách hàng [47] Tại Australia cho rằng để thực hiện kế hoạch chăm sóc điều dưỡng phải ưu tiên các dịch

vụ chăm sóc điều dưỡng nhằm giải quyết các vấn đề ngay lập tức các nhu cầu của người bệnh [46]

- Người truyền đạt thông tin: Thông tin có hiệu quả là một yếu tố thiết yếu của mọi nghề phục vụ trong đó có nghề điều dưỡng Người điều dưỡng thông tin với đồng nghiệp và các thành viên khác trong kế hoạch chăm sóc cho mỗi người bệnh Mỗi khi thực hiện một can thiệp về chăm sóc điều dưỡng ghi chép vào hồ sơ bệnh

án những nhận xét và những thủ thuật đã được thực hiện cũng như mọi đáp ứng của người bệnh Người điều dưỡng thực hiện giao tiếp bằng cả lời và ngôn ngữ viết mỗi khi giao ban ca, mỗi khi chuyển người bệnh đến các khoa khác, khi người bệnh ra viện hay chuyển tới một cơ sở khám bệnh khác…Đây là loại giao tiếp đặc biệt đòi hỏi thông tin phải chính xác rõ ràng và phù hợp

HUPH

đầu với những Stress về tâm lý hoặc những vấn đề xã hội để cải thiện các mối quan

hệ giữa người và người Tư vấn liên quan đến sự hỗ trợ về tình cảm, tri thức và tâm

lý, tư vấn có thể thực hiện cho một cá thể hay một nhóm người Người điều dưỡng tập trung giúp cho người bệnh phát triển về thái độ tình cảm và hành vi, người điều dưỡng khuyến khích người bệnh tìm kiếm các hành vi thay thế giúp họ xây dựng ý thức tự kiểm soát Tư vấn đòi hỏi kỹ năng giao tiếp chữa bệnh, người điều dưỡng phải có kỹ năng phân tích tình hình, tổng hợp thông tin và đánh giá quá trình thay đổi bệnh tật của người bệnh, phải thể hiện sự quan tâm đến lợi ích của người bệnh, phải có sáng tạo và linh hoạt khi tiếp xúc với người bệnh

- Bảo vệ quyền lợi của người bệnh: Phải giữ bí mật thông tin người bệnh, chỉ được công bố khi người bệnh đồng ý, không kỳ thị, phân biệt đối xử hoặc ép buộc trong khám chữa bệnh, tôn trọng người bệnh về tuổi tác, giới tính, dân tộc, tín ngưỡng Người điều dưỡng cung cấp các thông tin, tư vấn đầy đủ về tình trạng rủi

ro, kết quả có thể xảy ra để người bệnh lựa chọn phương pháp chẩn đoán và điều trị

1.2 Chăm sóc người bệnh của điều dưỡng trong bệnh viện:

Chăm sóc người bệnh là nhiệm vụ của điều dưỡng tại các bệnh viện, hoạt động chăm sóc người bệnh do điều dưỡng viên thực hiện, người bệnh là trung tâm của chăm sóc nên phải được chăm sóc toàn diện và liên tục bảo đảm chất lượng và

an toàn cho người bệnh Các can thiệp điều dưỡng phải dựa trên cơ sở yêu cầu chuyên môn và sự đánh giá nhu cầu của mỗi người bệnh để được chăm sóc phục vụ Chăm sóc người bệnh trong bệnh viện là bao gồm hỗ trợ đáp ứng các nhu cầu cơ bản của mỗi người bệnh nhằm duy trì hô hấp, tuần hoàn, thân nhiệt, ăn uống, bài tiết, tư thế, vận động, vệ sinh cá nhân, ngủ, nghỉ, chăm sóc tâm lý, hỗ trợ điều trị và tránh các nguy cơ từ môi trường bệnh viện cho người bệnh

Người bệnh cần chăm sóc cấp I: là người bệnh nặng nguy kịch, hôn mê suy hô hấp, suy tuần hoàn phải nằm bất động, và yêu cầu có sự theo dõi, chăm sóc toàn diện và liên tục điều dưỡng viên

HUPH

Người bệnh cần chăm sóc cấp II: là người bệnh có những khó khăn hạn chế trong việc thực hiện các hoạt động hàng ngày và cần sự theo dõi, hỗ trợ của điều dưỡng viên

Người bệnh cần chăm sóc cấp III : là người bệnh tự thực hiện được các hoạt động hàng ngày và cần sự hướng dẫn chăm sóc của điều dưỡng viên

Quy chế chăm sóc người bệnh toàn diện do Bộ Y Tế [5]quy định: “ không áp dụng hình thức phân công theo công việc” và “ Mỗi người bệnh phải được một bác

sĩ và một điều dưỡng chịu trách nhiệm cụ thể về điều trị và chăm sóc toàn diện” Tại các bệnh viện công tác chăm sóc người bệnh được thực hiện theo Thông tư số 07/2011/TT-BYT ngày 26 tháng 01 năm 2011 về việc hướng dẫn công tác điều dưỡng về chăm sóc người bệnh trong bệnh viện[10], hiện tại có các mô hình chăm sóc như: Mô hình chăm sóc phân công điều dưỡng chăm sóc chính: một điều dưỡng viên nhận định bệnh, lập kế hoạch chăm sóc và tổ chức thực hiện có sự trợ giúp của các điều dưỡng viên khác theo dõi đánh giá cho một số người bệnh trong quá trình nằm viện Mô hình chăm sóc theo nhóm: nhóm từ 2-3 điều dưỡng viên chịu trách nhiệm chăm sóc một số bệnh ở một đơn nguyên hay một số buồng bệnh Mô hình chăm sóc theo đội : Đội gồm có bác sĩ và điều dưỡng chịu trách nhiệm điều trị chăm sóc cho một số người hay một số buồng bệnh Mô hình hình chăm sóc theo công việc: Mô hình này áp dụng trong các trường hợp cấp cứu ở các chuyên khoa đòi hỏi điều dưỡng chuyên khoa thực hiện kỹ thuật chăm sóc đặc biệt trên người bệnh

Công tác chăm sóc người bệnh trong bệnh viện điều dưỡng viên đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức chăm sóc người bệnh và đưa ra các quyết định lựa chọn mô hình phân công chăm sóc nào thích hợp và hiệu quả nhất Từ đó bệnh viện phải căn cứ tình hình đặc điểm chuyên môn của từng khoa lâm sàng để áp dụng các

mô hình chăm sóc, đồng thời đảm bảo đủ nhân lực điều dưỡng theo quy định của Thông tư 08/2007/TTLT-BYT-BNV ngày 05/06/2007 của Bộ trưởng Bộ Y Tế về hướng dẫn định mức biên chế sự nghiệp trong các cơ sở y tế nhà nước để đảm bảo chăm sóc người bệnh liên tục và toàn diện [8] Bệnh viện bố trí nhân lực điều

HUPH

diện Bệnh viện căn cứ vào đặc điểm chuyên môn của từng khoa để áp dụng một trong các mô hình chăm sóc cho thích hợp với bệnh viện

1.3 Một số nghiên cứu về chất lượng chăm sóc của điều dưỡng viên:

Công tác nghiên cứu khoa học về điều dưỡng của Hội điều dưỡng Việt Nam

đã được quan tâm đẩy mạnh cả về số lượng và chất lượng Nhiều cơ sở và Hội điều dưỡng các cấp đã triển khai các đề tài nghiên cứu có tính khoa học thực tiễn cao góp phần vào sự nghiệp và phát triển ngành điều dưỡng Tuy nhiên số lượng các nghiên cứu khoa học của điều dưỡng chưa nhiều, năng lực nghiên cứu còn hạn chế,

do chưa có kinh nghiệm thực hiện

Tác giả Trần Quang Huy và cộng sự đề tài “ Đánh giá các đề tài nghiên cứu

khoa học tại Việt Nam giai đoạn 2004-2009” [31] kết luận nghiên cứu trong điều dưỡng đã có nhiều tiến bộ cả về lượng và chất, có tính khoa học thực tiễn cao và ý nghĩa thực hành nhưng còn một số hạn chế phân bổ lĩnh vực nghiên cứu chưa đồng đều, ít đề tài được phân bổ ở tuyến huyện, ít hộ sinh và kỹ thuật viên tham gia nghiên cứu, các đề tài chủ yếu là nghiên cứu mô tả, một số nội dung chưa đạt theo yêu cầu đánh giá, điều dưỡng chưa đầu tư cho nghiên cứu khoa học

Theo nghiên cứu của Bùi Đức Thành[41] tỉnh Quảng Ninh cho thấy tỷ lệ

điều dưỡng viên thực hành thiếu hoặc sai quy trình kỹ thuật tại các bệnh viện tuyến huyện dao động từ 41,4%- 51,9% như: tỷ lệ phát và hướng dẫn dùng thuốc đúng chỉ đạt 69,44%, phát thiếu thuốc là 30,6%; ghi phiếu chăm sóc đúng là 56,16%, ghi phiếu chăm sóc thiếu là 43,1%; xử lý dụng cụ chất thải đúng là 47,94%, xử lý dụng

cụ chất thải sai và thiếu là 51,4%

Nhìn chung kỹ thuật thực hành của điều dưỡng tại bệnh viện đạt và trung bình dao động từ 84,9 %- 96%; không đạt dao động từ 4- 15,1%

Nghiên cứu này đánh giá kỹ năng giao tiếp và ứng xử của điều dưỡng là tốt, các yếu tố ảnh hưởng đến công tác chăm sóc điều dưỡng phần lớn là do công việc quá tải, tình hình thiếu nhân lực tại các khoa lâm sàng, các bệnh viện huyện thiếu dụng cụ y tế và trang thiết bị, các kỹ thuật cơ bản của điều dưỡng ít được quan tâm

HUPH

kiểm tra giám sát thường xuyên bằng các bảng kiểm nên chưa đánh giá hết tính chuyên môn kỹ thuật chuyên nghiệp hóa

Nghiên cứu của Đỗ Mạnh Hùng về thực trạng nhận thức, thái độ của điều

dưỡng tại Bệnh viện nhi Trung ương, [30] cho thấy: Tỷ lệ điều dưỡng có lòng yêu nghề hiểu biết đúng đắn về đạo đức nghề nghiệp, hài lòng về sự đoàn kết nội bộ là 70%, có giúp đỡ chia sẽ trong chuyên môn là 65%; quan tâm lẫn nhau là 58%, có trách nhiệm với tập thể là 50% Mức độ cảm thấy phù hợp nghề nghiệp là 65%, tuy nhiên trong đó vẫn còn 1,9% cảm thấy nghề điều dưỡng không phù hợp, nguyên nhân cảm thấy không phù hợp là do: mức lương thấp, công việc vất vả, khả năng thăng tiến thấp, phải làm thêm ngoài giờ, môi trường làm việc độc hại, mức độ rủi

ro cao vì ít được bảo hộ lao động Kinh nghiệm, lòng yêu nghề, nhận thức y đức, phải làm thêm giờ và số lượng người bệnh phải chăm sóc là các yếu tố có ảnh hưởng đến thái độ phục vụ khách hàng của người điều dưỡng ( p<0,05)

Theo nghiên cứu của Thạc sĩ Bùi Văn Thắng Phòng điều dưỡng Bệnh viện

Bạch Mai[42] kết quả thảo luận nhóm điều dưỡng cho thấy “ Sự quá tải công việc của điều dưỡng hiện nay thể hiện ở chỗ: số lượng người bệnh phải chăm sóc hàng ngày tăng; số lượng y lệnh phải thực hiện cho 1 người bệnh tăng, có quá nhiều thuốc phải thực hiện bằng đường tiêm hoặc truyền tĩnh mạch, ngoài công tác chuyên môn điều dưỡng còn phải quản lý thẻ BHYT, đi lĩnh thuốc” Kết quả thống

kê cho thấy rằng mặc dù khối lượng công việc nhiều, nhưng sai sót trong công việc

ít, lý do được đưa ra là “ khi trong khoa có sai sót gì thì đầu tiên mọi người thường nghĩ là do điều dưỡng, không có ai đứng lên để bảo vệ, cùng với đó là việc trừ tiền thưởng”

Theo nghiên cứu của Bùi Thị Thu Hà và cộng sự tại Tỉnh Ninh Bình [25] cho

thấy công việc của điều dưỡng phần lớn tập trung cho hành chính 97,75%-100%; công khai thuốc 98,5%-100%; tỷ lệ điều dưỡng tiếp xúc với người bệnh 1 lần trong

1 ngày đạt 5,5%- 1,82%; 02 lần trong 1 ngày đạt 33,25%-32,03%; 03 lần trong 1 ngày là 60,5%-66,15%, cho thấy rằng điều dưỡng tiếp xúc người bệnh trong 3 lần trở lên có tăng không có người bệnh không được tiếp xúc với điều dưỡng Mức độ

HUPH

giảm nhưng vẫn còn người bệnh cho rằng không hài lòng khi nằm viện 6,75%

Nghiên cứu của CN Châu Thị Hoa [27] tại Bệnh viện Trung ương Huế năm

2009 cho thấy điều dưỡng dành thời gian chăm sóc người bệnh phần lớn tập trung vào các công việc như : theo dõi dấu hiệu sinh tồn chiếm 90,7%; hướng dẫn người bệnh uống thuốc chiếm 78,7%; giao tiếp trước trong và sau khi thực hiện thủ thuật chiếm 80%; hướng dẫn chế độ ăn chiếm 89,4%; thực hiện y lệnh bác sĩ chiếm 84%;

Do nghiên cứu này đánh giá việc chăm sóc của người điều dưỡng đối với người bệnh ung thư nên khâu hướng dẫn ăn uống rất cần thiết, điều dưỡng chăm sóc người bệnh tận tình sẽ làm cho người bệnh an tâm điều trị

Nghiên cứu của CN Nguyễn Bá Anh “ Đánh giá về chất lượng chăm sóc của

điều dưỡng tại một số khoa lâm sàng bệnh viện Việt Đức năm 2012” [1] được thực hiện trên 385 người bệnh, kết quả cho thấy chất lượng chăm sóc chung của điều dưỡng tương đối tốt 79,5% ; chăm sóc hỗ trợ tâm lý tinh thần là 81,3%; kỹ năng chuyên môn của điều dưỡng là 78,2%; người bệnh đánh giá việc cung cấp thông tin

và giáo dục sức khỏe là 80%; các hoạt động chăm sóc điều dưỡng là 95,8%; tinh thần thái độ phục vụ là 94%;

Nghiên cứu của Dương Thị Bình Minh “ Thực trạng công tác chăm sóc điều

dưỡng người bệnh tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Hữu Nghị năm 2012”, [33] đã

mô tả hoạt động chăm sóc người bệnh và xác định một số yếu tố liên quan, kết quả cho thấy điều dưỡng thực hiện tốt các công tác với 4 trong 5 nội dung chăm sóc người bệnh đánh giá trên 90%; tuy nhiên công tác tư vấn hướng dẫn giáo dục sức khỏe chỉ đạt 66,2%, thiếu nhân lực có trình độ và quá tải công việc của điều dưỡng

đã ảnh hưởng đến việc thực hiện đầy đủ các hoạt động chăm sóc người bệnh Bệnh viện cần bổ sung nhân lực điều dưỡng và cải thiện một số hoạt động của điều dưỡng cũng như công tác quản lý để tiếp tục nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh

Trong nghiên cứu của Đỗ Thu Hà “Khảo sát chuẩn đạo đức nghề nghiệp của

điều dưỡng viên tại Bệnh viện Gang thép năm 2013” [26] nhận xét rằng điều dưỡng phải thực hiện quá nhiều công việc hành chính chuyên môn như thanh toán viện phí, công khai vật tư y tế tiêu hao, thanh toán bảo hiểm y tế, dẫn đến không có

HUPH

nhiều thời gian chăm sóc người bệnh, đòi hỏi khắc phục từ Ban giám đốc bệnh viện chỉ đạo Phòng Điều dưỡng xây dựng các kế hoạch chăm sóc điều dưỡng phù hợp theo chức năng nhiệm vụ các khoa lâm sàng

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Lý thực trạng công tác chăm sóc điều dưỡng tại

khoa Nội bệnh viện đa khoa tỉnh Tuyên Quang[32] Kết quả : Tỷ lệ người bệnh được điều dưỡng chăm sóc còn thấp trong đó công tác tư vấn giáo dục sức khỏe đạt trung bình là 66,5%, công tác vệ sinh cá nhân, hỗ trợ tiểu tiện chủ yếu do người nhà thực hiện, tình hình do quá tải công việc và điều dưỡng còn trẻ thiếu kinh nghiệm làm ảnh hưởng đến chăm sóc người bệnh của điều dưỡng

1.4 Một số thông tin về sự phát triển của hệ thống y tế tại Tỉnh Hậu Giang:

Quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết số 46-NQ-TW ngày 23/02/2005 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới[2], Ngành y tế Hậu Giang đã từng bước vượt qua khó khăn và hoàn thiện hệ thống y tế theo hướng chuẩn hóa, hiệu quả và phát triển song hành vừa đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, vừa đào

tạo đội ngũ thầy thuốc có tay nghề chuyên môn cao từ tuyến tỉnh đến cơ sở

Sau 10 năm củng cố và phát triển ngành y tế tỉnh Hậu Giang đã có đội ngũ cán bộ y tế với số lượng tăng gấp 2,5 lần so với năm 2004, công tác đào tạo cán bộ cũng được chú trọng tăng gấp 5 lần so với năm 2004, cán bộ sau đại học tăng từ 56 người đến năm 2013 lên đến 280 người, tỷ lệ bác sĩ/ vạn dân đạt 5,34 Sở Y Tế tỉnh Hậu Giang đề ra nhiều chiến lược đào tạo và thu hút nhân tài khoa học kỹ thuật bằng các chế độ ưu đãi cho cán bộ y tế sau đại học các tỉnh vùng lân cận về Hậu Giang phục vụ Ngoài ra Sở Y Tế Hậu Giang đã xây dựng đề án mở rộng qui mô chất lượng chăm sóc người bệnh tại nhà Từ đó công tác khám chữa bệnh các đơn vị của Tỉnh ngày càng được nâng cao và được người dân tín nhiệm đến năm 2014 các chỉ số khám chữa bệnh tăng so với năm 2004 [39]

Tỉnh Hậu Giang có Điều dưỡng trưởng và 7 bệnh viện huyện đều có Phòng Điều dưỡng hoạt động dưới sự chỉ đạo của Điều dưỡng trưởng Sở Y Tế và thành lập Chi hội điều dưỡng các bệnh viện huyện Trong thời gian tới tỉnh Hậu Giang sẽ tiếp

HUPH

viện, chú trọng cán bộ y tế có trình độ sau đại học, đại học, cán bộ chuyên khoa sâu Hiện nay các bệnh viện trực thuộc tỉnh Hậu Giang nhân lực điều dưỡng còn thiếu chưa đảm bảo phục vụ công tác chăm sóc người bệnh toàn diện, từ đó Sở Y Tế Hậu Giang tiếp tục xây dựng đề án tuyển dụng nhân lực giai đoạn 2014-2020 Sở Y Tế tỉnh Hậu Giang triển khai kế hoạch số 81-KH-SYT ngày 28 tháng 10 năm 2013 của

Sở Y Tế Hậu Giang về việc chương trình hành động quốc gia về tăng cường công tác điều dưỡng, Hộ sinh [38]

1.5 Một số thông tin về Bệnh viện đa khoa huyện Long Mỹ:

Bệnh viện đa khoa huyện Long Mỹ là bệnh viện hạng II trực thuộc Sở Y Tế Hậu Giang hiện nay với quy mô 280 giường bệnh Hiện tại bệnh viện có 22 khoa, phòng với 320 giường thực kê, tổng số lượt bệnh nhân đến khám dao động từ 800 đến 1000 lượt trên ngày, số điều trị nội trú nằm viện tại các khoa lâm sàng từ 300 đến 350 lượt, bệnh viện đã triển khai nhiều kỹ thuật cao như phẫu thuật nội soi ổ bụng, nhận chuyển giao kỹ thuật mới phẫu thuật trĩ, tháo lồng do tắc ruột, sốc điện

cấp cứu bệnh tim mạch Năm 2010 bệnh viện được UBND tỉnh Hậu Giang Quyết

định số 305/QĐ-UBND Tỉnh ngày 24/01/2010 công nhận bệnh viện hạng II Bệnh viện từng bước kiện toàn tổ chức từ lãnh đạo đến cán bộ lãnh đạo các khoa, phòng Bệnh viện đa khoa huyện Long Mỹ được xây dựng từ năm 1992, hầu hết trang thiết

bị thuộc diện nhiều dự án đầu tư không đồng bộ, thiết bị chưa được kiểm định thường xuyên, không đủ kinh phí để duy tu bảo dưỡng nên đến thời điểm này cơ sở vật chất trang thiết bị của bệnh viện đã xuống cấp, lạc hậu Hiện tại bệnh viện đầu

tư các máy móc trang thiết bị phục vụ bệnh nhân như: máy siêu âm 2D;3D; máy nội soi dạ dày; máy nội soi tai mũi họng; máy giúp thở; máy phẫu thuật nội soi ổ bụng; máy đốt laser da liễu, máy vi phẫu mắt [15] [16]

Năm 2014 bệnh viện đạt và vượt các chỉ tiêu khám chữa bệnh như lượt ngoại trú đạt 117,22 %, lượt điều trị nội trú đạt 110,13% Năm 2014 bệnh viện nghiệm thu

11 đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở và 01 đề tài cấp tỉnh Tổ chức sinh hoạt khoa học kỹ thuật hàng tháng và tổ chức sinh hoạt chuyên đề hàng năm Nhân lực điều dưỡng của bệnh viện gồm có 01 Phòng điều dưỡng, trong đó có 01 trưởng

HUPH

phòng và 01 phó phòng trình độ cử nhân điều dưỡng, Phòng điều dưỡng thực hiện chức năng quản lý hệ thống điều dưỡng gồm có 117 ĐDV trong đó cử nhân điều dưỡng: 8 người (7,47%); cao đẳng điều dưỡng: 5 người ( 4,8%) trung cấp: 104 người (86,91%) Có 06 điều dưỡng trung cấp đang học cử nhân, tổng số điều dưỡng trưởng khoa có 14 người trong trình độ cử nhân: 2 người ( 14,28%); trình độ cao

GIÁM ĐỐC

PHÓ GIÁM ĐỐC PHỤ TRÁCH CHUYÊN MÔN

PHÓ GIÁM ĐỐC PHỤ TRÁCH ĐOÀN THỂ

HUPH

SƠ ĐỒ TỔ CHỨC PHÒNG ĐIỀU DƯỠNG BỆNH VIỆN ĐK LONG MỸ

CHI HỘI

ĐIỀU DƯỠNG

HUPH

- Đào tạo và phát triển

*Thực hiện nhiệm vụ chăm sóc người bệnh

-Số ngày trực -Số lượng người bệnh chăm sóc -Người bệnh được chăm sóc theo cấp độ

-Hướng dẫn chế độ ăn bệnh lý, hướng dẫn dùng thuốc

-Thông tin sức khoẻ -Ghi phiếu chăm sóc

*Thực hiện các kỹ thuật :

- Kỹ thuật tiêm bắp, mạch, truyền dịch, rút máu xét nghiệm

- Lấy mạch, nhiệt độ, huyết áp

- Kỹ thuật thay gas giường,thay băng, rửa vết thương

- Rửa tay thường quy

điều dưỡng:

- Thu hút nhân lực

- Trình độ Điều dưỡng

- Bảng mô tả công việc

- Đào tạo phát triển

- Chế độ tiền lương, tiền thưởng, phép, khen thưởng, ốm đau, thai sản

- Điều kiện lao động ( dụng cụ, phòng làm việc, bảo hộ lao động)

- Áp lực công việc

- Thu nhập tăng thêm

- Qui chế chi tiêu nội bộ

- Sự quan tâm của lãnh đạo

HUPH

Chương 2

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng nghiên cứu:

-Điều dưỡng viên đang công tác tại 08 khoa lâm sàng có giường bệnh tại Bệnh viện đa khoa Long Mỹ

-Đối tượng loại trừ : cán bộ điều dưỡng từ chối tham gia nghiên cứu, đi học dài hạn, nghỉ hậu sản, nghỉ ốm đau, những cán bộ mới tuyển dụng có thời gian làm việc dưới 6 tháng, những cán bộ tạm thời nghỉ việc trong thời điểm nghiên cứu

- Trưởng khoa và điều dưỡng trưởng

2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu:

2.2.1 Thời gian nghiên cứu:

- Thời gian từ tháng 03/2015 đến tháng 07/2015

2.2.2 Địa điểm nghiên cứu:

- Địa điểm: Bệnh viện đa khoa Huyện Long Mỹ

2.3 Thiết kế nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích, kết hợp định lượng

và định tính

2.4 Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu:

2.4.1 Cỡ mẫu cho nghiên cứu định lượng:

- Đối tượng điều dưỡng viên chọn mẫu toàn bộ tất cả điều dưỡng viên đang làm việc tại 08 khoa lâm sàng của bệnh viện vào thời điểm nghiên cứu, gồm 107 điều dưỡng

-Cấu phần định lượng phục vụ cho mục tiêu 1

- Số liệu thứ cấp: các báo cáo, thống kê về hoạt động chăm sóc người bệnh

và chuyên môn của bệnh viện do phòng tổ chức hành chính, và phòng điều dưỡng cung cấp

2.4.2 Cỡ mẫu cho nghiên cứu định tính:

- Phỏng vấn sâu: 03 Trưởng khoa, 03 điều dưỡng trưởng và 02 cuộc thảo luận nhóm Chọn 3 trưởng khoa có số lượng người bệnh đông nhất như khoa nội,

HUPH

khoa nội A, khoa nhiễm, chọn điều dưỡng trưởng các khoa ba chuyên khoa, khoa ngoại và khoa Hồi sức tích cực- chống độc

- Thảo luận nhóm 02 cuộc, mỗi cuộc gồm có 05 điều dưỡng viên

- Cấu phần định tính phục vụ cho mục tiêu 2

2.5 Phương pháp thu thập số liệu:

- Đối với số liệu thứ cấp: thu thập từ báo cáo của Phòng kế hoạch tổng hợp, Phòng Tổ chức hành chính - Quản trị, Phòng điều dưỡng

- Đối với số liệu định lượng: được thu thập từ phát phiếu tự điền cho điều dưỡng viên theo bộ câu hỏi được thiết kế sẵn ( phụ lục 1)

- Phỏng vấn sâu các trưởng khoa và điều dưỡng trưởng, cán bộ phỏng vấn là chủ nhiệm đề tài, thời gian phỏng vấn trong giờ làm việc, địa điểm phỏng vấn tại phòng hành chính các khoa được mời phỏng vấn, mỗi cuộc phỏng vấn kéo dài từ 35-40 phút tiến hành theo nội dung hướng dẫn ( phụ lục 2 và phụ lục 3)

- Thảo luận nhóm nội dung theo hướng dẫn cuộc thảo luận ( phụ lục 4)

2.6 Phương pháp phân tích số liệu:

2.6.1 Số liệu định lượng:

- Tiến hành làm sạch số liệu các phiếu phát vấn ngay khi thu thập số liệu

- Nhập số liệu và phân tích số liệu bằng phần mềm SPSS 19.0

07/2011/TT-BYT ngày 26/01/2011của Bộ Y Tế “ hướng dẫn công tác điều dưỡng về chăm sóc người bệnh trong bệnh viện”; các biến kỹ thuật điều dưỡng trong nội dung cuốn hướng dẫn quy trình chăm sóc người bệnh tập II ngày 29 /03/2004 của

Bộ Y Tế)

pháp thu thập A-Thông tin về điều dưỡng và khả năng thực hiện nhiệm vụ chăm sóc của điều dưỡng: I- Thông tin về điều dưỡng

1 Tuổi tuổi tính theo năm dương lịch liên tục phát vấn

phân

phát vấn

3 Chức danh đang phụ trách Điều dưỡng trưởng, điều

dưỡng hành chính, điều dưỡng viên

định danh

phát vấn

4 Năm tốt nghiệp Năm được nhận bằng tốt

nghiệp

liên tục phát vấn

5 Thời gian công tác tính từ ngày, tháng, năm hợp

đồng lần đầu với bệnh viện

Nhị phân

phát vấn

HUPH

II- Thực hiện nhiệm vụ chăm sóc người bệnh của điều dưỡng:

10 Số ngày trực trong tuần Tuần trực mấy lần, tính

trực cas kíp hay trực 24 giờ

Nhị phân phát vấn

16 Hướng dẫn người bệnh dùng

thuốc

Phát thuốc và hướng dẫn dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ: có, không

III- Thực hiện kỹ thuật cơ bản của điều dưỡng:

18 Số lần thực hiện kỹ thuật tiêm Tiêm bắp cho người bệnh rời rạc phát vấn

HUPH

rời rạc phát vấn

21 Số lần rút máu làm xét

nghiệm

Số lần thực hiện rút máu làm xét nghiệm có chỉ định của bác sĩ

24 Rửa tay thường quy Thực hiện thường quy

trước khi làm thủ thuật:

rời rạc phát vấn

26 Lãnh thuốc cho người bệnh Lãnh thuốc, mượn thuốc,

trả thuốc dư

rời rạc phát vấn

B- Các yếu tố ảnh hưởng đến việc chăm sóc người bệnh:

I- Nguồn nhân lực các khoa lâm sàng

27 Thiếu nhân lực Nhân lực điều dưỡng để

làm việc có đủ không ( tỷ

lệ người bệnh/ điều dưỡng): có, không

III-Cơ sở vật chất

29 Thiếu dụng cụ y tế Trang thiết bị không đủ

làm việc còn phải dùng chung không : có, không

nhị phân phát vấn

30 Có đủ phòng hành chính,

phòng thủ thuật

Có phòng hành chính riêng biệt với phòng thủ thuật: có, không

nhị phân phát vấn

III-Các chế độ tiền lương, tiền thưởng

31 Lương và tiền trực Lương được cấp đầy đủ

34 Chế độ thu hút nhân lực Tiền hỗ trợ cho điều

dưỡng đi học nâng cao tay nghề: có, không

nhị phân phát vấn

35 Thi đua, khen thưởng Khen thưởng thi đua của

điều dưỡng theo quí: có, không

nhị phân phát vấn

IV - Điều kiện lao động

36 Cung cấp phương tiện làm

việc

Cấp đồ chuyên môn theo năm, găng tay, khẩu trang: có, không

nhị phân phát vấn

37 Làm thêm giờ Làm thêm khi thiếu nhân

lực : có, không

nhị phân phát vấn

V- Quan tâm của lãnh đạo

38 Quan tâm đến bồi dưỡng Lãnh đạo bệnh viện có nhị phân phát vấn

HUPH

có, không

39 Quan tâm đến công tác chăm

sóc người bệnh điều dưỡng

Lãnh đạo có theo dõi công tác chăm sóc người bệnh của điều dưỡng: có, không

Định nghĩa Phương pháp thu thập

1 Nhân lực của điều dưỡng Kế hoạch phân bổ điều

dưỡng hàng năm cho các khoa lâm sàng đã được ban giám đốc phê duyệt

Phỏng vấn sâu

2 Bảng mô tả công việc Điều dưỡng có làm bảng

mô tả công việc cho mỗi chức danh và thực hiện theo công việc được giám đốc phê duyệt

Phỏng vấn sâu

3 Lập kế hoạch tuyển dụng Xây dựng kế hoạch tuyển

dụng đầu năm bổ sung dự tuyển nhân lực theo Thông

tư BNV về định mức biên chế cho các cơ sở nhà nước

thông báo tuyển dụng , lập

hồ sơ, phỏng vấn, xét tuyển, kết quả)

6 Phân công công việc Kế hoạch xác định công

việc cho mỗi chức danh:

điều dưỡng trưởng, điều dưỡng hành chánh, điều dưỡng chăm sóc

Phỏng vấn sâu

7 Sự quan tâm của lãnh đạo Kế hoạch kiểm tra, giám

sát công tác chăm sóc người bệnh được giám đốc phê duyệt

Phỏng vấn sâu

8 Cung cấp điều kiện lao động Cung cấp đồ chuyên môn,

găng tay, khẩu trang, xà phòng, bảo hộ lao động

thảo luận nhóm

9 Áp lực trong công việc Nhân lực chưa đảm bảo

những lúc bệnh đông, ghi chép sổ sách hành chính nhiều, thực hiện y lệnh bác

sĩ

thảo luận nhóm

10 Thi đua khen thưởng Khen thưởng kịp thời cá

nhân, tập thể điều dưỡng hàng quí hay đột xuất, hoặc có thư khen của người bệnh, khen thưởng cuối năm

thảo luận nhóm

11 Quy hoạch đi học Đầu năm định hướng cho

điều dưỡng đi học các lớp tại chức, ngắn hạn, học tập

thảo luận nhóm

HUPH

năm, bổ sung kiến thức điều dưỡng

13 Sự hỗ trợ của Bác sĩ Phối hợp trong tư vấn

dùng thuốc, giải thích tình hình bệnh tật

thảo luận nhóm

2.8 Khái niệm:

- Khái niệm điều dưỡng viên: Điều dưỡng là một môn nghệ thuật và khoa học nghệ thuật của các cách chăm sóc bản thân khi cần thiết, chăm sóc người khác khi

họ không thể tự chăm sóc.Tuy nhiên tuỳ theo từng giai đoạn lịch sử mà định nghĩa

về điều dưỡng được đưa ra khác nhau

- Khái niệm chăm sóc người bệnh trong bệnh viện bao gồm hỗ trợ đáp ứng các nhu cầu cơ bản của mỗi người bệnh nhằm duy trì hô hấp, tuần hoàn thân nhiệt, ăn uống, bài tiết, tư thế, vận động, vệ sinh cá nhân, ngủ, nghỉ, chăm sóc tâm lý, hỗ trợ điều trị và tránh các nguy cơ từ môi trường bệnh viện cho người bệnh

2.9.Tiêu chuẩn đánh giá:

Trong nghiên cứu này chúng tôi ghi nhận đối tượng là điều dưỡng viên đang công tác tại các khoa lâm sàng Qua phiếu phát vấn ghi nhận thực trạng nhân lực của điều dưỡng theo Thông tư 08/2007-TTLT-BYT-BNV về định mức biên chế sự nghiệp trong các cơ sở y tế nhà nước, số lượng điều dưỡng hiện tại ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc người bệnh của điều dưỡng Phiếu phát vấn cho điều dưỡng viên ghi nhận về các mặt như: điều dưỡng thực hiện nhiệm vụ chăm sóc và thực hiện các kỹ thuật điều dưỡng hàng ngày tại các khoa lâm sàng, qua phỏng vấn sâu đánh giá mức độ công việc thường xuyên phải làm của điều dưỡng và các yếu tố ảnh hưởng đến việc chăm sóc người bệnh tại bệnh viện

2.10 Khía cạnh đạo đức của nghiên cứu:

- Các số liệu, thông tin thu thập được phục vụ cho công tác nghiên cứu không phục vụ mục đích nào khác Sử dụng nguồn số liệu được sự cho phép của Ban giám

HUPH

đốc bệnh viện đa khoa Long Mỹ Phiếu phát vấn cho điều dưỡng viên được sự cho phép của Ban Giám đốc và Hội đồng khoa học công nghệ tại bệnh viện đa khoa Long Mỹ Đề tài được triển khai và nghiệm thu sẽ góp phần đáp ứng yêu cầu công tác chăm sóc người bệnh toàn diện nhằm giúp bệnh viện nâng cao và phát triển công tác chăm sóc sức khoẻ toàn dân Điều dưỡng không cần ghi tên vào phiếu điều tra để đảm bảo tính khách quan và đảm bảo tính trung thực của thông tin thu thập được, người nghiên cứu cũng sẽ cam kết các số liệu, thông tin thu thập được của từng cá nhân chỉ sử dụng để tổng hợp tổng thể phục vụ cho mục đích nghiên cứu, không phục vụ cho mục đích nào khác Điều này giúp cho thông tin thu thập có độ chính xác cao

- Giúp cho Phòng điều dưỡng nắm được thực trạng chăm sóc người bệnh của điều dưỡng các khoa lâm sàng và định hướng xây dựng mô hình chăm sóc người bệnh

2.11 Hạn chế nghiên cứu :

Do nghiên cứu tiến hành tại các khoa lâm sàng nên đặc thù và tính chất công việc của điều dưỡng viên cũng có điểm khác nhau Do vậy không thể đánh giá hết được tất cả các hoạt động của điều dưỡng tại bệnh viện Việc thu thập thông tin qua

bộ câu hỏi được thiết kế sẵn nên có thể gặp sai số do kỹ năng phỏng vấn của điều tra viên

Cách khắc phục : giải thích rõ cho đối tượng nghiên cứu mục đích của nghiên cứu, nghiên cứu không phải để xếp loại thi đua của đơn vị Giải thích rõ các khái niệm kiến thức, kỹ năng và các mức độ của kiến thức và kỹ năng áp dụng trong nghiên cứu

HUPH

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Thực trạng, thực hiện nhiệm vụ chăm sóc người bệnh của điều dưỡng tại Bệnh viện đa khoa huyện Long Mỹ:

3.1.1 Thông tin chung về điều dưỡng:

Biểu đồ 3.1 Phân bố tuổi của điều dưỡng viên

Nhận xét: Trong số 107 điều dưỡng tham gia nghiên cứu có độ tuổi trung

bình là 34,42 tuổi, thấp nhất là 22 tuổi và cao nhất là 53 tuổi Nhóm tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất từ 26-35 tuổi ( 47%)

HUPH

Biểu đồ 3.2 Phân bổ điều dưỡng theo giới tính

Nhận xét: Trong tổng số điều dưỡng tham gia nghiên cứu; nữ giới chiếm tỷ

lệ cao hơn nam giới Số lượng điều dưỡng nam chiếm tỷ lệ là 32,7%, số lượng điều dưỡng nữ là 67,3%

Bảng 3.1 Thông tin về chức danh và trình độ của điều dưỡng:

Thông tin chung số người ( n=107) Tỷ lệ (%)

dưỡng trưởng và điều dưỡng hành chính thay thế khi điều dưỡng trưởng đi vắng, còn lại là điều dưỡng viên”(PV Đ D Trưởng)

Trong bảng kết quả 3.1 trình độ điều dưỡng đại học và sau đại học thấp, qua

phỏng vấn các nhóm đối tượng cho rằng “ nhiều năm nay rồi bệnh viện không

có đào tạo sau đại học của điều dưỡng vì phải lên tận Trường đại học y dược Thành phố Hồ Chí Minh ôn thi rất khó, vả lại điều dưỡng còn khó khăn lắm không

đủ kinh phí đi học xa, mà bệnh viện thì lại không hỗ trợ 100% học phí, các khoản khác tự túc hoàn toàn từ đó điều dưỡng rất ngại khi đăng ký luyện thi sau đại học” (PV Trưởng khoa)

Phần lớn cho đi học điều dưỡng rất thích vì được nâng cao tay nghề tuy nhiên điều dưỡng đa số còn trẻ kinh tế sống lệ thuộc gia đình khó khăn nên rất ngại

khi đăng ký đi học dài hạn “ ….hàng năm bệnh viện có kêu điều dưỡng các khoa đăng ký đi học dài hạn như liên thông đại học, nhưng rất ít cán bộ đăng ký vì đi học tốn kém lắm mà phần lớn điều dưỡng thì lương thấp, còn khó khăn về tài chính gia đình”( thảo luận nhóm 1)

“ Đi học thì rất thích vì nâng cao được chuyên môn nhưng thời gian học 4 năm của đại học tốn kém lắm, bệnh viện phải hỗ trợ thêm kinh phí, với lại khi điều dưỡng đi học thì thiếu nhân lực tại khoa, khoa nào có cán bộ đi học thì lãnh đạo nói rằng

phải tự gánh nhân lực mới cho cán bộ đi học” (PV Đ D Trưởng)

Bảng 3.2 Thâm niên công tác và lĩnh vực chuyên môn:

Thông tin chung số người ( n=107) Tỷ lệ (%)

Nhận xét: Thâm niên công tác cao nhất từ 5-10 năm là (40,2 %), thấp nhất từ

> 10 năm chiếm (28,0%), điều dưỡng tập trung nhiều nhất tại Khối nội là ( 53,3%); Khối ngoại (17,8%); Khối nhi (15,9%); khối chuyên khoa lẻ thấp nhất (13,1%)

Bảng 3.3 Được đào tạo lại và bồi dưỡng các lớp chăm sóc cho điều dưỡng trong năm:

Thông tin chung số người ( n=107) Tỷ lệ (%)

Nhận xét: Trong năm qua chỉ có 19,6% điều dưỡng được tham gia các lớp

đào tạo lại 7 ngày, số được đào tạo có thời gian dài hơn từ 1-3 tháng còn ít (<20%);

và có tới 62,6% điều dưỡng không được tham gia các lớp đào tạo lại Tỷ lệ điều dưỡng không được học các lớp bồi dưỡng chăm sóc cao ( 71%)

Số liệu sơ cấp cho kết quả số điều dưỡng vừa không được bồi dưỡng các lớp chăm sóc vừa không được đi đào tạo lại trong năm là 49,53%; số điều dưỡng được tham dự cả hai loại hình đào tạo này là 16,82%, độ tuổi từ 36-45 (72,22%), tập trung cho điều dưỡng trưởng khoa, điều dưỡng hành chính và điều dưỡng đại học công tác lâu năm, có nhiều kinh nghiệm trong chuyên môn, là những người điều dưỡng có đủ trình độ quản lý truyền đạt lại cho các điều dưỡng khác nội dung của các lớp tập huấn

Qua kết quả phỏng vấn phần lớn cho rằng điều dưỡng viên tham gia các lớp

đào tạo lại và các lớp bồi dưỡng chăm sóc tại bệnh viện chưa thường xuyên “ Bệnh viện có quy hoạch cho điều dưỡng đi học dài hạn, ngắn hạn, nhưng chưa thường

HUPH