ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu định lượng được thực hiện nhằm khảo sát và đánh giá toàn bộ các khu vực tại khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn của Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang trong năm.
Nghiên cứu định tính Đối tượng nghiên cứu định tính cụ thể như sau:
- Đại diện lãnh đạo bệnh viện, lãnh đạo phòng Quản lý chất lượng, lãnh đạo Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn
- Đại diện nhóm bác sĩ khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn
Đại diện nhóm điều dưỡng và nhân viên khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn bao gồm nhân viên tại Tổ Tiệt khuẩn trung tâm, nhân viên văn phòng của khoa, cùng với nhân viên Tổ Nhà giặt và Tổ gòn gạc.
- Đại diện các phòng ban chức năng hỗ trợ thực hiện 5S Thời gian, địa điểm nghiên cứu
Thời gian thu thập số liệu diễn ra từ tháng 04 năm 2021 tại Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn của Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang, với thiết kế nghiên cứu được thực hiện một cách bài bản.
Sử dụng phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp phương pháp định lượng với định tính
Mẫu và phương pháp chọn mẫu
Tại khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang, phiếu đánh giá 5S được sử dụng theo bảng kiểm đã được thiết kế sẵn của viện Năng suất Việt Nam Các khu vực đánh giá được phân chia thành 06 nhóm cụ thể.
1 Văn phòng khoa: 03 tủ, 05 kệ, 02 kho
2 Tổ tiệt khuẩn: 02 kệ, 05 tủ
5 Nhà lưu giữ chất thải y tế: 05 kho
Phòng sinh hoạt chung của nhân viên sẽ được quan sát tổng cộng 6 khu vực Mỗi khu vực sẽ trải qua 3 lượt quan sát vào 3 thời điểm khác nhau trong tháng: đầu tháng, giữa tháng và cuối tháng.
Nghiên cứu định tính Chọn mẫu có chủ đích để chọn ra chọn ra những đối tượng có thể cung cấp nhiều thông tin nhất, cụ thể như sau:
Phỏng vấn sâu (PVS): 03 cuộc PVS, đối tượng là:
+ 01 lãnh đạo bệnh viện phụ trách Quản lý chất lượng + 01 lãnh đạo Phòng Quản lý chất lượng
+ 01 lãnh đạo khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn Thảo luận nhóm (TLN): 03 cuộc TLN, dự kiến khoảng 18 người:
Nhóm 1 gồm 05 nhân viên tại Tổ Tiệt khuẩn trung tâm, Nhóm 2 bao gồm 05 nhân viên văn phòng của khoa KSNK, và Nhóm 3 là 05 nhân viên thuộc Tổ Nhà giặt, Tổ gòn gạc của khoa KSNK.
Nhóm 4 bao gồm đại diện từ các phòng ban chức năng như Phòng Kế hoạch tổng hợp, Phòng Điều dưỡng, và Phòng Công nghệ thông tin, cùng với đại diện từ 5 khoa lâm sàng: Cấp cứu, Hồi sức tích cực – Chống độc, Khoa Ngoại Thần kinh, Khoa Nội tiết, và Khoa Nhi, nhằm hỗ trợ thực hiện 5S tại khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn Mỗi phòng sẽ cử một đại diện tham gia thảo luận nhóm.
Công cụ và phương pháp thu thập số liệu
* Công cụ thu thập số liệu Bảng kiểm đánh giá thực trạng 5S tại khoa lâm sàng của Trung tâm năng suất Việt Nam (Phụ lục 1)
* Kỹ thuật thu thập số liệu:
Nghiên cứu viên chính tiến hành chấm điểm đánh giá thực hiện 5S dựa trên bảng kiểm đã được phê duyệt, sau khi nhận được sự cho phép từ lãnh đạo bệnh viện.
Có tất cả 26 vị trí, địa điểm cần chấm điểm chia thành 06 nhóm vị trí Sau đó,
Chấm điểm theo bảng kiểm các nhóm vị trí nhằm xác định giá trị trung bình của các trụ S1, S2, S3, S4 và mức độ xếp loại tương ứng là Chưa tốt, Tốt hoặc Rất tốt theo Tiêu chí đánh giá Thực hành Tốt 5S của Trung tâm Năng suất Việt Nam Đối với trụ cột S5, sẽ thực hiện đánh giá chung cho toàn khoa.
5 Nhà lưu giữ chất thải y tế
6 Phòng sinh hoạt chung của nhân viên
Khi chấm điểm, cần nêu rõ các tiêu chí chưa đạt và lý do không đạt trong việc thực hiện 5S ở ô ghi chú Điều này giúp nghiên cứu viên hiểu rõ hơn về việc thực hiện từng tiêu chí và từ đó đưa ra giải pháp phù hợp.
Nội dung phỏng vấn và thảo luận nhóm được thực hiện theo hướng dẫn phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm đã được thiết kế sẵn Mỗi cuộc phỏng vấn sâu kéo dài khoảng 30 phút, trong khi mỗi cuộc thảo luận nhóm khoảng 60 phút Tất cả nội dung đều được ghi âm và biên soạn lại để đảm bảo chất lượng dữ liệu Nghiên cứu viên trực tiếp tham gia phỏng vấn, với sự hỗ trợ của một điều tra viên là Thạc sĩ Quản lý bệnh viện, hiện là Điều dưỡng trưởng khoa KSNK.
Biến số và các chủ đề nghiên cứu
Kết quả của hoạt động sàng lọc bao gồm việc phân loại các vật dụng cần thiết và không cần thiết, loại bỏ những thứ không cần thiết, và xác định chính xác số lượng của các vật dụng cần thiết.
Kết quả của hoạt động sắp xếp là việc sắp xếp đúng vật dụng vào đúng chỗ, kèm theo đánh số ký hiệu hoặc dán nhãn Điều này giúp dễ dàng tìm kiếm, dễ thấy, dễ lấy và dễ trả về vị trí cũ, đồng thời thuận tiện cho việc kiểm tra.
- Kết quả thực hiện hoạt động Sạch sẽ: Giữ gìn nơi làm việc, thiết bị, dụng cụ luôn sạch sẽ
- Kết quả thực hiện hoạt động Săn sóc: Duy trì 3S (Sàng lọc- Sắp xếp- Sạch sẽ) mọi lúc, mọi nơi
- Kết quả thực hiện hoạt động Sẵn sàng: Rèn luyện việc tuân thủ 3S một cách tự giác, tự nguyện
Tại 26 vị trí cụ thể được chia thành 6 nhóm, nghiên cứu viên sẽ chấm điểm theo bảng kiểm các trụ cột S1, S2, S3, S4 với thang điểm từ 1 đến 5 cho từng nhóm Sau đó, điểm số sẽ được tổng hợp để tính điểm trung bình cho các trụ cột S1, S2, S3, S4 toàn khoa Riêng trụ cột 5S sẽ được chấm chung cho toàn khoa.
Các chủ đề nghiên cứu
Nghiên cứu tại khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang đã chỉ ra rằng các đối tượng tham gia có những quan điểm khác nhau về thuận lợi và khó khăn ảnh hưởng đến kết quả thực hiện 5S Các yếu tố này được phân loại theo các nhóm chủ đề cụ thể, giúp làm rõ những thách thức và cơ hội trong quá trình áp dụng phương pháp 5S tại bệnh viện.
Chủ đề về nhân lực
- Đào tạo về 5S tại khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn
- Số lượng nhân lực tại khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn
- Thái độ của nhân viên y tế đối với việc thực hiện 5S
Chủ đề về tài chính
KẾT QUẢ
Kết quả thực hiện 5S tại khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn
Bảng 3.1: Kết quả thực hiện 5S tại khoa
Trụ cột 5S Trung bình Điểm trung bình Xếp loại
S5: Sẵn sàng 3,10 Chưa tốt Điểm trung bình 3,24 Chưa tốt
Việc thực hiện 5S ở khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn hầu hết ở tất cả các bước từ S1 đến S5 đều thực hiện chưa tốt với điểm trung bình là 3,24.
Bảng 3.2: Kết quả thực hiện S1 (sàng lọc) tại các khu vực STT Khu vực quan sát Điểm Điểm trung bình 3 lần quan sát
5 Nhà lưu giữ chất thải y tế 3,1 3,9 4,7 3,9 Tốt
6 Phòng sinh hoạt chung của nhân viên
2,6 3,2 4,1 3,3 Chưa tốt Điểm trung bình từng lần quan sát ở tất cả các khu vực
2,8 3,8 4,55 Điểm Trung bình S1 ở tất cả các khu vưc̣ : 3,71
Xếp loại Chưa tốt Rất tốt tốt
Sàng lọc (S1) là quá trình phân loại và loại bỏ những vật dụng không cần thiết tại nơi làm việc, chỉ giữ lại những vật dụng cần thiết với số lượng vừa đủ Mặc dù điểm trung bình của các lần quan sát cho thấy toàn khoa thực hiện S1 chưa tốt với 3,71 điểm, một số khu vực như Văn phòng khoa (4,0 điểm), Tổ tiệt khuẩn (3,78 điểm), Tổ gòn gạc (3,76 điểm), và Nhà lưu giữ chất thải y tế (3,9 điểm) được đánh giá tốt Ngược lại, khu vực sinh hoạt chung của nhân viên có điểm thấp nhất là 3,3 điểm, cho thấy cần cải thiện hơn nữa trong việc thực hiện S1.
Bảng 3.3: Kết quả thực hiện S2 (sắp xếp) tại các khu vực STT Khu vực quan sát Điểm Điểm trung bình
5 Nhà lưu giữ chất thải y tế
6 Phòng sinh hoạt chung của nhân viên
2,8 3,0 3,8 3,20 Chưa tốt Điểm trung bình từng lần quan sát ở tất cả các khu vực
3,13 3,57 4,28 Điểm Trung bình S2 ở tất cả các khu vưc ̣ : 3,66
Xếp loại Chưa Chưa Tốt tốt tốt Xếp loai: Chưa tốt
Sắp xếp (S2) là quá trình đánh số hoặc dán nhãn tên cho các vật dụng, quy định chỗ để hợp lý nhằm giúp mọi người trong khoa dễ dàng nhận biết, tìm kiếm và đặt lại chỗ cũ Điều này tạo ra một môi trường làm việc thuận tiện, gọn gàng và thông thoáng hơn Kết quả quan sát cho thấy điểm trung bình ở tất cả các khu vực lần 1 là 3,13 điểm, lần 2 là 3,57 điểm, và lần 3 là 4,28 điểm, cho thấy toàn khoa vẫn chưa đạt yêu cầu tốt với điểm trung bình là 3,66 điểm.
29 được đánh giá tốt là văn phòng khoa (4,07 điểm), khu vực thực hiện S2 kém nhất là khu vực sinh hoạt chung của nhân viên (3,2 điểm)
Trước khi triển khai 5S Sau khi triển khai 5S
Trước khi triển khai 5S Sau khi triển khai 5S
Trước khi triển khai 5S Sau khi triển khai 5S
Bảng 3.4: Kết quả thực hiện S3 (sạch sẽ) tại các khu vực
STT Khu vực quan sát Điểm Điểm trung bình 3 lần quan sát
Xếp loại Lần 1 Lần 2 Lần 3
2 Tổ tiệt khuẩn 2,9 3,2 4,0 3,36 Chưa tốt
3 Tổ gòn gạc 3,0 3,5 3,9 3,46 Chưa tốt
5 Nhà lưu giữ chất 3,2 3,6 3,8 3,53 Chưa tốt
6 Phòng sinh hoạt chung của nhân viên
2,8 3,3 3,3 3,13 Chưa tốt Điểm trung bình từng lần quan sát ở tất cả các khu vực
2,98 3,43 3,85 Điểm Trung bình S3 ở tất cả các khu vưc̣:
Sạch sẽ (S3) là tổ chức vệ sinh tổng thể và hàng ngày cho máy móc, thiết bị, vật dụng và khu vực làm việc, nhằm cải thiện môi trường làm việc, giảm thiểu rủi ro và tai nạn, đồng thời nâng cao độ chính xác của máy móc Việc cung cấp đúng dụng cụ, bộ thay băng, quần áo và túi thanh trùng là rất quan trọng Kết quả đánh giá cho thấy điểm trung bình ở tất cả các khu vực lần 1 là 2,98 điểm, lần 2 là 3,43 điểm, và lần 3 là 3,85 điểm, cho thấy toàn khoa thực hiện chưa tốt với 3,42 điểm Văn phòng khoa được đánh giá tốt với 3,83 điểm, trong khi khu vực sinh hoạt chung của nhân viên có điểm thấp nhất là 3,13 điểm.
Bảng 3.5: Kết quả thực hiện S4 (săn sóc) tại các khu vực STT Khu vực quan sát Điểm Điểm trung bình
3 Tổ gòn gạc 2,9 3,4 3,8 3,37 Chưa tốt
5 Nhà lưu giữ chất thải y tế
6 Phòng sinh hoạt chung của nhân viên
2,8 3,1 3,5 3,13 Chưa tốt Điểm trung bình từng lần quan sát ở tất cả các khu vực
3,07 3,51 4,06 Điểm Trung bình S4 ở tất cả các khu vưc ̣ : 3,55 Xếp loai: Chưa tốt
Săn sóc (S4) là phương pháp quan trọng để duy trì ba trụ cột đầu tiên: Sàng lọc, Sắp xếp, và Sạch sẽ Việc tiêu chuẩn hóa và duy trì các hoạt động 3S cần được thực hiện liên tục và đồng bộ Săn sóc liên quan chặt chẽ đến từng S trong ba trụ cột này Kết quả đánh giá điểm trung bình qua ba lần quan sát cho thấy: lần 1 đạt 3,06 điểm, lần 2 đạt 3,51 điểm, và lần 3 đạt 4,06 điểm; tuy nhiên, toàn khoa vẫn được đánh giá là chưa tốt.
(3,55 điểm); khu vực nhà lưu giữ chất thải y tế được đánh giá tốt cao nhất
(3,86điểm); khu vực điểm thấp nhất là Phòng sinh hoạt chung của nhân viên (
Bảng 3.6: Kết quả thực hiện S5 (sẵn sàng) tại các khu vực STT Khu vực quan sát Điểm Điểm trung bình
3 Tổ gòn gạc 3,0 3,1 3,8 3,30 Chưa tốt
5 Nhà lưu giữ chất thải y tế
6 Phòng sinh hoạt chung của nhân viên
3,1 3,4 4,2 3,57 Chưa tốt Điểm trung bình từng lần quan sát ở tất cả các khu vực
3,0 3,4 4,2 Điểm Trung bình S5 ở tất cả các khu vưc̣ : 3,53 Xếp loai: Chưa tốt
Xếp loại Chưa Chưa Tốt
Biểu đồ 1: Kết quả thực hiện 5S toàn khoa qua 03 lần quan sá t
Kết quả thực hiện các chỉ số S1, S2, S3, S4, S5 cho thấy xu hướng tăng qua ba lần quan sát Chênh lệch lớn nhất giữa các lần quan sát được ghi nhận ở S1 với các giá trị 2.8, 3.8 và 4.55 tương ứng với lần 1, lần 2 và lần 3.
Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả thực hiện 5S tại khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn
Nhân lực Ả nh hưở ng tích cưc ̣
Kết quả phỏng vấn lãnh đạo cho thấy rằng đội ngũ nhân viên trẻ tuổi tại văn phòng và tổ kiểm soát nhiễm khuẩn có tinh thần làm việc năng nổ, tích cực đổi mới và ham học hỏi Điều này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho sự hỗ trợ giữa các tổ mà còn nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ đồng nghiệp Sự hiện diện của những nhân viên trẻ tuổi này được xem là yếu tố tích cực cho bệnh viện và khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, nhờ vào xu hướng cầu thị và ít bảo thủ của họ.
Công nghệ thông tin ngày càng trở nên phổ biến và dễ tiếp cận, cho phép người học khai thác kiến thức từ nhiều nguồn thông tin khác nhau Việc học tập liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin đang trở thành xu hướng quan trọng trong giáo dục hiện đại.
Bệnh viện đã chú trọng đào tạo và tập huấn cho nhân viên về kiến thức cơ bản về 5S, tổ chức các lớp học tại từng khoa và lồng ghép chuyên đề 5S trong các buổi sinh hoạt chuyên môn Ngoài ra, bệnh viện còn tổ chức tham quan học hỏi kinh nghiệm từ các bệnh viện khác và mời giảng viên chuyên về 5S để giảng dạy, tạo nền tảng kiến thức vững chắc cho nhân viên trong quá trình thực hiện.
Việc xây dựng kiến thức về 5S tại khoa được duy trì thông qua các buổi kiểm tra và nhắc nhở nhân viên, đồng thời được cập nhật trên trang Web và hệ thống văn phòng điện tử của bệnh viện Trưởng khoa và Điều dưỡng trưởng thường xuyên truyền tải kiến thức này đến nhân viên qua các buổi giao ban, giúp công tác 5S được nhắc nhở liên tục Nhân lực trẻ, với sức khỏe tốt và nhiệt huyết cao, là đối tượng lý tưởng để tiếp thu kiến thức mới, nhưng cần được đôn đốc thường xuyên do thiếu tính kiên trì và kỷ luật.
Nhóm 2 nhận định rằng kiến thức về 5S trong tổ chức chưa đồng đều Mặc dù ý thức của phần lớn nhân viên là tốt, vẫn còn một bộ phận nhỏ chưa có ý thức cao và chưa tự nguyện thực hiện 5S, dẫn đến thiếu tính kết nối trong công việc.
Việc hỗ trợ lẫn nhau giữa các cá nhân trong khoa là cần thiết để nâng cao hiệu quả làm việc, tuy nhiên, kiến thức về 5S vẫn chưa được hiểu sâu và hệ thống Mặc dù bệnh viện đã phát động thực hiện 5S hàng năm và tổ chức các buổi tập huấn, nhưng việc hướng dẫn cụ thể tại từng khoa vẫn còn thiếu sót Các buổi tham quan học hỏi kinh nghiệm từ các bệnh viện khác cũng chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến việc đào tạo thiếu tính chuyên nghiệp và liên tục Điều này ảnh hưởng lớn đến việc duy trì 5S, khi một số cá nhân không chú trọng và thường quay lại thói quen cũ, làm việc xong nhưng không sắp xếp, phải nhờ người khác nhắc nhở.
Tài chính Ả nh hưở ng tích cưc ̣
Tài chính đóng vai trò quan trọng trong thành công của 5S, đặc biệt trong giai đoạn đầu triển khai khi các khoa tự chi kinh phí để tổ chức tập huấn và mua sắm trang thiết bị cần thiết Lãnh đạo rất ủng hộ việc mua sắm vật tư kịp thời cho 5S, giúp duy trì hiệu quả trong hoạt động chuyên môn hàng ngày Nhờ sự hỗ trợ từ lãnh đạo, một phần quỹ khoa đã được sử dụng cho hoạt động 5S, dẫn đến việc mua sắm các dụng cụ nhỏ như mã màu và cặp đựng hồ sơ, góp phần vào quá trình thực hiện 5S.
Trong lĩnh vực tài chính dành cho 5S, bệnh viện gặp khó khăn do nguồn kinh phí hạn hẹp Theo Lãnh đạo 1, bệnh viện có nhiều mục tiêu phát triển nhưng nguồn lực tài chính có hạn, dẫn đến kinh phí cho 5S chủ yếu từ khoa phòng, trong khi bệnh viện chỉ hỗ trợ một phần nhỏ Hơn nữa, việc mua sắm trang thiết bị hành chính phục vụ 5S phải tuân theo quy định mua sắm tập trung, gây ra sự chậm trễ so với nhu cầu sử dụng Do đó, vấn đề tài chính để thực hiện 5S gặp nhiều khó khăn khi nhu cầu lớn nhưng nguồn lực lại hạn chế.
Tình trạng tài chính hạn hẹp và quy định mua sắm tập trung đã dẫn đến việc không đáp ứng kịp thời và đầy đủ nhu cầu mua sắm cho 5S Lãnh đạo khoa KSNK nhận thức được vấn đề này và đã quyết định trích một phần quỹ khoa để đầu tư cho 5S Tuy nhiên, nguồn đầu tư này không đủ lớn và bền vững, thường xuyên không đáp ứng được nhu cầu thực tế.
Cơ sở vật chất, trang thiết bị Ả nh hưởng tích cưc ̣
Lãnh đạo Bệnh viện và Ban giám đốc đã chú trọng đến việc thực hiện 5S tại Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn bằng cách cung cấp trang thiết bị và khuyến khích nhân viên Đến nay, khoa đã được trang bị nhiều máy móc như máy rửa y dụng cụ tự động, máy sấy khô, và máy hấp nhiệt độ thấp, giúp nâng cao hiệu quả trong công tác kiểm soát nhiễm khuẩn Theo lãnh đạo, sự quan tâm này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho nhân viên mà còn góp phần chuẩn hóa quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, đồng thời là một phần quan trọng trong việc triển khai 5S tại khoa.
BÀN LUẬN
Kết quả thực hiện 5S tại khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn
Việc thực hiện 5S tại khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn bắt đầu từ năm 2021, nhưng kết quả đạt được chưa tốt với điểm trung bình chỉ 3,24, tất cả các trụ cột đều dưới 3,75 điểm Đây là nghiên cứu định lượng đầu tiên tại khoa và Bệnh viện, trước đây việc đánh giá 5S chủ yếu dựa vào cảm quan, thiếu tính toàn diện do không có bảng kiểm Mặc dù có sự giám sát từ phòng Quản lý chất lượng và các phòng liên quan, nhưng do thiếu công cụ giám sát khoa học, kết quả đánh giá không rõ ràng theo thời gian Điều này dẫn đến sự không nhất quán giữa đánh giá định lượng và định tính, gây ra sự chủ quan trong việc đôn đốc thực hiện 5S, làm cho kết quả tại khoa chưa đạt yêu cầu.
Trong nghiên cứu về năm trụ cột 5S, S4 đạt điểm trung bình cao nhất với 3,34, trong khi S5 có điểm trung bình thấp nhất là 3,10 Các trụ cột còn lại lần lượt đạt điểm trung bình S1 là 3,30, S2 là 3,24, và S3 là 3,21, tất cả đều xếp loại chưa tốt Kết quả này thấp hơn so với nghiên cứu của Nguyễn Thị Thu Hà năm 2019 tại khoa Truyền nhiễm Bệnh viện Sản Nhi Ninh Bình, trong đó S1 đạt 3,57, S2 3,29, và S4 3,23 Cũng theo nghiên cứu của Quảng Đại Hồng năm 2016-2017 tại khoa Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Thuận, các trụ cột S1, S2, S3 đều đạt trên 3,75 và xếp loại tốt.
Khoa Ninh Thuận đã duy trì thực hiện 5S và giám sát chấm điểm định kỳ, góp phần vào thành công của khoa, đặc biệt khi phong trào 5S toàn viện giảm sút vào năm 2017 Các báo cáo từ Võ Thị Lan Kết tại bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn năm 2015 cho thấy 5S được đánh giá ở mức tốt và rất tốt Tương tự, báo cáo của bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc năm 2017 cũng chỉ ra rằng các bước Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ được thực hiện khá tốt, mặc dù không có chấm điểm cụ thể.
Tại khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, sàng lọc được thực hiện tốt ở hầu hết các khu vực, với điểm trung bình cao nhất là văn phòng khoa đạt 4,07 điểm, trong khi phòng sinh hoạt chung của nhân viên chỉ đạt 3,2 điểm, là khu vực có điểm thấp nhất Mặc dù tất cả các khu vực đều áp dụng 5S đồng thời, kết quả đánh giá lại cho thấy sự khác biệt rõ rệt Các khu vực có điểm cao hơn liên quan trực tiếp đến hiệu quả và chất lượng công việc chuyên môn, nhờ vào việc chuẩn hóa quy trình và tài liệu liên quan Ngược lại, phòng sinh hoạt chung gặp khó khăn trong việc thực hiện S1, S2, S3 do số lượng nhân viên đông và thiếu khu vực để đồ riêng, dẫn đến tình trạng để vật dụng chung không gọn gàng.
Mặc dù khoa đã nhận ra tầm quan trọng của việc thực hiện 5S, nhưng việc thay đổi vẫn gặp nhiều khó khăn do thiếu cơ sở vật chất như tủ bảo quản cá nhân có ổ khóa và phòng sinh hoạt gần gũi Nhân viên rất quan tâm đến 5S tại khu vực làm việc nhưng lại thiếu ý thức trong không gian sinh hoạt chung, dẫn đến việc chưa xây dựng quy trình sử dụng hợp lý Mặc dù lãnh đạo khoa đã kiến nghị sửa chữa, nhưng Ban giám đốc vẫn chưa quan tâm đến sinh hoạt riêng của nhân viên Không gian sinh hoạt chật chội, với chỉ một phòng cho hơn 28 nhân viên, không có nhà vệ sinh khép kín và chỗ phơi đồ, đã ảnh hưởng đến việc thực hiện 5S, khiến khoa bị xếp loại thấp nhất Kết quả đánh giá về hai trụ cột săn sóc và sẵn sàng cũng thấp, với điểm số lần lượt là 3,55 và 3,53, cho thấy việc duy trì và cải tiến 5S cần sự nỗ lực từ mọi người và sự hỗ trợ từ các bên liên quan Để thực hiện tốt 5S, cần thay đổi cả về chất và lượng, trong đó 3S đầu là thay đổi về lượng và 2S sau là thay đổi về chất, nhưng khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn vẫn chưa thực hiện được Tất cả các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện 5S đã được xem xét, cho thấy cần xây dựng ý thức mới, đào tạo nhân lực và đầu tư cơ sở hạ tầng để đạt được hiệu quả.
Để đạt được kết quả tốt trong việc thực hiện 5S, cần có 45 thiết bị cùng với chính sách tài chính phù hợp và kịp thời, cơ chế giám sát và đánh giá 5S khoa học, cũng như chính sách động viên và khen thưởng rõ ràng Sự phối hợp và hỗ trợ giữa các bên liên quan là rất quan trọng, và những vấn đề này cần được duy trì thường xuyên Vai trò của lãnh đạo đơn vị trong việc định hướng, chỉ đạo tổ chức thực hiện, giám sát, duy trì và cải tiến 5S là rất quan trọng, tuy nhiên, điều này đã không được quan tâm đúng mức và đôi khi bị lãng quên, dẫn đến kết quả không đạt yêu cầu.
Mặc dù 5S đã được áp dụng rộng rãi trong lĩnh vực dịch vụ y tế cả trên thế giới và trong nước, các nghiên cứu hiện có chủ yếu tập trung vào tác động của 5S đối với hiệu quả dịch vụ y tế, như cải tiến chất lượng chăm sóc sức khỏe, giảm thời gian chờ, và tăng sự hài lòng của nhân viên y tế cũng như bệnh nhân Tuy nhiên, không có nghiên cứu định lượng nào đánh giá mức độ thực hiện 5S tại các cơ sở y tế, điều này tạo ra một hạn chế lớn trong việc so sánh và đánh giá hiệu quả thực hiện 5S trên toàn cầu.
Bảng kiểm mà tác giả sử dụng trong nghiên cứu này thuộc Trung tâm năng suất Việt Nam, được áp dụng để đánh giá 5S cho các ngành sản xuất và dịch vụ nói chung, không riêng cho dịch vụ y tế Điều này có thể dẫn đến việc đánh giá 5S thiếu tính đặc thù và chưa chi tiết hóa cho phù hợp với từng khu vực trong ngành y tế Tác giả nhận thấy đây là một hạn chế, đặc biệt khi so sánh với các nghiên cứu khác không sử dụng cùng hệ thống bảng kiểm Để có cái nhìn chính xác về 5S trong y tế, cần xây dựng một hệ thống bảng kiểm riêng cho từng khoa phòng, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp để cải tiến và duy trì 5S.
Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả thực hiện 5S tại khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn
Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn có đội ngũ nhân lực trẻ và lớn tuổi, luôn sẵn sàng tiếp thu kiến thức mới và thay đổi để cải thiện Sau khi được tập huấn về 5S, nhân viên đã nhận thức rõ lợi ích và cách thực hiện 5S, thể hiện ý thức và quyết tâm cao trong việc ủng hộ thực hiện 5S tại khoa và Bệnh viện Kết quả này phù hợp với nghiên cứu của Quảng Đại Hồng và các báo cáo về 5S tại Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hậu Giang Sự thay đổi nhận thức này là yếu tố then chốt để cải thiện hành vi.
Bệnh viện đã chú trọng đến việc đào tạo 5S giai đoạn đầu thông qua các buổi tập huấn với chuyên gia và tham quan học hỏi từ các bệnh viện khác, tạo lợi thế so với các cơ sở y tế khác Tuy nhiên, nhiều bệnh viện gặp khó khăn trong đào tạo do thiếu chuyên gia Kể từ năm 2017, việc đào tạo 5S đã được triển khai nhưng thường xuyên bị gián đoạn, dẫn đến việc kiến thức về 5S bị mai một và nhân viên mới không được tiếp cận hệ thống Tinh thần 5S giảm sút nghiêm trọng, cùng với những khó khăn khác, khiến việc thực hiện 5S không được củng cố và có dấu hiệu đi xuống Đây là nhược điểm chung trong quá trình triển khai 5S tại các bệnh viện, cho thấy sự thiếu kế hoạch đầu tư lâu dài và sự phụ thuộc vào nguồn kinh phí hỗ trợ.
Tài chính là yếu tố quan trọng trong việc thực hiện 5S tại bệnh viện, nơi một phần ngân sách được dành cho việc mua sắm trang thiết bị cần thiết Ngoài ra, kinh phí từ tiền khoán văn phòng phẩm hàng tháng của khoa cũng góp phần vào quá trình này Nhờ đó, giai đoạn đầu của việc thực hiện 5S đã mang lại những thay đổi tích cực Tương tự, các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình như Sri Lanka và Tanzania cũng đã nhận được sự hỗ trợ từ ZICA để cải thiện tình hình.
47 phủ các nước này đã thông qua việc coi 5S là chiến lược quốc gia về cải tiến chất lượng dịch vụ y tế [23]
Do nguồn lực tài chính hạn chế và nhiều mục tiêu khác cần thực hiện, Bệnh viện chỉ có thể đáp ứng một phần nhu cầu thực hiện 5S Các đề xuất mua sắm và sửa chữa thường bị chậm trễ do kinh phí hạn hẹp và vướng mắc trong quy định đấu thầu mua sắm tập trung, đây là khó khăn phổ biến tại các bệnh viện công ở Việt Nam.
Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn đã chủ động mua sắm một số thiết bị cần thiết cho việc thực hiện 5S, nhờ vào sự ủng hộ của lãnh đạo và sự đồng lòng của nhân viên Các vật dụng như tủ đựng tài liệu, rỗ đựng dụng cụ bẩn và sạch, hộp, bìa đựng hồ sơ, và đồ dùng sinh hoạt cá nhân đã được trang bị để đảm bảo sự ngăn nắp và phân biệt rõ ràng Tuy nhiên, nguồn kinh phí hạn chế và không thường xuyên đã ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng đầy đủ nhu cầu cho việc thực hiện 5S tại khoa.
Cơ sở vật chất, trang thiết bị
Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang đang hoạt động trên cơ sở vật chất cũ, dẫn đến tình trạng xuống cấp và không phù hợp với yêu cầu chuyên môn hiện tại Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động chung của bệnh viện và quy trình 5S Cơ sở vật chất lạc hậu, nhà giặt chật chội và thiếu đồng bộ với trang thiết bị hiện đại đã tạo ra nhiều khó khăn trong việc thực hiện 5S Để khắc phục, bệnh viện cần cải thiện cơ sở vật chất, tăng cường công tác vệ sinh và nhắc nhở nhân viên phối hợp thực hiện Việc mua sắm thiết bị và vật dụng thay thế là cần thiết, tuy nhiên, sự đáp ứng vẫn chưa đầy đủ và kịp thời, mặc dù khoa nhận được sự ủng hộ từ các phòng ban.
Do nguồn lực tài chính hạn chế và vướng mắc về cơ chế chi tiêu tại các bệnh viện, việc sửa chữa cơ sở vật chất gặp nhiều khó khăn Trong bối cảnh bệnh viện chuẩn bị chuyển sang cơ sở mới, ban lãnh đạo không ưu tiên cho việc sửa chữa rộng rãi Do đó, các hoạt động sửa chữa chỉ được thực hiện cho những hạng mục bắt buộc liên quan đến chuyên môn và an toàn người bệnh, gây trở ngại lớn cho việc thực hiện 5S.