Sáng kiến tổ chức dạy học khám phá trong phần địa lí tự nhiên lớp 10 theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh trường thpt dân tộc nội trú tỉnh nghệ an

Một trong những phương pháp dạy học PPDH hướng tới sự phát triển phẩm chất, năng lực, khả năng sáng tạo, có năng lực khám phá, vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn củ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN



SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

TỔ CHỨC DẠY HỌC KHÁM PHÁ PHẦN ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN

LỚP 10 THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC

NĂM HỌC: 2022 – 2023

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

TRƯỜNG THPT DTNT TỈNH



SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

TỔ CHỨC DẠY HỌC KHÁM PHÁ PHẦN ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN

LỚP 10 THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC

8 Đóng góp mới của đề tài 3

3.1.1.2 Quy trình thiết kế một NVKP 12 3.1.1.3 Thiết kế các nhiệm vụ khám phá trong phần Địa Lí tự nhiên

lớp 10

13

3.1.2 Đề xuất quy trình tổ chức DHKP và vận dụng quy trình để tổ

chức DHKP trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

3.1.3.5 Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong DHKP 29 3.1.3.6 Đổi mới đánh giá các hoạt động khám phá của HS theo

hướng phát triển phẩm chất, năng lực

30

3.2 Mối quan hệ giữa các giải pháp trong tổ chức DHKP phần

Địa Lí tự nhiên lớp 10

30

3.3 Khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của việc tổ chức dạy học

khám phá trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

31

3.3.4 Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của việc tổ

chức dạy học khám phá trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

31

Phụ lục 1: Phiếu khảo sát về thực trạng tổ chức DHKP của GV

Phụ lục 2: Phiếu khảo sát thực trạng học tập môn Địa Lí của HS

Phụ lục 3: Phiếu hỏi ý kiến HS sau khi được tham gia các HĐ KP

trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

Phụ lục 4: Kế hoạch bài dạy thực nghiệm 1 – Bài 6: Thạch quyển

Phụ lục 5: Kế hoạch bài dạy thực nghiệm 2 – Bài 7: Nội lực và ngoại lực

Phụ lục 6: Một số hình ảnh thực nghiệm

Bảng 3: Đối tượng khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các

giải pháp tổ chức DHKP phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

Biểu đồ 1: Mức độ sử dụng các biện pháp để tổ chức có hiệu quả

DHKP trong phần Địa Lí tự nhiên 10

11

Biểu đồ 2: Mức độ sử dụng có hiệu quả các biện pháp để tổ chức

DHKP trong phần Địa Lí tự nhiên 10

11

Biểu đồ 3: Tương quan giữa mức cấp thiết và khả thi của các giải

pháp đề xuất để tổ chức DHKP phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

33

Biểu đồ 4: so sánh kết quả lớp thực nghiệm và lớp đối chứng sau

bài thực nghiệm số 1

35

Biểu đồ 5: So sánh kết quả lớp thực nghiệm và lớp đối chứng

sau bài thực nghiệm số 2

36

DANH MỤC CÁC ĐƯỜNG LINK

5 Kế hoạch bài dạy thực nghiệm số 2:

7 Bài kiểm tra thực nghiệm số 2:

https://docs.google.com/document/d/15yEXxXAnsBCJKsfDkVcvn6gETcaxdNx0/edit?usp=share_link&ouid=116170369804919723371&rtpof=true&sd=true

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Mục tiêu quan trọng của Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) năm 2018 hướng tới là phát triển giáo dục toàn diện cho học sinh (HS) nhằm phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế Ngày

31/8/2021, Sở Giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) Nghệ An đã có văn bản số GDTrH về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2021-2022

1749/SGD&ĐT-trong đó chú trọng tăng cường sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực; tiếp tục triển khai dạy học gắn liền với thực tiễn; tổ chức dạy học theo dự án, theo phương thức giáo dục STEM Một trong những phương pháp dạy học (PPDH) hướng tới sự phát triển phẩm chất, năng lực, khả năng sáng tạo, có năng lực khám phá, vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn của HS hiện nay là phương pháp dạy học khám phá (DHKP)

DHKP là một PPDH tích cực, giúp HS phát huy được nội lực, tư duy chủ động, sáng tạo và khơi dậy hứng thú học tập trong các em DHKP có vai trò nhằm xây dựng nên những kiến thức mới từ những kiến thức, kinh nghiệm sẵn có của HS dưới sự hướng dẫn của giáo viên (GV), hình thành và phát triển những phẩm chất và năng lực thiết yếu

để từ đó phát huy và vận dụng tối đa khả năng của mình vào thực tiễn Tổ chức DHKP trong môn Địa lí tạo cơ hội cho HS được học tập thông qua việc sử dụng các phương pháp, thái độ và kĩ năng tương tự như các nhà khoa học thực hiện nghiên cứu khoa học Trong quá trình đó, với định hướng chú trọng phát triển năng lực cho HS, giúp HS không những chiếm lĩnh được tri thức mới mà còn chiếm lĩnh được những năng lực khác như: phát hiện và giải quyết vấn đề, tư duy, tìm tòi, khám phá

Nội dung Địa lí tự nhiên lớp 10 trong Chương trình GDPT năm 2006 và năm 2018 tập trung vào những kiến thức về địa lí tự nhiên, nhiều nội dung gắn liền với thực tế nên rất phù hợp với việc thiết kế các hoạt động học tập sử dụng phương pháp DHKP theo định hướng phát triển năng lực HS

Trong dạy học Địa lí, việc đổi mới PPDH theo hướng tổ chức các hoạt động tích cực, tự lực, tìm tòi, xây dựng kiến thức, hình thành và phát triển năng lực cho HS đã và đang được triển khai mạnh mẽ Tuy nhiên, trên thực tế chưa có các công trình nghiên cứu

về tổ chức DHKP vào dạy học nói chung và bộ môn Địa lí nói riêng nhằm phát triển năng lực cho HS HS còn nhiều vướng mắc, khó khăn khi học tập, chưa có nhiều cơ hội để khám phá, thực hiện các hoạt động thực hành, nghiên cứu và vận dụng những kiến thức thực tiễn vào học tập và cuộc sống… Giáo viên còn ít quan tâm đến phát triển khả năng tìm tòi, khám phá; năng lực tìm hiểu tự nhiên, xã hội

Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu các hướng đi nhằm tổ chức các hoạt động khám phá vào quá trình dạy học hướng tới sự phát triển phẩm chất, năng lực, phát triển năng lực số để tiến tới trở thành những công dân số trong thời đại Công nghiệp 4.0 là cần thiết hơn bao giờ hết

Với mục đích làm rõ thực trạng DHKP hiện nay ở trường THPT trên địa bàn Nghệ

An nói chung và trường THPT Dân tộc nội trú (DTNT) tỉnh Nghệ An nói riêng từ đó đề xuất các biện pháp để tổ chức DHKP góp phần nâng cao hiệu quả dạy học một số nội

dung phần Địa lí tự nhiên lớp 10, chúng tôi chọn đề tài “Tổ chức dạy học khám phá trong phần Địa lí tự nhiên lớp 10 theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh trường THPT Dân tộc nội trú Tỉnh Nghệ An”

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Xây dựng các biện pháp tổ chức dạy học khám phá trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10 nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh Đồng thời, góp phần đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng dạy học môn Địa lí ở trường THPT

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung vào vấn đề vận dụng DHKP trong dạy học phần Địa lí tự nhiên lớp

10 theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho HS

3.2 Khách thể nghiên cứu: 125 HS trường THPT DTNT Tỉnh Nghệ An

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Nếu xây dựng được các biện pháp tổ chức dạy học khám phá trong phần Địa lí tự nhiên lớp 10 một cách hợp lí, đảm bảo các yêu cầu, nguyên tắc trong dạy học thì sẽ phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và phát triển các năng lực của học sinh một cách có hiệu quả

5 NHIỆM VỤ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của việc tổ chức dạy học khám phá trong phần Địa lí tự nhiên lớp 10 theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho HS

- Xây dựng quy trình DHKP trong phần Địa lí tự nhiên lớp 10

- Đưa ra các biện pháp tổ chức dạy học khám phá trong phần Địa lí tự nhiên lớp 10

- Thiết kế và tổ chức dạy học khám phá trong môn phần Địa lí tự nhiên lớp

- Về thời gian: Năm học 2021-2022 (tiếp cận theo Chương trình GDPT năm 2018)

và 2022 - 2023 (thực hiện theo Chương trình GDPT năm 2018)

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Phương pháp nghiên cứu lí luận: tìm kiếm các tài liệu tham khảo (sách,

báo, mạng Internet…) để nghiên cứu các vấn đề về dạy học phát triển phẩm chất, năng lực và dạy học khám phá

- Phương pháp khảo sát: khảo sát bằng bảng hỏi để tìm hiểu thực trạng tổ

chức DHKP của GV ở hai trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Nghệ An và thực trạng học tập môn Địa Lí của HS dân tộc nội trú

- Phương pháp phỏng vấn: phỏng vấn GV, HS để bổ sung thêm một kênh

thông tin, khẳng định thực trạng nghiên cứu của đề tài

- Phương pháp thu thập, xử lí số liệu: sau khi khảo sát bằng bảng hỏi, tác

giả sử dụng phần mềm Exel để phân tích, xử lí số liệu

- Phương pháp thực nghiệm: GV áp dụng các giải pháp tổ chức DHKP tại

một số lớp cụ thể (lớp thực nghiệm), sau đó phân tích, so sánh với một số lớp không thực hiện giải pháp (lớp đối chứng) Từ đó, tác giả có cơ sở đề khẳng định tính hiệu quả, khả thi của đề tài thực hiện

7 NHỮNG LUẬN ĐIỂM CẦN BẢO VỆ CỦA ĐỀ TÀI

- Tổ chức dạy học khám phá phải đảm bảo mục tiêu dạy học

- Tổ chức DHKP phải phát triển năng lực cho HS, kích thích được hứng thú, tính tự giác chủ động học tập, tìm tòi, sáng tạo của HS

- Tổ chức DHKP phát triển năng lực cho HS phải gắn liền với việc chủ động tiếp thu kiến thức mới, vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề cuộc sống

- DHKP cùng với các PPDH tích cực khác nhằm góp phần nâng cao hiệu quả dạy học môn Địa Lí nói chung

8 ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI

- Làm rõ cơ sở lí luận về DHKP - phương pháp dạy học tích cực, nâng cao hiệu quả dạy học nhưng nhiều GV chưa biết đến hoặc còn lúng túng khi sử dụng

- Lần đầu tiên phương pháp DHKP được vận dụng vào chương trình Địa Lí lớp 10, chương GDPT 2018 Đề tài sẽ trở thành tài liệu tham khảo hữu ích cho các GV giảng dạy môn Địa Lí vì đề tài đã đưa ra cách thức tổ chức DHKP một cách chi tiết, rõ ràng từ thiết kế nhiệm vụ khám phá, đề xuất quy trình và vận dụng quy trình để tổ chức DHKP trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10 Ngoài ra, đề tài còn đưa ra và phân tích các biện pháp để nâng cao hiệu quả tổ chức DHKP môn Địa Lí nói chung và phần Địa Lí tự nhiên lớp 10 nói riêng

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN

1.1 Dạy học phát triển phẩm chất, năng lực

1.1.1 Dạy học phát triển phẩm chất, năng lực

Dạy học phát triển năng lực và phẩm chất là quan điểm dạy học trong đó mục tiêu được cụ thể hóa bằng yêu cầu cần đạt Trong đó, mỗi năng lực và phẩm chất được mô tả chi tiết cấu trúc các tiêu chí, chỉ báo Cụ thể là 5 phẩm chất (yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm), 10 năng lực (gồm 3 năng lực chung: năng lực tự chủ, tự học, năng lực giao tiếp, hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; 7 năng lực chuyên môn: năng lực tìm hiểu tự nhiên, xã hội, năng lực công nghệ, năng lực thẩm mĩ, năng lực thể chất, năng lực tin học, năng lực tính toán và năng lực ngôn ngữ)

1.1.2 Phương pháp dạy học phát triển phẩm chất, năng lực

PPDH theo quan điểm phát triển phẩm chất, năng lực không chỉ chú ý tích cực hóa hoạt động học sinh về hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn

Mục tiêu của môn Địa lí trong nhà trường phổ thông hiện nay không chỉ nhằm cung cấp cho học sinh những tri thức của khoa học Địa lí một cách có hệ thống mà còn hướng tới việc phát triển những năng lực cần thiết của người lao động, đáp ứng những yêu cầu phát triển mới của đất nước Để đạt được mục tiêu trên, cần đổi mới PPDH môn Địa lí theo hướng:

- Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của người học, hình thành và phát triển năng lực tự học Dạy học thông qua liên tiếp tổ chức các hoạt động học tập, từ đó giúp học sinh tự khám phá những điều chưa biết chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được sắp đặt sẵn

- Lựa chọn linh hoạt những phương pháp chung và phương pháp đặc thù của môn học Đồng thời, đảm bảo nguyên tắc “Học sinh tự mình hoàn thành nhiệm vụ nhận thức với sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên” Đây chính là cơ sở cho phương pháp dạy học khám phá phát triển ngày càng sâu rộng

- Tăng cường phối hợp hoạt động học tập cá thể với học tập hợp tác theo phương châm “tạo điều kiện cho học sinh nghĩ nhiều hơn, làm nhiều hơn và thảo luận nhiều hơn”

- Đổi mới PPDH nói chung và trong môn Địa lí nói riêng phải đi đôi với việc đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh và đổi mới trang thiết bị học tập

1.2 Dạy học khám phá

1.2.1 Khái niệm về dạy học khám phá

❖ Khái niệm khám phá (Inquiry):

Theo từ điển Tiếng Việt, “Khám phá” có nghĩa là “tìm ra” Đây là hoạt động của

con người tác động đến đối tượng nhằm tìm ra bản chất bên trong của đối tượng, những điều mà con người chưa từng biết trước đó Khám phá là quá trình hoạt động và tư duy,

có thể bao gồm quan sát, phân tích, nhận đinh, đánh giá, nêu giả thuyết, suy luận… nhằm đưa ra những khái niệm, phát hiện ra những tính chất, quy luật… trong các sự vật, hiện tượng và các mối liên hệ giữa chúng

❖ Khái niệm về dạy học khám phá (Inquiry Teaching) :

Có rất nhiều cách phát biểu khác nhau về DHKP nhưng nhưng hầu hết các

tác giả đều nhấn mạnh đây là phương pháp dạy học trong đó dưới sự hướng dẫn của giáo viên, thông qua các hoạt động, học sinh tự mình khám phá và lĩnh hội tri thức mới nào đó(đối với học sinh) trong chương trình môn học

Bản chất của phương pháp dạy học khám phá là một phương pháp dạy học tích cực, đặt người học vào vị trí trung tâm và thể hiện rõ quan điểm: Sản phẩm giáo dục là do người học tự tạo ra, không ai có thể làm thay họ được, nếu không sản phẩm đó sẽ không còn là của họ, không thể biến thành năng lực, sức mạnh, tinh thần và thể chất của chính họ Người dạy có vai trò hướng dẫn chứ không phải là làm hộ học sinh, luôn “đi cùng” học sinh, thậm chí “đi sau” học sinh để tạo cơ hội cho học sinh “khám phá”

1.2.2 Ưu, nhược điểm của phương pháp dạy học khám phá

- Các hoạt động khám phá kích thích HS đặt ra những câu hỏi cho các vấn

đề xuất hiện Nhờ vậy, HS bị thu hút và tò mò hơn và ham muốn tìm hiểu kiến thức mới hơn

- Khi thực hiện học tập khám phá, học sinh cũng trở thành một nhà diễn thuyết Các em phải tự trình bày được về các kết quả khám phá của mình và bảo

- DHKP tạo ra động cơ thúc đẩy người học tư duy, sáng tạo và sự hợp tác giữa các thành viên ở nhóm và trong lớp học

- Khám phá quy nạp: Quy nạp là phương pháp đi từ tri thức về cái riêng

đến tri thức về cái chung Để tìm câu trả lời cho những câu hỏi, chúng ta có thể xem xét, kiểm nghiệm vật đó một cách kĩ càng, thực hiện một vài thí nghiệm, so sánh nó với các vật thể khác, các vật thể tương đồng hơn Tất cả các hoạt động quan sát, hình thành giả định, kiểm nghiệm, kiểm tra giả định để thu thập thông tin để kết nối chúng lại với nhau, hình thành các giả định và giả định này sẽ làm hình thành kinh nghiệm mới, ít lạ lẫm hơn và có ý nghĩa hơn

- Khám phá diễn dịch: Khám phá diễn dịch ngược với khám phá quy nạp

Trong cách tiếp cận với khám phá này, giáo viên trình bày một ý khái quát, một nguyên lí hoặc một khái niệm và sau đó thu hút học sinh tham gia vào một hoặc nhiều hơn một hoạt động khám phá để giúp các em hiểu được khái niệm được đưa

ra

- Dạy học tự phát hiện: Trong quá trình học tập, học sinh không phải nhắc

lại, ghi nhớ lời giáo viên giảng dạy hay những nội dung có sẵn trong SGK hoặc làm theo mẫu một cách máy móc mà tự mình tìm ra những điều mới lạ hay những tri thức khoa học bổ ích, hấp dẫn dưới sự tổ chức, hướng dẫn một cách tài tình của GV

- Dạy học dự án: Dạy học dự án là một phương pháp dạy học trong đó người

học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, gắn với thực tiễn, kết hợp lí thuyết với thực hành, tự lực lập kế hoạch, thực hiện và đánh giá kết quả Hình thức làm việc chủ yếu là theo nhóm, kết quả dự án là những sản phẩm hành động có thể giới thiệu được Vì vậy, áp dụng phương pháp này cho phép GV tạo ra các nhiệm

vụ, bài tập, yêu cầu có tính phức tạp, có tính mở và có tính thực tiễn cao Những người học sẽ được tự do lựa chọn những cách tiếp cận khác nhau Từ đó sẽ tham gia nhiều hơn vào quá trình học và phát huy được tính sáng tạo, hợp tác với bạn

bè, thầy cô

- Dạy học giải quyết vấn đề: Là một quan điểm dạy học mà bản chất của nó

là đặt ra trước HS một hệ thống các vấn đề nhận thức có chứa đựng mâu thuẫn

giữa cái đã biết và cái chưa biết, chuyển HS vào tình huống có vấn đề, kích thích hoạt động tư duy tích cực của HS trong quá trình giải quyết vấn đề

- Dạy học khám phá trên mạng (Webquest): Webquest là một phương pháp

dạy học mới, được xây dựng trên cơ sở phương tiện dạy học bằng công nghệ thông tin và internet Trong đó, học sinh tự lực thực hiện về một nhiệm vụ nào đó gắn với tình huống thực tiễn Những thông tin cơ bản về nhiệm vụ đó được truy cập

từ những trang kiên kết (links) do GV chọn lọc từ trước Ngày nay, với sự phát triển nhanh và mạnh của công nghệ thông tin thì phương pháp này gây được nhiều hứng thú cho học sinh, kích thích tính tò mò khám phá cho học sinh

1.2.4 Quy trình tổ chức dạy học khám phá (quy trình 5E)

Xét về quy trình thiết kế, DHKP được nhiều các tác giả nghiên cứu và đã đưa ra những quy trình cho cách dạy này cũng khác nhau như quy trình DHKP của Tác giả Llewellyn, quy trình 5E, quy trình do tác giả Nguyễn Kì, Nguyễn Hữu Hợp đề ra… Trong đó, quy trình 5E là quy trình được áp dụng khá phổ biến khi vận dụng dạy học

khám phá 5E là cách viết tắt của 5 bước tiến hành khám phá

❖ Bước 1: Kích thích động cơ học tập (Engage)

HS được tiếp xúc và giao nhiệm vụ Lúc này, HS bắt đầu tạo mối liên hệ giữa kinh nghiệm đã có và những kinh nghiệm hiện tại, đưa ra những kiến thức cơ sở cho các hoạt động và kích thích sự tham gia vào các hoạt động này Việc đặt các câu hỏi, chỉ ra vấn đề, đưa ra các sự kiện mới hoặc xây dựng các tình huống có vấn đề là những cách tạo sự chú

ý và hướng HS vào đúng nhiệm vụ trọng tâm

❖ Bước 2: Khám phá (Explore)

Từ những học liệu, tài nguyên và thông tin gợi ý được cung cấp sẵn thì HS tham gia quá trình tìm tòi khám phá HS tập trung tìm hiểu và vận dụng kiến thức đã có cùng với kinh nghiệm của bản thân để trao đổi, giao lưu chia sẻ, thảo luận nhằm tìm ra hướng giải quyết vấn đề

❖ Bước 3: Giải thích (Explain)

HS bắt đầu hình thành những hiểu biết khái quát thông qua những gì mà HS thu nhận được sau quá trình trao đổi, giao lưu, chia sẻ thông tin Ngôn ngữ giúp việc thể hiện những hiểu biết này sâu sắc và logic hơn Ở đây, quá trình giao lưu, giao tiếp, tiếp xúc của

HS với phương tiện dạy học giúp HS hiểu vấn đề bằng cách kết nối các ý tưởng, những vấn đề đặt ra, các giả thuyết và kết quả quan sát được Ngôn ngữ là công cụ để giao tiếp,

nó giúp HS phát triển các ý tưởng, lập luận các giả định, xác lập giả thuyết, từ đó trình bày ý kiến của bản thân

Trong giai đoạn này, GV mời HS chia sẻ những khám phá và giải thích của họ Đây

là thời điểm người học bắt đầu chuyển hóa kết quả thu được mang tính trìu tượng sang hình thức có thể truyền đạt được bằng ngôn ngữ Dựa trên câu trả lời của HS, GV sẽ kết nối đến các khái niệm, lý thuyết liên quan GV nên khuyến khích HS thể hiện câu trả lời, quan điểm của bản thân và có kết nối với những gì họ đã tìm hiểu được trong giai đoạn

khám phá GV và HS sẽ cùng nhau sử dụng những kiến thức và kinh nghiệm để giải thích,

mô tả và trả lời các câu hỏi ban đầu, để tạo nên sản phẩm kiến thức chính xác nhất, đầy

đủ và hoàn thiện nhất

❖ Bước 4: Củng cố, mở rộng kiến thức (Elaborate)

HS được mở rộng vốn khái niệm mình đã học, kết nối với những khái niệm có liên quan và vận dụng những hiểu biết của mình vào thế giới xung quanh, mô hình hóa các bài tập hay tình huống thực tế nếu được

❖ Bước 5: Đánh giá (Evaluation)

Đánh giá là giai đoạn cuối cùng của quy trình 5E Kiểm tra và đánh giá có thể tiến hành tại mọi thời điểm trong quá trình học tập Một số công cụ hỗ trợ quá trình chuẩn đoán này như là bài kiểm ta, phỏng vấn, tự luận về các vấn đề, tình huống cụ thể gắn với mục đích đánh giá Những kết quả của quá trình đánh giá sẽ là gợi ý để tiếp tục quá trình khám phá mới và lên kế hoạch cho những bài học tiếp theo

1.3 Mối liên hệ giữa dạy học khám phá và dạy học phát triển phẩm chất,

năng lực

Giữa dạy học khám phá và dạy học phát triển năng lực có mối quan hệ mật thiết và tương hỗ lẫn nhau Như chúng ta đã biết, năng lực là tổ hợp đo lường được các kiến thức, kĩ năng và thái độ mà một người cần vận dụng để thực hiện một nhiệm vụ trong một bối cảnh thực và có nhiều biến động Hay nói cách khác, những kiến thức, kĩ năng và thái độ của học sinh chính là cơ sở để hình thành năng lực của bản thân Khi tiến hành DHKP, học sinh được tự mình chiếm lĩnh tri thức, khám phá ra tri thức thông qua các hoạt động tư duy với một thái độ say

mê, hứng thú sẽ không chỉ giúp học sinh nhớ lâu kiến thức đó mà còn vận dụng được linh hoạt vào những tình huống cụ thể Vì vậy, có thể nói DHKP chính là cơ

sở để hình thành và phát triển năng lực cho người học Việc hình thành và rèn luyện năng lực được diễn ra theo hình xoáy trôn ốc, trong đó các năng lực có trước được sử dụng để kiến tạo kiến thức mới và đến lượt mình, kiến thức mới lại đặt

cơ sở để hình thành những năng lực mới

Ngược lại, dạy học định hướng năng lực cũng sẽ giúp cho quá trình DHKP diến ra thuận lợi hơn, thành công hơn Khi vấn đề năng lực của học sinh được chú

ý, học sinh có được những năng lực cần thiết sẽ giúp học sinh khám phá ra những kiến thức mới đối với bản thân mình dễ dàng hơn, học sinh sẽ tiếp nhận được nhiều kiến thức hơn Bởi lẽ, trong quá trình dạy học, muốn hoàn thành được các hoạt đông khám phá hay nói cách khác là HS muốn chiếm lĩnh được tri thức qua các hoạt động khám phá thì bắt buộc các em phải vận dụng các năng lực của bản thân để giải quyết vấn đề, tìm hiểu các mối quan hệ của các đối tượng địa lí Và tất nhiên, khi khám phá thành công một vấn đề gì đó, sẽ là động lực thúc đẩy học sinh khám phá những vấn đề tiếp theo với một thái độ phấn khởi, hăng say Từ

đó, những kiến thức, kĩ năng, thái độ và trách nhiệm của học sinh đều được nâng lên, tạo cơ sở cho việc hình thành và phát triển những năng lực mới cho bản thân học sinh

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ THỰC TRẠNG

2.1 Mục tiêu và nội dung phần Địa Lí tự nhiên lớp 10 chương trình GDPT

2018

2.1.1 Mục tiêu của môn Địa Lí chương trình GDPT 2018

Trên nền tảng những kiến thức cơ bản và phương pháp giáo dục đề cao hoạt động chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh, Chương trình môn Địa lí giúp học sinh hình thành, phát triển năng lực địa lí - một biểu hiện của năng lực khoa học; đồng thời góp phần cùng các môn học và hoạt động giáo dục khác phát triển ở học sinh các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung đã được hình thành trong giai đoạn giáo dục cơ bản, đặc biệt là tình yêu quê hương, đất nước; thái độ ứng xử đúng đắn với môi trường tự nhiên, xã hội; khả năng định hướng nghề nghiệp; để hình thành nhân cách công dân, sẵn sàng đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và

- Chương Trái Đất:

+ Sự hình thành Trái Đất, vỏ Trái Đất và vật liệu cấu tạo vỏ Trái Đất

+ Hệ quả địa lí các chuyển động của Trái Đất

+ Các yếu tố khí hậu (Nhiệt độ, khí áp, gió, mưa)

- Chương Thuỷ quyển: Thuỷ quyển Nước trên lục địa

- Chương Sinh quyển:

liệu, biểu đồ Kênh hình không chỉ có ý nghĩa minh hoạ cho bài học mà còn có giá trị tương đương như kênh chữ, một nguồn thông tin dưới dạng trực quan Có thể nói việc khai thác hệ thống kênh hình phục vụ rất đắc lực, hỗ trợ cho việc tổ chức DHKP

2.2 Khảo sát thực trạng của việc vận dụng dạy học khám phá trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

Để tìm hiểu vấn đề nghiên cứu, chúng tôi đã tiến hành khảo sát 50 GV Địa Lí cụm Vinh – Hưng Nguyên về thực trạng vận dụng DHPK và khảo sát 245 HS (chọn tổ hợp môn XH ) của hai trường THPT DTNT Tỉnh về thực trạng học tập môn Địa Lí lớp 10,

đặc biệt là phần Địa Lí tự nhiên

Đường link khảo sát GV (Phụ lục 1): https://forms.gle/wqBSkN7YPp6f7s8u

Đường link khảo sát HS (Phụ lục 2): https://forms.gle/5U4z4tFRsbLQQiwLA

2.2.1 Thực trạng vận dụng DHKP trong môn Địa Lí của GV

❖ Về nhận thức đối với DHKP:

70% GV được điều tra, khảo sát đều nhận thấy vai trò quan trọng của DHKP và cho rằng nên vận dụng DHKP trong dạy học Địa lí và muốn được tập huấn về phương pháp này 100% các GV được hỏi ý kiến đều cho rằng HS rất hứng thú và hứng thú khi được

GV hướng dẫn học bằng DHKP Tuy nhiên, chỉ có 35% GV hiểu đúng và còn tới 65%

GV hiểu chưa đầy đủ về phương pháp này

❖ Về mức độ thường xuyên vận dụng phương pháp DHKP trong phần Địa Lí

tự nhiên lớp 10:

Tỷ lệ GV vận dụng DHKP vào dạy học Địa lí còn rất ít, chỉ có 10% GV lựa chọn

“Rất thường xuyên”, 25% lựa chọn “Thường xuyên”, còn lại 65% GV lựa chọn “Thỉnh thoảng” Kết quả này cho thấy mặc dù các GV đều cho rằng DHKP là quan trọng nhưng mức độ vận dụng thường xuyên vẫn còn ít do GV còn chưa hiểu đúng về PPDH này

❖ Về mức độ sử dụng các biện pháp để tổ chức có hiệu quả DHKP trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10:

Các biện pháp chúng tôi đưa ra gồm:

1- Sử dụng các phương tiện trực quan (tranh ảnh, bản đồ, video, sơ đồ….)

2 Sử dụng các phương pháp dạy học phát triển phẩm chất, năng lực (Thảo luận nhóm, đóng vai, dự án, giải quyết vấn đề… )

3 Sử dụng các kĩ thuật dạy học tích cực (Động não, ổ bi, tia chớp, khăn trải bản, mảnh ghép, câu hỏi mở, kĩ thuật Ủng hộ- Phản đối….)

4 Tổ chức các hoạt động Giáo dục STEM

5 Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học

6 Đổi mới đánh giá các hoạt động khám phá của HS theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực

Kết quả khảo sát về mức độ sử dụng và sử dụng có hiệu quả được thể hiện ở biểu

đồ 1 và 2:

Biểu đồ 1: Mức độ sử dụng các biện pháp để tổ chức có hiệu quả DHKP

trong phần Địa Lí tự nhiên 10

Biểu đồ 2: Mức độ sử dụng có hiệu quả các biện pháp để tổ chức DHKP

trong phần Địa Lí tự nhiên 10

Hiện trạng trên cho thấy các thầy cô đều nhận thấy muốn tổ chức DHKP đạt hiệu quả thì cần sử dụng các phương tiện trực quan, vận dụng các PPDH và các KTDH tích cực Tuy nhiên, việc sử dụng các PTDH, PPDH, KTDH này như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất vẫn còn là băn khoăn của nhiều giáo viên GV mất nhiều thời gian nghiên cứu, chuẩn bị bài, chưa hiểu rõ phương pháp, kĩ thuật biên

soạn giáo án và tổ chức hoạt động, HS chưa chủ động tiếp nhận và thực hiện các hoạt động khám phá…

2.2.2 Thực trạng học tập môn Địa Lí lớp 10 của HS

❖ Về ý thức học tập:

Đa số HS vẫn chỉ coi việc học Địa lí là một nhiệm vụ học tập (52,0%), số lượng HS không hứng thú với môn học chỉ chiếm tỉ lệ rất ít (14,0%) đặc biệt là đối với trường THPT DTNT Tỉnh thì tỷ lệ HS lựa chọn ban Khoa học xã hội để dự thi rất cao Đây là một thuận lợi rất lớn để tiến hành vận dụng DHKP trong môn Địa lí ở trường THPT

❖ Về phương pháp học tập bộ môn:

Số HS chủ động tự học sáng tạo chiếm tỉ lệ còn thấp Đa số HS chỉ học với với các hoạt động trên lớp, học trong sách và trong vở ghi (64,0%), số HS tự tìm tài liệu liên quan ngoài SGK còn ít, chỉ khoảng 14% HS tham gia vào bài giảng của thầy cô chưa nhiều, làm không khí lớp học chưa thật sự sôi nổi Đa số các HS đều mới nhận thấy kiến thức của bộ môn là bình thường (42,0%), số HS vận dụng được kiến thức vào thực tiến rất ít (24,0%)

❖ Về mong muốn của HS:

Đa số các em đều không thích với lối giảng dạy đọc - chép (8,0%), 80-90% HS mong muốn đưa những kiến thức mới, gắn với thực tiễn hiện nay vào bài học Qua đây, chúng ta cũng thấy được hầu hết các em HS mong muốn có một phương pháp học chủ động, được tranh luận, được giải quyết các “ tình huống có vấn đề”, các “nhiệm vụ khám phá” trong các giờ học Địa lí Đặc biệt, là rất muốn được phát triển năng lực giải quyết vấn đề, áp dụng những kiến thức đã học vào cuộc sống

Như vậy, thực trạng đã đặt ra cần phải đề xuất những giải pháp để tổ chức DHKP cho GV, đáp ứng nhu cầu, mong muốn của HS, để chất lượng học tập môn Địa Lí ngày càng hiệu quả hơn

CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC DẠY HỌC KHÁM PHÁ TRONG PHẦN ĐỊA LÍ

Lựa chọn vấn đề khám phá để xây dựng NVKP là yếu tố quan trọng đảm bảo sự thành công của cách dạy này Lựa chọn vấn đề khám phá cần chú ý một số điều kiện sau đây:

❖ NVKP được thiết kế phải đảm bảo phù hợp với mục tiêu bài học:

NVKP phải là một tình huống xuất hiện trên con đường tiến triển của bài học, là một bộ phận cấu thành của bài học, nhằm làm rõ hơn những nội dung trong SGK chưa thể trình bày hết

❖ NVKP phải vừa sức của HS và tương ứng với thời gian làm việc:

Đặc trưng của NVKP không chỉ giúp cho HS nắm được các kiến thức mà còn giúp phát triển sự nhanh nhạy, khả năng tiếp nhận và giải quyết vấn đề Do vậy, một NVKP có chất lượng là một NVKP không quá khó mà đến nỗi HS không thể giải quyết, bị bế tắc và cũng không quá dễ đến mức HS không cần tư duy đã

có thể giải quyết được

❖ NVKP phải tạo cơ sở cho sự phát triển năng lực của người học

NVKP phải tạo điều kiện để HS khai thác kinh nghiệm của mình, liên hệ giữa cái đã biết và chưa biết, xử lí thông tin, vận dụng thực tiễn… thực hiện thành công nhiệm vụ học tập, giải quyết hiệu quả những vấn đề đặt ra cho chính các em trong cuộc sống Vì vậy, khi HS tiếp nhận và tham gia giải quyết một NVKP có chất lượng, chắc chắn sẽ giúp hình thành và phát triển năng lực cho người học

- Từ mục tiêu bài học GV cần xác định nội dung cơ bản có thể vận dụng dạy học khám phá vào thiết kế xây dựng các hoạt động dạy học dựa trên các phương tiện dạy học có sẵn hoặc tham khảo các tài liệu bổ sung

❖ Bước 2: Xây dựng “cấu trúc thô” NVKP

- GV cần tự hỏi: Để khám phá vấn đề này, học sinh cần những kiến thức, kinh nghiệm nào, có phức tạp làm mất quá nhiều thời gian hay không?

- Các hoạt động tư duy có cần quá cao hay không? (khả năng suy luận, phân tích hay liên tưởng, khái quát hóa hay tổng hợp hóa…)

Điều này cũng có nghĩa là khi tìm thấy các NVKP thì GV phải nghĩ ngay đến đáp án của nó xem có vừa sức với HS hay không? HS có cần phải trao đổi với bạn

Dựa vào các nguyên tắc thiết kế, quy trình thiết kế NVKP và nội dung của

phần Địa Lí tự nhiên lớp 10, chúng tôi xin đưa ra một số ví dụ về NVKP áp dụng

khi dạy mảng kiến thức này như sau:

Bảng 1 Các nhiệm vụ khám phá trong phần Địa lí tự nhiên 10

(Nguồn: Nghiên cứu của tác giả)

Bài Hoạt động/Mục tiêu Thiết kế nhiệm vụ khám phá PP khám

phá

Mã hoá NVKP Bài 4:

https://www.youtube.com/

watch?v=W52oLxaKxdo

phát hiện vấn đề: Đoạn phim nói về vấn đề gì? Nêu những căn cứ để giải thích

về nguồn gốc Trái Đất

- Giải quyết vấn

đề

NVKP

tượng luân phiên

ngày, đêm trên Trái

Đất

HS xem đoạn video thí nghiệm về hiện tượng ngày đêm luân phiên nhau:

https://www.youtube.com/

watch?v=IkKf9cs4SGEphát hiện vấn đề và trả lời

câu hỏi: Tại sao có hiện tượng ngày và đêm luân phiên nhau? Nếu Trái Đất chỉ chuyển động quanh Mặt Trời mà không tự quay quanh trục thì trên Trái Đất hiện tượng ngày đêm diễn ra như thế nào?

- Giải quyết vấn

động tự quay quanh

https://www.youtube.com/watch?v=vOzbuf7b2KU

thực hiện nhiệm vụ theo

cặp và trả lời câu hỏi: Tại sao các địa điểm có giờ

khác nhau? Những nước nào có cùng giờ với Việt Nam? Tại sao có đường chuyển ngày quốc tế?

- Khám phá quy nạp

NVKP

3

Hình thành kiến

thức- Hệ quả chuyển

động quay quanh

xung quanh Mặt Trời

của TĐ: Giải thích

được hiện tượng

ngày đêm dài ngắn

theo mùa và theo vĩ

độ

HS quan sát hình 5.3 và 5.3, thảo luận nhóm để khám phá

và giải thích về hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa

và theo vĩ độ, hoàn thành phiếu học tập

- Giải quyết vấn

động quay quanh

xung quanh Mặt Trời

hỏi: Nguyên nhân sinh ra mùa? Giải thích về đặc điểm của các mùa trong năm ở Bắc bán cầu và hoàn

thành phiếu học tập

- Giải quyết vấn

đề

NVKP

5

địa, phát hiện vấn đề: Đoạn phim nói về vấn đề gì?

Theo em, vì sao các lục địa lại di chuyển?

- Giải quyết vấn

về cấu trúc Trái Đất để tìm hiểu về thạch quyển và vỏ Trái Đất

- Khám phá trên mạng (Webquest)

nội dung khái quát

của thuyết kiến tạo

mảng, các cách tiếp

xúc của các mảng

kiến tạo

HS thực hiện hoạt động khám phá theo phương pháp Dạy học hợp tác, kĩ thuật Các mảnh ghép

* Vòng chuyên gia

+ Quan sát hình 6.2, em hãy cho biết Trái Đất có mấy mảng kiến tạo lớn? Kể tên?

+ Quan sát hình 6.2 và 6.3 cho biết giữa các mảng nào

có kiểu tiếp xúc xô vào nhau

Hệ quả của việc tiếp xúc này

+ Quan sát hình 6.2, em hãy cho biết Trái Đất có mấy mảng kiến tạo lớn? Kể tên?

- Khám phá quy nạp

NVKP

8

+ Quan sát hình 6.2 và 6.4 cho biết giữa các mảng nào

có kiểu tiếp xúc tách xa nhau

Hệ quả của việc tiếp xúc này

* Vòng mảnh ghép: Các chuyên gia nghiên cứu SGK, quan sát video thuyết kiến tạo, xem hình ảnh và thảo luận để hoàn thành các nội dung về Thuyết kiến tạo mảng:

+ Nêu khái niệm và nguyên nhân hình thành và cấu trúc mảng kiến tạo

+ Tại sao các mảng kiến tạo lại có thể dịch chuyển

+ Các mảng kiến tạo dịch chuyển mang lại kết quả gì?

- Giải quyết vấn

động của hiện tượng

uốn nếp, đứt gãy tới

(địa hình uốn nếp và địa hình đứt gãy)

- Khám phá trên mạng (Webquest)

- Giải quyết vấn

đề

NVKP

10

- HS sử dụng Smartphone, tra

cứu Internet, tìm kiếm các dạng địa hình hình thành chủ yếu do hiện tượng uốn nếp và đứt gãy nổi tiếng trên Thế giới

- Dạy học

tự phát hiện

tơ hóa xảy ra mạnh ở các nước nhiệt đới ẩm?

- Khám phá thông tin trên Internet về các dạng địa hình phong hóa ở Việt Nam và ở Nghệ An

- Giải quyết vấn

đề

- Khám phá trên mạng (Webquest)

STEM “Núi lửa phun trào”

rút ra hoạt động của núi lửa và tác động của hoạt động núi lửa đến địa hình bề mặt Trái Đất

- Khám phá quy nạp

- Dạy học

tự phát hiện

- Khám phá trên mạng (Webquest)

- Giải quyết vấn

đề

NVKP

13

sự phân bố của các

khu vực có động

đất, núi lửa

- Thấy được sự liên

quan giữa sự phân

- Khám phá trên mạng (Webquest)

9 và bản đồ phân bố nhiệt độ trên Trái Đất theo vĩ độ, theo lục địa và đại dương, theo địa hình Nhận xét và giải thích sự phân bố nhiệt độ theo vĩ độ

Liên hệ về sự phân bố nhiệt

độ theo vĩ độ ở Việt Nam

- Giải quyết vấn

Dạy học

dự án

NVKP

16

- Giải quyết vấn

đề

- Khám phá quy nạp

- Khám phá trên mạng (Webquest)

- Khám phá diễn dịch

- Giải quyết vấn

- Ghi lại số tiền nước trong 3 tháng và thực hiện chiến lược tiết kiệm nước

- Giải quyết vấn

đề

NVKP

21

Vận dụng: Nêu

được vai trò của

biển và đại dương

đối với việc phát

được khái niệm vỏ

địa lí; phân biệt

được vỏ địa lí và vỏ

Trái Đất

HS khám phá thông qua đoạn

video về lớp vỏ địa lí: Nêu khái niệm và phân biệt Vỏ địa lí và vỏ Trái Đất

- Khám phá diễn dịch

- Giải quyết vấn

đề

- Dạy học

tự phát hiện

và tranh luận ủng hộ phản đối:

Nên hay không nên xây dựng các nhà máy thủy điện ở Việt Nam

- Giải quyết vấn

đề

- Khám phá trên mạng (Webquest)

NVKP

25

3.1.2 Đề xuất quy trình và vận dụng quy trình để tổ chức DHKP trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

3.1.2.1 Đề xuất quy trình tổ chức DHKP trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

Một trong những yêu cầu quan trọng giúp DHKP thành công, đó là DHKP phải được thiết kế và áp dụng theo một quy trình nhất định Trên cơ sở nghiên cứu quy trình 5E, nhóm tác giả đề xuất quy trình tổ chức DHKP trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10 như sau:

Bảng 2 Quy trình chung cho tổ chức DHKP Phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

(Nguồn: Nghiên cứu của tác giả)

Các bước Quy trình 5E Quy trình tổ chức DHKP trong phần

Địa Lí tự nhiên lớp 10

Bước 1 Engage

(tạo chú ý)

Xác định nhiệm vụ học tập cần thực hiện hoạt động khám phá

Bước 1: Xác định nhiệm vụ học tập cần thực hiện hoạt động khám phá

Đây là bước đầu tiên GV giúp HS nắm được vấn đề cần khám phá cũng như mục đích của việc khám phá đó Nhiệm vụ học tập cần thực hiện hoạt động khám phá sẽ giúp HS trả lời những câu hỏi như: Điều tôi biết? Điều gì tôi muốn biết? Điều gì tôi đã học được? GV bằng cách đặt câu hỏi, đưa ra những sự kiện, những tình huống đối lập, tình huống có vấn đề để tạo sự chú ý và hướng HS vào đúng nhiệm vụ khám phá

Bước 2: GV hướng dẫn cho HS hoạt động

Sau khi đã xác định rõ nhiệm vụ khám phá ( nội dung cần khám phá là gì?)

GV sẽ hướng dẫn HS hoạt động

Trong giai đoạn này, HS có thể làm việc các nhân hoặc cùng làm việc trong nhóm đề ra các giải pháp để giải quyết vấn đề Các em càng đưa ra nhiều đề xuất càng tốt

Ở bước này, GV sẽ hướng dẫn HS tìm kiếm dữ liệu, thông tin để chứng tỏ rằng đề xuất của mình đưa ra mang tính khả thi Từ các giải pháp riêng của mỗi của mỗi HS trong nhóm, các em sẽ thống nhất để đưa ra giải pháp chung của nhóm cho vấn đề cần khám phá

GV cũng có thể gợi ý cho HS các phương tiện cần thiết để phục vụ nhiệm

vụ khám phá: máy ảnh, máy tính nối mạng internet, giấy bút ghi chép, tài liệu, sách báo

Bước 3: Học sinh thực hiện nhiệm vụ khám phá dưới sự hướng dẫn của giáo viên

Đây là thời điểm HS bắt đầu tiến hành khám phá đối tượng Địa lí, đựa trên giải pháp đã thống nhất trong nhóm

Trong giai đoạn này, HS sẽ phát huy tối đa khả năng của mỗi các nhân trong nhóm Mỗi HS trong nhóm sẽ được giao một nhiệm vụ phù hợp với năng lực của mình

Các em sẽ tìm hiểu, khám phá đối tượng địa lý thông qua việc quan sát thực

tế, vận dụng kiến thức kinh nghiệm bản thân, hay qua sách báo, internet, các phương tiện thông tin đại chúng

Đây là giai đoạn, HS hoạt động là chủ yếu, song GV sẽ vấn tham gia với vai trò quan sát, định hướng cho các em GV có thể cung cấp cho các em các phiếu học tập, một số địa chỉ trang web hữu dụng có liên quan đến đối tượng cần khám phá Để tránh tình trạng các em tìm kiếm tràn lan, mất thời gian

Ở bước này, sự tương tác giữa các HS trong nhóm là vô cùng quan trọng Khi làm việc nhóm, HS giúp nhau khớp nối các kết quả quan sát được, những ý tưởng, những giả thuyết Sự chia sẻ và tiếp xúc nhờ ngôn ngữ giao tiếp đó đã rèn luyện, phát triển năng lực giao tiếp và năng lực ngôn ngữ cho HS

Bước 4: Học sinh báo cáo kết quả khám phá được và trao đổi

Sau khi tiến hành hoạt động khám phá, HS sẽ báo cáo kết quả khám phá được của nhóm mình

Mỗi nhóm trình bày tóm tắt nội dung của vấn đề đã được phát hiện, trên cơ

sở đó có sự tranh luận giữa các nhóm về kết quả khám phá dưới sự chỉ đạo của

GV

Trong quá trình này, GV đóng vai trò như một trọng tài Trên thực tế, số lượng HS trong mỗi lớp đông và thời gian có hạn, do đó GV cần theo dõi quá trình làm việc của các nhóm để từ đó chỉ cần từ một đến 3 nhóm trình bày là có thể đi đến nội dung của vấn đề

Bước 5: Giáo viên tổng kết, chính xác hóa kết luận khoa học/

Đây là bước GV đưa ra những kết luận cuối cùng cho quá trình khám phá Đánh giá HS theo định hướng phát triển năng lực, đó là việc đánh giá cả quá trình làm việc, mà ở đó GV phải quan sát và nắm bắt được ý thức, thái độ làm việc học tập của từng HS trong suốt quá trình tìm tòi, khám phá Năng lực của từng em là gì?

GV không cần thiết phân tích những kết luận sai, chưa chính xác mà chỉ nêu lên kết luận đúng của từng nhóm Từ đó, HS sẽ tự đánh giá điều chỉnh nội dung của vấn đề

GV thu nhận được thông tin về quá trình tư duy, năng lực của học sinh trong quá trình giải quyết vấn đề Đó chính là mối liên hệ nghịch cần thiết để GV tự điều chỉnh, tổ chức DHKP được tốt hơn

3.1.2.2 Vận dụng quy trình tổ chức DHKP phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

Trên cơ sở quy trình đề xuất, tác giả lựa chọn một số nhiệm vụ khám phá

đã thiết kế ở bảng 1 để minh hoạ tổ chức

❖ Quy trình thực hiện NVKP 8 (Bảng 1)

Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập (Kích thích động cơ học tập (Engage))

- Trực tuyến (ở nhà): Bước này đã được thực hiện trước đó 1 tuần GV đăng tải

hồ sơ học tập (Phiếu học tập, tài liệu học tập, tiêu chí đánh giá) lên Facebook nhóm

học tập của lớp HS khai thác tài liệu, thông tin trên Internet để tìm hiểu về thuyết kiến tạo mảng

- Trực tiếp (ở lớp): GV yêu cầu HS thực hiện hoạt động khám phá theo phương pháp Dạy học hợp tác, kĩ thuật Các mảnh ghép

* Vòng mảnh ghép: Các chuyên gia nghiên cứu SGK, quan sát video, xem hình

ảnh và thảo luận để hoàn thành các nội dung về Thuyết kiến tạo mảng:

+ Nêu khái niệm và nguyên nhân hình thành và cấu trúc mảng kiến tạo

+ Tại sao các mảng kiến tạo lại có thể dịch chuyển

+ Các mảng kiến tạo dịch chuyển mang lại kết quả gì?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ (Khám phá (Explore))

- Cá nhân (ở nhà): HS tự nghiên cứu tài liệu học tập, tiêu chí đánh giá, tham khảo

thông tin trên Internet tự tìm hiểu về thuyết kiến tạo mảng

- Nhóm (tại lớp):

+ HS thực hiện nhiệm vụ theo vòng chuyên gia và vòng mảnh ghép để tìm hiểu về

thuyết kiến tạo mảng theo sự phân công của GV để hoàn thành phiếu học tập

+ GV quan sát, hỗ trợ và đinh hướng HS thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo, thảo luận (Giải thích (Explain))

- GV gọi nhóm bất kì trình bày kết quả làm việc (thời gian: 2 phút) Nhóm HS khác nhận xét, phản biện bổ sung, thảo luận nâng cao vận dụng Thuyết kiến tạo mảng

để giải thích sơ lược sự hình thành các vùng núi trẻ, các vành đai động đất, núi lửa trên Trái Đất (thời gian: 2 phút)

- GV định hướng, hỗ trợ HS trong quá trình thảo luận Đối chiếu kết quả làm việc

ở Phiếu học tập số 1

- GV đặt câu hỏi vận dụng: Vận dụng thuyết kiến tạo mảng để giải thích nguyên nhân hình thành các vùng núi trẻ, các vành đai động đất, núi lửa

Bước 4: Kết luận, nhận định (Củng cố, mở rộng kiến thức (Elaborate))

- GV củng cố nội dung về thuyết kiến tạo mảng, các cách tiếp xúc và kết quả Nhận xét tinh thần và thái độ tham gia hoạt động của các nhóm

- Mở rộng:

Em có biết?

- Gv trình chiếu hình ảnh Trái Đất cách đây hàng trăm triệu năm và hình ảnh

Trái Đất hiện nay

- Ý tưởng ban đầu về thuyết kiến tạo mảng xuất hiện khi các nhà khoa học

nhận thấy hình thái bờ phía Đông của Nam Mỹ và bờ phía Tây của châu Phi

có thể khớp nhau Các giả thuyết cho rằng các lục địa này ngày xưa từng là

một thể thống nhất, về sau mới tách rời nhau và di chuyển đến vị trí như ngày

nay

- HS quét mã QR để tìm hiểu về về Thuyết kiến tạo mảng

Bước 5: Đánh giá (Evaluation)

- GV đánh giá bằng cách quan sát trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ ở nhà, thảo luận và báo cáo kết quả trên lớp của HS

- HS và GV cùng tham gia đánh giá kết quả GV đối chiếu tiêu chí đánh giá, dựa vào phần trả lời và kết quả làm việc của HS để tổng hợp đánh giá mức độ đạt được của HS so với mục tiêu ban đầu của bài học

- HS tự đánh giá sự tiến bộ bằng cách so sánh giữa sự hiểu biết hiện tại và trước đó

❖ Ví dụ về quy trình thực hiện NVKP 9 (Bảng 1)

Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập (Kích thích động cơ học tập (Engage))

- GV trình chiếu video về hiện tượng động đất liên tiếp trong 3 ngày ở Kon Tum năm

2022 https://www.youtube.com/watch?v=Uj6I7fBiUNo và nêu yêu cầu: HS xem

video clip và nêu ý kiến của cá nhân về hiện tượng trên theo kĩ thuật 5W1H (đã in trong

phiếu học tập)

Thời gian xem video và thực hiện nhiệm vụ 02-03 phút

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ (Khám phá (Explore))

HS vừa xem video clip trên màn hình máy chiếu/tivi, phát hiện vấn đề, nêu ý kiến theo

kĩ thuật Tia chớp, 5W1H, phương pháp Nêu và giải quyết vấn đề

GV quan sát việc thực hiện nhiệm vụ của HS

Bước 3: Báo cáo, thảo luận (Giải thích (Explain))

- GV gọi một số HS trình bày ý kiến, HS khác nhận xét, bổ sung

Bước 4: Kết luận, nhận định (Củng cố, mở rộng kiến thức (Elaborate))

GV tổng hợp các ý kiến và kết luận:

What: Vấn đề là gì? => Hiện tượng động đất

Where: Vấn đề xảy ra ở đâu? => Kon Tum (Việt Nam)

When: Vấn đề xảy ra khi nào? => 17,18,19 tháng 4 năm 2022

Why: Tại sao vấn đề đó xảy ra? => Do gần nơi tiếp xúc của mảng kiến tạo,

Who: Ai sẽ tham gia để giải quyết vấn đề? => Chính quyền, người dân…

How: Vấn đề đó cần giải quyết như thế nào? => Quan trắc, nghiên cứu về hoạt động

địa chất, giáo dục kĩ năng ứng phó với động đất…

GV căn cứ vào các câu trả lời của HS và GV dẫn vào bài

Bước 5: Đánh giá (Evaluation)

GV và HS cùng đánh giá thông qua kết quả làm việc trong phiếu học tập và câu trả lời miệng của HS

❖ Ví dụ về quy trình thực hiện NVKP 12 (Bảng 1)

Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập (Kích thích động cơ học tập (Engage))

- GV đưa ra tình huống: Trên bàn có các nhóm vật liệu để tiến hành cho thí nghiệm Với những nhóm dụng cụ trên, em thử đưa ra cách tiến hành thực hiện thí nghiệm để rút ra được nguyên lý hoạt động của núi lửa

- HS đưa ra phỏng đoán và trình bày ý kiến Thời gian trình bày: 1 phút

- GV nhận xét, giới thiệu vật liệu và hướng dẫn HS tiến hành thí nghiệm

Nhiệm vụ: 4 nhóm HS tiến hành thí nghiệm với các vật liệu đã chuẩn bị, ghi kết quả vào phiếu học tập nhóm Thời gian thực hiện thí nghiệm và ghi kết quả: 3-4 phút

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ (Khám phá (Explore))

GV tổ chức dạy học khám phá theo định hướng Giáo dục STEM

- HS khám phá thông qua thực hiện thí nghiệm

- Vật liệu: Cát, một xô đựng cát hoặc ly, baking soda, giấm, chai nước, màu thực phẩm (màu cam sẽ phù hợp với màu sắc của dung nham)

- Cách tiến hành:

+ Đổ nước khoảng ⅓ chai hoặc xô nhỏ (trộn với màu thực phẩm tùy chọn)

+ Thêm 5 thìa cafe muối nở (baking soda)

+ Đậy nắp lại cho đến khi bạn sẵn sàng

+ Xây dựng một núi cát xung quanh chai

+ Mở nắp chai

+ Đổ 1 lượng giấm vừa đủ vào chai

+ Tránh ra xa và cùng quan sát vụ phun trào khổng lồ

- HS hoàn thành phiếu học tập số 3, ghi kết quả làm việc trên giấy A1

- GV quan sát, định hướng cho HS thực hiện hoạt động đảm bảo đúng thời gian

Bước 3: Báo cáo, thảo luận (Giải thích (Explain))

- HS dán kết quả làm việc nhóm lên bảng Gọi 1 nhóm bất kì trình bày kết quả Nhóm khác thảo luận, nêu ý kiến phản biện và giải thích cho các hiện tượng ở thí nghiệm

- GV định hướng bằng các câu hỏi cho HS:

1) HS vận dụng những kiến thức đã học và liên hệ thực tế hãy phân tích hiện tượng núi lửa phun trào và tác động của nó tới việc hình thành các dạng địa hình trên Trái Đất 2) GV trình chiếu câu hỏi trắc nghiệm: Hồ nước ngọt trên miệng núi lửa duy nhất tại Việt Nam ở đâu?

A Đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi)

B Đảo Phú Quý (Bình Thuận)

C Đảo Phú Quốc (Kiên Giang)

D Đảo Cô Tô (Quảng Ninh)

GV mở rộng: Năm 1898, chính quyền tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo làm hồ chứa nước

trên đỉnh Thới Lới (Lý Sơn) Miệng núi lửa như lòng chảo tại đây được xây dựng thành

hồ trữ nước ngọt để phục vụ sinh hoạt sản xuất cho người dân địa phương

- HS dựa vào kiến thức đã học để giải thích và trả lời câu hỏi

Bước 4: Kết luận, nhận định (Củng cố, mở rộng kiến thức (Elaborate))

- GV nhận xét, bổ sung sản phẩm cho các nhóm Hệ thống hóa kiến thức hoạt động núi lửa

- GV mở rộng về hiện tượng núi lửa và các dạng địa hình hình thành do hoạt động phun trào núi lửa ở Việt Nam: https://tuoitre.vn/theo-chan-cac-ngon-nui-lua-viet-nam-335835.htm

Bước 5: Đánh giá (Evaluation)

- GV đánh giá bằng cách quan sát trong suốt quá trình làm thí nghiệm, hoàn thành phiếu học tập, thảo luận của HS HS tự đánh giá sự tiến bộ của bản thân

- GV dựa vào tự đánh giá của HS để tổng hợp đánh giá mức độ đạt được của HS so với mục tiêu ban đầu của bài học

3.1.3 Biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức dạy học khám phá phần Địa lí tự nhiên lớp 10

3.1.3.1 Sử dụng các phương tiện trực quan (tranh ảnh, bản đồ, video, sơ đồ….)

Phương tiện trực quan để DHKP phần Địa Lí tự nhiên lớp 10 trước hết

là hệ thống kênh hình ở SGK (bao gồm: hình ảnh, mô hình, các biểu đồ, bảng

số liệu …được thống kê ở bảng 1), phiếu học tập do GV tự thiết kế…Với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, GV hoàn toàn có thể tạo ra những PTDH trực quan tùy theo mục đích giảng dạy của mình

Phương tiện trực quan chính là công cụ để HS độc lập tiến hành các thao tác tư duy như: phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát… để khám phá các đối tượng địa lí, nhằm giải quyết nhiệm vụ được giao

Ví dụ ở NVKP 8: để HS có thể tìm hiểu về thuyết kiến tạo mảng, GV đã hướng dẫn HS giải quyết vấn đề trên cơ sở phiếu học tập, cung cấp tài liệu và các đường link liên quan để tham khảo

Ví dụ ở NVKP 9: để tạo động cơ, kích thích hứng thú tìm tòi của HS về nội lực, tác động của nội lực đến địa hình bề mặt Trái Đất, GV đã sử dụng phương tiện trực quan là 1 video về hiện tượng động đất liên tiếp trong 3 ngày ở Kon Tum năm 2022

3.1.3.2 Sử dụng các phương pháp dạy học phát triển phẩm chất, năng lực (Thảo luận nhóm, đóng vai, dự án, giải quyết vấn đề… )

Các phương pháp dạy học phát triển phẩm chất, năng lực sẽ giúp cho quá trình DHKP diến ra thuận lợi hơn Khi vấn đề năng lực của học sinh được chú ý, học sinh có được những năng lực cần thiết sẽ giúp học sinh khám phá ra những kiến thức mới đối với bản thân mình dễ dàng hơn, học sinh sẽ tiếp nhận được nhiều kiến thức hơn Bởi lẽ, trong quá trình dạy học, muốn hoàn thành được các hoạt đông khám phá hay nói cách khác là HS muốn chiếm lĩnh được tri thức qua các hoạt động khám phá thì bắt buộc các em phải vận dụng các năng lực của bản thân để giải quyết vấn đề, tìm hiểu các mối quan hệ của các đối tượng địa lí

Ở NVKP 8, phương pháp dạy học phát triển phẩm chất năng lực được sử dụng đó là phương pháp hợp tác, thảo luận nhóm Từ thảo luận nhóm chuyên gia theo các vấn đề riêng biệt về các kiểu tiếp xúc của mảng kiến tạo (xô vào nhau, tách xa nhau) đến thảo luận theo nhóm mảnh ghép, để hoàn thiện nội dung học tập Thông qua việc tranh luận giữa các thành viên, các thông tin thu thập được sẽ nhiều hơn, hiệu quả hơn, vấn đề được giải quyết một cách toàn diện hơn

Ở NVKP 9, phương pháp dạy học phát triển phẩm chất năng lực được sử dụng đó là phương pháp nêu và giải quyết vấn đề GV đưa ra một tình huống có vấn đề, đó là hiện tượng động đất ở Kon Tum trong 3 ngày năm 2022, yêu cầu HS trình bày ý kiến cá nhân về hiện tượng trên Để giải quyết vấn đề, HS phải tích cực tìm tòi, huy động tri thức và khả năng của bản thân

3.1.3.3 Sử dụng các kĩ thuật dạy học tích cực (Động não, ổ bi, tia chớp, khăn trải bản, mảnh ghép, câu hỏi mở, kĩ thuật Ủng hộ- Phản đối….)

Kĩ thuật dạy học tích cực là những động tác, cách thức hành động của giáo viên và học sinh trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học để phát huy tính tích cực, sáng tạo của người học Khi người học được phát huy tính tích cực, sáng tạo thì hiệu quả DHKP càng cao

Kĩ thuật dạy học tích cực được sử dụng trong NVKP 8 là kĩ thuật mảnh ghép, các vấn đề về thuyết kiến tạo mảng được thảo luận riêng biệt, độc lập (vòng chuyên gia), sau đó lại hình thành 1 nhóm mới (vòng mảnh ghép), các thành viên của nhóm mảnh ghép đảm bảo hiểu được tất cả nội dung ở vòng 1 Kĩ thuật này mang tính hợp tác, kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm giải quyết một nhiệm vụ phức hợp, kích thích sự tham gia tích cực cũng như nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác

Kĩ thuật dạy học tích cực được sử dụng trong NVKP 9 là kĩ thuật 5W1H Vấn đề cần giải quyết được tìm hiểu bằng cách trả lời các câu hỏi: What: Vấn đề là gì? , Where: Vấn đề xảy ra ở đâu? When: Vấn đề xảy ra khi nào, Why: Tại sao vấn đề đó xảy ra? ,Who: Ai sẽ tham gia để giải quyết vấn đề? How: Vấn đề đó cần giải quyết như thế nào? Với kĩ thuật này, HS xem xét được vấn đề dưới nhiều góc độ khác nhau, nhanh chóng giải quyết được vấn đề cần khám phá

3.1.3.4 Tổ chức các hoạt động Giáo dục STEM

Tổ chức các hoạt động giáo dục Stem là một hình thức HS được trải nghiệm thực

tế, vận dụng giữa kiến thức lí thuyết và kiến thức thực hành Đây là kiểu tổ chức DHKP thu hút được sự chú ý, hứng thú nhất của HS Qua đó, hiệu quả DHKP đạt được là cao nhất

Ở NVKP 12, HS được khám phá kiến thức thông qua thực hiện thí nghiệm về hoạt

động của núi lửa, trên cơ sở GV đã chuẩn bị sẵn vật liệu và hướng dẫn quy trình thực hiện Không phải chỉ nghe mà HS được tự tay làm và quan sát, được tự khám phá để tự phát hiện vấn đề

3.1.3.5 Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học

Có thể nói, CNTT là một phương tiện, một công cụ đắc lực trong đổi mới PPDH Địa lí nói chung và cho DHKP nói riêng Việc ứng dụng CNTT được thực hiện hầu như trong các tiết học thông qua việc sử dụng tivi, máy tính,điện thoại để phục vụ học tập, tìm kiếm thông tin trên mạng để làm dự

án ở nhà cũng như trên lớp, qua tổ chức các trò chơi phần khởi động hoặc luyện tập, củng cố Ngoài ra còn được sử dụng trong dạy dự án, làm video…

Ở NVKP 8, tài liệu học tập, phiếu học tập đều được tinh giản hoá bằng

mã QR, GV chuyển giao qua nhóm Facebook của lớp HS một cách nhanh chóng

Ở NVKP 9, video về vụ động đất ở Kon Tum được liên kết thuận tiện qua một đường link

3.1.3.6 Đổi mới đánh giá hoạt động khám phá của HS theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực

Hiện nay, quá trình học tập đang phát triển theo hướng phát triển năng lực cho HS Muốn các em thực sự say mê khám phá những kiến thức và cảm thấy việc học có ý nghĩa thì cần thay đổi quá trình kiểm tra, đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực Cụ thể là: Đa dạng hóa các hình thức đánh giá, tiến hành đánh giá tổng kết kết hợp với đánh giá quá trình, kết hợp đánh giá của

GV và tự đánh giá của HS

Ở NVKP 8, không chỉ đánh giá kết quả của phiếu học tập sau 2 vòng thực hiện (vòng chuyên gia và vòng mảnh ghép) mà GV đánh giá bằng cách quan sát trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ ở nhà, thảo luận và báo cáo kết quả trên lớp của HS HS và GV cùng tham gia đánh giá kết quả GV đối chiếu tiêu chí đánh giá, dựa vào phần trả lời và kết quả làm việc của HS để tổng hợp đánh giá mức độ đạt được của

HS so với mục tiêu ban đầu của bài học HS tự đánh giá sự tiến bộ bằng cách so sánh giữa

sự hiểu biết hiện tại và trước đó

Ở NVKP 12, GV đánh giá bằng cách quan sát trong suốt quá trình làm thí nghiệm, hoàn thành phiếu học tập, thảo luận của HS HS tự đánh giá sự tiến bộ của bản thân GV dựa vào tự đánh giá của HS để tổng hợp đánh giá mức độ đạt được của HS so với mục tiêu ban đầu của bài học

3.2 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC DHKP TRONG PHẦN ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN LỚP 10

Các giải pháp được trình bày theo các bước tiến hành quá trình DHKP, đầu tiên là thiết kế NVKP, sau đó tổ chức DHKP theo quy trình, từ đó rút ra được những kinh nghiệm, những biện pháp để nâng cao hiệu quả tổ chức DHKP

Tuy nhiên, khi thiết kế NVKP, GV cũng đã phải đặt nó trong một quy trình tổ chức,

dự kiến phương tiện trực quan, phương pháp dạy học và kĩ thuật dạy học sử dụng khi tổ chức DHKP

Cả 3 giải pháp có mối quan hệ tương hỗ lẫn nhau, giải pháp này ở trong giải pháp kia Ở đây, chúng tôi tách rời để thuận lợi cho quá trình nghiên cứu, phân tích

3.3 KHẢO SÁT SỰ CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA VIỆC TỔ CHỨC DẠY HỌC KHÁM PHÁ TRONG PHẦN ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN LỚP

10

3.3.1 Mục đích khảo sát

Tạo kênh tham khảo về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất, từ đó có hướng điều chỉnh phù hợp trước khi tiến hành thực nghiệm

3.3.2 Nội dung và phương pháp khảo sát

3.3.2.1 Nội dung khảo sát

- Các biện pháp đề xuất để tổ chức DHKP có thật sự cần thiết để nâng cao hiệu quả dạy học phần Địa Lí tự nhiên lớp 10?

- Các biện pháp đề xuất để tổ chức DHKP có tính khả thi để nâng cao hiệu quả dạy học phần Địa Lí tự nhiên lớp 10?

Đường Link khảo sát: https://forms.gle/3Mt5Lmk8tp6rd1e58

3.3.2.2 Phương pháp khảo sát và thang đánh giá

- Phương pháp Trao đổi bằng bảng hỏi, với thang đánh giá 04 mức (tương ứng với điểm số từ 1 đến 4): Rất cấp thiết, Cấp thiết, Ít cấp thiết, Không cấp thiết;

Rất khả thi, Khả thi, Ít khả thi, Không khả thi

Theo các nghiên cứu của khoa học sư phạm ứng dụng, các mức này được quy đổi thành các khoảng điểm như sau:

Mức không cấp thiết/ không khả thi: 1,00- 1,74 điểm

Mức ít cấp thiết/ ít khả thi: từ 1,75 đến 2,49 điểm

Mức Cấp thiết, khả thi: 2,50- 3,24 điểm

Mức Rất cấp thiết/ rất khả thi: 3,25-4,0 điểm

- Sử dụng phần mềm Exel để tính điểm trung bình

3.3.3.3 Đối tượng khảo sát

Bảng 3: Đối tượng khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp

tổ chức DHKP phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

3.3.3.4 Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của việc tổ chức dạy học khám phá trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10

❖ Sự cấp thiết của việc tổ chức dạy học khám phá trong phần Địa Lí tự nhiên lớp

- Mức độ cần thiết được xếp theo thứ bậc như sau: các biện pháp để nâng cao hiệu quả tổ chức DHKP phần Địa Lí tự nhiên lớp 10 đánh giá cao nhất (mức 1) Đề xuất quy trình tổ chức DHKP và vận dụng quy trình để tổ chức DHKP được đánh giá ở mức 2, đề xuất thiết kế các NVKP trong phần Địa Lí tự nhiên lớp 10 được đánh giá ở mức 3

❖ Tính khả thi của việc tổ chức dạy học khám phá trong phần Địa Lí tự nhiên lớp