Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận và thực trạng vai trò của giáo viên chủ nhiệm cấp THPT là cần thiết để đề xuất các giải pháp hợp lý nhằm phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh.
Để tạo ra những giờ sinh hoạt lớp sôi động, cần áp dụng các phương pháp tổ chức mới nhằm thay đổi cách giáo dục, từ đó kích thích sự hứng thú cho học sinh và ngăn chặn tình trạng nhàm chán.
- Phát huy được tính sáng tạo cũng như tài năng, năng khiếu của học sinh
- Biết được tâm tư, nguyện vọng của các em góp phần định hướng nghề nghiệp cho các em.
Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài, việc kết hợp nhiều phương pháp là rất cần thiết Với sáng kiến kinh nghiệm này, chúng tôi đã áp dụng các phương pháp cơ bản để đạt được hiệu quả tốt nhất.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: thu thập tài liệu, thông tin lí luận trên báo chí, tập san giáo dục, mạng Internet
- Phương pháp khảo sát điều tra: để tìm hiểu thực trạng và tính hiệu quả bằng việc lấy ý kiến GVCN các lớp, GV bộ môn, ý kiến HS
- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu: để xác định các số liệu liên quan đến khảo sát thực trạng dạy học
- Phương pháp phân tích, tổng hợp: để phân tích, tổng hợp, đánh giá những công trình nghiên cứu đã có liên quan đến đề tài
- Phương pháp so sánh đối chiếu: Trước và sau khi áp dụng hoạt động giáo dục
- Phương pháp quan sát: Theo dõi quá trình tham gia hoạt động, giao tiếp ứng xử của của học sinh.
Đóng góp của đề tài
- Cung cấp mô hình sinh hoạt mới phù hợp xu thế phát triển giáo dục hiện đại - THPT 2018
- Bắt kịp xu hướng đổi mới của công cuộc thay sách toàn cấp học và giáo dục mới trong nhà trường
Đặt học sinh vào vị trí trung tâm giúp phát triển phẩm chất, năng lực và giáo dục giá trị sống tích cực, đáp ứng chương trình dạy học 2018 với tiêu chí “tích cực, chủ động, sáng tạo”.
Xây dựng một hệ thống chủ đề sinh hoạt lớp phong phú và đa dạng sẽ hỗ trợ giáo viên chủ nhiệm trong việc tổ chức các giờ sinh hoạt lớp sôi nổi, vui vẻ và hào hứng Điều này giúp tránh sự buồn tẻ, nhàm chán và nặng nề, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Tạo ra một môi trường học tập tích cực giúp học sinh trải nghiệm những cảm xúc tốt đẹp, tăng cường giao lưu và kết nối giữa các em Điều này góp phần xây dựng không khí lớp học tin tưởng, thân mật và cởi mở, nơi mà các em sẵn sàng giúp đỡ và lắng nghe ý kiến của nhau, từ đó củng cố tình cảm gắn bó và sự chia sẻ giữa các học sinh.
Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài
Cơ sở lí luận của vấn đề tổ chức các HĐTN để góp phần nâng cao chất lượng tiết sinh hoạt lớp ở trường THPT
1.1.1 Khái niệm phẩm chất, năng lực và vai trò dạy học phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh trong trường THPT
Theo từ điển Tiếng Việt của Hoàng Văn Phê, phẩm chất được định nghĩa là yếu tố tạo nên giá trị của con người hoặc vật thể Nó bao gồm các yếu tố như đạo đức, hành vi ứng xử, niềm tin, tình cảm, giá trị cuộc sống và ý thức pháp luật, tất cả đều được hình thành qua quá trình giáo dục.
Theo từ điển Tiếng Việt của Hoàng Văn Phê (NXB Đà Nẵng, 1998), "năng lực" được định nghĩa là khả năng và điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên có sẵn để thực hiện một hoạt động nào đó Ngoài ra, năng lực còn được hiểu là khả năng huy động tổng hợp các kiến thức và kỹ năng nhằm thực hiện thành công một loại công việc trong một bối cảnh nhất định.
Dạy học theo định hướng phát triển năng lực tập trung vào việc tối đa hóa phẩm chất và năng lực của học sinh Mô hình này khuyến khích các hoạt động học tập độc lập, tích cực và sáng tạo, với sự tổ chức, hướng dẫn và hỗ trợ hợp lý từ giáo viên.
Phẩm chất và năng lực là hai thành phần chủ yếu cấu thành nhân cách con người, do đó, mọi chương trình giáo dục đều hướng tới mục tiêu giáo dục nhân cách Việc hình thành phẩm chất và năng lực (đức, tài) được nhấn mạnh, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế Nền giáo dục nước ta đang trong tiến trình đổi mới căn bản, không chỉ chú trọng vào việc cung cấp kiến thức và kỹ năng mà còn cần giúp người học hình thành hệ thống phẩm chất, năng lực phù hợp với yêu cầu mới Hệ thống này cần được cụ thể hóa theo sự phát triển tâm lý, sinh lý của người học, cũng như đặc điểm môn học và cấp học Sự phát triển của phẩm chất, năng lực trong quá trình giáo dục sẽ góp phần hình thành và hoàn thiện nhân cách con người.
BGD và ĐT đã triển khai chương trình GDPT tổng thể, nhằm phát triển năm phẩm chất và mười năng lực thiết yếu cho học sinh.
Sơ đồ năng lực và phẩm chất của chương trình GDPT mới cho thấy mối liên hệ rõ ràng giữa việc hình thành năng lực và phẩm chất cho học sinh Mục tiêu dạy học mà UNESCO hướng tới là “học để làm người”, nhằm phát triển học sinh thành những người “tài, đức”, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hình thành phẩm chất và năng lực trong cấu trúc chương trình GDPT 2018.
1.1.2 Vai trò của tiết sinh hoạt lớp
Công tác chủ nhiệm lớp là hoạt động quan trọng được thực hiện qua nhiều hình thức, bao gồm việc lồng ghép trong quá trình dạy học, môi trường giáo dục, các hoạt động ngoại khóa, và mối quan hệ giữa Thầy-Trò, Trò-Trò Trong bài viết này, tôi sẽ tập trung vào công tác chủ nhiệm lớp thông qua tiết sinh hoạt cuối tuần tại trường THPT.
Tiết sinh hoạt cuối tuần là thời gian để đánh giá các hoạt động và công việc của lớp trong tuần, tháng, và học kỳ Trong tiết này, giáo viên không chỉ tổng kết mà còn giáo dục học sinh về nhiều mặt, đồng thời phổ biến các nhiệm vụ và yêu cầu của nhà trường.
Tiết sinh hoạt cuối tuần đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển giao nhiệm vụ và phong trào thi đua của nhà trường đến các lớp một cách kịp thời.
Tiết sinh hoạt lớp vào cuối tuần là cơ hội để học sinh phát huy tính tự giác, tinh thần giúp đỡ lẫn nhau, cùng hợp tác, cũng như rèn luyện năng lực điều hành và tự quản.
Tiết sinh hoạt cuối tuần giúp học sinh phát triển khả năng nhận thức về hành vi, thái độ và tình cảm của bản thân Qua việc tự đánh giá và đánh giá bạn bè, các em có cơ hội nhìn nhận lại chính mình, so sánh sự tiến bộ của bản thân với người khác, từ đó nâng cao ý thức phấn đấu vươn lên.
Tiết sinh hoạt lớp không chỉ giúp học sinh phát triển tình cảm yêu thương và sự gắn bó với bạn bè, mà còn khuyến khích sự sẻ chia và thông cảm với mọi người xung quanh Qua đó, học sinh sẽ sẵn sàng gánh vác công việc chung của lớp và trường, góp phần hình thành nhân cách đúng đắn cho các em trong tương lai Đây cũng là cơ hội để giáo viên hiểu rõ hơn về học sinh, từ đó lựa chọn phương pháp giảng dạy và giáo dục phù hợp.
1.1.3 Vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp
Giáo viên chủ nhiệm không chỉ giảng dạy các môn học theo chuyên môn mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh Họ được giao nhiệm vụ quản lý lớp học, bao gồm việc tìm hiểu và hoàn thiện hồ sơ học tập của học sinh, duy trì sĩ số lớp, kiểm tra mức độ chuyên cần, xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch giáo dục, cũng như đôn đốc, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập và tu dưỡng của học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng học tập và hạnh kiểm của học sinh, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng, hội đồng sư phạm và phụ huynh Họ là người chủ đạo trong việc phối hợp với các lực lượng giáo dục, bao gồm tổ chức, đoàn thể và giáo viên bộ môn Giáo viên chủ nhiệm trực tiếp tác động đến học sinh thông qua các biện pháp giáo dục và có trách nhiệm tổ chức bộ máy tự quản của lớp, phân công nhiệm vụ cho từng cá nhân và nhóm, đồng thời thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch hàng năm, hàng tháng và hàng tuần.
GVCN đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức các phong trào thi đua và sinh hoạt tập thể lớp Với tinh thần trách nhiệm cao và sự gương mẫu, giáo viên chủ nhiệm tác động tích cực đến học sinh, giúp các em bộc lộ tâm tư, tình cảm và mong muốn cá nhân Điều này tạo ra sự cảm thông và sẻ chia giữa các thành viên trong lớp, từ đó xây dựng khối đoàn kết và nâng cao chất lượng học tập.
1.1.4 Đặc điểm học sinh THPT
Cơ sở thực tiễn của việc tổ chức các chủ đề HĐTN để góp phần nâng cao chất lượng tiết
1.2.1 Thực trạng tiết sinh hoạt lớp ở trường THPT hiện nay Để có kết luận xác đáng, tôi đã tiến hành khảo sát tìm hiểu thực trạng về giờ sinh hoạt lớp ở một số trường THPT trong huyện Thanh Chương thông qua GV
Tôi đã sử dụng trang web https://www.mentimeter.com/ để tạo câu hỏi khảo sát về thực trạng giờ sinh hoạt lớp hiện nay Sau đó, tôi gửi đường link khảo sát đến một số giáo viên chủ nhiệm và các nhóm lớp học sinh tại trường THPT lân cận trường THPT Nguyễn Sỹ Sách để thu thập ý kiến.
* Với giáo viên: Tôi tiến hành khảo sát thực trạng tiết sinh hoạt lớp ở trường
THPT hiện nay bằng câu hỏi: Là GVCN lớp, thầy cô chủ yếu tổ chức giờ sinh hoạt lớp như thế nào?
Kết quả thu được như sau:
Qua kết quả trên tôi nhận thấy:
Giờ sinh hoạt hiện tại đang trở nên khô khan và lặp đi lặp lại, với việc GVCN chưa chú trọng thay đổi phương pháp tổ chức Điều này dẫn đến việc chưa phát huy được tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh, cũng như chưa lấy học sinh làm trung tâm Do đó, nội dung và hình thức tổ chức sinh hoạt lớp cần được cải tiến để nâng cao hiệu quả giáo dục và khơi gợi sự hứng thú cho học sinh, đáp ứng yêu cầu của chương trình phổ thông mới.
* Với học sinh: Tôi tiến hành khảo sát thực trạng tiết sinh hoạt lớp ở trường
THPT hiện nay bằng câu hỏi: Bản thân em có cảm nhận gì về giờ sinh hoạt lớp hiện nay? Kết quả thu được như sau:
Qua khảo sát, tôi nhận thấy rằng GVCN cần cải tiến hình thức, nội dung và phương pháp tổ chức trong giờ sinh hoạt lớp Việc này nhằm khắc phục những hạn chế hiện tại, tạo hứng thú và không khí sôi nổi cho học sinh Đồng thời, cần đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018, tập trung vào việc phát triển phẩm chất, năng lực và khuyến khích tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh.
1.2.2 Thực trạng tổ chức các chủ đề HĐTN trong giờ sinh hoạt lớp cho học sinh THPT
Tôi tiến hành khảo sát học sinh và giáo viên để nhận được kết quả từ hai chiều, tăng tính xác thực cho đề tài
* Với học sinh tôi sử dụng mẫu phiếu sau:
PHIẾU KHẢO SÁT THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HĐTN TRONG GIỜ SINH HOẠT LỚP CHO HỌC SINH THPT
1 Theo em việc tổ chức các chủ đề HĐTN trong giờ sinh hoạt lớp có mang lại hiệu quả cao cho giờ sinh hoạt lớp hay không?
2 Ở lớp em, GVCN có thường xuyên tổ chức các chủ đề HĐTN trong giờ sinh hoạt lớp nhằm mục đích phát triển năng lực và phẩm chất, kỹ năng sống cho người học hay không?
3 Em có mong muốn GVCN tổ chức các chủ đề HĐTN trong giờ sinh hoạt lớp để phát triển năng lực, phẩm chất, kỹ năng sống của bản thân hay không?
Sau khi gửi mẫu phiếu khảo sát từ Google Form đến 100 học sinh tại các trường THPT trong huyện, tôi đã thu thập được kết quả khảo sát.
* Với giáo viên tôi sử dụng mẫu phiếu sau:
PHIẾU KHẢO SÁT THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CHỦ ĐỀ HĐTN TRONG GIỜ SINH HOẠT LỚP CHO HỌC SINH THPT
1 Thầy (Cô) có nghĩ rằng tổ chức chủ đề HĐTN sẽ giúp hình thành năng lực, phẩm chất, giá trị sống cho học sinh hay không?
2 Ở trường Thầy (Cô) đang công tác có chú trọng việc tổ chức các chủ đề
HĐTN trong giờ sinh hoạt cho học sinh hay không?
3 Trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm của mình, Thầy (Cô) có thường xuyên tổ chức các chủ đề HĐTN cho học sinh hay không?
Cũng thông qua thống kê của Google Form với 40 GV ở 3 trường THPT lân cận tham gia khảo sát, tôi thu được kết quả như sau:
Kết quả khảo sát cho thấy học sinh nhận thức rõ sự ảnh hưởng của các chủ đề HĐTN trong giờ sinh hoạt lớp đến việc hình thành phẩm chất, năng lực và giá trị sống Học sinh mong muốn GVCN tổ chức nhiều chủ đề HĐTN để nâng cao chất lượng giờ sinh hoạt lớp Tuy nhiên, hiện nay, nhiều GVCN chưa chú trọng đến nội dung này, hoặc chỉ dừng lại ở một vài hoạt động lý thuyết Chúng ta không nên lờ đi vai trò quan trọng của việc tổ chức các chủ đề HĐTN trong giờ sinh hoạt lớp.
GVCN cần chú trọng đầu tư vào hình thức và nội dung tổ chức chủ đề HĐTN trong giờ sinh hoạt cho học sinh Việc tổ chức thường xuyên sẽ giúp tâm hồn, nhân cách và năng lực của các em được bộc lộ rõ ràng hơn.
1.2.3 Những thuận lợi, khó khăn trong việc nâng cao chất lượng tiết sinh hoạt lớp ở trường THPT Nguyễn Sỹ Sách
Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách đã có 40 năm phát triển với nhiều thành tích nổi bật, nhờ sự quan tâm chỉ đạo của Ban giám hiệu và nỗ lực không ngừng của đội ngũ giáo viên Tập thể hội đồng sư phạm tại trường đông đảo, đam mê chuyên môn và nhiệt huyết trong sự nghiệp giáo dục, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi nhận được sự hỗ trợ từ đồng nghiệp trong việc hoàn thành đề tài này.
Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách tích cực phối hợp với Đoàn trường để tổ chức các hoạt động ngoại khóa và giáo dục ngoài giờ, bao gồm giáo dục bảo vệ môi trường, pháp luật, an toàn giao thông, sức khỏe sinh sản vị thành niên, phòng chống cháy nổ và đuối nước Các cuộc thi như “Tìm hiểu pháp luật”, “Thanh thiếu niên với An toàn giao thông”, thi văn nghệ, báo tường chào mừng 20/11 và 26/3, thi cắm hoa ngày 8/3, và gói bánh chưng xanh dịp Tết cổ truyền đã tạo cơ hội cho học sinh phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo, đồng thời hình thành năng lực và kỹ năng sống Những hoạt động này là sự hỗ trợ quan trọng cho việc hoàn thành đề tài giáo dục.
Ban đại diện Hội CMHS nhà trường và chi hội phụ huynh lớp luôn đồng hành cùng nhà trường và học sinh trong việc dạy học chính khóa và các hoạt động ngoại khóa Hàng tháng, đại diện hội phụ huynh tham gia sinh hoạt lớp để nắm bắt tình hình, động viên và khen thưởng học sinh, đồng thời phối hợp với GVCN để phổ biến thông tin đến phụ huynh.
Lớp chủ nhiệm của tôi có nhiều học sinh thân thiện và luôn khao khát thay đổi bản thân Một số học sinh năng động đã hỗ trợ tôi trong việc lan tỏa tinh thần tích cực đến các bạn trong lớp và cả những người ngoài lớp.
Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách, tọa lạc tại vùng nông thôn khô cằn và xa trung tâm huyện Thanh Chương, đang đối mặt với nhiều thách thức về cơ sở vật chất Điều này dẫn đến việc trang thiết bị chưa đủ để tổ chức các hoạt động trải nghiệm và việc mời các lực lượng bên ngoài tham gia vào các hoạt động ngoại khóa cũng gặp khó khăn.
Trong thời đại công nghệ thông tin phát triển nhanh chóng, hầu hết học sinh cấp THPT đều sở hữu điện thoại thông minh và bị cuốn hút bởi nhiều trò chơi điện tử hấp dẫn trên mạng Một bộ phận học sinh chỉ tập trung vào mạng xã hội, chơi game online và sống ảo trong thế giới ảo, dẫn đến việc họ không muốn tham gia các hoạt động tập thể trong cuộc sống thực Điều này đã gây ra khó khăn cho việc tổ chức hoạt động giáo dục và rèn luyện của giáo viên chủ nhiệm.
Tổ chức các chủ đề HĐTN để góp phần nâng cao chất lượng tiết sinh hoạt lớp ở trường THPT Nguyễn Sỹ Sách
Quy trình tổ chức các chủ đề HĐTN trong giờ sinh hoạt lớp
Sau nhiều năm giảng dạy và làm công tác chủ nhiệm tại trường THPT Nguyễn Sỹ Sách, tôi hiểu rõ môi trường giáo dục và đối tượng học sinh, phụ huynh ở Thanh Dương Tôi luôn mong muốn mang lại điều tốt đẹp nhất cho học sinh nơi đây Ngoài việc truyền dạy kiến thức bộ môn, với vai trò chủ nhiệm, tôi hướng đến việc giúp các em phát triển toàn diện về năng lực và phẩm chất, để trở thành những công dân ưu tú, có ích cho xã hội và đất nước.
Dựa trên thực trạng sinh hoạt cuối tuần tại trường THPT, tôi đã nảy ra ý tưởng tổ chức các chủ đề hoạt động trải nghiệm (HĐTN) phù hợp với đối tượng học sinh, cơ sở vật chất của nhà trường, cũng như điều kiện kinh tế khó khăn của gia đình học sinh trong lớp.
Trong bối cảnh điều kiện giao thông khó khăn tại khu vực này, tôi đã nghĩ đến việc tận dụng thời gian sinh hoạt lớp vào cuối tuần để tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho học sinh Ý tưởng này đã được tôi mạnh dạn triển khai trong năm học 2021-2022.
Vào năm 2023, trong các tiết sinh hoạt của lớp 11C6 và 12C6 mà tôi làm chủ nhiệm, giờ sinh hoạt đã trở nên sôi nổi và hào hứng Học sinh rất thích thú và nhiệt tình tham gia, thậm chí các em còn mong chờ đến tiết sinh hoạt lớp.
Trong 45 phút sinh hoạt lớp, tôi tổ chức các chủ đề hoạt động trải nghiệm nhằm giúp học sinh giảm căng thẳng sau một tuần học tập Qua đó, giáo viên chủ nhiệm có cơ hội nắm bắt năng khiếu của từng em, từ đó phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và rèn luyện kỹ năng sống cho các em.
Dựa vào tình hình thực tế và hoàn cảnh gia đình của từng học sinh, cùng với yêu cầu nhiệm vụ năm học từ tổ chuyên môn và nhà trường, GVCN lớp xây dựng kế hoạch chủ nhiệm cho cả năm học Từ đó, kế hoạch này sẽ được cụ thể hóa thành các kế hoạch học kỳ, tháng và từng tuần.
Khi lập kế hoạch chủ nhiệm, cần lưu ý một số điểm sau:
Để nâng cao hiệu quả giảng dạy, cần tìm hiểu kỹ từng đối tượng học sinh trong lớp, bao gồm trình độ nhận thức, sức khỏe, hạnh kiểm, học lực, các mối quan hệ, cũng như hoàn cảnh cá nhân và gia đình của các em.
- Hình thức và nội dung kế hoạch cần phù hợp với lứa tuổi
Kế hoạch cần lựa chọn các biện pháp và phương pháp đa dạng, phong phú, đồng thời tiết kiệm chi phí để phù hợp với từng đối tượng học sinh.
Tránh đưa ra những chủ đề hoạt động ngoại khóa không phù hợp hoặc quá sức với lứa tuổi của học sinh, vì điều này có thể dẫn đến hiệu quả ngược lại Nếu không, giáo viên chủ nhiệm sẽ gặp nhiều khó khăn và có thể thất bại trong việc tổ chức hoạt động.
Dựa trên đặc điểm tình hình lớp học và tâm sinh lý của học sinh, tôi đã xây dựng các chủ đề hoạt động ngoại khóa phù hợp cho giờ sinh hoạt lớp Các chủ đề này có hình thức tổ chức đơn giản, dễ thực hiện và không tốn kém, với nội dung gần gũi, thiết thực, phù hợp với tâm lý lứa tuổi và có tính giáo dục cao Tôi đã phát triển 13 chủ đề sinh hoạt lớp, và mỗi tháng, giáo viên chủ nhiệm sẽ chọn một hoặc hai chủ đề phù hợp để tổ chức hoạt động Những chủ đề này được thực hiện trong lớp hoặc ngoài lớp nhằm phát triển phẩm chất, năng lực, cũng như hình thành kỹ năng ứng xử và kỹ năng sống cho học sinh.
Cụ thể có các chủ đề sau:
TT Chủ đề Hình thức Mục tiêu Địa điểm
1 - Trò chơi “Chiếc hộp mơ ước, mong muốn, hi vọng”
- Trò chơi “lắng nghe để thấu hiểu”
- Trò chơi - Tạo không khí thoải mái, vui vẻ, hào hứng
- Thấu hiểu được tâm tư, suy nghĩ, ước nguyện của
2 - Chủ đề “Thầy cô trong mắt em”
- Chủ đề “Xây dựng tình bạn đẹp”
- Chủ đề “Văn hóa khi tham gia giao thông”
- Chủ đề “Nét đẹp văn hóa của lời chào”
- Thảo luận theo chủ đề
- Giáo dục giá trị sống tích cực cho HS: Trách nhiệm, hợp tác, đoàn kết, yêu thương
Yêu nước, nhân ái, trung thực, chăm chỉ, trách nhiệm
- Phát triển năng lực: làm việc nhóm, hợp tác, tự chủ, giao tiếp, ngôn ngữ, công nghệ
3 - Chủ đề “Xem phim tư liệu lịch sử”
- Chủ đề “Xem phim Quà tặng cuộc sống, việc tử tế…
- Chủ đề “Xem video giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản vị thành niên”
- Xem phim - Giáo dục giá trị sống tích cực: đoàn kết, yêu thương, sẻ chia, cảm thông …
- Phát triển phẩm chất: yêu nước, nhân ái, trách nhiệm
- Phát triển năng lực: làm việc nhóm, hợp tác, tự chủ, giao tiếp, ngôn ngữ, công nghệ
- Chủ đề: Hoạt động tình nguyện “Công trình xanh”
- Giáo dục giá trị sống: tiết kiệm, chia sẻ, cảm thông, yêu thương, trách nhiệm
- Phát triển phẩm chất: nhân ái, trách nhiệm
- Phát triển năng lực: chủ động, sáng tạo, hợp tác
5 - Chủ đề: Hướng nghiệp “Hiểu ngành, hiểu nghề và xu hướng nghề nghiệp trong tương lai”
- Chủ đề: Hướng nghiệp “Truy tìm ước mơ và thấu hiểu bản thân”
- Biết tự tìm hiểu và chia sẻ những hiểu biết về ngành nghề
- Phát triển phẩm chất: chăm chỉ, trách nhiệm, biết lắng nghe
- Hình thành kĩ năng tìm kiếm, xử lí thông tin; kĩ năng lắng nghe, kĩ năng thuyết trình, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tự nhận thức…
2.1.3 Xây dựng quy trình tổ chức các chủ đề HĐTN
Bước 1: Lựa chọn chủ đề HĐTN, xác định rõ mục tiêu giáo dục qua chủ đề
Khi lựa chọn chủ đề hoạt động ngoại khóa (HĐTN), cần dựa vào nhu cầu nhận thức và đặc điểm của học sinh, cũng như điều kiện thực tế của nhà trường Việc xác định chủ đề rõ ràng sẽ giúp định hướng tâm lý và kích thích sự tích cực, sẵn sàng của học sinh ngay từ đầu.
+ Mỗi chủ đề HĐTN được lựa chọn cần xác định rõ mục tiêu cần đạt về năng lực, phẩm chất
Bước 2: Chuẩn bị nội dung chủ đề (lên kế hoạch cho chủ đề)
Khi lên kế hoạch chủ đề HĐTN cần chú ý chuẩn bị những nội dung sau:
+ Phận công nhiệm vụ cụ thể cho từng cá nhân, tổ, nhóm, ban cán sự lớp trong việc chuẩn bị các nội dung của chủ đề HĐTN
+ Dự kiến thời lượng, địa điểm, hình thức, phương pháp thực hiện, các phương tiện hỗ trợ (Máy chiếu, loa, mic, bảng phụ,…), sắp xếp bàn ghế hợp lý…
+ Dự kiến cần sự hỗ trợ từ các lực lượng khác của Nhà trường, GV bộ môn, BCH Đoàn…
+ Dự kiến nguồn tài liệu, học liệu tham khảo
Bước 3: Thực hiện chủ đề
GVCN là người hướng dẫn và cố vấn cho học sinh, đồng thời đại diện tham dự các hoạt động trong tiết chủ đề HĐTN, trao quyền cho học sinh điều khiển các hoạt động này.
+ Trình tự các hoạt động phải có kịch bản rõ ràng
Trong quá trình thực hiện, GVCN đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ học sinh, bao gồm việc giúp các em rút ra kết luận thống nhất từ các vấn đề thảo luận, cũng như nhận xét và đánh giá sản phẩm của nhóm.
Bước 4: Tổng kết, đánh giá chủ đề
Quá trình đánh giá kết quả hoạt động trải nghiệm của học sinh và giáo viên cần tập trung vào các mục tiêu như giáo dục đạo đức, rèn luyện kỹ năng, và phát triển năng lực cũng như phẩm chất của học sinh Sau khi kết thúc hoạt động trải nghiệm, việc thu thập thông tin phản hồi là rất quan trọng để rút ra kinh nghiệm và điều chỉnh cho các hoạt động tiếp theo.
Bước 5: Hoạt động nối tiếp
Hướng dẫn chuẩn bị cho các chủ đề HĐTN tiếp theo và nộp bài thu hoạch cá nhân, đồng thời ký cam kết thực hiện nội dung các chủ đề HĐTN đã tham gia là rất quan trọng.
2.2 Các chủ đề HĐTN đã được tổ chức để góp phần nâng cao chất lượng giờ sinh hoạt lớp ở trường THPT Nguyễn Sỹ Sách
2.2.1 Tổ chức các chủ đề HĐTN trong giờ sinh hoạt lớp bằng “trò chơi” để tạo không khí sôi nổi, vui vẻ, hào hứng cho HS
2.2.1.1 Lí do chọn các chủ đề HĐTN bằng “trò chơi”
