NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1.1 Các văn bản chỉ đạo
Nghị quyết số 29-NQ/TW, ban hành ngày 4/11/2013, đề cập đến việc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong bối cảnh kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Nghị quyết này đã được thông qua tại Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI).
- Quyết định số 749/QĐ- TTg “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm
2025, định hướng đến năm 2030” do Thủ tướng Chính Phủ phê duyệt ngày 03/6/2020
Công Văn 2718/SGD&ĐT-VP, được ban hành vào ngày 07/12/2022, đề cập đến việc báo cáo sử dụng hình thức dịch vụ giáo dục thanh toán không dùng tiền mặt của Sở GD&ĐT Nghệ An.
1.2 Các khái niệm về giáo dục kĩ năng toàn diện
Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là quá trình cải cách sâu rộng, tập trung vào những vấn đề cốt lõi và cấp thiết Điều này bao gồm việc thay đổi từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách và các điều kiện cần thiết để thực hiện Sự đổi mới này không chỉ diễn ra trong lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước mà còn ảnh hưởng đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục, cũng như sự tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học, áp dụng cho tất cả các bậc học và ngành học.
Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa và phát huy thành tựu, đồng thời phát triển nhân tố mới và tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế Đổi mới giáo dục phải đảm bảo tính hệ thống, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng đối tượng và cấp học, với các giải pháp đồng bộ, khả thi và có trọng tâm Phát triển giáo dục và đào tạo không chỉ nâng cao dân trí mà còn đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài, chuyển từ việc trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn, và giáo dục nhà trường cần kết hợp chặt chẽ với giáo dục gia đình và xã hội.
Phát triển giáo dục và đào tạo cần liên kết chặt chẽ với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời phải phù hợp với tiến bộ khoa học và công nghệ Cần chuyển đổi từ việc chú trọng số lượng sang tập trung vào chất lượng và hiệu quả, đồng thời vẫn đảm bảo đáp ứng yêu cầu về số lượng.
CƠ SỞ KHOA HỌC
Cơ sở lý luận
1.1 Các văn bản chỉ đạo
Nghị quyết số 29-NQ/TW, ban hành ngày 4/11/2013, đề cập đến việc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong bối cảnh kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Nghị quyết này đã được thông qua tại Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI).
- Quyết định số 749/QĐ- TTg “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm
2025, định hướng đến năm 2030” do Thủ tướng Chính Phủ phê duyệt ngày 03/6/2020
Công Văn 2718/SGD&ĐT-VP, được ban hành vào ngày 07/12/2022, đề cập đến việc báo cáo sử dụng hình thức dịch vụ giáo dục thanh toán không dùng tiền mặt của Sở GD&ĐT Nghệ An.
1.2 Các khái niệm về giáo dục kĩ năng toàn diện
Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là quá trình cải cách sâu rộng, tập trung vào những vấn đề cốt lõi và cấp thiết Điều này bao gồm việc thay đổi từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách và các điều kiện thực hiện Sự đổi mới này không chỉ diễn ra trong lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước mà còn ảnh hưởng đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục, cũng như sự tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học Quá trình này cần được thực hiện ở tất cả các bậc học và ngành học.
Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa và phát huy những thành tựu đã đạt được, đồng thời phát triển các nhân tố mới và tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế Đổi mới giáo dục phải đảm bảo tính hệ thống và tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng đối tượng và cấp học, với các giải pháp đồng bộ, khả thi và có trọng tâm Mục tiêu phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài, chuyển từ việc chỉ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn, và giáo dục nhà trường cần kết hợp chặt chẽ với giáo dục gia đình và xã hội.
Phát triển giáo dục và đào tạo cần liên kết chặt chẽ với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời phải phù hợp với tiến bộ khoa học và công nghệ Cần chuyển đổi từ việc chú trọng số lượng sang tập trung vào chất lượng và hiệu quả, trong khi vẫn đảm bảo đáp ứng yêu cầu về số lượng.
Đổi mới hệ thống giáo dục theo hướng mở và linh hoạt, tạo sự liên thông giữa các bậc học và trình độ, cũng như giữa các phương thức giáo dục và đào tạo Cần chuẩn hóa và hiện đại hóa giáo dục và đào tạo để đáp ứng nhu cầu phát triển.
Chủ động phát huy mặt tích cực và hạn chế mặt tiêu cực của cơ chế thị trường là cần thiết để bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển giáo dục và đào tạo Cần phát triển hài hòa giữa giáo dục công lập và ngoài công lập, cũng như giữa các vùng miền Đặc biệt, ưu tiên đầu tư cho giáo dục và đào tạo ở các vùng đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa và các đối tượng chính sách Đồng thời, thực hiện dân chủ hóa và xã hội hóa trong giáo dục và đào tạo.
Chủ động và tích cực hội nhập quốc tế là yếu tố then chốt để phát triển giáo dục và đào tạo Đồng thời, giáo dục và đào tạo cần phải đáp ứng các yêu cầu hội nhập quốc tế nhằm thúc đẩy sự phát triển của đất nước.
(trích nguồn internet từ Báo Điện Tử Đảng Cộng Sản Việt Nam)
1.3 Các khái niệm về chuyển đổi số thiết bị công nghệ số và số hóa
- Khái niệm về số hoá
Số hóa là quá trình chuyển đổi thông tin từ giấy và các quy trình thủ công sang định dạng kỹ thuật số, trong đó thông tin được tổ chức thành các bit và byte Ví dụ, điều này có thể bao gồm việc quét một bức ảnh hoặc chuyển đổi một báo cáo giấy thành PDF Dữ liệu không bị thay đổi, mà chỉ được mã hóa theo định dạng kỹ thuật số.
Số hóa đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý, lưu trữ và truyền dữ liệu, vì nó cho phép thông tin ở mọi định dạng được thực hiện với hiệu quả cao Dữ liệu vật lý (analog) thường ổn định hơn, nhưng dữ liệu số dễ dàng chia sẻ và truy cập hơn Theo lý thuyết, dữ liệu số có thể được truyền đi vô thời hạn mà không bị mất mát, miễn là được chuyển sang các định dạng mới và ổn định.
Số hóa trong tổ chức mang lại lợi thế trong việc thực hiện công việc nhanh hơn, tốt hơn và tiết kiệm chi phí Khi dữ liệu được số hóa, nó có thể tự động hóa quy trình và cải thiện khả năng truy cập, tuy nhiên, số hóa không nhằm tối ưu hóa quy trình hay dữ liệu Điều này dẫn đến lợi nhuận cao hơn và nhiều cơ hội tạo ra giá trị.
(trích nguồn internet từ Vnexpress.net)
- Khái niệm về chuyển đổi số
Chuyển đổi số là quá trình toàn diện, ảnh hưởng đến cách sống, làm việc và sản xuất của cá nhân và tổ chức thông qua việc áp dụng công nghệ số.
(trích nguồn internet từ https//www.danang.gov.vn)
Cơ sở thực tiễn
2.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Công tác chủ nhiệm và vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong việc chăm sóc và giáo dục học sinh đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà giáo dục và tâm lý sư phạm Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra nội dung và tầm quan trọng của công tác này, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh THPT.
Mặc dù nhiều bài viết và nghiên cứu đã được thực hiện, nhưng chúng thường chỉ mang tính khái lược và hàn lâm, chưa đi sâu vào thực tiễn của từng trường và địa phương Đặc biệt, huyện Thanh Chương với bảy trường THPT và một trung tâm Giáo Dục Thường Xuyên (GDTX) là khu vực miền núi, đối mặt với nhiều khó khăn và đặc thù riêng Mặc dù đã có nhiều giải pháp được đề xuất, nhưng chúng vẫn chưa thực sự phù hợp với thực tiễn tại địa phương.
Trong quá trình làm công tác chủ nhiệm, chúng tôi nhận thấy sự cần thiết phải cụ thể hóa nội dung phối hợp giáo dục và chăm sóc học sinh Qua đó, chúng tôi đề xuất các giải pháp cơ bản và mô hình mới phù hợp với giai đoạn hiện nay.
2.2 Thực trạng về đạo đức và lối sống học sinh hiện nay
Tình hình an ninh trật tự xã hội và an ninh trường học tại huyện Thanh Chương đang diễn biến phức tạp, với hiện tượng học sinh bỏ học và sa đà vào quán chơi game online ngày càng phổ biến Một số học sinh vi phạm đạo đức, gây gổ, xúc phạm giáo viên và thậm chí gây thương tích cho họ Gần đây, việc học sinh mang hung khí đến trường cũng gia tăng, dẫn đến hành xử bạo lực như giang hồ khi giải quyết mâu thuẫn Điều này khiến phụ huynh lo lắng về sự an toàn của con em mình Đặc biệt, hiện tượng nữ học sinh đánh nhau có tổ chức và liên kết với thanh niên bỏ học cũng đang gia tăng, làm phức tạp thêm tình hình an ninh trường học Học sinh cá biệt thường tụ tập ở các quán gần trường, kết hợp với học sinh từ các trường khác để gây rối hoặc trộm cắp, khiến nhà trường gặp khó khăn trong việc quản lý Sự xâm nhập của tệ nạn xã hội vào môi trường học đường ngày càng sâu sắc, với nhiều học sinh tham gia đánh lô đề và tài xỉu qua mạng Internet.
Sự gia tăng của các vấn đề xã hội như trộm cắp, xin đểu và chấn lột đang trở thành mối lo ngại lớn Đặc biệt, hiện nay, ma túy cũng đã xâm nhập vào môi trường học đường, tạo ra những thách thức nghiêm trọng cho học sinh và xã hội.
Việc vi phạm của học sinh đặt ra yêu cầu cấp thiết trong công tác giáo dục nề nếp Tuy nhiên, cách thức giáo dục lại là một vấn đề cần được xem xét kỹ lưỡng Nhiều giáo viên và phụ huynh thường quá nóng vội, mong muốn thấy sự thay đổi ngay lập tức ở con em mình Khi phát hiện học sinh vi phạm, họ thường sử dụng biện pháp trừng phạt thân thể và xúc phạm, điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý và sức khỏe tinh thần của học sinh, và đây là một vấn đề đáng báo động.
2.3 Việc giáo dục học sinh của giáo viên chủ nhiệm trong thời gian vừa qua
Gần đây, một số giáo viên chủ nhiệm đã mắc sai lầm trong việc giáo dục học sinh, đặc biệt là trong việc phối hợp với gia đình và các tổ chức xã hội Việc xử lý học sinh vi phạm thường thiếu khoa học, dẫn đến những phản ứng nóng vội từ phụ huynh, trong khi họ cũng gặp khó khăn trong phương pháp giáo dục, đôi khi áp dụng hình thức trừng phạt không phù hợp Điều này đã dẫn đến tình trạng học sinh trở nên ngỗ nghịch, thậm chí có trường hợp tự tử Mặc dù các cơ quan giáo dục đã có những biện pháp xử lý nghiêm khắc, nhưng các hiện tượng vi phạm vẫn tiếp diễn, gây bức xúc trong dư luận Tuy nhiên, nhiều giáo viên vẫn là tấm gương sáng, biết lắng nghe và hỗ trợ học sinh trong những lúc khó khăn, đồng thời xử lý tình huống một cách tinh tế và có trách nhiệm.
Việc kết hợp giáo dục và chăm sóc cho học sinh khi các em mắc lỗi đòi hỏi những phương pháp giáo dục đặc biệt và sáng tạo, xuất phát từ tình cảm và tâm huyết của người thầy Nhiều học sinh từng là những học trò cá biệt đã trưởng thành và trở thành công dân có ích cho xã hội.
Học sinh THPT đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ về thể chất và tinh thần, chuyển tiếp từ trẻ em sang người lớn Tính hiếu động và cảm tính của các em thường dẫn đến sự thiếu tập trung trong học tập, bướng bỉnh và ham chơi Do đó, việc mắc lỗi là điều dễ hiểu Việc xử lý học sinh khi mắc lỗi hiện đang là mối quan tâm lớn của gia đình, nhà trường và xã hội.
2.4 Một số khó khăn trong việc thay đổi nhận thức của giáo viên và phụ huynh
- Một bộ phận chịu ảnh hưởng của tư tưởng phong kiến
Tư tưởng Nho giáo phong kiến đã có ảnh hưởng sâu sắc trong suốt hàng nghìn năm, đặc biệt thể hiện qua sự phân biệt đối xử giữa nam và nữ, cùng với tư tưởng “Quân - Sư”.
Quan niệm "thầy trên hàng cả bố mẹ" đã ăn sâu vào tâm trí nhiều thế hệ, khiến trẻ em phải phục tùng người lớn mà không dám cãi lại, dù đúng hay sai Nhiều phụ huynh vẫn ủng hộ việc thầy giáo đánh học trò khi chúng hư hỏng, với lý do "thương cho roi cho vọt" Thậm chí, một số học sinh khi trưởng thành vẫn tin rằng nhờ vào sự răn dạy của thầy cô và cha mẹ, họ mới có thể trưởng thành.
- Thiếu hiểu biết về tâm lý học sinh
Mỗi học sinh từ tiểu học đến trung học cơ sở và trung học phổ thông đều trải qua các giai đoạn phát triển tâm sinh lý khác nhau Đặc biệt, giai đoạn trung học phổ thông là thời kỳ chuyển tiếp quan trọng giữa trẻ em và người lớn, ảnh hưởng sâu sắc đến thái độ và hành vi của học sinh.
Tuổi THPT là giai đoạn các em phát triển mạnh mẽ về thể chất và tinh thần, với khát khao thể hiện bản thân và mong muốn được tôn trọng Các em không muốn người lớn can thiệp vào đời sống riêng tư và thường dễ xúc động khi bị xử phạt không hợp lý Thiếu hiểu biết về tâm lý học sinh có thể dẫn đến những hành động sai lầm từ giáo viên đối với học sinh vi phạm, gây ra những hậu quả nghiêm trọng như hành vi thiếu kiểm soát hoặc thậm chí là tự tử.
- Thiếu quan tâm và nhận thức sai từ gia đình
Trẻ em lớn lên trong hoàn cảnh thiếu thốn tình yêu và sự chăm sóc từ gia đình, như khi bố mẹ ly hôn hoặc gửi con cho ông bà, thường dễ bị tổn thương và xâm hại Những học sinh này có thể biểu hiện những dấu hiệu bất thường do thiếu sự che chở và quan tâm từ gia đình.
Nhiều gia đình khá giả thường thiếu quan tâm đến con cái do cha mẹ bận rộn với công việc Khi trẻ vi phạm, thay vì giải thích và phối hợp giáo dục, bố mẹ thường có phản ứng tiêu cực như chửi mắng và đánh đập.
- Thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và GVCN thiếu sự lắng nghe tâm sự của con em
Qua sự việc đau lòng xảy ra tại trường Chuyên Đại học Vinh gần đây nhất,
VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI CÔNG TÁC PHỐI HỢP GIỮA NHÀ TRƯỜNG, GIA ĐÌNH VÀ XÃ HỘI TRONG VIỆC CHĂM SÓC, GIÁO DỤC HỌC SINH
Tìm hiểu, nghiên cứu đối tượng học sinh trong lớp chủ nhiệm
Dựa trên đánh giá của giáo viên trung học cơ sở và kết quả học tập của học sinh trong những năm học THCS, cơ sở dữ liệu này sẽ hỗ trợ cho chương trình giáo dục tiếp theo ở bậc THPT Việc xây dựng cơ sở dữ liệu từ THCS đóng vai trò quan trọng trong việc xác định đối tượng giáo dục.
Nghiên cứu kỹ học bạ THCS của từng học sinh nhằm đánh giá năng lực học tập, kết quả rèn luyện, năng khiếu và năng lực đặc biệt Tập trung vào việc phân tích kết quả các môn học để có cái nhìn tổng quan về sự phát triển của từng em.
Để nắm bắt môn học sở trường hoặc cải thiện môn học yếu kém, cần tập trung vào nhận xét và đánh giá của giáo viên chủ nhiệm cùng với kết quả học tập hàng năm Việc so sánh và đối chiếu sự tiến bộ của học sinh qua từng năm học sẽ giúp xác định rõ những lĩnh vực cần cải thiện.
- Nghiên cứu sơ yếu lí lịch
Sơ yếu lý lịch là một nguồn thông tin quan trọng, giúp chúng ta nắm bắt được tính cách, năng lực, hoàn cảnh, sở thích và sở trường của từng học sinh.
Nghiên cứu hoàn cảnh gia đình của học sinh là cần thiết để hiểu rõ mức sống và tình hình kinh tế của từng em Thông tin về nghề nghiệp của bố mẹ và các anh chị em cũng rất quan trọng Dựa trên những dữ liệu này, giáo viên có thể đưa ra những đánh giá và phương pháp giáo dục phù hợp hơn.
+ Đặc điểm vùng miền sinh sống
Vùng miền sinh sống của học sinh có ảnh hưởng đáng kể đến tính cách và thói quen của họ Phong tục tập quán và thói quen sinh hoạt của từng vùng miền góp phần hình thành đặc điểm cá nhân Giáo viên có thể dựa vào những yếu tố này để đánh giá, theo dõi và giáo dục học sinh một cách hiệu quả hơn.
Hình 2: Mẫu khai lý lí lịch học sinh 1.3 Kết quả
Nhóm nghiên cứu đã hoàn thành công tác nghiên cứu và phân tích hồ sơ, từ đó thu được những kết quả ban đầu quan trọng để phục vụ cho việc phân loại và giáo dục học sinh trong tương lai.
2 Quan sát học sinh thông qua các hoạt động giáo dục
Dựa trên các hoạt động giáo dục như trải nghiệm, sinh hoạt lớp, hoạt động ngoài trời và các hoạt động chuyên môn, chúng ta có thể phát hiện những khả năng đặc biệt của học sinh.
12 những biểu hiện khác thường của từng học sinh nhằm phục vụ chăm sóc, giáo dục có hiệu quả
Giáo viên tham gia cùng học sinh trong các hoạt động giáo dục như câu lạc bộ, trải nghiệm, sinh hoạt lớp, thể dục thể thao và chuyên đề Họ ghi chép chi tiết về sự thể hiện của học sinh trong các hoạt động này, từ đó phân tích để phát hiện tài năng, năng khiếu đặc biệt và các biểu hiện khác thường Dựa trên những ghi chép này, giáo viên chủ nhiệm xây dựng kế hoạch phát triển khả năng và khai thác năng khiếu của học sinh, giúp các em hoàn thiện để phục vụ cuộc sống tương lai Đồng thời, giáo viên cũng có thể nhận diện học sinh có dấu hiệu không bình thường như không hòa đồng, trầm cảm, tự kỷ hoặc tăng động, để kịp thời chăm sóc và giáo dục.
Nhóm nghiên cứu đã thu thập và phân tích dữ liệu từ các hoạt động, ghi chép để phát hiện những tài năng đặc biệt, bao gồm năng lực tổ chức hoạt động xã hội, tài năng văn nghệ, thể thao và tiếng Anh Đặc biệt, nhóm cũng kịp thời nhận diện một số em có biểu hiện tâm lý không bình thường.
Hình 3: Cùng trải nghiệm với các em học sinh tại khu Di tích Lịch sử Lam Kinh
Hình 4: Chương trình tiếp sức mùa thi năm học 2022 của lớp B
3 Tiếp xúc trực tiếp, trò chuyện, trao đổi với học sinh và gia đình
Tiếp xúc và trò chuyện với học sinh giúp hiểu rõ hơn về tính cách, suy nghĩ và ước mơ của các em Điều này không chỉ tạo sự thông cảm mà còn giúp chia sẻ với những hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt là những trường hợp nhạy cảm và dễ bị tổn thương.
Gặp gỡ và trao đổi với phụ huynh là cách hiệu quả để hiểu rõ hơn về hoàn cảnh gia đình và chia sẻ những khó khăn trong việc chăm sóc, giáo dục con em Đặc biệt, cần chú trọng đến việc vận động phụ huynh hợp tác với giáo viên chủ nhiệm và nhà trường trong công tác giáo dục con cái.
Nhóm nghiên cứu đã gặp gỡ từng nhóm học sinh để thực hiện các hoạt động như tổ chức trò chơi và kể chuyện, nhằm tạo cơ hội cho học sinh chia sẻ hoài bão và ước mơ của mình trong một không gian tư vấn tâm lý Qua đó, mối quan hệ gần gũi và sự tin tưởng giữa thầy và trò được xây dựng, giúp học sinh mạnh dạn chia sẻ những khó khăn và vướng mắc khi cần.
Hình 5: Nhóm nghiên cứu tiếp xúc với các em học sinh nhóm khá giỏi
- Đối với cha mẹ học sinh:
GVCN tổ chức các buổi gặp gỡ với phụ huynh sau hội nghị Hội cha mẹ học sinh đầu mỗi kỳ học, nhằm trao đổi về những trường hợp đặc biệt hoặc các tình huống nhạy cảm liên quan đến con em của họ.
GVCN cần tương tác trực tiếp với gia đình để hiểu rõ hoàn cảnh của từng học sinh, đồng thời lắng nghe ý kiến và chia sẻ của phụ huynh về con em họ cũng như về nhà trường.
+ GVCN cần gặp gỡ, trao đổi riêng với cha mẹ học sinh đối với các trường
14 hợp chậm tiến, thường xuyên vi phạm nội quy
+ Trao đổi về phương pháp phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong việc chăm sóc, giáo dục học sinh
Xây dựng kế hoạch giáo dục
1 Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp
1.1 Mục đích Đội ngũ cán bộ lớp là lực lượng giúp việc cực kì cần thiết giúp GVCN trong mọi hoạt động của tập thể lớp, có một đội ngũ cán bộ lớp giỏi, tích cực thì sự thành công của công tác chủ nhiệm dễ dàng đạt được những mục tiêu đặt ra Nhờ đội ngũ cán bộ lớp để cùng GVCN thực hiện các kế hoạch nhà tường, GVCN và tập thể lớp đã đặt mục tiêu cho năm học
- Lựa chọn ban cán sự
Lựa chọn ban cán sự lớp là bước quan trọng quyết định thành công của giáo viên chủ nhiệm Do đó, giáo viên cần dành nhiều thời gian và áp dụng nhiều phương pháp trong giai đoạn này Chúng tôi thực hiện quy trình như sau:
+ Đề ra tiêu chuẩn lựa chọn ban cán sự
+ Nghiên cứu các hồ sơ liên quan đến học sinh
+ Tìm hiểu nắm bắt học sinh thông qua (bản viết tay) giới thiệu thông tin cá nhân
+ Quan sát trực tiếp thông qua các hoạt động lao động và trải nghiệm cho học sinh của lớp
+ Đa dạng hóa hình thức các tiết sinh hoạt lớp
+ Tạo tình huống thử nghiệm
+ Thứ nhất: giáo viên chủ nhiệm tự lựa chọn một đội ngũ cán bộ lớp trên cơ sở của việc tìm hiểu và quan sát
+ Thứ hai: tập thể lớp tự lựa chọn, bầu ra đội ngũ cán bộ lớp thông qua hình thức bỏ phiếu kín tại phiên Đại hội lớp - chi đoàn
Giáo viên chủ nhiệm nên đưa ra định hướng cụ thể để lớp có thể lựa chọn thông qua hình thức bỏ phiếu kín trong Đại hội lớp, từ đó biến ý định thành quyết định dân chủ của tập thể học sinh.
Hình 6: Đại hội chi đoàn 12B năm học 2022-2023
Lựa chọn đúng người và công việc giao cho học sinh là rất quan trọng Giáo viên chủ nhiệm cần cân nhắc kỹ lưỡng để bố trí chức danh phù hợp với khả năng của từng học sinh Việc theo dõi và quan sát khả năng của học sinh sẽ giúp phát huy ưu điểm của từng em, đảm bảo sự phù hợp giữa khả năng và công việc được giao.
Bí thư Chi đoàn cần phải là người tích cực tham gia vào các hoạt động và phong trào do chi đoàn và Đoàn cấp trên tổ chức, đồng thời phải có uy tín trong cộng đồng đoàn viên thanh niên Đặc biệt, ưu tiên những học sinh có năng khiếu trong lĩnh vực văn nghệ và thể thao.
Lớp trưởng cần có năng lực lãnh đạo và khả năng chỉ đạo tập thể, đồng thời phải có khả năng bao quát công việc của lớp Việc lựa chọn lớp trưởng nên ưu tiên cho học sinh có học lực tốt và được tín nhiệm bởi đa số thành viên trong lớp.
+ Đối với lớp phó: Chọn học sinh có năng lực mà lĩnh vực mình phụ trách và dự kiến bố trí
- Xây dựng quy chế làm việc
Sau khi hoàn thành việc bố trí chức danh, giáo viên chủ nhiệm cần xây dựng quy chế làm việc cụ thể Trong kế hoạch đại hội lớp, giáo viên giao nhiệm vụ cho ban cán sự để các em hiểu rõ trách nhiệm trong việc thay thế giáo viên chủ nhiệm và điều hành hoạt động lớp.
+ Nhiệm vụ và quyền hạn
Chúng tôi đã lựa chọn đội ngũ cán bộ lớp có năng lực và phẩm chất lãnh đạo, sẵn sàng hỗ trợ GVCN trong việc thực hiện các hoạt động của tập thể lớp và phối hợp với các tổ chức cũng như các hoạt động của nhà trường.
2 Phân loại đối tượng học sinh và lập kế hoạch phối hợp giáo dục
Để tiến hành nghiên cứu hiệu quả, chúng ta cần hiểu rõ đặc điểm và tình hình của đối tượng nghiên cứu Việc lập kế hoạch cụ thể và phân loại đối tượng sẽ giúp nhóm nghiên cứu tránh được những khó khăn và thuận lợi hơn trong các bước thực hiện sau này.
2.2.1 Phân loại đối tượng học sinh
- Nắm bắt đặc điểm tình hình lớp
Ngay khi nhận nhiệm vụ chủ nhiệm lớp, giáo viên cần nhanh chóng tiến hành điều tra để nắm bắt tình hình lớp học, bao gồm các nội dung quan trọng.
- Phân loại đối tượng học sinh theo năng lực, sở thích và hạn chế
Sau khi hoàn tất việc điều tra và nắm bắt tình hình của từng học sinh, chúng ta tiến hành phân nhóm đối tượng để áp dụng các biện pháp giáo dục phù hợp và hiệu quả nhất, đặc biệt là dựa vào hạnh kiểm của các em.
+ Nhóm nghiện hút thuốc lá
+ Hoặc hạn chế khác b Xét theo sở thích, sở trường
+ Nhóm yêu thích văn nghệ, ca nhạc, đàn hát
+ Nhóm thích thể thao như bóng đá, bóng chuyền, bóng bàn, cầu lông
+ Nhóm thích lao động sáng tạo
2.2.2 Xây dựng kế hoạch phối hợp giáo dục
+ Bản thân giáo viên chủ nhiệm và các cộng sự có kinh nghiệm trong giáo dục chủ nhiệm, đã trải qua nhiều năm công tác giáo dục chủ nhiệm
+ Các em học sinh chăm ngoan
+ Được sự hợp tác chặt chẽ của phụ huynh
+ Được sự hợp tác nhiệt tình của Đoàn trường và các cộng sự
+ Được sự hợp tác chặt chẽ của Ban giám hiệu (BGH) nhà trường
+ Được sự hợp tác nhiệt tình của giáo viên bộ môn
+ Được sự hợp tác chặt chẽ của các tổ chức xã hội
+ Được sự hợp tác nhiệt tình từ bạn bè của các em
+ Các em chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội
+ Sự thờ ơ, thiếu quan tâm, thiếu nhận thức về tầm quan trọng của việc phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội của một số phụ huynh
+ Giáo viên chủ nhiệm và các cộng sự không có nhiều thời gian dành cho hoạt động phối hợp
Sau khi tiến hành quan sát, nghiên cứu và phân tích những thuận lợi cũng như khó khăn của lớp, chúng tôi đã xây dựng kế hoạch để phối hợp với các tổ chức trong nhà trường.
- Ban Giám hiệu nhà trường
- Ban thường vụ Đoàn trường và đội bảo vệ trường
- Đội ngũ giáo viên bộ môn
- Công đoàn nhà trường b Phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh và gia đình
- Phối hợp với gia đình học sinh
- Phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh
18 c Phối hợp với các tổ chức xã hội liên quan
- Phối hợp với chính quyền và công an địa phương
- Phối hợp với chủ nhà trọ
- Phối hợp với các tổ chức nhân đạo, từ thiện
Sau quá trình nghiên cứu và đánh giá tầm quan trọng của việc phối hợp với các tổ chức liên quan, chúng tôi đã xây dựng một kế hoạch chi tiết và cụ thể cho nhóm nghiên cứu Kế hoạch này đã giúp chúng tôi thực hiện các hoạt động giáo dục một cách dễ dàng và hiệu quả hơn, đồng thời đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ với các tổ chức liên quan.
3 Xây dựng hình ảnh giáo viên chủ nhiệm
Tạo ấn tượng tích cực trong mắt học sinh là điều quan trọng, giúp các em có hình mẫu để noi theo Điều này cũng góp phần xây dựng niềm tin từ phụ huynh, để họ yên tâm giao phó con cái cho thầy cô giáo và hợp tác trong quá trình giáo dục.
Thầy cô cần thực hiện tác phong cùng sinh hoạt, làm, học và chơi với học sinh để tạo sự bình đẳng Việc tổ chức các trò chơi và tham gia cùng nhóm sẽ giúp thầy cô vừa là người hướng dẫn, vừa là bạn đồng hành Gương mẫu trong thái độ, cử chỉ và ngôn ngữ ở mọi lúc mọi nơi là điều cần thiết để thể hiện hình ảnh người thầy gương mẫu Tình thương và sự bao dung cần được thể hiện không chỉ trong trường học mà còn trước mặt học sinh và phụ huynh.
Hình 7: Giáo viên chủ nhiệm lớp D2 hướng dẫn học sinh chăm sóc bồn hoa
Hình 8: Cô, trò lớp B trực tuần 3.3 Kết quả
XÂY DỰNG KẾ HOẠCH PHỐI HỢP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Phối hợp với các tổ chức trong nhà trường
1 Ban Giám hiệu nhà trường
GVCN là người đại diện cho hiệu trưởng trong việc quản lý toàn diện học sinh của một lớp học tại trường phổ thông Với trách nhiệm này, GVCN cần phối hợp chặt chẽ với Ban Giám hiệu để nâng cao hiệu quả giáo dục và tăng tính răn đe Trong những tình huống mà GVCN không thể tự giải quyết, việc nhờ sự hỗ trợ từ BGH, Đoàn trường và các giáo viên bộ môn là rất cần thiết Do đó, trong công tác chủ nhiệm, tôi luôn tìm kiếm sự tư vấn và chỉ đạo từ BGH, và ngay khi gặp phải vấn đề cần hỗ trợ, tôi sẽ lập tức báo cáo để cùng BGH tìm ra biện pháp tốt nhất.
GVCN gặp gỡ để trao đổi công việc cụ thể giữa GVCN và Ban Giám hiệu bao gồm những nội dung như sau:
- Tiếp nhận chủ trương, kế hoạch và những định hướng hoạt động cụ thể của Ban Giám hiệu
- Xây dựng kế hoạch và chỉ đạo triển khai thực hiện cho phù hợp với tình hình của lớp
- Báo cáo kết quả hoạt động của lớp theo định kì hoặc đột xuất
- Đề đạt những nguyện vọng chính đáng của học sinh lớp chủ nhiệm với Ban Giám hiệu
- Phản ánh nguyện vọng của gia đình học sinh về sự đồng thuận hay không đồng thuận
Đề xuất với Ban Giám Hiệu những hành động tích cực của học sinh trong lớp nhằm khuyến khích và khen thưởng, đồng thời giáo dục và ngăn chặn những hiện tượng tiêu cực vượt quá khả năng kiểm soát.
Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa Ban Giám Hiệu và Giáo viên Chủ nhiệm, cùng với sự nhiệt tình và khoa học, các lớp chủ nhiệm của nhóm nghiên cứu chúng tôi đã đạt được thành quả đáng mong đợi Cuối năm học 2021-2022, không có học sinh nào bị kỷ luật và không có em nào có hạnh kiểm loại trung bình hoặc yếu.
Hình 9: Phát biểu tại Hội thảo vai trò GVCN
Hình 10: BGH, Công đoàn, Đoàn thanh niên cùng GVCN tổ chức hội nghị bàn về công tác chủ nhiệm năm học 2022-2023
2 Ban thường vụ Đoàn trường và đội bảo vệ trường
Lực lượng bảo vệ và Đoàn thanh niên đã phối hợp theo dõi và giáo dục các em học sinh chưa ngoan, giúp ngăn chặn tình trạng bỏ giờ, nghiện game, hút thuốc lá và các tệ nạn khác Đồng thời, GVCN cùng Ban thường vụ Đoàn trường cũng đã phát hiện và phát triển các tài năng tiềm ẩn trong lớp chủ nhiệm thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp, tổ chức trò chơi và các giải thi đấu thể thao, văn nghệ.
Ban thường vụ Đoàn trường Đoàn thanh niên đóng vai trò quan trọng trong việc phối hợp giáo dục và phát triển toàn diện Sự thành công hay thất bại của GVCN phụ thuộc nhiều vào mức độ liên kết và phối hợp với lực lượng Đoàn trường GVCN cần bàn bạc và thống nhất phối hợp với Đoàn trường trên mọi phương diện.
Phối hợp với Ban thường vụ Đoàn trường, chúng tôi thường xuyên tổ chức các buổi học tập về nghị quyết của Đoàn và Đảng, nhằm giúp các em hiểu sâu sắc tư tưởng và đường lối của Đảng.
Để rèn luyện đạo đức cho học sinh, cần phối hợp với GVCN để theo dõi và phát hiện kịp thời các tệ nạn xã hội như bỏ học, chơi game, hút thuốc, gây gổ, đánh nhau, và trộm cắp Sự hợp tác với đội ngũ bảo vệ và các lực lượng khác là rất quan trọng để nhận diện vấn đề một cách chính xác và sớm nhất Sau khi phát hiện học sinh vi phạm, cần tìm ra phương án tối ưu để giáo dục và nâng cao hiệu quả giáo dục cho các em.
Để phát triển tài năng, tổ chức các hoạt động trải nghiệm, cuộc thi, trò chơi và sự kiện là rất quan trọng Ban thường vụ Đoàn trường cùng với giáo viên chủ nhiệm sẽ theo dõi và quan sát để phát hiện những tài năng tiềm ẩn Sau khi nhận diện được các tài năng, giáo viên chủ nhiệm và Ban thường vụ Đoàn trường sẽ lập kế hoạch tăng cường các hoạt động ngoại khóa và trình lên Ban Giám hiệu để xin ý kiến thực hiện chương trình giáo dục phát triển tài năng.
GVCN và Ban thường vụ Đoàn trường phối hợp theo dõi hàng ngày việc thực hiện các quy định về tác phong, trang phục, ngôn ngữ và đầu tóc của học sinh Họ sẽ nhắc nhở và khắc phục ngay khi phát hiện trường hợp mặc trang phục phản cảm, đầu tóc khác thường hoặc phát ngôn không đúng mực, đồng thời sử dụng các biện pháp giáo dục phù hợp.
- Đối với lực lượng bảo vệ
GVCN đã gặp gỡ và trao đổi với lực lượng bảo vệ để nhờ họ đặc biệt quan tâm và theo dõi các học sinh lớp chủ nhiệm cả trong và ngoài khu vực trường học, trong giờ học cũng như ngoài giờ học Khi phát hiện học sinh có vấn đề, lực lượng bảo vệ sẽ kịp thời báo cáo.
22 ngay cho chủ nhiệm và cùng phối hợp với các tổ chức khác để giáo dục
Nhờ sự phối hợp với Đoàn trường và đội bảo vệ, các giáo viên chủ nhiệm đã:
Thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp, chúng ta có thể phát hiện và phát triển tài năng trong lĩnh vực thể dục thể thao, ca hát, mỹ thuật, cũng như năng lực tổ chức đoàn thể và lễ hội.
- Giáo dục, tạo điều kiện cho học sinh phát triển theo sở thích, sở trường của mình
Học sinh cần nhận thức và điều chỉnh kịp thời các thói quen sinh hoạt chưa đúng đắn, đồng thời xây dựng tác phong ăn mặc chuẩn mực, phong cách và ngôn ngữ lịch sự.
- Đội ngũ bảo vệ giúp chủ nhiệm phát hiện và ngăn chặn kịp thời các tệ nạn như hút thuốc, đánh bi-a, chơi games
Hình 11: Đoàn Thanh niên ra quân Tháng Thanh Niên năm học 2022-2023
Hình 12: Đoàn Thanh niên tổ chức giải bóng đá chào mừng ngày thành lập Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh (26/3)
Hình 13: Câu lạc bộ đọc sách
3 Đội ngũ giáo viên bộ môn
Đội ngũ giáo viên bộ môn đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi và hiểu rõ học sinh, chỉ sau giáo viên chủ nhiệm Qua từng giờ dạy, các giáo viên bộ môn có khả năng quan sát và đánh giá học sinh thông qua thái độ và biểu hiện của các em.
- Phối hợp với giáo viên bộ môn nhằm hai mục đích sau:
Phát hiện năng lực học tập của học sinh trong các môn học là rất quan trọng để phát triển tiềm năng của các em Điều này cũng giúp kịp thời bổ sung kiến thức nếu các em có những lỗ hổng trong quá trình học tập.
Giúp giáo viên chủ nhiệm nhận diện những học sinh chưa ngoan, vi phạm quy định hoặc có thiếu sót trong hành vi, ngôn ngữ và hành động không đúng mực, từ đó phối hợp với các bộ phận liên quan để có biện pháp giáo dục kịp thời.
GVCN lập nhóm facebook, zalo hay messenger giáo viên bộ môn để thường xuyên cập nhật thông tin của lớp về các nội dung sau:
Phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh và gia đình
1 Phối hợp với gia đình học sinh
Phối hợp với gia đình học sinh là yếu tố quan trọng trong mọi nhà trường, đặc biệt là trong lớp chủ nhiệm Sự liên kết này giúp cha mẹ yên tâm khi con em đến trường và tạo sự tin tưởng cho thầy cô khi học sinh không có mặt Đồng thời, sự phối hợp này cũng là rào cản hiệu quả đối với những học sinh có ý định bỏ học, đồng thời khích lệ kịp thời khi các em đạt thành tích tốt.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa GVCN và cha mẹ học sinh, với chúng tôi là những công việc cụ thể như:
Thăm gia đình học sinh là một phương pháp phổ biến và hiệu quả, giúp giáo viên chủ nhiệm (GVCN) hiểu rõ hơn về hoàn cảnh sống, lao động và học tập của học sinh Qua việc thăm hỏi, GVCN có thể nắm bắt được sự giáo dục trong gia đình và cùng phụ huynh kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình giáo dục.
- Mời cha mẹ học sinh đến trường
Biện pháp này thường được Hiệu trưởng hoặc GVCN áp dụng khi học sinh vi phạm kỷ luật học tập hoặc đạo đức nghiêm trọng Nhà trường có thể mời phụ huynh đến để thông báo tình hình và cùng nhau tìm kiếm các biện pháp giáo dục hiệu quả cho học sinh.
Việc mời cha mẹ học sinh đến trường chỉ nên thực hiện trong những trường hợp cần thiết và nghiêm trọng Điều này không chỉ giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về công tác giảng dạy và giáo dục của nhà trường mà còn hỗ trợ họ trong việc rèn luyện con cái Nhà trường cần huy động sự giúp đỡ của phụ huynh thông qua nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng gia đình học sinh.
Để tổ chức các cuộc họp toàn thể cha mẹ học sinh hiệu quả, giáo viên chủ nhiệm cần chuẩn bị cẩn thận và xác định mục tiêu cụ thể Nội dung cuộc họp nên thiết thực và phong phú, tránh chỉ thông báo điểm và các khoản tiền học Trong quá trình họp, GVCN cần khéo léo kích thích sự tham gia tích cực của cha mẹ, đồng thời tôn trọng nhân cách học sinh và danh dự của phụ huynh Sau mỗi cuộc họp, cần đánh giá và rút kinh nghiệm để cải thiện chất lượng cho các kỳ họp sau.
- Sức mạnh của điện thoại và công nghệ
Hình thức này giúp thông tin nhanh chóng, hỗ trợ xử lý kịp thời các sự việc cần giải quyết, đặc biệt là trong giáo dục học sinh cá biệt Phương pháp này kết hợp hành động giữa gia đình và nhà trường, tạo điều kiện cho giáo viên chủ nhiệm và nhà trường truyền đạt kiến thức sư phạm về giáo dục đến gia đình một cách cụ thể và hiệu quả.
Biện pháp này càng hiệu quả hơn trong bối cảnh tình hình dịch bệnh covid-
Năm học 2020-2021 và học kỳ 1 năm học 2021-2022 đã diễn ra phức tạp, khi học sinh phải học trực tuyến tại nhà Nếu không có sự nhắc nhở kịp thời từ phụ huynh, việc học tập của các em sẽ không đạt hiệu quả tối ưu.
Lập nhóm Zalo và Messenger cho phụ huynh lớp nhằm tạo điều kiện tương tác và trao đổi thông tin hàng ngày Cần xây dựng danh bạ điện thoại của phụ huynh để thuận tiện liên lạc trong trường hợp không có internet hoặc khi cần thiết Nhóm Zalo chỉ nên sử dụng để đăng thông tin chung của lớp, hạn chế trao đổi cá nhân và không chúc mừng sinh nhật trên nhóm chung.
- Nhiệm vụ của cha mẹ học sinh
Phụ huynh có trách nhiệm quản lý tất cả các hoạt động và sinh hoạt của con cái khi không ở trường Trong trường hợp con cần nghỉ học, phụ huynh phải gọi trực tiếp qua điện thoại, Zalo hoặc Messenger để xin phép, hạn chế việc nhắn tin.
- Nhiệm vụ của chủ nhiệm
GVCN chịu trách nhiệm quản lý tất cả các hoạt động và sinh hoạt của học sinh trong thời gian ở trường Nếu có học sinh vắng mặt mà không có cuộc gọi từ phụ huynh hoặc chỉ nhận được tin nhắn xin phép nghỉ, GVCN cần gọi điện cho phụ huynh để xác minh, nhằm tránh tình trạng học sinh vẫn đi học nhưng không có mặt tại trường.
GVCN cần thông báo lịch tuần và các hoạt động của trường, lớp để phụ huynh nắm rõ lịch trình của con em mình Trong trường hợp có sự thay đổi so với kế hoạch ban đầu hoặc thời gian kết thúc muộn hơn thường lệ, GVCN phải thông báo ngay trên nhóm để phụ huynh được yên tâm.
GVCN sẽ cập nhật thông tin về lớp khi có thành tích nổi bật nhằm khích lệ tinh thần học tập Trong trường hợp có cá nhân vi phạm, GVCN sẽ trực tiếp gọi điện hoặc mời phụ huynh đến gặp để trao đổi, không sử dụng tin nhắn cá nhân trong nhóm.
Giáo viên chủ nhiệm cần theo dõi và quan tâm đến tình hình gia đình của học sinh Khi có sự cố bất thường xảy ra, giáo viên nên phân công các bạn gần nhà đến thăm hỏi và động viên Điều này giúp giáo dục học sinh về tình thân ái và tình yêu thương, khuyến khích sự quan tâm lẫn nhau trong cuộc sống.
Nhờ sự hợp tác chặt chẽ và nhiệt tình từ các gia đình học sinh, nhóm nghiên cứu đã đạt được những kết quả mong đợi trong các lớp chủ nhiệm.
Trong học kỳ 1 năm học 2022-2023, lớp 12B và 11D2 đã đạt trên 50% học lực giỏi, hạnh kiểm 100% loại khá trở lên Tập thể lớp được công nhận danh hiệu tiên tiến và tiên tiến xuất sắc, không có hiện tượng gây gổ mất đoàn kết và không vi phạm pháp luật.
Hình 19: Đến thăm nhà cha mẹ học sinh và trao đổi biện pháp phối hợp
Hình 20: Hội nghị Hội cha mẹ học sinh năm học 2022-2023 vừa trực tiếp vừa trực tuyến
2 Phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh
Phối hợp với các tổ chức xã hội liên quan
1 Phối hợp với chính quyền và công an địa phương
Công tác phối hợp với chính quyền và công an địa phương với hai mục đích cơ bản sau:
Chính quyền và công an địa phương cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục và răn đe để ngăn chặn các tệ nạn xã hội mà thanh thiếu niên thường gặp phải, như cờ bạc và việc sử dụng, buôn bán, tàng trữ pháo nổ Đồng thời, cần xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật khi cần thiết.
Việc sử dụng lực lượng Công an và chính quyền như công cụ để hạn chế vi phạm pháp luật của học sinh là rất cần thiết Sự tham gia của các lực lượng này trong hoạt động giáo dục sẽ tạo ra sự e ngại cho các em, giúp các em không dám làm điều trái pháp luật Trong trường hợp xấu xảy ra, lực lượng công an sẽ kịp thời xử lý các vi phạm một cách chuyên nghiệp.
Thứ ba, cần tạo cơ hội cho các em tiếp xúc và làm quen với những người có trách nhiệm về quyền công dân, giúp các em thực hiện quyền công dân của mình một cách hiệu quả.
31 hồ sơ thủ tục hành chính cần thiết cho cuộc sống, đặc biệt là thực hiên ứng dụng VNeID (ứng dụng định danh điện tử)
GVCN phối hợp với BGH và Đoàn trường tổ chức các buổi gặp gỡ giữa học sinh và bộ phận chức năng để hướng dẫn các em làm quen với các loại hồ sơ và thủ tục hành chính cần thiết.
Tổ chức các buổi nói chuyện với Ban công an xã nhằm tuyên truyền và giáo dục pháp luật, đặc biệt là luật lệ giao thông, để ngăn ngừa các tệ nạn xã hội mà thanh thiếu niên thường vi phạm Đồng thời, tạo cơ hội cho học sinh đối thoại và giải đáp những thắc mắc về pháp luật.
Bộ Công an đã hướng dẫn các em học sinh cách làm căn cước công dân và cài đặt, đăng nhập phần mềm VNeID trên điện thoại để phục vụ cho đời sống số.
Hợp tác với nhân viên ngân hàng để mời phụ huynh chưa có tài khoản ngân hàng đến trường, nhằm tư vấn, hướng dẫn và mở tài khoản, chuẩn bị cho chương trình “thanh toán không bằng tiền mặt”.
Hình 21: Công an đang làm Căn cước Công dân cho học sinh tại trường
Hình 22: Hình ảnh Công an Hướng dẫn cài đặt ứng dụng VNeID
Hình 23: Tuyên truyền phòng chống pháo nổ và tệ nạn xã hội
Hình 24 cho thấy cán bộ Ngân hàng hướng dẫn phụ huynh lập tài khoản để chuẩn bị cho chương trình thanh toán không tiền mặt Kết quả cho thấy các buổi giao lưu và giáo dục pháp luật đã diễn ra thành công, ngăn ngừa tệ nạn xã hội, với không học sinh nào vi phạm luật giao thông 100% học sinh lớp chủ nhiệm đã làm căn cước công dân và hơn 90% đã đăng nhập vào phần mềm VNeID Đặc biệt, 100% cha mẹ học sinh đã có tài khoản ngân hàng.
2 Phối hợp với chủ nhà trọ
Để theo dõi sinh hoạt hàng ngày của các em ở trọ, cần đặc biệt quan tâm đến nhóm đối tượng nhạy cảm này Nếu không được chú ý đúng mức, họ có thể dễ dàng bị lôi kéo vào tệ nạn xã hội và vi phạm pháp luật Do đó, việc phối hợp với chủ trọ là rất quan trọng, giao trách nhiệm quản lý giờ giấc và sinh hoạt hàng ngày cho họ Chủ trọ cần báo cáo ngay cho giáo viên chủ nhiệm khi phát hiện vấn đề, nhằm phối hợp với các bộ phận khác để xử lý và giáo dục kịp thời.
GVCN, Đoàn trường và Công đoàn đã cùng với phụ huynh học sinh trực tiếp gặp gỡ chủ nhà trọ để thảo luận và giao nhiệm vụ cho họ.
+ Chủ nhà trọ phải có trách nhiệm theo dõi sinh hoạt và quy định giờ giấc làm việc, ngủ nghỉ, giờ giới nghiêm để các em sống an toàn
Khi xảy ra sự cố, cần báo ngay cho GVCN hoặc Đoàn trường để phối hợp xử lý và giáo dục, không nên giấu diếm hay bao che, điều này sẽ gây hại cho con em.
Cha mẹ học sinh nên duy trì liên lạc thường xuyên với chủ nhà trọ để nắm bắt tình hình sinh hoạt của con cái Điều này giúp các em có động lực học tập và sống chu đáo hơn, vì các em sẽ cảm thấy ngại khi bố mẹ kiểm tra thường xuyên.
Khi thảo luận với chủ nhà trọ, cần chú ý đến việc quan sát cách bố trí, mức độ vệ sinh và an toàn của các phòng trọ, bao gồm hàng rào, cổng và cửa phòng Đặc biệt, cần quan tâm đến cách bố trí phòng trọ theo giới tính; nếu phát hiện sự không phù hợp, hãy yêu cầu chủ nhà trọ thực hiện thay đổi ngay lập tức.
Hình 25: Gặp gỡ chủ nhà trọ
Hình 26: BGH, Công đoàn, GVCN đến gửi quà cứu trợ cho học sinh bị mắc kẹt trong đợt lũ lụt năm 2022 2.3 Kết quả
Sự phối hợp chặt chẽ với chủ nhà trọ đã giúp các em sinh viên ở trọ an toàn, đạt kết quả học tập tốt và có đạo đức tốt Các em thuộc nhóm nghiên cứu đều chăm ngoan, không mắc phải các tệ nạn như nghiện game, cờ bạc hay yêu đương.
3 Phối hợp với các tổ chức nhân đạo, từ thiện
Việc tìm kiếm, quan hệ và phối hợp với các tổ chức nhân đạo, từ thiện nhằm các mục đích sau:
Tìm kiếm nguồn hỗ trợ để mua sắm thiết bị dạy học công nghệ số như tivi và máy tính là cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu giảng dạy và học tập theo chương trình số hóa của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời giảm bớt gánh nặng tài chính cho phụ huynh học sinh.
- Giúp đỡ các em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn như tặng quà các dịp lễ, tết hoặc hỗ trợ ăn trưa tại nhà ăn Công đoàn
Đổi mới phương pháp các hoạt động giáo dục trong tiết sinh hoạt cuối tuần và
1 Đổi mới tiết sinh hoạt cuối tuần
1.1 Đa dạng hoá tiết sinh hoạt cuối tuần
Giờ sinh hoạt lớp là một hoạt động giáo dục quan trọng trong công tác chủ nhiệm, giúp xây dựng sự đoàn kết trong tập thể học sinh và phát triển các kỹ năng sống cơ bản Thông qua hoạt động này, giáo viên chủ nhiệm có cơ hội gắn bó với học sinh, cùng nhau giải quyết các vấn đề của lớp và thu thập thông tin cần thiết để đánh giá quá trình rèn luyện của học sinh.
Trong các tiết sinh hoạt lớp, chúng tôi đã chuyển từ hình thức áp đặt sang việc tổ chức sinh hoạt theo chủ đề, giúp học sinh tham gia tích cực hơn Các chủ đề phong phú, như tình yêu tuổi học trò, văn hóa sử dụng Facebook, bạo lực học đường, và kỹ năng hợp tác, được lựa chọn để phù hợp với những vấn đề nóng của giới trẻ hiện nay Đồng thời, chúng tôi cũng chú ý đến các ngày lễ lớn trong năm để tổ chức các tiết sinh hoạt phù hợp với chủ đề tháng, từ đó rèn luyện kỹ năng cho học sinh một cách hiệu quả.
Tiết sinh hoạt lớp theo chủ đề có thể được thực hiện qua nhiều hình thức khác nhau, như xem trích đoạn phim giáo dục hoặc video ngắn, từ đó học sinh có thể tranh luận và rút ra bài học ý nghĩa Ngoài ra, việc thực hiện chủ đề thông qua đóng vai hoặc tổ chức trò chơi cũng giúp học sinh tích cực tham gia vào hoạt động học tập, tự phát hiện năng lực và nguyện vọng của bản thân Điều này không chỉ rèn luyện thói quen tự học mà còn phát huy tiềm năng, kiến thức và kỹ năng đã tích lũy để phát triển bản thân.
Như vậy, đa dạng hóa hình thức các tiết sinh hoạt lớp không những tạo hứng
Việc giáo dục học sinh không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà còn giúp rèn luyện kỹ năng, từ đó khuyến khích sự thay đổi tích cực về thái độ và hành vi theo những chuẩn mực nhất định.
1.2 Các bước tiến hành tiết sinh hoạt cuối tuần
Trong phần tổng kết hoạt động tuần qua, dưới sự điều hành của lớp trưởng, từng thành viên sẽ báo cáo về lĩnh vực được phân công Nếu có lĩnh vực nào còn tồn tại và yếu kém, lớp trưởng sẽ tổ chức thảo luận để tìm ra nguyên nhân và đề xuất giải pháp khắc phục.
- Phần thứ hai: Xây dựng kế hoạch cho tuần tiếp theo
Ban cán sự đã thống nhất nội dung, hoạt động và chỉ tiêu phấn đấu cho tuần tới liên quan đến học tập, nề nếp và phong trào Sau đó, ý kiến bổ sung và sửa chữa từ các thành viên lớp và giáo viên chủ nhiệm được thu thập để hoàn thiện kế hoạch.
Phần thứ nhất và phần thứ 2 chỉ thực hiện trong vòng 15 phút, thời gian còn lại các em thực hiện sinh hoạt theo chủ đề
- Phần thứ ba: Sinh hoạt theo chủ đề (lựa chọn chủ đề phù hợp với thời gian)
+ Bước đầu tiên lớp trưởng giới thiệu chủ đề và mời bạn lớp phó văn nghệ làm MC (Master of Ceremony: dẫn chương trình)
MC sẽ điều hành sinh hoạt theo chủ đề bằng cách chia lớp thành các đội chơi phù hợp với trò chơi Đồng thời, MC cũng sẽ thành lập ban giám khảo bao gồm bí thư, lớp trưởng và lớp phó học tập Chủ đề này sẽ được thực hiện dưới hai hình thức khác nhau.
Hình thức thứ nhất: Trao đổi, thảo luận để trả lời các câu hỏi về mặt lý thuyết
Quan sát video từ đó rút ra bài học ý nghĩa từ video Các câu trả lời được ban giám khảo thẩm định, nhận xét và thống nhất cho điểm
Hình thức thứ hai là tổ chức trò chơi để thực hành kỹ năng, với mỗi trò chơi có cách thức tổ chức khác nhau Ví dụ, với chủ đề “Hợp tác trong tập thể”, trò chơi “di chuyển bóng” được tổ chức, trong đó mỗi đội gồm bốn thành viên cùng nhau di chuyển bóng trên tấm bìa carton hình vuông bằng bốn sợi dây mà không được chạm tay vào bìa Nếu bóng rơi, đội đó không được tính điểm, và đội thắng là đội di chuyển được nhiều bóng nhất Các tổ trưởng sẽ phân chia và giám sát các đội chơi Đối với chủ đề “Tôn trọng sự khác biệt”, chúng ta có thể tổ chức kịch ngắn với các vai nhân vật khác biệt, bao gồm nhân vật phản diện và nhân vật chính diện.
Sau khi kết thúc chủ đề, MC mời đại diện ban giám khảo công bố kết quả cuối cùng và nhấn mạnh những điểm quan trọng của chủ đề Cuối cùng, MC mời giáo viên chủ nhiệm đưa ra nhận xét về quá trình thực hiện và tiến hành trao thưởng.
Qua tiết sinh hoạt lớp, học sinh có cơ hội rèn luyện nhiều kỹ năng cần thiết Việc tự tổ chức và điều hành sinh hoạt giúp các em tự tin hơn trong giao tiếp và biết phối hợp hiệu quả trong công việc.
Các em đã có sự tiến bộ rõ rệt trong việc thuyết trình và tự tin tham gia các cuộc thi hùng biện do nhà trường tổ chức Việc biết cách sắp xếp thời gian và sử dụng kiến thức, vốn sống để giải quyết vấn đề trong công việc đã giúp các em tổ chức các sự kiện nhỏ trong lớp hiệu quả hơn Kết quả thi đua của lớp cũng vì thế mà cải thiện đáng kể.
Hình 30: Trò chơi trong tiết sinh hoạt chủ đề “Hợp tác”
2 Đổi mới hoạt động sinh hoạt 10 phút đầu giờ
Sinh hoạt 10 phút đầu giờ là bước khởi đầu cho ngày làm việc mới giống như vận động viên chạy đà cho bước nhảy quan trọng
GVCN xây dựng kế hoạch sinh hoạt lớp dựa trên kế hoạch của Đoàn thanh niên, nhằm tạo ra một môi trường học tập khoa học và phù hợp Điều này không chỉ mang lại sự hứng khởi cho học sinh mỗi ngày mà còn nâng cao hiệu quả trong học tập.
Lịch sinh hoạt của Đoàn thanh niên
Thứ Nội dung sinh hoạt Hình thức tổ chức
3 Vệ sinh và chăm sóc bồn hoa Ngoài trời
4 Chữa bài tập Tại lớp
6 Chữa bài tập Tại lớp
2.1 Đổi mới phương pháp sinh hoạt chữa bài tập
Thay vì để một học sinh lên bảng viết kết quả bài tập, giáo viên chủ nhiệm chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm gồm 2 bàn Nội dung bài tập được viết đơn giản trên bảng với 1-2 câu Các nhóm thảo luận và trình bày trên giấy, nhận định loại hình chuyên đề, ví dụ như môn tiếng Anh Mỗi nhóm có 6 phút để nhận định và trình bày cách giải quyết, sau đó trong 4 phút còn lại, đại diện các nhóm sẽ gắn sản phẩm của mình lên bảng, trình bày và so sánh kết quả với các nhóm khác.
Hình 31: Sinh hoạt nội dung chữa bài tập môn tiếng Anh 2.2 Đổi mới sinh hoạt nội dung tập hát
Vào thứ 5, các em sẽ tham gia luyện tập các bài hát truyền thống và cách mạng như Quốc ca, Đoàn ca, cùng với những bài hát sôi động khác Khi đã thành thạo, các em có thể tự chọn bài hát yêu thích để làm cho giờ sinh hoạt thêm sinh động Đối với những bài hát chưa thuộc lời, các em có thể sử dụng Youtube để tập luyện theo hình thức karaoke.
Vào thứ 7, các em sẽ tham gia hoạt động tập hát các bài hát tiếng Anh, giúp kết hợp giữa văn nghệ và luyện tập tiếng Anh Do các bài hát tiếng Anh thường khó hơn, nên cần thực hiện theo hai bước hướng dẫn cụ thể.
Khảo sát thính cấp thiết và mức độ khả thi của đề tài
Hình 18: Các em học sinh đang ăn trưa tại nhà ăn Công đoàn
Nhờ sự phối hợp với Công đoàn, học sinh ở xa nhà được cung cấp bữa cơm trưa đầy đủ dinh dưỡng với giá cả phải chăng Đặc biệt, sự kết nối với cựu học sinh và GVCN đã giúp vận động nguồn tài trợ thiết thực như gạo, thực phẩm, cùng với những món quà dành cho các em có hoàn cảnh khó khăn trong các dịp lễ, Tết.
II Phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh và gia đình
1 Phối hợp với gia đình học sinh
Phối hợp với gia đình học sinh là yếu tố quan trọng trong mọi nhà trường, đặc biệt là trong lớp chủ nhiệm Sự liên kết này giúp cha mẹ yên tâm hơn khi con em họ đến trường, đồng thời tạo sự tin tưởng cho giáo viên khi học sinh không có mặt Hợp tác này cũng đóng vai trò như một rào cản hiệu quả đối với những học sinh có ý định bỏ học, đồng thời khích lệ kịp thời khi các em đạt thành tích tốt.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa GVCN và cha mẹ học sinh, với chúng tôi là những công việc cụ thể như:
Thăm gia đình học sinh là một phương pháp hiệu quả và phổ biến, giúp giáo viên chủ nhiệm (GVCN) nắm bắt rõ hơn về hoàn cảnh sống, lao động và học tập của học sinh Qua việc thăm hỏi, GVCN có thể hiểu rõ hơn về sự giáo dục trong gia đình, từ đó cùng gia đình giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh trong quá trình giáo dục.
- Mời cha mẹ học sinh đến trường
Biện pháp này thường được Hiệu trưởng hoặc GVCN áp dụng khi học sinh vi phạm kỷ luật học tập hoặc đạo đức ở mức độ nghiêm trọng Nhà trường có thể mời phụ huynh đến để thông báo tình hình và cùng nhau tìm kiếm những giải pháp giáo dục hiệu quả cho học sinh.
Việc mời cha mẹ học sinh đến trường chỉ nên thực hiện trong những trường hợp cần thiết và nghiêm trọng Điều này không chỉ giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về công tác giảng dạy và giáo dục của nhà trường mà còn hỗ trợ họ trong việc rèn luyện con cái Nhà trường cần huy động sự giúp đỡ của phụ huynh thông qua nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng gia đình học sinh.
Để tổ chức các cuộc họp toàn thể cha mẹ học sinh hiệu quả, giáo viên chủ nhiệm cần chuẩn bị kỹ lưỡng và xác định mục tiêu cụ thể cho cuộc họp Nội dung họp cần thiết thực và phong phú, tránh chỉ thông báo điểm và các khoản tiền học Trong quá trình họp, GVCN nên khéo léo kích thích sự tham gia tích cực của cha mẹ trong việc phối hợp với nhà trường, đồng thời không xúc phạm đến nhân cách học sinh và danh dự của cha mẹ Sau mỗi cuộc họp, cần đánh giá và rút kinh nghiệm để cải thiện cho các kỳ họp sau.
- Sức mạnh của điện thoại và công nghệ
Hình thức này giúp thông tin nhanh chóng, hỗ trợ xử lý kịp thời các sự việc cần giải quyết, đặc biệt trong giáo dục học sinh cá biệt Phương pháp này kết hợp hành động giữa gia đình và nhà trường, tạo điều kiện cho giáo viên chủ nhiệm và nhà trường truyền đạt kiến thức sư phạm về giáo dục đến gia đình một cách cụ thể và hiệu quả.
Biện pháp này càng hiệu quả hơn trong bối cảnh tình hình dịch bệnh covid-
Năm học 2020-2021 và học kỳ 1 năm học 2021-2022 đã diễn ra phức tạp, khi học sinh phải học trực tuyến tại nhà Nếu không có sự nhắc nhở kịp thời từ phụ huynh, việc học tập của các em sẽ không đạt hiệu quả tối ưu.
Lập nhóm Zalo và Messenger cho phụ huynh lớp nhằm tạo điều kiện tương tác và trao đổi thông tin hàng ngày Cần xây dựng danh bạ điện thoại của phụ huynh để thuận tiện liên lạc trong trường hợp không có internet hoặc khi cần thiết Nhóm Zalo chỉ nên sử dụng để đăng thông tin chung của lớp, hạn chế trao đổi cá nhân và không chúc mừng sinh nhật trên nhóm chung.
- Nhiệm vụ của cha mẹ học sinh
Phụ huynh có trách nhiệm quản lý tất cả các hoạt động và sinh hoạt của con cái khi không ở trường Trong trường hợp các con cần nghỉ học, phụ huynh phải gọi điện trực tiếp qua điện thoại, Zalo hoặc Messenger để xin phép, hạn chế việc nhắn tin.
- Nhiệm vụ của chủ nhiệm
GVCN chịu trách nhiệm quản lý tất cả các hoạt động và sinh hoạt của học sinh trong thời gian ở trường Nếu có học sinh vắng mặt mà không có thông báo từ phụ huynh, hoặc chỉ nhận được tin nhắn xin phép nghỉ, GVCN cần gọi điện cho phụ huynh để xác minh, nhằm ngăn chặn tình trạng học sinh vẫn đi học nhưng không đến trường.
GVCN cần thông báo lịch tuần và các hoạt động của trường, lớp để phụ huynh nắm rõ lịch trình của con em mình Nếu có bất kỳ thay đổi nào so với kế hoạch ban đầu hoặc thời gian kết thúc muộn hơn thường lệ, GVCN phải ngay lập tức thông báo trên nhóm để phụ huynh yên tâm.
GVCN sẽ cập nhật thông tin về lớp khi có thành tích nổi bật nhằm khích lệ tinh thần học tập Trong trường hợp có cá nhân vi phạm, GVCN sẽ trực tiếp gọi điện hoặc mời phụ huynh đến gặp để trao đổi, không sử dụng tin nhắn cá nhân trong nhóm.
Giáo viên chủ nhiệm cần theo dõi và quan tâm đến tình hình gia đình của học sinh Khi có sự cố bất thường xảy ra, giáo viên nên phân công các bạn gần nhà đến thăm hỏi và động viên Điều này giúp giáo dục học sinh về tình thân ái và tình yêu thương, khuyến khích sự quan tâm lẫn nhau trong cuộc sống.
Nhờ sự hợp tác chặt chẽ và nhiệt tình từ các gia đình học sinh, nhóm nghiên cứu đã đạt được những kết quả mong đợi trong các lớp chủ nhiệm.
