Giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh thpt miền núi thông qua công tác chủ nhiệm lớp

Có thể thấy, vấn đề giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh THPT là việc làm cần thiết và rất cần được khuyến khích trong các nhà trường ở nước ta hiện nay.. Dưới đây là một số vai trò của

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT TƯƠNG DƯƠNG 1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 NGUYỄN THỊ THU HẰNG - Tổ Ngữ văn - SĐT: 0915 602 927

2 TRẦN THỊ THÙY DUNG - Tổ Tự nhiên - SĐT: 0392 692 511

Nghệ An, tháng 4 năm 2023

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ TRÍ TUỆ CẢM XÚC CỦA

HỌC SINH THPT

3

1.3 Các cấp độ và yếu tố cấu thành trí tuệ cảm xúc 3

1.4 Những ảnh hưởng của trí tuệ cảm xúc đến học tập và đời sống 5

2 Trí tuệ cảm xúc của học sinh trung học phổ thông 6 2.1 Đặc điểm phát triển tâm lý chung của học sinh trung học phổ thông 6

4 Vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong giáo dục trí tuệ cảm xúc cho

học sinh THPT

10

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG GIÁO DỤC TRÍ TUỆ CẢM XÚC

TẠI TRƯỜNG THPT TƯƠNG DƯƠNG 1

11

1 Nhận thức của học sinh THPT Tương Dương 1 về trí tuệ cảm xúc 11

2 Mức độ biểu hiện trí tuệ cảm xúc của học sinh trường THPT Tương

Dương 1

12

3 Thực trạng vấn đề giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh trong công

tác chủ nhiệm ở trường THPT Tương Dương 1

15

CHƯƠNG III MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC TRÍ TUỆ CẢM

XÚC CHO HỌC SINH THPT MIỀN NÚI THÔNG QUA CÔNG

TÁC CHỦ NHIỆM LỚP

17

1 Giải pháp thứ nhất: Nâng cao nhận thức về trí tuệ cảm xúc cho HS

thông qua ứng dụng công nghệ số

17

1.2.1 Tổ chức lớp học online “Trí tuệ cảm xúc tuổi teen” 18

2 Giải pháp thứ hai: Thực hành trí tuệ cảm xúc thông qua các trò chơi

tổ chức trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ

25

2.3 Đánh giá 39

3 Giải pháp thứ ba: Tổ chức chuyên đề “Giáo dục trí tuệ cảm xúc” thực

hiện lồng ghép trong tiết sinh hoạt lớp

30

4 Giải pháp thứ tư: Tổ chức chủ đề “Hiểu-Thương” để tăng cường sự

gắn kết giữa phụ huynh và học sinh thực hiện trong hội nghị cha mẹ học

5.2 Phối hợp với các tổ chức xã hội, cơ quan, đoàn thể 41

2.1 Mức độ nhận thức của HS THPT Tương Dương 1 về TTCX sau khi

3.4 Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đã

DANH MỤC THỐNG KÊ CHỮ VIẾT TẮT

12 Quyết định-Bộ giáo dục và đào tạo QĐ-BGDĐT

1 Bảng 1 Nhận thức về TTCX của HS THPT Tương Dương 1 12

2 Bảng 2 Mức độ biểu hiện TTCX của HS THPT Tương

3 Bảng 3 Thực trạng vấn đề giáo dục TTCX trong công

tác chủ nhiệm ở trường THPT Tương Dương 1 16

4 Bảng 4 Đối chiếu nhận thức TTCX của HS THPT TD1

5 Bảng 5 Khảo sát mức độ biểu hiện TTCX của HS THPT

7 Bảng 7 Trích xuất số liệu từ phần mềm SPSS đánh giá

8 Bảng 8 Đánh giá sự cấp thiết của các giải pháp 49

9 Bảng 9 Trích xuất số liệu tính khả thi từ phần mềm

10 Bảng 10 Đánh giá tính khả thi của các giải pháp đề xuất 50

DANH MỤC THỐNG KÊ CÁC HÌNH – BIỂU ĐỒ

2 Hình 2 Mô hình bốn cấp độ của trí tuệ cảm xúc 4

3 Hình 3 Năm yếu tố cấu thành trí tuệ cảm xúc 5

4 Hình 4 Biểu đồ mức độ biểu hiện TTCX của HS THPT

11 Hình 11 Khoảng dừng Delta T và nguyên tắc 5N 32

12 Hình 12 Bài hát “ Gọi tên hạnh phúc” 32

13 Hình 13 Các slide bài giảng chủ đề: Trí tuệ cảm xúc 33

14 Hình 14 Các hoạt động tiết sinh hoạt chủ đề: Trí tuệ cảm

17 Hình 17 Các hoạt động phối hợp với Nhà trường, Đoàn

trường

40

18 Hình 18 Chứng nhận hoàn thành khóa học TTCX 41

19 Hình 19 Một số hình ảnh buổi diễn thuyết 42

20 Hình 20 Hoạt động phối hợp với cơ quan, đoàn thể trong

giáo dục HS

43

21 Hình 21 Em Lô Thị Mai Hoa và thành tích đạt được 44

22 Hình 22 Biểu đồ đối chiếu mức độ nhận thức TTCX của

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

I Lí do chọn đề tài

Trong mục tiêu giáo dục toàn diện hiện nay, một trong những vấn đề được quan tâm là giáo dục trí tuệ cảm xúc - EQ (Emotional Quotient) cho học sinh Bởi đây là một yếu tố cần thiết, quan trọng đối với thành công của các em trong tương lai Để

có được khả năng nhận biết, hiểu và truyền đạt cảm xúc thì học sinh phải được học,

được rèn luyện Việc đưa giáo dục về EQ vào trường học đang là một vấn đề rất

được quan tâm của toàn xã hội

Trí tuệ cảm xúc hay trí tuệ xúc cảm là khả năng nhận dạng, kiểm soát và điều hướng cảm xúc theo hướng tích cực Không chỉ kiểm soát tốt cảm xúc cá nhân, EQ còn bao hàm trong đó năng lực nhận biết cảm xúc của người khác để giao tiếp hiệu quả, đồng cảm hơn với mọi người

Ở lứa tuổi học sinh THPT, có thể nói các em còn rất dễ bị tác động bởi cảm xúc tiêu cực, dẫn đến những hậu quả đáng tiếc Với việc tiếp xúc rộng rãi với mạng internet, sự phát triển của các trang mạng xã hội, một số bộ phận học sinh dần “lệch chuẩn” trong suy nghĩ và hành động, các em sẵn sàng bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ tiêu cực của mình Bên cạnh đó, những hiện tượng trầm cảm, mất cân bằng tâm lý ngày càng phổ biến hơn, gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng Khi đối mặt với những khó khăn hay vướng mắc nào đó trong học tập hay cuộc sống gia đình, các em không biết cách tự điều chỉnh cảm xúc theo hướng tích cực, dẫn đến trầm cảm, thậm chí nhiều em đã tìm đến cái chết như một giải thoát Sự chuẩn bị tốt về mặt cảm xúc ở giai đoạn này là tiền đề để các em tự tin, vững bước tiến vào ngưỡng cửa cuộc đời

Do vậy, việc giáo dục trí tuệ cảm xúc ở học sinh là một điều cần thiết và rất đáng được quan tâm

Giáo viên chủ nhiệm có vai trò vô cùng quan trọng trong giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh Đặc biệt ở đối tượng học sinh THPT miền núi, thuộc vùng kinh tế

xã hội đặc biệt khó khăn, phần lớn là con em đồng bào dân tộc thiểu số Các em có nhiều hứng thú với vấn đề mới của cuộc sống nhưng lại hạn chế về giao tiếp, khả năng phán đoán chưa cao, tính thích ứng với môi trường chưa tốt, thụ động với vấn

đề cuộc sống đặt ra, thiếu hụt kỹ năng sống cơ bản Nhiều em có vấn đề về cảm xúc dẫn đến ảnh hưởng tâm lí và kết quả học tập Với học sinh dân tộc thiểu số trọ học

xa nhà thì GVCN gần như trở thành những người cha, người mẹ thứ hai không chỉ bồi đắp tri thức mà còn bồi dưỡng cảm xúc, là chỗ dựa tinh thần cho học sinh Chính vì vậy, việc giáo dục về trí tuệ xúc cảm EQ trong nhà trường trở nên vô cùng cần thiết, nhất là đối với học sinh THPT, lứa tuổi đang hoàn thiện hành trang trước ngưỡng cửa vào đời

Xuất phát từ những lý do nêu trên, chúng tôi thực hiện nghiên cứu đề tài:

“Giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh THPT miền núi thông qua công tác chủ

nhiệm lớp”

II Mục đích nghiên cứu

Giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh miền núi trường THPT Tương Dương 1 thông qua công tác chủ nhiệm lớp

III Đối tượng nghiên cứu

Tìm hiểu, nghiên cứu về thực trạng và những biện pháp hữu hiệu giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh miền núi trường THPT Tương Dương 1 thông qua công tác

chủ nhiệm lớp

IV Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu các vấn đề lý luận liên quan đến trí tuệ cảm xúc ở đối tượng học sinh THPT

- Điều tra, phỏng vấn, khảo sát, phân tích, kiểm tra đánh giá, đối chiếu kết quả

- Tổ chức các hoạt động giáo dục trí tuệ cảm xúc thông qua các tiết sinh hoạt lớp, sinh hoạt 15 phút đầu giờ, không gian số (facebook, zalo, zoom,…)

V Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận, thực tiễn về trí tuệ cảm xúc

- Khảo sát thực trạng mức độ biểu hiện trí tuệ cảm xúc (Nhận biết cảm xúc, hiểu được cảm xúc, tạo ra cảm xúc, quản lý cảm xúc) của học sinh trường THPT Tương Dương 1

- Tổ chức các hoạt động giáo dục thông qua công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao trí tuệ cảm xúc cho học sinh trường THPT Tương Dương 1

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm, phân tích kết quả thu được Đánh giá hiệu quả việc giáo dục trí tuệ cảm xúc cho HS miền núi trường THPT Tương Dương 1 thông qua công tác chủ nhiệm lớp

VI Những đóng góp của đề tài

- Trình bày, nghiên cứu lý luận vấn đề trí tuệ cảm xúc Từ đó đề xuất, tiếp cận một số giải pháp mang lại hiệu quả trong công tác giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học

sinh miền núi trường THPT Tương Dương 1

- Xác định được mức độ nhận thức, biểu hiện trí tuệ cảm xúc của học sinh THPT Tương Dương 1, từ đó cho thấy sự cần thiết của vấn đề giáo dục trí tuệ cảm xúc cho

HS

- Đưa ra được các giải pháp giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh THPT miền núi một cách hiệu quả Đặc biệt là giáo dục HS làm chủ cảm xúc, giải tỏa cảm xúc tiêu cực, góp phần ngăn ngừa các hành vi tiêu cực của HS và tình trạng bạo lực học đường

- Bồi dưỡng các phẩm chất thấu hiểu, yêu thương, đồng cảm, các kĩ năng lắng

nghe, bày tỏ cảm xúc cho HS góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng mô hình “lớp

học hạnh phúc”, “trường học hạnh phúc”

- Nhận thấy được vai trò quan trọng của GVCN lớp trong giáo dục trí tuệ cảm xúc cho HS

PHẦN 2: NỘI DUNG CHƯƠNG I CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ TRÍ TUỆ CẢM XÚC CỦA HỌC SINH THPT

1 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.1 Khái niệm trí tuệ

Trí tuệ theo định nghĩa trong từ điển Tiếng Việt: Trí tuệ là danh từ nói tới khả

năng tưởng tượng, suy nghĩ, phê phán, học hỏi, hành động và phát minh sử dụng kiến thức, kinh nghiệm, sự hiểu biết, ý thức chung và cái nhìn sâu sắc Không vi phạm các yếu tố đạo đức, luật pháp

1.2 Khái niệm trí tuệ cảm xúc (EQ - Emotional Quotient)

Thuật ngữ trí tuệ cảm xúc hay trí thông minh cảm xúc (EI – emotional intelligence) do hai nhà tâm lí học Mĩ là Peter Salovey và John Mayer sử dụng năm

Theo Salovey và Mayer (1997) trí thông minh cảm xúc được nhận diện như là năng lực nhận biết và bày tỏ xúc cảm hòa xúc cảm vào suy nghĩ, để hiểu, suy luận

về xúc cảm và để điều khiển, kiểm soát xúc cảm của mình và của người khác

Như vậy, trí thông minh cảm xúc được hiểu là khả năng hiểu rõ cảm xúc bản thân, thấu hiểu cảm xúc người khác, phân biệt được chúng và sử dụng được chúng

để hướng dẫn suy nghĩ và hành động của bản thân

Hình 1 Khái niệm Trí tuệ cảm xúc

1.3 Các cấp độ và yếu tố cấu thành trí tuệ cảm xúc

1.3.1 Các cấp độ trí tuệ cảm xúc

Các nhà nghiên cứu cho rằng có bốn cấp độ khác nhau của trí tuệ cảm xúc:

- Nhận thức cảm xúc: Bước đầu tiên để hiểu cảm xúc là nhận thức chúng một

cách chính xác Trong nhiều trường hợp, điều này có thể liên quan đến việc hiểu các tín hiệu phi ngôn ngữ như ngôn ngữ cơ thể và nét mặt

- Lý luận bằng cảm xúc: Bước tiếp theo liên quan đến việc sử dụng cảm xúc để

thúc đẩy hoạt động tư duy và nhận thức Cảm xúc giúp ưu tiên những gì chúng ta chú ý và phản ứng; chúng ta phản ứng một cách cảm tính với những thứ thu hút sự chú ý của chúng ta

- Hiểu về cảm xúc: Những cảm xúc mà chúng ta nhận thức có thể mang nhiều ý

nghĩa khác nhau Nếu ai đó đang bộc lộ cảm xúc tức giận, người quan sát phải giải thích nguyên nhân gây ra sự tức giận của người đó và ý nghĩa của nó Ví dụ, nếu sếp của bạn tỏ ra tức giận, điều đó có thể có nghĩa là họ không hài lòng với công việc của bạn, hoặc có thể là do họ bị phạt quá tốc độ trên đường đi làm vào sáng hôm đó hoặc họ đã gây gổ với đối tác của mình

- Quản lý cảm xúc: Khả năng quản lý cảm xúc hiệu quả là một phần quan trọng

của trí thông minh cảm xúc và mức độ cao nhất Điều tiết cảm xúc và phản ứng một cách thích hợp cũng như đáp lại cảm xúc của người khác là tất cả các khía cạnh quan trọng của quản lý cảm xúc

Bốn nhánh của mô hình này được sắp xếp theo độ phức tạp với các quy trình cơ bản hơn ở cấp thấp hơn và quy trình nâng cao hơn ở cấp cao hơn Ví dụ, các cấp độ thấp nhất liên quan đến nhận thức và thể hiện cảm xúc, trong khi các cấp độ cao hơn đòi hỏi sự tham gia có ý thức nhiều hơn và liên quan đến việc điều chỉnh cảm xúc

Hình 2 Mô hình bốn cấp độ của trí tuệ cảm xúc

1.3.2 Các yếu tố cấu thành trí tuệ cảm xúc

Có năm yếu tố cấu thành trí tuệ cảm xúc, bao gồm:

Tự nhận thức (Self-awareness): Khả năng nhận biết và định danh các cảm xúc

của chính mình một cách chính xác Khi có khả năng tự nhận thức, chúng ta có thể hiểu được tình trạng cảm xúc của bản thân và từ đó điều chỉnh hành động của mình

Tự điều chỉnh (Self-regulation): Khả năng điều chỉnh và kiểm soát cảm xúc của

mình để đạt được một mục tiêu hay giải quyết vấn đề Khi có khả năng tự điều chỉnh, chúng ta có thể tránh được việc quá phản ứng hoặc hành động sai lầm trong tình huống khó khăn

Động lực (Motivation): Khả năng sử dụng cảm xúc của mình để thúc đẩy bản

thân, tạo động lực và đạt được mục tiêu của mình Khi có khả năng động lực, chúng

ta có thể tránh được tình trạng lười biếng hay mất động lực

Sự thấu cảm (Empathy): Khả năng hiểu và cảm thông với cảm xúc của người

khác Khi có khả năng thấu cảm, chúng ta có thể xây dựng mối quan hệ tốt với người khác, tăng cường sự đồng tình và giảm thiểu sự xung đột

Kỹ năng xã hội (Social skills): Khả năng tương tác và giao tiếp tốt với người

khác Khi có khả năng xã hội, chúng ta có thể tránh được những xung đột và tạo ra môi trường làm việc tốt hơn Kỹ năng xã hội cũng giúp chúng ta xây dựng mối quan

hệ tốt với người khác và đạt được mục tiêu của mình

Hình 3 Năm yếu tố cấu thành trí tuệ cảm xúc

1.4 Những ảnh hưởng của trí tuệ cảm xúc đến học tập và đời sống

Trí tuệ cảm xúc có ảnh hưởng rất lớn đến học tập và đời sống của con người, bao gồm:

Học tập: Trí tuệ cảm xúc giúp cho học sinh có khả năng tự kiểm soát cảm xúc,

tăng khả năng chịu đựng và đối mặt với áp lực học tập HS cũng có khả năng giao tiếp và tương tác xã hội tốt hơn, làm việc nhóm hiệu quả hơn và có thể đón nhận phản hồi và học từ những sai lầm Ngoài ra, trí tuệ cảm xúc còn giúp học sinh phát triển khả năng giải quyết vấn đề và ra quyết định thông minh hơn

Công việc: Trí tuệ cảm xúc giúp cho nhân viên trong công việc có khả năng tự

kiểm soát cảm xúc, giúp tạo ra một môi trường làm việc tích cực và tăng cường sự hợp tác và thông tin giữa các nhân viên Họ cũng có khả năng đưa ra quyết định thông minh hơn và giải quyết các vấn đề một cách nhanh chóng và hiệu quả

Quan hệ giữa con người: Trí tuệ cảm xúc giúp con người có khả năng quản lý

stress và tình huống khó khăn, tăng khả năng thích nghi và sáng tạo trong cuộc sống

Nó cũng giúp con người có khả năng tạo ra các mối quan hệ tốt hơn với người khác, giúp tăng cường sự tôn trọng và đồng cảm Họ có khả năng cảm thấy và hiểu được cảm xúc của người khác, giúp tạo ra một môi trường xã hội tích cực và hỗ trợ

Sức khỏe tâm lý: Trí tuệ cảm xúc cũng có ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý của

con người Nó giúp con người có khả năng kiểm soát cảm xúc tiêu cực, giảm stress

và tăng cường sự hạnh phúc và sự hài lòng trong cuộc sống

Vì vậy, trí tuệ cảm xúc là một khía cạnh quan trọng trong việc phát triển bản thân

và cần được đào tạo và phát triển từ thời điểm sớm nhất để có thể đạt được thành công trong học tập và đời sống

2 Trí tuệ cảm xúc của học sinh trung học phổ thông

2.1 Đặc điểm phát triển tâm lý chung của học sinh trung học phổ thông 2.1.1 Những đặc điểm về nhận thức, trí tuệ

- Sự phát triển của các quá trình nhận thức cảm tính

Do sự hoàn thiện về cấu tạo và chức năng của hệ thần kinh trung ương và các giác quan, do sự tích lũy phong phú kinh nghiệm sống và tri thức, do yêu cầu ngày càng cao của hoạt động học tập, lao động xã hội, nhận thức cảm tính của học sinh trung học phổ thông có những nét mới về chất

Cảm giác, tri giác đạt tới mức độ tinh, nhạy của người lớn Ngưỡng tuyệt đối và ngưỡng sai biệt của những cảm giác nghe, nhìn, vận động… phát triển cao, năng lực cảm thụ hội họa âm nhạc, thể thao… phát triển mạnh

Đặc điểm nổi bật của sự phát triển cảm giác, tri giác của học sinh trung học phổ thông là có tính ý thức, có mục đích, có hệ thống biểu hiện rõ rệt trong quá trình học tập cũng như trong mọi hoạt động khác Do sự nhạy cảm của óc quan sát, học sinh THPT dễ phát hiện những đặc điểm của sự vật, hiện tượng cũng như con người Điều này làm cho sắc thái của lứa tuổi thể hiện rất rõ ở tính dí dỏm, tinh nghịch, hài hước Cùng với óc quan sát, trí nhớ chủ định, năng lực chú ý chủ định cũng phát triển Đặc biệt học sinh biết phân phối chú ý, năng lực này Càng lên lớp trên càng phát triển (vừa nghe giảng, vừa ghi chép, vừa theo dõi câu trả lời của bạn, phân tích, nhận xét…) Tính có lựa chọn của chú ý là tính ổn định của tuổi này phát triển cao hơn hẳn học sinh lớp dưới

- Sự phát triển tư duy, tưởng tượng

Các kết quả nghiên cứu cho thấy quá trình phân hóa các năng lực trí tuệ của các

em trai được bắt đầu sớm hơn, bộc lộ rõ hơn so với em gái Thường quan sát thấy nhiều học sinh trai học giỏi các môn khoa học chính xác, khoa học tư nhiên hơn các

em gái Trong khi đó, học sinh nữ thường học tốt hơn các môn khoa học xã hội, nhân văn, ngôn ngữ Học sinh THPT có kỹ năng suy nghĩ độc lập và bước đầu hình thành khả năng tự học Đây là bước phát triển mới so với các lứa tuổi trước Tư duy của học sinh THPT được thực hiện chủ yếu trên đối tượng từ ngữ, trên cơ sở những khái niệm Tư duy lý luận phát triển mạnh và có tính chặt chẽ, nhất quán hơn so với lứa

tuổi trước Các thao tác trí tuệ: phân tích, so sánh, tổng hợp, trừu tượng hóa và khái quát hóa phát triển mạnh, giúp các em lĩnh hội được những khái niệm phức tạp và trừu tượng

Nhìn chung, sự phát triển trí tuệ của học sinh THPT đã đạt ở mức cao và đang được hoàn thiện dần trong quá trình học tập Càng lên các lớp cuối cấp, năng lực trí tuệ càng phát triển Điều này tạo cơ hội cho khả năng tư duy độc lập, tư duy khái quát hóa, tư duy sáng tạo chuẩn bị cho việc học lên cao, học nghề và vào đời của các

em

2.1.2 Đời sống xúc cảm, tình cảm của học sinh trung học phổ thông

Đời sống xúc cảm, tình cảm của học sinh đầu tuổi thanh niên rất phong phú, đa dạng Điều đó được quy định bởi những mối quan hệ giao tiếp của thanh niên ngày càng được mở rộng về phạm vi và đặc biệt được phát triển về mặt chất lượng Trong

đó nổi bật nhất là mức độ ngày càng được bình đẳng, độc lập trong sự giao tiếp với người lớn và bạn bè cùng độ tuổi Đó là một trong những yếu tố rất quan trọng tạo nên bộ mặt nhân cách của tuổi thanh niên Những đặc điểm nổi bật về tình cảm ở độ tuổi này biểu hiện tập trung ở các điểm sau:

- Học sinh tuổi đầu thanh niên có tình cảm yêu đời Tuy nhiên, nếu cuộc sống thực tế của một số học sinh nào đó gặp nhiều khó khăn trở ngại khiến họ vấp váp nhiều lần thì có thể trong họ sẽ có một tâm trạng không tốt, chán đời Do có sức sống dồi dào, có nguyện vọng muốn được thử sức mình nhưng lại chưa có đủ kinh nghiệm sống và không phải mọi mục tiêu đặt ra đều được ý thức rõ ràng cho nên đôi khi trong thâm tâm các em không thấy thỏa mãn, họ dễ thay đổi mục tiêu đã đề ra Những trạng thái trên được thấy rõ qua việc học sinh phổ thông lúc thì tự rèn luyện mình theo một kế hoạch chặt chẽ, có ý thức, lúc thì buông thả bản thân, chơi lêu têu một cách vô ý thức

- Khác hẳn với thiếu niên, học sinh THPT phần nào làm chủ được những cảm xúc của mình Họ đã có thể biết cách ngụy trang những cảm xúc của bản thân, tức

là biết thay đổi cách biểu lộ tự nhiên của một tình cảm bằng cách biểu lộ khác mà thường có nội dung ngược lại

- Học sinh THPT đã nắm được những sắc thái tình cảm một cách tinh tế hơn, chính xác hơn so với thiếu niên Các em không những có thể nhận biết tình cảm của người khác mà còn hiểu cả những cách biểu lộ “ngoài khuôn mẫu” của những tình cảm này của đối phương Khả năng này giúp cho các em có một sực cảm thụ xúc cảm tuyệt vời

- Khả năng cảm thụ xúc cảm của học sinh THPT được phát triển song song với khả năng đồng cảm của họ Có khá nhiều những rung động mà thiếu nhi và thiếu niên cảm thụ môt cách lơ mơ thì ở học sinh THPT chúng đã trở nên một đối tượng đồng cảm Các em đã có thể hiểu được phần nào những xúc cảm và tình cảm của người khác, có thể đáp lại một cách tinh tế những cảm xúc của người khác đặc biệt

là những người cùng trạc tuổi với mình Do sự phát triển tính chất các xúc cảm tình cảm mà các loại tình cảm ở học sinh THPT cũng phát triển đa dạng và sâu sắc hơn

- Tình bạn ở độ tuổi học sinh trung học phổ thông có cơ sở, có lý trí và bền vững hơn tuổi thiếu niên Ở đây, nổi bật là tình bạn của những bạn bè cùng độ tuổi, cùng giới phát triển mạnh Nhu cầu chọn được bạn thân là đòi hỏi tất yếu của các em Việc chọn bạn thường không ở mức cảm tính, bề ngoài mà được xem xét một cách có căn

- Học sinh THPT cũng bắt đầu bộc lộ rõ những tình cảm đạo đức như khâm phục, kính trọng những con người dũng cảm, kiên cường, coi trọng những giá trị đạo đức cũng như lương tâm

- Tình yêu nam nữ cũng bắt đầu xuất hiện ở độ tuổi này Dễ quan sát thấy những dấu hiệu của sự phải lòng, sự xuất hiện của những mối tình đầu đầu lãng mạn Những biểu hiện của tình cảm này nhìn chung phức tạp và không đồng đều

Như vậy, tuổi học sinh THPT được đặc trưng bởi sự phân hóa sâu những phản ứng xúc cảm và những phương thức biểu hiện trạng thái cảm xúc, cũng như bởi sự nâng cao tính tự kiểm tra và tự điều chỉnh Tâm trạng học sinh tuổi đầu thanh niên

là ổn định và có ý thức hơn nhiều so với thiếu niên và tương quan với phạm vi các điều kiện xã hội rộng lớn hơn nhiều

2.2 Vấn đề phát triển trí tuệ cảm xúc của học sinh trung học phổ thông

Theo Ohman, Flykt, & Esteves (2001), những kỹ năng trí tuệ cảm xúc đóng vai trò trung tâm đối với việc học tập của học sinh, với cuộc sống của cá nhân, xã hội Trí tuệ cảm xúc vượt ra ngoài tầm ảnh hưởng của nhân cách và trí thông minh nói chung Những khả năng cảm xúc phát triển theo con đường học tập, bộ nhớ và hành

vi Khả năng điều chỉnh cảm xúc có thể giúp học sinh tập trung tại lớp học và xử lý các tình huống lo âu, hồi hộp chẳng hạn như các bài kiểm tra Trẻ em có trí tuệ cảm xúc cao có xu hướng đạt được thành tích học tập cao hơn trẻ em có trí tuệ cảm xúc thấp (Eisenberg, Fabes, Guthrie, & Reiser, 2000; Feldman, Philippot, & Custrini, 1991; Halberstadt, Denham, & Dunsmore, 2001; Saarni, 1999;-Olarte, Palomera Gil,

& Brackett, 2005) Một học sinh thông minh có thể trở nên lo lắng khi làm bài kiểm tra và dẫn kết quả thấp vì học sinh đó đã không học được chiến lược đối phó hiệu quả với vấn đề

Vì vậy, việc đào tạo và rèn luyện các kỹ năng cảm xúc có thể giúp học sinh đạt được thành tích học tập tốt hơn Học sinh có trí tuệ cảm xúc cao có xu hướng cư xử thích hợp với hoàn cảnh, ít hung hăng do đó được bạn bè quý mến, chấp nhận và ủng hộ Những học sinh có trí tuệ cảm xúc thấp có thể không diễn đạt được cảm xúc của bản thân và người khác trong tranh luận có thể dẫn đến sự hiểu lầm, tức giận và càng trở nên hung hăng, có hành vi cư xử không được mọi người chấp nhận nhiều

hơn Trong khi học sinh có khả năng bày tỏ cảm xúc có thể diễn đạt một cách hiệu quả bằng lời hoặc bằng ngôn ngữ cơ thể do đó có xu hướng tốt hơn trong việc tuân theo chuẩn mực của xã hội Điều này rất quan trọng vì những học sinh này sẽ cảm thấy thoải mái hơn, được nhiều người chấp nhận hơn và nhận được sự hỗ trợ tốt hơn

từ giáo viên và những người khác Do vậy, những học sinh này sẽ có cơ hội được học tập và phát triển bản thân trong điều kiện tốt hơn

Những số liệu thống kê đáng báo động về tình trạng phạm tội, giết người, tự tử

và trầm cảm trong tầng lớp thanh thiếu niên ngày nay qua các nghiên cứu cho thấy xuất phát từ sự thiếu hụt về trí tuệ cảm xúc Do vậy, việc mở rộng sứ mệnh của trường học thông qua cách giáo viên tổ chức lớp học của mình trở thành khuôn mẫu, một bài học về trí tuệ cảm xúc thực sự cần thiết Chẳng hạn mỗi lần giáo viên trả lời một học sinh là cơ hội để hàng chục học sinh khác trong lớp được dạy bảo Trong giáo dục trí tuệ cảm xúc cho HS, có hai nhiệm vụ quan trọng là đào tạo giáo viên có trí tuệ cảm xúc cao và tiến hành những chương trình giáo dục trí tuệ cảm xúc độc lập hay lồng ghép cho học sinh

Có thể thấy, vấn đề giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh THPT là việc làm cần thiết và rất cần được khuyến khích trong các nhà trường ở nước ta hiện nay

3 Đặc điểm của học sinh THPT miền núi

Bên cạnh những đặc điểm chung về tâm sinh lí lứa tuổi THPT, HS miền núi lại mang những đặc điểm riêng về tính cách cũng như đời sống tình cảm, cảm xúc Qua nghiên cứu và trực tiếp giảng dạy, tiếp xúc, chúng tôi nhận thấy HS miền núi có những đặc điểm sau:

Học sinh dân tộc thiểu số có ưu điểm về thể chất, thể lực, có tính cách riêng, yêu lao động, quý thầy cô, tình bạn, trung thực, dũng cảm Tuy nhiên, các em lại rụt rè, nhút nhát, tự ti, tự ái, thiếu ý chí phấn đấu, ít có ước mơ, hoài bão Tính tự ti cộng với khả năng diễn đạt tiếng phổ thông còn hạn chế tạo cho các em tâm lí khó hoà đồng Đồng thời học sinh dân tộc có tính tự ái cao, nếu các em gặp phải những lời phê bình nặng nề hoặc khi kết quả học tập kém, quá thua kém bạn bè một vấn đề nào

đó trong sinh hoạt, bị dư luận, bạn bè chê cười … các em dễ xa lánh thầy cô giáo và bạn bè hoặc bỏ học Vì thế, các em dễ nảy sinh những suy nghĩ và hành động tiêu cực

Học sinh miền núi luôn có tính thẳng thắn, thật thà và tự trọng Các em học sinh miền núi có gì không vừa ý thường tỏ thái độ ngay Như khi bị người khác nói xấu, xuyên tạc sự thật về mình trên mạng các em thường phản ứng lại mà thiếu sự suy xét thấu đáo Vì vậy, GV cần nắm vững đặc điểm này, thận trọng trong quá trình đánh giá phẩm chất đạo đức của từng em Nếu GV không hiểu rõ thì có thể cho rằng các em hay tự ái Từ đó GV thiếu nhiệt tình cần thiết để tìm ra phương hướng và biện pháp giải quyết những khó khăn của các em

Học sinh luôn có niềm tin sâu sắc vào GV và thực tiễn Các em thường dễ dàng nghe theo những người mình đã tin cậy, đặc biệt là GV Khi các em đã tin GV, các

em thường quyết tâm thực hiện cho được những công việc GV giao, nhiều khi các

em còn bắt chước tác phong, cử chỉ, ngôn ngữ, của GV Vì vậy, GV phải luôn gần gũi, đi sâu, đi sát giúp đỡ các em, cố gắng cảm hoá các em bằng sự tận tình chăm sóc của mình; đồng thời cũng cố gắng gương mẫu về mọi mặt để dành cho được sự tin yêu của các em, từ đó phát huy tác dụng giáo dục của mình Trong vấn đề giáo dục trí tuệ cảm xúc cho HS, GV trước hết phải là những người biết kiểm soát cảm xúc, biết lan tỏa những điều tích cực

Các em sống rất thực tế, những điển hình gần gũi đều có tác dụng thuyết phục rất lớn Trong các tiết lên lớp, những vấn đề kiến thức có liên hệ thực tế đến bản thân học sinh thì sẽ sôi nổi và hiệu quả Do đó GV cần lưu ý việc lồng ghép các nội dung giáo dục thực tế và kĩ năng sống vào trong các bài học và các hoạt động giáo dục tạo

ra những tình huống cụ thể để hướng dẫn HS Từ đó hình thành cho HS khái niệm

về phẩm chất đạo đức tốt, đồng thời khắc phục dần những tàn dư lạc hậu còn rơi rớt trong nhận thức của một số em

Học sinh con em đồng bào các dân tộc miền núi đến trường với lòng ham học hỏi, niềm tin sâu sắc về tương lai phía trước GV cần nắm vững một số đặc điểm tâm

lí, tình cảm của học sinh miền núi, con em đồng bào dân tộc ở vùng sâu, vùng xa để hoạt động giáo dục HS phát huy hiệu quả cao hơn Nhất là trong việc nâng cao trí tuệ cảm xúc cho các em

4 Vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh THPT

Giáo viên chủ nhiệm lớp đóng vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh Dưới đây là một số vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong việc giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh:

Điều hành môi trường học tập tích cực: Giáo viên chủ nhiệm lớp có thể tạo ra

một môi trường học tập tích cực, nơi mà học sinh cảm thấy an toàn và thoải mái để thảo luận và chia sẻ về các vấn đề cảm xúc của mình Khi học sinh cảm thấy được tôn trọng và được đối xử công bằng, các em có thể phát triển trí tuệ cảm xúc của mình

Khuyến khích và hướng dẫn các hoạt động trí tuệ cảm xúc: Giáo viên chủ nhiệm

lớp có thể khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động trí tuệ cảm xúc, chẳng hạn như các hoạt động đánh giá cảm xúc, viết nhật ký cảm xúc, hoặc thảo luận về các vấn đề cảm xúc GVCN cũng có thể hướng dẫn học sinh cách quản lý cảm xúc của mình và giúp HS phát triển kỹ năng giải quyết xung đột

Tạo ra một môi trường học tập đa dạng: Giáo viên chủ nhiệm lớp có thể tạo ra

một môi trường học tập đa dạng, nơi mà học sinh có thể học hỏi và tương tác với những người có nền văn hóa và lối sống khác nhau Điều này giúp học sinh phát triển khả năng đồng cảm và tôn trọng đa dạng văn hóa

Thực hiện các cuộc họp cha mẹ - giáo viên: Giáo viên chủ nhiệm lớp có thể thực

hiện các cuộc họp cha mẹ - giáo viên để trao đổi về các vấn đề cảm xúc của học sinh,

giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về tình trạng cảm xúc của con cái và hỗ trợ HS phát triển trí tuệ cảm xúc

Như vậy, bằng các hoạt động trên, giáo viên chủ nhiệm lớp sẽ tạo được môi trường học tập an toàn, lành mạnh, giúp HS phát triển toàn diện cả trí tuệ và cảm

xúc, hạn chế được nạn bạo lực học đường, góp phần xây dựng mô hình “lớp học

hạnh phúc”

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG GIÁO DỤC TRÍ TUỆ CẢM XÚC TẠI TRƯỜNG THPT TƯƠNG DƯƠNG 1

1 Nhận thức của học sinh THPT Tương Dương 1 về trí tuệ cảm xúc

Để tìm hiểu nhận thức về trí tuệ cảm xúc của học sinh trường THPT Tương

Dương 1, chúng tôi đã tiến hành khảo sát bằng phiếu điều tra

Đối tượng khảo sát: 500 HS khối 10,11,12 trường THPT Tương Dương 1 Thời gian khảo sát: Từ tháng 9/2022 đến tháng 10/2022

Tỉ lệ (%)

SL (HS)

Tỉ lệ (%)

1 Bạn có biết rõ về khái niệm "trí tuệ cảm xúc"

2 Bạn có tin rằng trí tuệ cảm xúc có ảnh hưởng

đến thành công trong cuộc sống không? 245 49 255 51

3 Bạn đã từng nghe về các kỹ năng cần thiết

để phát triển trí tuệ cảm xúc chưa? 68 13,6 432 86,4

4 Bạn đã từng thực hiện các hoạt động để rèn

luyện trí tuệ cảm xúc chưa? 113 22,6 387 77,4

5 Bạn cảm thấy trí tuệ cảm xúc có quan trọng

trong cuộc sống của mình không? 214 42,8 286 57,2

6 Bạn có tin rằng việc phát triển trí tuệ cảm

xúc có thể giúp cải thiện mối quan hệ của bạn

với người khác không?

134 26,8 366 73,2

7 Bạn có cảm thấy mình đã phát triển được trí

tuệ cảm xúc đủ tốt để giải quyết các vấn đề

trong cuộc sống hàng ngày không?

157 31,4 343 68,6

8 Bạn có tin rằng trí tuệ cảm xúc có thể giúp

bạn đạt được mục tiêu cá nhân không? 152 30,4 348 69,6

9 Bạn có thường xuyên tìm hiểu về trí tuệ cảm

xúc và cập nhật kiến thức mới về chủ đề này

không?

10 Bạn có thấy mình cần phải cải thiện trí tuệ

Bảng 1 Nhận thức về TTCX của HS THPT Tương Dương 1

Nhận xét: Dựa vào kết quả khảo sát, chúng tôi nhận thấy tỷ lệ TB câu trả lời “có”

chỉ có 29,2% có sự chênh lệch lớn so với câu trả lời “không” là 70,8% Như vây, Tỷ

lệ học sinh THPT Tương Dương 1 có đủ nhận thức về trí tuệ cảm xúc là còn thấp Hầu hết các em không biết rõ về khái niệm này, chưa từng nghe về các kỹ năng cần thiết để phát triển trí tuệ cảm xúc và chưa từng thực hiện các hoạt động để rèn luyện trí tuệ cảm xúc

Tuy nhiên, có một số học sinh đã nhận thức được về trí tuệ cảm xúc và đánh giá tầm quan trọng của nó trong cuộc sống Các em tin rằng trí tuệ cảm xúc có thể giúp cải thiện mối quan hệ với người khác, giúp đạt được mục tiêu cá nhân và giải quyết các vấn đề trong cuộc sống hàng ngày Nhưng chỉ một số ít học sinh thường xuyên tìm hiểu và cập nhật kiến thức mới về trí tuệ cảm xúc, và chỉ một phần nhỏ họ cảm thấy cần phải cải thiện trí tuệ cảm xúc của mình Như vậy, cần tăng cường giáo dục

và cung cấp thêm thông tin về trí tuệ cảm xúc cho học sinh, giúp HS nhận thức được tầm quan trọng của TTCX trong cuộc sống và đồng thời rèn luyện kỹ năng để phát triển trí tuệ cảm xúc

2 Mức độ biểu hiện trí tuệ cảm xúc của học sinh trường THPT Tương Dương 1

Để tìm hiểu mức độ biểu hiện trí tuệ cảm xúc của học sinh trường THPT Tương

Dương 1, chúng tôi đã tiến hành khảo sát bằng phiếu điều tra

Đối tượng khảo sát: 500 HS khối 10,11,12 trường THPT Tương Dương 1

Thời gian khảo sát: Từ tháng 9/2022 đến tháng 10/2022

Tỉ lệ (%)

SL (HS)

Tỉ lệ (%)

SL (HS)

Tỉ lệ (%)

4 Mức độ tập trung và kiên nhẫn để

giải quyết các vấn đề trong cuộc sống

5 Khả năng tìm ra cách giải quyết vấn

đề một cách sáng tạo và hiệu quả của

bạn?

179 35,8 235 47 86 17,2

6 Mức độ nhận ra cảm xúc của mình

và biết cách xử lý chúng của bạn ? 252 50,4 143 28,6 105 21

7 Khả năng làm việc nhóm và giải

quyết xung đột trong nhóm của bạn? 279 55,8 114 22,8 107 21,4

8 Mức độ hiểu và cảm thông với người

khác khi họ gặp khó khăn hay xảy ra

vấn đề của bạn?

216 43,2 187 37,4 97 19,4

9 Khả năng đối phó với áp lực và căng

thẳng trong cuộc sống của bạn? 224 44,8 167 33,4 109 21,8

Bảng 2 Mức độ biểu hiện TTCX của HS THPT Tương Dương 1

Hình 4 Biểu đồ mức độ biểu hiện TTCX của HS THPT Tương Dương 1

Nhận xét: Dựa trên kết quả khảo sát trên, có thể nhận thấy mức độ biểu hiện trí tuệ

cảm xúc của học sinh THPT Tương Dương 1 chưa cao

- Mức độ nhận biết và hiểu cảm xúc của người khác ở mức trung bình, chỉ có 23% đánh giá ở mức độ cao

- Mức độ kiểm soát và quản lý cảm xúc của học sinh cũng ở mức trung bình, chỉ

- Mức độ tự tin của học sinh cũng chỉ ở mức trung bình, tuy nhiên có 29% đánh giá ở mức độ cao

- Mức độ tập trung và kiên nhẫn của học sinh cũng chỉ ở mức trung bình, chỉ có 17% đánh giá ở mức độ cao

- Khả năng tìm ra cách giải quyết vấn đề của học sinh cũng chỉ ở mức trung bình, chỉ có 17% đánh giá ở mức độ cao

- Mức độ nhận ra và xử lý cảm xúc của chính mình của học sinh cũng chỉ ở mức trung bình, tuy nhiên có 21% đánh giá ở mức độ cao

- Khả năng làm việc nhóm và giải quyết xung đột trong nhóm của học sinh cũng

ở mức trung bình, chỉ có 21% đánh giá ở mức độ cao

- Mức độ hiểu và cảm thông với người khác của học sinh cũng chỉ ở mức trung bình

- Khả năng đối phó với áp lực và căng thẳng của học sinh cũng chỉ ở mức trung bình, tuy nhiên có 22% đánh giá ở mức độ cao

- Mức độ đáp ứng và thích nghi với những thay đổi trong cuộc sống của học sinh cũng chỉ ở mức trung bình, tuy nhiên có 26% đánh giá ở mức độ cao

Chúng tôi nhận thấy mức độ biểu hiện trí tuệ cảm xúc của học sinh THPT Tương Dương 1 đa phần ở mức độ trung bình hoặc thấp Hầu hết các chỉ số đều có tỷ lệ học sinh đánh giá ở mức độ thấp cao hơn so với mức độ cao, cho thấy rằng HS có thể gặp khó khăn trong việc nhận biết và quản lý cảm xúc của mình, tập trung và giải quyết vấn đề, đối phó với áp lực và căng thẳng trong cuộc sống Tuy nhiên, cũng có một số học sinh đánh giá ở mức độ cao trong một số chỉ số như tự tin, đáp ứng và thích nghi với những thay đổi trong cuộc sống Việc cải thiện trí tuệ cảm xúc của học sinh trung học phổ thông là rất quan trọng để giúp họ phát triển kỹ năng sống

và sự nghiệp sau này

Ngoài phương pháp điều tra bằng phiếu khảo sát, chúng tôi còn sử dụng thêm phương pháp phỏng vấn để tìm hiểu thêm về mức độ TTCX của HS THPT Tương Dương 1

Câu hỏi phỏng vấn: Em hãy kể về cách em phản ứng khi gặp phải một tình huống

khiến em khó chịu?

Kết quả phỏng vấn một số HS cho thấy học sinh THPT thường bực tức, gây gổvới nhau vì những nguyên nhân rất nhỏ Bạn N.T.A.(học sinh lớp 11) kể lại: “Trong giờ kiểm tra môn Công nghệ, tôi ngồi bàn hai dãy một và bạn H cũng ngồi bàn hai dãy hai Trong đề có câu hỏi “Trình bày nguyên lý làm việc của động cơ điêzen 4 kì?” Tôi thì không siêng học bài cho lắm nên chỉ diễn đạt theo ý của mình nhưng vẫn đảm bảo đủ ý Khi đó, tôi đã làm xong, bạn H quay sang hỏi tôi “kỳ 4 phải làm sao?” Tôi đáp “Ai biết, trong bài tao làm không có cái đó” Do H siêng học bài với nội dung trong sách giáo khoa nên hỏi tôi, tôi đâu có biết mà trả lời Bạn H tức giận, mặt đỏ rần rần và quay lại nói “mày không chỉ thì thôi, tao không cần” Tôi bực mình

quá không kiềm chế được cảm xúc nên quát “Ừ! Không chỉ mày đó, mày làm gì tao Mày đâu có tốt lành gì mà nói cái giọng đó” Sau đó, tôi và H đã giận nhau cả tháng

và cuối cùng H làm hòa với tôi”

Bạn N.T.Q (học sinh lớp 10) kể lại: “hôm đó là giờ học Hóa, tôi đi trễ nên có một bạn đã ngồi vào chỗ của tôi, mặc dù những chỗ khác còn trống và tôi thì không

ưa gì bạn ấy Tôi đã tiến thẳng đến chỗ bạn và thét lên “đi chỗ khác” kèm theo một một khuôn mặt rất khó ưa Mọi người ai cũng nhìn tôi và bạn ấy Bạn ấy trả lời

“không” và nét mặt cũng không tốt hơn tôi Sau đó chúng tôi lời qua tiếng lại với nhau Cuối cùng có một bạn khuyên tôi nên bỏ đi và xuống chỗ khác ngồi với bạn

ấy Tôi nóng lắm nhưng đây là người bạn rất hiền lành và biết chuyện khiến ai cũng phải nể nên tôi đã nghe theo Giờ thì người bạn đó cũng đã chủ động nói chuyện với tôi”

Kết quả phỏng vấn cho thấy năng lực điều khiển, quản lý cảm xúc của học sinh còn thấp, các em rất dễ bị kích động và xúc động mạnh vì những lý do rất đơn giản

và thường bị cảm xúc chi phối những hành vi và lời nói trong tình huống đó, từ đó rất dễ nảy sinh những mâu thuẫn và xung đột không đáng có giống như hai tình huống trên

GVCN cũng cần lưu ý một số HS sống quá khép kín, ít chia sẻ cảm xúc, ít tham gia các hoạt động tập thể Những em HS đó lại là đối tượng tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường buộc GVCN cần theo dõi, tìm hiểu tâm tư, cảm xúc của các em Có khi

từ những mâu thuẫn rất nhỏ nhưng nếu không được hóa giải có thể dẫn đến những

vụ bạo lực học đường hay xuất hiện những cảm xúc, hành vi tiêu cực ở HS gây nên

những hậu quả đau lòng

Như vậy, để nâng cao TTCX cho học sinh THPT Tương Dương 1, GV cần giúp

HS cải thiện khả năng nhận biết và hiểu cảm xúc của người khác, kiểm soát và quản

lý cảm xúc của chính mình, tăng cường tự tin, tập trung và kiên nhẫn, tìm ra cách giải quyết vấn đề một cách sáng tạo và hiệu quả, nhận ra và xử lý cảm xúc của chính mình, làm việc nhóm và giải quyết xung đột, hiểu và cảm thông với người khác, đối phó với áp lực và căng thẳng, đáp ứng và thích nghi với những thay đổi trong cuộc sống

3 Thực trạng vấn đề giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh trong công tác chủ nhiệm ở trường THPT Tương Dương 1

Để tìm hiểu về thực trạng vấn đề giáo dục trí tuệ cảm xúc cho học sinh trong công tác chủ nhiệm ở trường THPT Tương Dương 1, chúng tôi đã tiến hành khảo

sát bằng phiếu điều tra

Đối tượng khảo sát: 30 GVCN khối 10,11,12 trường THPT Tương Dương 1 Thời gian khảo sát: Từ tháng 9/2022 đến tháng 10/2022

Phiếu khảo sát GV (Phụ lục 03)

Sau khi thu thập, tổng hợp cho kết quả như sau:

Nội dung

SL (GV)

Tỉ lệ (%)

SL (GV)

Tỉ lệ (%)

1 Thầy/cô có nhận thấy tầm quan trọng của trí

tuệ cảm xúc trong quá trình giáo dục học sinh

2 Thầy/cô đã từng giảng dạy về trí tuệ cảm

3 Thầy/cô có thường xuyên áp dụng các kỹ

năng và hoạt động để phát triển trí tuệ cảm xúc

cho học sinh không?

4 Thầy/cô có cảm thấy khó khăn trong việc

giảng dạy và rèn luyện trí tuệ cảm xúc cho học

sinh không?

5 Thầy/cô có cảm nhận được sự khác biệt

trong việc giúp học sinh phát triển trí tuệ cảm

xúc và tác động của nó đến kết quả học tập của

học sinh không?

6 Thầy/cô có tin rằng việc giáo dục và phát

triển trí tuệ cảm xúc sẽ giúp giáo viên trở

thành một người thầy/giáo viên tốt hơn?

7 Thầy/cô cảm thấy trường học của mình đang

tạo điều kiện để giáo viên có thể giảng dạy và

phát triển trí tuệ cảm xúc cho học sinh không?

9 Thầy/cô có đề xuất gì để trường học và các

giáo viên có thể tăng cường giáo dục và phát

triển trí tuệ cảm xúc cho học sinh tốt hơn

Nhận xét: Dựa trên kết quả khảo sát, có thể thấy rằng tỷ lệ giáo viên có nhận thức

về tầm quan trọng của trí tuệ cảm xúc trong giáo dục học sinh là khá cao, tuy nhiên,

tỷ lệ giáo viên đã từng giảng dạy về trí tuệ cảm xúc và thường xuyên áp dụng các kỹ năng và hoạt động để phát triển trí tuệ cảm xúc cho học sinh lại thấp hơn Ngoài ra,

tỷ lệ giáo viên cảm thấy khó khăn trong việc giảng dạy và rèn luyện trí tuệ cảm xúc cho học sinh cũng khá cao

Tỷ lệ giáo viên cảm nhận được sự khác biệt trong việc giúp học sinh phát triển trí tuệ cảm xúc và tác động của nó đến kết quả học tập của học sinh là khá cao, cho thấy giáo viên đã nhận thức được tầm quan trọng của trí tuệ cảm xúc trong giáo dục

Tỷ lệ cao giáo viên tin rằng giáo dục và phát triển trí tuệ cảm xúc sẽ giúp giáo viên trở thành một người thầy/giáo viên tốt hơn và cần phải nâng cao kiến thức và

kỹ năng về trí tuệ cảm xúc để áp dụng vào công tác giảng dạy

Tỷ lệ giáo viên cảm thấy trường học của mình đang tạo điều kiện để giáo viên

có thể giảng dạy và phát triển trí tuệ cảm xúc cho học sinh lại không cao, và tỷ lệ giáo viên có đề xuất để trường học và các giáo viên có thể tăng cường giáo dục và phát triển trí tuệ cảm xúc cho học sinh cũng không cao

Qua khảo sát, chúng tôi nhận thấy cần có sự chú trọng và đầu tư hơn để nâng cao kiến thức và kỹ năng của giáo viên về trí tuệ cảm xúc, tạo điều kiện cho giáo viên

có thể giảng dạy và phát triển trí tuệ cảm xúc cho học sinh một cách hiệu quả và đồng thời tăng cường giáo dục và phát triển trí tuệ cảm xúc cho học sinh để giúp HS phát triển tốt hơn trong học tập và trong cuộc sống

CHƯƠNG III MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC TRÍ TUỆ CẢM XÚC CHO HS THPT MIỀN NÚI THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP

1 Giải pháp thứ nhất: Nâng cao nhận thức về trí tuệ cảm xúc cho HS thông qua ứng dụng công nghệ số

1.1 Mục tiêu giải pháp

Chúng tôi sử dụng các ứng dụng công nghệ số như mạng xã hội và lớp học online, nhằm hướng đến các mục tiêu nâng cao trí tuệ cảm xúc cho học sinh THPT miền núi như sau:

- Tạo ra sự kết nối giữa học sinh và giáo viên: Mạng xã hội và lớp học online giúp học sinh và giáo viên có thể kết nối với nhau một cách dễ dàng hơn Học sinh

có thể tìm kiếm thông tin, tài liệu và liên lạc với giáo viên một cách nhanh chóng và thuận tiện hơn Điều này giúp giáo viên có thể cung cấp hỗ trợ và hướng dẫn cho học sinh trong việc phát triển trí tuệ cảm xúc

- Cung cấp các công cụ phát triển trí tuệ cảm xúc: Mạng xã hội và lớp học online cũng có thể cung cấp các công cụ và tài liệu để giúp học sinh phát triển trí tuệ cảm xúc của mình Chẳng hạn như, giáo viên có thể chia sẻ các bài tập, hoạt động và trò chơi để giúp học sinh phát triển kỹ năng như tự quản, giải quyết xung đột và kết nối với người khác

- Tạo ra môi trường học tập tích cực: Sử dụng công nghệ số cũng giúp tạo ra một môi trường học tập tích cực, trong đó học sinh được khuyến khích để chia sẻ ý kiến,

hỗ trợ lẫn nhau và thực hiện các hoạt động phát triển trí tuệ cảm xúc một cách hiệu

quả Điều này giúp tăng cường sự tự tin, tinh thần đồng đội và sự kết nối giữa học sinh

- Đưa học sinh đến với thế giới bên ngoài: Sử dụng mạng xã hội và lớp học online giúp đưa học sinh đến với thế giới bên ngoài HS có thể tiếp cận với các tài nguyên, hoạt động và thông tin từ khắp nơi trên thế giới, giúp họ mở rộng tầm nhìn và phát triển trí tuệ cảm xúc của mình theo cách tốt nhất

1.2 Nội dung và hình thức của giải pháp

1.2.1 Tổ chức lớp học online “Trí tuệ cảm xúc tuổi teen”

1.2.1.1 Mục đích

Chúng tôi tổ chức lớp học online “Trí tuệ cảm xúc tuổi teen” cho học sinh THPT

Lớp học này sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về cảm xúc và cách quản lý cảm xúc của mình, từ đó giúp HS phát triển kỹ năng tự quản lý và giải quyết vấn đề một cách hiệu quả Ngoài ra, lớp học cũng sẽ giúp học sinh cải thiện khả năng giao tiếp, tăng cường sự tự tin và sáng tạo

Lớp học online trí tuệ cảm xúc còn giúp học sinh có thêm những trải nghiệm học tập mới mẻ, khác biệt với hình thức học truyền thống Học sinh sẽ được tham gia vào các hoạt động trực tuyến, trao đổi, thảo luận và học tập cùng các bạn đồng trang lứa Điều này sẽ giúp các em có cơ hội rèn luyện kỹ năng hợp tác và phát triển mối quan hệ xã hội

1.2.1.2 Cách thức tổ chức

Để tổ chức lớp học online trí tuệ cảm xúc cho tuổi teen, chúng tôi thực hiện theo các bước sau:

Bước 1 Lựa chọn nền tảng học trực tuyến: Có rất nhiều nền tảng học trực tuyến

như Zoom, Google Meet, Skype, Microsoft Teams, v.v Chọn một nền tảng phù hợp

và tạo tài khoản để tạo phòng học trực tuyến Chúng tôi chọn phòng học Zoom để thực hiện các tiết học online

Bước 2 Lên kế hoạch và chương trình học: Thiết kế một chương trình học phù

hợp cho tuổi teen với các hoạt động và bài tập thú vị, hấp dẫn để giúp HS tham gia tích cực Chương trình bao gồm các chủ đề như: hiểu về cảm xúc, quản lý cảm xúc, giao tiếp hiệu quả, tăng cường sự tự tin, v.v

Bước 3 Lựa chọn giáo viên: Chọn giáo viên có kinh nghiệm về trí tuệ cảm xúc

để đảm bảo chất lượng của lớp học Bản thân GV dạy phải được đào tạo về TTCX,

có kiến thức đầy đủ về TTCX và biết cách điều hành lớp học

Bước 4 Tạo tài liệu học tập: Chuẩn bị các tài liệu học tập như sách, bài tập và

slide để chia sẻ với học sinh Đảm bảo tài liệu học tập được thiết kế đơn giản, dễ hiểu và phù hợp với độ tuổi và trình độ của học sinh

Bước 5 Quảng bá lớp học: Quảng bá lớp học trên các nền tảng truyền thông xã

hội như Facebook, Instagram, v.v để giới thiệu lớp học cho HS và phụ huynh

Bước 6 Đăng ký và phân công lớp học: Đăng ký cho học sinh và phân công lớp

học Đảm bảo rằng tất cả học sinh đăng ký đều được tham gia vào lớp học và được phân công vào các nhóm học tập phù hợp

Bước 7 Tổ chức lớp học: Tổ chức các buổi học trực tuyến theo kế hoạch đã lên

Đảm bảo rằng giáo viên và trợ giảng hỗ trợ học sinh thông qua các hoạt động trực tuyến, bài tập, thảo luận và đánh giá

Bước 8 Đánh giá và cải tiến: Sau mỗi buổi học, đánh giá kết quả và cải tiến

chương trình học để đảm bảo chất lượng lớp học ngày càng tốt hơn

Thông qua các bước trên, lớp học online trí tuệ cảm xúc cho tuổi teen đã được tổ chức một cách hiệu quả và đem lại nhiều lợi ích cho học sinh

1.2.1.3 Kế hoạch dạy học online “Trí tuệ cảm xúc tuổi teen”

KẾ HOẠCH DẠY HỌC ONLINE CHỦ ĐỀ: TRÍ TUỆ CẢM XÚC TUỔI TEEN

I Mục tiêu chung

- Giúp học sinh hiểu rõ hơn về cảm xúc và cách quản lý cảm xúc của mình

- Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng tự quản lý và giải quyết vấn đề một cách hiệu quả

- Giúp học sinh cải thiện khả năng giao tiếp, tăng cường sự tự tin và sáng tạo

II Chương trình học

1 Hiểu về cảm xúc

- Giới thiệu về trí tuệ cảm xúc và tầm quan trọng của nó trong cuộc sống

- Trình bày về các loại cảm xúc cơ bản và cách nhận biết chúng

- Thảo luận về tầm quan trọng của việc hiểu về cảm xúc của mình để có thể quản

lý chúng một cách hiệu quả

2 Quản lý cảm xúc

- Giới thiệu về các kỹ năng quản lý cảm xúc

- Hướng dẫn học sinh tập trung vào cảm xúc tích cực và giảm thiểu những cảm xúc tiêu cực

- Thực hiện các hoạt động thực hành kỹ năng quản lý cảm xúc bằng các công cụ quản lý cảm xúc, các bài tập và trong tình huống thực tế

3 Giao tiếp hiệu quả

- Giới thiệu về các kỹ năng giao tiếp hiệu quả

- Hướng dẫn học sinh tập trung vào giao tiếp khéo léo và đưa ra phản hồi tích cực

- Thực hiện các hoạt động thực hành, bao gồm kịch bản giao tiếp, giải quyết vấn

đề và phân tích nội dung giao tiếp

4 Tăng cường sự tự tin và sáng tạo

- Giới thiệu về các kỹ năng tăng cường sự tự tin và sáng tạo

- Hướng dẫn học sinh tập trung vào việc phát triển các kỹ năng cá nhân và khám phá những ý tưởng mới

- Thực hiện các hoạt động thực hành, bao gồm tạo ra một sản phẩm sáng tạo và thực hiện một bài thuyết trình

III Đánh giá

- Đánh giá thông qua việc thực hiện các bài tập và hoạt động thực hành trong lớp học

- Đánh giá chất lượng của sản phẩm sáng tạo và bài thuyết trình

IV Tài liệu học tập

- Slide giảng dạy về trí tuệ cảm xúc

- Sách về trí tuệ cảm xúc và kỹ năng quản lý cảm xúc

- Bài tập và hoạt động thực hành

- Tài liệu hỗ trợ cho các hoạt động sáng tạo và bài thuyết trình

V Phương tiện truyền thông

- Nền tảng học trực tuyến Zoom, các trang mạng xã hội

1.2.1.4 Tổ chức thực hiện

- Thời gian: 20h- 21h các tối chủ nhật trong tuần

- Thời lượng: 5 buổi

- Hình thức: Học qua Zoom

- Đối tượng: HS lớp 12C, 10A3

- Giáo án minh họa 1 tiết học online

Bài 2: KĨ NĂNG QUẢN LÝ CẢM XÚC

- Slide giảng dạy về kỹ năng quản lí cảm xúc

III Tiến trình

1 Khởi động (10 phút)

- GV giao nhiệm vụ:

Nhóm 1-2: Liệt kê những từ chỉ những cảm xúc dễ chịu hoặc thích có

Nhóm 3-4: Liệt kê những từ chỉ những cảm xúc khó chịu hoặc không thích có Câu hỏi chung cho cả 4 nhóm là: Chúng ta có cảm giác đó khi nào?

- HS thực hiện và báo cáo nhiệm vụ qua ô chat và trực tiếp

- HS thực hiện và báo cáo nhiệm vụ

- GV kết luận: Các loại cảm xúc cơ bản của con người và cách nhận biết

* Các dạng cảm xúc

- GV giao nhiệm vụ: Em hãy phân loại các dạng cảm xúc?

- HS thực hiện và báo cáo nhiệm vụ

- GV kết luận: Có 3 dạng cảm xúc chính: Cảm xúc âm tính, cảm xúc dương tính

và cảm xúc trung tính (Giải thích thêm qua slide)

* Các bước quản lí cảm xúc

- GV giao nhiệm vụ: Trình bày các bước quản lí cảm xúc?

- HS thảo luận theo nhóm và đại diện trình bày

- GV kết luận: Các bước quản lí cảm xúc:

(1) Nhận biết cảm xúc của bản thân và các dấu hiệu về mặt ngôn ngữ, cơ thể (2) Hạ nhiệt cảm xúc: Thư giãn, tách mình ra khỏi môi trường hoặc chia sẻ với một người khác

(3) Tìm hiểu nguồn gốc của cảm xúc, thay thế bằng suy nghĩ tích cực

(4) Luyện tập thường xuyên suy nghĩ, cảm xúc, hành vi mới

3 Luyện tập (20 phút)

* Bài tập 1 HS nhận thức được những tác động của cảm xúc tiêu cực

- GV giao nhiệm vụ: HS xem video “Câu chuyện về những chiếc đinh” và trả lời

câu hỏi: Câu chuyện đem đến cho em bài học gì?

- HS trả lời vào ô chat

- GV đọc câu trả lời của HS và kết luận thông điệp câu chuyện

* Bài tập 3 HS thực hành cách giải tỏa cảm xúc tiêu cực

- GV giao nhiệm vụ: Mỗi HS sẽ vẽ 1 bàn tay ra giấy bìa màu Viết vào lòng bàn tay 1 cảm xúc tiêu cực trong 1 hoàn cảnh cụ thể Ví dụ: tức giận vì bị điểm kém, bị coi thường…5 ngón tay viết 5 cách thức để giảm bớt cảm xúc tiêu cực đó

- HS thực hiện và báo cáo nhiệm vụ qua zalo

- GV tư vấn thêm cho HS

- Tổng kết lại các kỹ năng quản lý cảm xúc đã học

- Khuyến khích học sinh tiếp tục luyện tập và áp dụng các kỹ năng đã học vào thực tế

Hình 5 Hình ảnh các slide dạy online bài 2: Kĩ năng quản lí cảm xúc

Hình 6 Lớp học online “Trí tuệ cảm xúc tuổi teen”

Hình 7 HS vẽ bàn tay cảm xúc

1.2.1.5 Đánh giá

Lớp học online "Trí tuệ cảm xúc tuổi teen" được tổ chức nhằm giúp HS nâng cao

kiến thức về trí tuệ cảm xúc và các kỹ năng sống cần thiết trong đời sống Thứ nhất, lớp học đem lại những kiến thức chuyên sâu và cập nhật nhất về trí tuệ cảm xúc cho

HS Nội dung các bài học được thiết kế với những bài giảng trực tuyến, cùng với các chia sẻ kinh nghiệm và bài tập thực hành giúp các em học cách chăm sóc và phát triển trí tuệ cảm xúc của mình Điều đó giúp cho các em có thể áp dụng những kiến thức này vào cuộc sống hàng ngày, giúp cho cuộc sống của các em trở nên tốt đẹp hơn

Thứ hai, lớp học online "Trí tuệ cảm xúc tuổi teen" giúp HS nâng cao kỹ năng

sống và giao tiếp Bởi lớp học không chỉ tập trung vào giáo dục về trí tuệ cảm xúc,

mà còn giúp các em rèn luyện các kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng quản lý thời gian, kỹ năng tự tin và tự quản lý bản thân Điều này giúp cho các

em có thể tự tin hơn trong cuộc sống và tương tác tốt hơn với xã hội

Có thể thấy, lớp học online "Trí tuệ cảm xúc tuổi teen" là một lớp học rất thích

hợp cho các bạn lứa tuổi THPT, đặc biệt là những bạn đang gặp khó khăn về trí tuệ cảm xúc và các kỹ năng sống trên con đường phát triển bản thân một cách toàn diện

1.2.2 Thành lập trang Fanpage “Trí tuệ cảm xúc-THPT Tương Dương 1”

1.2.2.1 Mục đích, nội dung

Mục đích của việc thành lập trang fanpage "Trí tuệ cảm xúc tuổi teen - THPT

Tương Dương 1" là để tạo ra một cộng đồng những người quan tâm và yêu thích chủ

đề trí tuệ cảm xúc, đặc biệt là với những HS của trường THPT Tương Dương 1

Trang fanpage sẽ cung cấp cho HS những kiến thức và kỹ năng cần thiết về trí

tuệ cảm xúc, giúp các em có thể tự rèn luyện và phát triển trí tuệ cảm xúc của mình Ngoài ra, trang fanpage cũng sẽ chia sẻ những bài viết và thông tin hữu ích về các vấn đề liên quan đến cuộc sống của các bạn trẻ, như kỹ năng giao tiếp, quản lý thời

gian, tăng cường sức khỏe tinh thần, v.v

Trang fanpage cũng sẽ là nơi để HS trường THPT Tương Dương 1 có thể giao lưu, kết nối và chia sẻ với nhau những kinh nghiệm và ý kiến của mình về các vấn

đề liên quan đến trí tuệ cảm xúc và cuộc sống Điều này giúp HS có thể học hỏi và trau dồi kinh nghiệm từ những người có cùng sở thích và cùng đam mê

Ngoài ra, việc thành lập trang fanpage "Trí tuệ cảm xúc tuổi teen - THPT Tương

Dương 1" cũng giúp cho giáo viên và phụ huynh có thể cập nhật thông tin về những

hoạt động và chương trình giáo dục liên quan đến trí tuệ cảm xúc và các kỹ năng sống dành cho các bạn trẻ

1.2.2.3 Đánh giá

Để đánh giá hiệu quả hoạt động trang fanpage "Trí tuệ cảm xúc tuổi teen - THPT

Tương Dương 1" chúng tôi dựa trên các yếu tố sau:

Thứ nhất, số lượng người tham gia: Đây là yếu tố quan trọng nhất để đánh giá

hiệu quả của trang fanpage Nếu số lượng người tham gia vào trang fanpage cao, đặc biệt là các bạn trẻ và cộng đồng giáo viên, phụ huynh, thì trang fanpage đã đạt được mục đích của mình

Thứ hai, tương tác trên trang fanpage: Ngoài số lượng người tham gia, tương

tác trên trang fanpage cũng là một yếu tố quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động của trang Tương tác bao gồm các bình luận, chia sẻ, thả tim, đăng ảnh, v.v Nếu trang fanpage có nhiều tương tác, đặc biệt là các bình luận và chia sẻ từ cộng đồng, thì đó là một dấu hiệu tích cực

Thứ ba, nội dung bài viết: Nội dung bài viết trên trang fanpage cũng là yếu tố

quan trọng để đánh giá hiệu quả Nếu nội dung bài viết hữu ích, mang tính giáo dục

và có giá trị cho cộng đồng thì sẽ thu hút được nhiều người tham gia và tương tác trên trang fanpage

Thứ tư, sự phát triển và cập nhật của trang fanpage: Nếu trang fanpage được

phát triển và cập nhật thường xuyên với những nội dung mới và hấp dẫn, thì đây là một dấu hiệu tích cực cho thấy trang fanpage đang hoạt động hiệu quả

Dựa trên các yếu tố trên, chúng tôi thấy trang fanpage "Trí tuệ cảm xúc - THPT

Tương Dương 1" đã đạt được số lượng người tham gia và tương tác cao, đồng thời

cung cấp những nội dung hữu ích và được phát triển và cập nhật thường xuyên, cho thấy trang fanpage đã hoạt động hiệu quả và đạt được mục đích của mình

2 Giải pháp thứ hai: Thực hành trí tuệ cảm xúc thông qua các trò chơi tổ chức trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ

- Mục tiêu: Giúp HS hiểu rõ hơn về cảm xúc của mình và của những người khác

- Chuẩn bị: Cần chuẩn bị trước một số bóng bay có ghi lại các trạng thái cảm

xúc cả tích cực và tiêu cực thường xuất hiện trong cuộc sống của các em

- Phân chia nhóm: Chia toàn bộ học sinh ra thành 2 nhóm

- Thực hiện: Học sinh nhóm 1 sẽ đi tìm những quả bóng chứa trạng thái cảm xúc

tích cực mà mình đang có Học sinh nhóm 2 sẽ tìm những quả bóng chứa cảm xúc tiêu cực xuất hiện gần đây ở bản thân Sau đó, HS sẽ lần lượt đọc các trạng thái đọc cảm xúc của mình cho cả lớp nghe và giải thích tại sao các em cảm thấy như vậy Sau khi HS giải thích, GV có thể hỏi thêm câu hỏi để hiểu rõ hơn về cảm xúc của

em và giải mã thêm cho các em hiểu cảm xúc của mình Với trạng thái cảm xúc tiêu cực, GV hướng dẫn các em cách giải tỏa

- Kết thúc: Sau khi HS đã chia sẻ cảm xúc của mình, kết thúc trò chơi bằng cách

cho HS nổ tung những quả bóng chứa cảm xúc tiêu cực và đọc to những cảm xúc tích cực

2 Trò chơi 2 "Tập trung và thở đều"

- Mục tiêu: Giúp HS giải tỏa căng thẳng, tăng cường sự tập trung và cải thiện khả

năng điều chỉnh cảm xúc

- Chuẩn bị: Cần chuẩn bị một không gian yên tĩnh để học sinh có thể thoải mái

thực hiện Nếu muốn, bạn có thể chuẩn bị một số nhạc cụ để tạo ra âm thanh nhẹ nhàng và thư giãn

- Hướng dẫn: Hướng dẫn học sinh tập trung vào hơi thở của mình và thực hiện

những hơi thở sâu và đều HS cũng cần chỉnh sửa tư thế để thoải mái nhất có thể Bạn có thể hướng dẫn học sinh nhắm mắt để tập trung tốt hơn

- Thực hiện: Học sinh sẽ thực hiện những hơi thở sâu và đều trong khoảng thời

gian từ 1 đến 5 phút Trong thời gian này, HS cần tập trung vào hơi thở của mình và

cố gắng không nghĩ đến bất cứ điều gì khác Nếu HS cảm thấy khó khăn, bạn có thể giúp HS bằng cách hướng dẫn các em hít thở sâu và thở ra chậm rãi

- Kết thúc: Sau khi hết thời gian, bạn có thể yêu cầu học sinh mở mắt và chia sẻ

cảm nhận của HS về trò chơi này Bạn cũng có thể hướng dẫn HS thực hiện lại trò chơi này mỗi ngày để tập trung và giảm căng thẳng

3 Trò chơi 3 "Đoán cảm xúc"

- Mục tiêu: Giúp học sinh phát triển khả năng đọc ngôn ngữ cơ thể và đoán cảm

xúc của người khác

- Chuẩn bị: Cần chuẩn bị một số hình ảnh hoặc tranh vẽ về các biểu cảm cơ thể

của người khác, các tài liệu về ngôn ngữ cơ thể để giúp học sinh dễ dàng hình dung

- Hướng dẫn: Hướng dẫn học sinh đoán cảm xúc của người khác dựa trên biểu

cảm cơ thể như cách đọc ngôn ngữ cơ thể, bao gồm các dấu hiệu như ánh mắt, cử chỉ tay và chân, cách đứng và ngồi, và biểu cảm khuôn mặt

- Thực hiện: Chia nhóm học sinh thành các nhóm từ 2 đến 4 người và chọn một

người trong nhóm để diễn tả một cảm xúc bất kỳ Các thành viên còn lại trong nhóm

sẽ cố gắng đoán cảm xúc đó dựa trên ngôn ngữ cơ thể của người diễn tả