Bài giảng Sinh lý tim PGS. Nguyễn Thị Đoàn Hương

Bài giảng Sinh lý tim PGS. Nguyễn Thị Đoàn Hương

SINH LÝ TIM

Trình bày:

PGS Nguyễn Thị Đoàn Hương

I-Sinh lý tim

học của tim

Nhắc lại về cơ thể học

Vị trí

tim

Thành tim

 Cơ tim

 Mặt trong gọi là nội mạc

 Mặt ngoài gọi là ngoại mạc

 Nếp gấp của nội mạc tạo thành van tim

 Các tế bào cơ chuyên biệt chỉ có trong tim

 Các sợi cơ lệ thuộc Ca ++ khi co thắt

Cô tim

 Lớp cơ của thành tâm thất chứa các sợi tơ cơ :

actinmyosin

 Có tính co thắt

Các lớp mô:

Nội mạc

Cơ tim Ngoại mạc

_liên thất

 Thất

Phải và trái

Cơ nhiều

Tuần hoàn tim

 Động mạch vành phải (RCA)

Nhánh xuống sau ( nhánh của RCA)

 Động mạch vành trái (nhánh xuống của LAD)Nhánh vòng trái (LCA)

Tuần hoàn mạch vành

Động mạch vành

 Bắt nguồn từ gốc động mạch chủ ngay trên van động mạch chủ

 Đổ vào xoang vành

Động mạch vành phải

 Bắt nguồn từ bên phải của động mạch chủ

Thành dưới thất tráiNút xoang (trong 50% dân số)Nút nhĩ thất (trong 90% dân số )Thất phải

Nhánh xuống sau

Bó sau của nhánh trái

Thành sau thất trái

Nhánh trái

Động mạch vành trái

Thành bên thất trái

Nút xoang (trong 45% bệnh nhân)

Nút nhĩ thất (trong 10% bệnh nhân)Thành sau thất trái

Hệ thần kinh tự trị :

-giao cảm

-phó giao cảm

Hệ thần kinh tự trị

Giao cảm ảnh hưởng trên nhĩ và thất:

-tăng nhịp -tăng co thắt -tăng dẫn truyền

Phó giao cảm chỉ ảnh hưởng trên nhĩ :

-chậm nhịp -giảm co bóp -chậm dẫn truyền

MÔ NÚT

Dòng điện trong tim

SINH LÝ TIM

Bài 1

Hoạt động điện học của tim

1-Điện thế màng

-60mV đến - 80mV

thay đổi tuỳ vùng

được quyết định chính yếu bởi nồng độ K+ trong và ngoài màng

2-Điện thế động

Thay đổi tuỳ vùng

được quyết định chính yếu bởi

nồng độ Na+ trong và ngoài màng

2-1 Điện thế động loại đáp ứng nhanh :

(Fast Response Action Potential)

có 4 pha :pha 0 : khử cực nhanhpha 1 : tái cực ngắnpha 2 : bình nguyên pha 3 : tái cực nhanh pha 4 : trở lại trạng thái ban đầu

2-2 Điện thế động đáp ứng chậm

Slow Response Action Potential

 Nút xoang và nút nhĩ-thất có kênh Ca++

chậm,nút nhĩ -thất có kênh Ca++và kênh Na+ chậm

 Bình thường chỉ có ở nút xoang và nút nhĩ thất ,nhưng cũng có thể có ở bất cứ nơi nào trong tim

 Thường xảy ra thứ phát sau thiếu máu cơ tim ,tổn thương và mất cân bằng điện giải

Điện thế động của

tế bào mô nút

CƠ CHẾ ION CỦA ĐTĐ

Phó giao cảm

Ưùc chế

Giao cảm

Kích thích

3-Tính hưng phấn

 Là bị kích thích

 Lan truyền tất cả tế bào cơ tim

 Là khả năng của cơ tim đáp ứng với một kích thích bên ngoài (hoá học ,điện học , cơ học )

5õ-Tính dẫn truyền

 Khả năng nhận một kích thích điện học và dẫn xung đến tế bào bên cạnh

 Tất cả tế bào cơ tim đều có đặc tính này

6-Tính tự động

 Là khả năng tạo nhịp của tế bào mô nút, có thể khởi động một xung điện học một cách ngẫu nhiên

 Nút xoang , nút nhĩ-thất và tế bào Purkinje đều

có đặc tính này

CÁC LỌAI RỐI LỌAN NHỊP TIM

 Sau-khử cực muộn (Delayed after-depolarisation)

 Vào lại (Re-entry)

 Họat động bất thường của nút dẫn nhịp

 Blốc tim

8-Hiện tượng vào lại

HIỆN TƯỢNG VÀO LẠI

 Gây blốc thóang qua hoặc một hướng ,thường trong

mô bệnh

 Có thể gây rối lọan nhịp

 Có thể xảy ra trong nhĩ, thất , và mô nút

 ĐTĐ chỉ dẫn theo một chiều , nhưng dẫn truyền chậm hơn.

 Gây một vòng tái kích thích ĐTD0 lập đi lập lại (nhịp vòng ).

10-Hiện tượng sau-khử cực

 Sớm

 Muộn

Hiện tượng sau –khử cực ở cơ tim ghi ở xoang vành chó khi cho noradrenaline (norepinephrine) Kích thích 1 (S1)gây ĐTĐ theo sau là một sau-khử cực nhỏ Khi khỏang cách S2-S3 giảm, sau- khử cực sẽ lớn hơn , cho đến khi đủ mạnh để gây một lọat ĐTĐ sớm

Hiện tượng sau-khử cực

 Đi cùng với bất thường thóang qua dòng Na+ vào

 Sau khử cực muộn có thể mạnh để đạt ngưởng gây khử cực lớn hơn và tạo ĐTĐ mới

 Xảy ra khi vận động ,nhịp tim nhanh ,tần số ĐTĐ tăng

 Yếu tố làm tăng hiện tượng sau khư-cực là :

Tăng nhịp tim ,thu tâm sớm ,tăng Ca2+

ngòai tế bào, tăng catecholamines, thuốc (digitalis ).

TẠI SAO CĨ DỊNG NA+ BẤT

 Tăng [Ca2+]i và tăng giao cảm vào làm tăng

thêm a2+ released from SR

 Na+ builds up because pumps work overtime to

remove excess Ca2+ from cells

 Produces inward current

 Get depolarisation and an action potential

ĐIỆN TÂM ĐỒ

Ghi những sự

thay đổi điện thế

của tim khi hoạt động

MỤC ĐÍCH CỦA ECG

1-Hướng cơ thể học của tim

2-Độ lớn tương đối của các buồng tim

3-Khám phá những rối loạn về nhịp và dẫn truyền

4-Vị trí, độ lan rộng ,sự tiến triển của các tổn thương do thiếu máu cơ tim

5-Aûnh hưởng các rối loạn nồng độ ion

6- Tác dụng của các loại thuốc trên tim

KHI CÓ KÍCH THÍCH

Một mảnh cơ tim

-++++++++++++++

Điện thế âm

Điện thế động

lan truyền

Ngoài

Một ít điện thế âm

trong

a-Các sợi cơ

đang căng

b-Vectơ biểu

hiện hướng và biên độ của

dòng điện trong tim

VEC-TƠ ĐỒ(VECTOGRAMME)

HÌNH CHIẾU CỦA VECTƠ ĐỒ

TRONG MẶT

PHẲNG

ĐỨNG DỌC

VECTƠ ĐỒ

TRONG MẶT PHẲNG TRÁN

VECTƠ ĐỒ

TRONG MẶT

PHẲNG NGANG

HìNH CHIẾU

CỦA VECTƠ ĐỒ TRÊN CÁC

CHYỂN ĐẠO

TRONG MẶT

PHẲNG THẲNG ĐỨNG

MẶT PHẲNG THẲNG ĐỨNG

-Chuyển đạo chuẩn -Chuyển đạo đơn cực

ở chi

Mặt phẳng ngang

Mặt phẳng dọc

Tam giác

EINTHOVEN

CHUYỂN ĐẠO CHUẨN

Tam giácEinthoven

CHUYỂN ĐẠO MỘT CỰC

WILSON

GOLDBERGER

CHUYỂN ĐẠO TRƯỚC NGỰC

TƯƠNG QUAN GIỮA ĐIỆN THẾ ĐỘNG VÀ ECG

Các chuyển đạo

8- Ghi xong ,tắt máy ,tháo gỡ điện cực,lau da

bằng nước ấm ,lau sạch các bảng kim loại cắm điện cực và dây

Lúc bắt đầu

Khử cực nhĩ

Giai đoạn muộn

Khử cực thất

q s

R

Đoạn S-T

S - T

Thất hoàn toàn

khử cực

Tái cực thất

T

Trở lại

lúc ban đầu

Bình thường

P = Khử cực hai tâm nhĩ : 0,08-0,1 giâyP-R = Dẫn xung từ nhĩ đến thất:

0,12-0,20 giâyqRs = Khử cực hai thất : 0,06-0,1 giâyQ-T = Thời gian thu tâm điện cơ học

của thất : 0.35-0,40 giây

T = Tái cực thất : 0,20 giâyS-T nằm trên đường đẳng điện

HỆ THỐNG 3 TRỤC ĐÔI CỦA BAYLEY VÀ

CABRERA

TRỤC ĐIỆN TRUNG BÌNH

Truïc qRs : -300 +1100

Truïc P : 200 80 0

Truïc T : 100 700

ĐIỆN TÂM ĐỒ BÌNH THƯỜNG