Năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo: HS đưa ra các phương án trả lời cho câu hỏi, bài tập xử lý tình huống, vận dụng kiến thức, kĩ năng của bài học để giải quyết vấn đề thường gặp Năng
Trang 1CHỦ ĐỀ A: MÁY TÍNH VÀ EM A.1 PHẦN CỨNG VÀ PHẦN MỀM BÀI 1 PHẦN CỨNG VÀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH
(1 tiết)
1 YÊU CẦU CẦN ĐẠT
2 Kiến thức:
Sau bài học này, HS sẽ:
Nêu được tên một số thiết bị phần cứng máy tính đã biết
Trình bày được sơ lược vai trò của một số thiết bị phần cứng thông dụng
1 Năng lực
Năng lực chung:
Năng lực tự chủ và tự học: HS biết tự tìm kiếm, chuẩn bị và lựa chọn tài liệu, phương tiện học tập trước giờ học, quá trình tự giác tham gia các và thực hiện các hoạt động học tập cá nhân trong giờ học ở trên lớp,…
Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng phân công và phối hợp thực hiện nhiệm vụ học tập
Năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo: HS đưa ra các phương án trả lời cho câu hỏi, bài tập xử lý tình huống, vận dụng kiến thức, kĩ năng của bài học để giải quyết vấn đề thường gặp
Năng lực riêng:
Nhận biết được một số thiết bị phần cứng và vai trò của chúng
1 Phẩm chất:
Biết yêu quý đồ dùng học tập, bảo vệ máy tính và thiết bị học tập tại gia đình và nhà trường
Luôn chăm chỉ trong học tập
Trang 21 PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT BỊ DẠY HỌC
2 Phương pháp dạy học
Vấn đáp, động não, trực quan, hoạt động nhóm
Nêu vấn đề, giải quyết vấn đề
1 Thiết bị dạy học
2 Đối với giáo viên
SGK, SGV, Giáo án
Phiếu bài tập
Máy tính kết nối Internet, loa, máy chiếu
1 Đối với học sinh
SHS, VBT Tin học 4
Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a Mục tiêu: Tạo hứng thú và HS trước khi
vào bài mới
b Cách thức thực hiện:
- GV tổ chức cho HS chơi: Trò chơi ô chữ
- GV phổ biến luật chơi:
+ Có 6 từ hàng ngang tương ứng với 6 câu
hỏi gợi ý bất kỳ
+ Các em dựa vào gợi ý và tìm từ hàng
ngang tương ứng với số ô chữ của mỗi
- HS tích cực tham gia trò chơi
- HS lắng nghe luật chơi
Trang 3hàng Đằng sau mỗi ô hàng ngang là một
thiết bị thuộc thành phần của máy tính
+ Các em có thể lựa chọn thứ tự câu hỏi
bất kì
- GV nêu câu hỏi:
Câu 1: Có 7 chữ cái Thiết bị cất giữ những
bộ phận lưu trữ, xử lí thông tin của máy
tính
Câu 2: Có 7 chữ cái Thiết bị được dùng để
hiển thị hình ảnh, kĩ hiệu, văn bản khi máy
tính hoạt động
Câu 3: Có 7 chữ cái Thiết bị được dùng để
gõ chữ số, kí hiệu, nhập dữ liệu vào máy
tính
Câu 4: Có 5 chữ cái Thiết bị giúp điều
khiển máy tính thuận tiện hơn
Câu 5: Có 3 chữ cái Thiết bị dùng để phát
âm thanh từ máy tính
Câu 6: Có 8 chữ cái Thiết bị để truyền tải
hình ảnh, bài giảng với kích thước màn
hình rộng lớn, thường được sử dụng trong
dạy học, hội nghị
- Sau khi lật hết các từ hàng ngang, GV đặt
câu hỏi: Từ hàng dọc đang muốn nhắc đến
môn học nào?
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp và đặt
thêm câu hỏi: Em còn biết những thiết bị
nào khác của máy tính, hãy chia sẻ cho bạn
- HS tìm các ô chữ:
- HS trả lời: Từ hàng dọc đang nhắc đến môn Tin học
- HS trả lời: Những thiết bị khác của máy tính: Micro, tai nghe, máy in, máy quét, ổ đĩa ngoài, thẻ nhớ,…
Trang 4cùng biết.
- GV mời 2 – 3 HS đứng dậy trình bày câu
trả lời của mình
- GV cùng HS nhận xét, đánh giá
- GV dẫn dắt HS vào bài: Hoạt động khởi
động đã giúp chúng ta nhớ lại các thiết bị
thuộc thành phần cơ bản của máy tính Vậy
em có biết các thiết bị là phần cứng hay
phần mềm của máy tính không? Để tìm
hiểu rõ hơn, chúng ta cùng đến với bài hôm
nay – Bài 1: Phần cứng máy tính
B HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1 Phần cứng và thiết bị ngoại vi
a Mục tiêu:
- Nêu được khái niệm phần cứng và thiết bị
ngoại vi
- Nêu được lợi ích của các thiết bị ngoại vi
đối với máy tính
b Cách thức thực hiện:
- GV yêu cầu HS đọc khái niệm mục 1 –
SGK tr.5 và trả lời câu hỏi:
+ Phần cứng của máy tính là gì? Các thiết
bị phần cứng bên ngoài thân máy được gọi
là gì?
+ Kể tên một số phần cứng của máy tính
+ Làm thế nào em nhận biết được đó là
- HS lắng nghe
- HS trả lời:
+ Phần cứng: là những thiết bị của máy tính ở bên trong và bên ngoài thân máy, kể cả thân máy
+Thiết bị ngoại vi là các thiết bị phần cứng bên ngoài thân máy + Kể tên: CPU, ổ cứng, màn hình, thân máy, quạt tản nhiệt, bán phím, chuột,…
Trang 5phần cứng của máy tính.
- GV mời 1-2 HS đại diện trả lời câu hỏi
HS khác nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét, đánh giá
- GV nêu đề bài Hoạt động 1 – SGK tr.5,
yêu cầu HS thảo luận theo cặp để tìm ra trả
lời câu hỏi: Một số thiết bị ngoại vi phổ
biến được chỉ ra ở Hình 1 Theo em, mỗi
thiết bị này bổ sung cho máy tính chức
năng gì? Hãy chia sẻ cho các bạn cùng
biết
- GV mời 1-2 HS đại diện trả lời câu hỏi
HS khác nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét, đánh giá
- GV yêu cầu HS tiếp tục đọc thông tin và
cho biết: Các thiết bị ngoại vi giúp máy
tính thực hiện chức năng gì Nêu ví dụ
- GV mời 1-2 HS đại diện trả lời câu hỏi
HS khác nhận xét, bổ sung
+ Em nhận biết đó là phần cứng vì
em có thể quan sát được hình dạng của các thiết bị đó
- HS lắng nghe và ghi bài
- HS trả lời:
+ Tai nghe: nghe âm thanh phát ra
từ máy tính
+ Máy in: được sử dụng để in các
dữ liệu từ máy tính ra giấy
+ Máy chiếu: truyền tải hình ảnh, bài giảng với kích thước màn hình rộng lớn
+ Ổ đĩa ngoài: đọc và ghi dữ liệu lên đĩa DVD, CD
+ Thiết bị nhớ flash: lưu trữ thông tin, dữ liệu của máy tính và có thể tháo rời
+ Modem: điều khiển tín hiệu mạng
- HS lắng nghe và ghi bài
- HS trả lời:
+ Vai trò:
Giúp máy tính tiếp nhận và đưa
ra thông tin
Giúp máy tính mở rộng khả năng lưu trữ
+ Ví dụ:
Trang 6- GV nhận xét, đánh giá.
- GV kết luận: Mỗi thiết bị ngoại vi bổ
sung chức năng hữu ích cho máy tính
Hoạt động 2 Tìm hiểu về các thiết bị phần
cứng bên trong thân máy
a Mục tiêu: Nêu được các thiết bị bên
trong thân máy và chức năng của chúng
b Cách thức thực hiện:
- GV đặt câu hỏi: Em có biết những thiết bị
phần cứng nào nằm ở trong thân máy
không? Hãy kể tên các thiết bị đó
- GV mời một số HS trả lời câu hỏi
- HS dẫn dắt vào phần mới
- GV nêu đề bài Hoạt động 2 – SGKtr.5,
yêu cầu HS thảo luận theo cặp và hoàn
thành Phiếu bài tập: Hình 2 cho biết một số
thiết bị phần cứng bên trong thân máy Em
hãy cùng bạn quan sát để biết tên và chức
năng của chúng Sau đó, các em hãy hoàn
thành Phiếu bài tập sau:
- GV gọi một số cặp đứng dậy trả lời câu
Máy in: bổ sung chức năng in thông tin ra giấy
Modem: bổ sung chức năng nhận và gửi thông tin trong mạng máy tính
- HS lắng nghe và ghi nhớ
- HS trả lời: Những thiết bị phần cứng nằm ở trong thân máy: bộ nguồn máy tính, CPU, RAM (bộ nhớ trong), bảng mạch chính, bộ nhớ ngoài (ổ đĩa cứng), quạt tản nhiệt,…
- HS lắng nghe
- HS hoàn thành Phiếu bài tập:
Tên thiết bị Chức năng
Bộ nguồn Cung cấp điện cho máy
tính hoạt động
Bộ vi xử lí CPU Thực hiện các tính toán, xử
Trang 7- Các nhóm khác nhận xét
- GV nêu thêm một số thiết bị khác và
chức năng của chúng:
+ Quạt tản nhiệt: hạ nhiệt bộ vi xử lí xuống
ở mức phù hợp để máy tính hoạt động ổn
định, tránh tình trạng quá nóng sẽ làm
hỏng thiết bị
+ Card màn hình: xử lí các thông tin về
hình ảnh trong máy tính
- GV chiếu một số hình ảnh các thiết bị
phần cứng bên trong thân máy để HS quan
sát rõ hơn:
Bộ nhớ ngoài (ổ đĩa cứng)
- GV kết luận: Bên trong thân máy tính có
các thiết bị phần cứng giúp máy tính thực
hiện các hoạt động xử lí và lưu trữ thông
tin
- GV cho HS chơi trò chơi Điền vào chỗ
trống: Em và bạn cùng bàn hãy điền tên
các thiết bị phần cứng vừa học vào hình
sau:
- GV có thể giải thích thêm cho HS:
+ Chân cắm ATA: dùng kết nối giữa máy
tính với cac ổ đĩa cứng, ổ đĩa quang trong
lí thông tin
Bộ nhớ trong RAM
Chức các thông tin lấy từ
bộ nhớ ngoài để tính toán,
xử lí Bảng mạch
chính
Kết nối các thiết bị với nhau
Bộ nhớ ngoài (ổ đĩa cứng)
Lưu trữ thông tin
- HS lắng nghe và quan sát hình ảnh
Trang 8máy tính.
+ Các thẻ cắm mở rộng: dùng để cắm các
card rời vào máy tính như card màn hình,
card âm thanh,…
- GV mời một số HS trả lời câu hỏi
- GV nhận xét và tổng hợp ý kiến:
- GV yêu cầu HS đọc bảng Ghi nhớ - SGK
tr.6 để ghi nhớ kiến thức bài học:
+ Các thiết bị ngoại vi giúp máy tính nhận
thông tin vào, đưa thông tin ra hoặc mở
rộng khả năng lưu trữ
+ Các thiết bị phần cứng bên trong thân
máy giúp máy tính thực hiện các hoạt động
xử lí và lưu trữ thông tin
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a Mục tiêu: Giúp HS củng cố lại kiến
thức đã học thông qua bài tập
b Cách thức thực hiện:
Bài tập 1: Khoanh tròn vào đáp án đúng:
- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp và
thực hiện yêu cầu: Khoanh tròn vào đáp án
đúng:
Câu 1: Phần cứng là gì?
A Thiết bị máy tính bên trong và bên
ngoài thân máy
B Thiết bị máy tính và ứng dụng trong
- HS quan sát hình ảnh để hiểu rõ hơn các thiết bị phần cứng bên trong máy tính
- HS lắng nghe và ghi nhớ
- HS tích cực tham gia trò chơi: 1: Màn hình
2: Chuột 3: Bàn phím
4: Ổ đĩa quang
Trang 9máy tính.
C Thiết bị bên ngoài máy tính và bộ nguồn
điện
D Thiết bị bên trong máy tính, màn hình,
chuột và bàn phím
Câu 2 Chức năng của thiết bị nhớ flash với
máy tính là gì?
A Truyền tải hình ảnh, dữ liệu
B Mở rộng khả năng lưu trữ thông tin
C Phát ra âm thanh
D Nhận và gửi thông tin trong mạng máy
tính
Câu 3 Bộ nhớ trong có chức năng gì?
A Xử lí thông tin
B Kết nối các thiết bị với nhau
C Chứa thông tin lấy từ bộ nhớ ngoài để
tính toán và xử lí
D Cả ba chức năng trên
Câu 4 Đây là hình ảnh về phần cứng nào
của máy tính?
A Bộ vi xử lí CPU
B Bảng mạch chính
C Bộ nguồn
D Bộ nhớ ngoài
Câu 5 Các thiết bị phần cứng bên ngoài
thân máy còn được gọi là:
5: Bộ nguồn
6: Ổ đĩa cứng
7: Các thẻ cắm mở rộng chức năng cho máy
8: Bộ ngớ trong (RAM) 9: Chân cắm ATA 10: Bộ vi xử lí (CPU) 11: Bảng mạch chính
- HS trả lời
- HS nhận xét
- HS đọc thông tin và ghi nhớ kiến thức bài học
Trang 10A Thiết bị ngoại vi.
B Thiết bị trung tâm
C Thiết bị ở xa
D Thiết bị bên ngoài
- GV mời 1-2 nhóm đứng dậy trả lời
- GV cùng HS đánh giá, nhận xét, chốt đáp
án
Bài tập 2
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Trong các
thiết bị phần cứng của máy tính sau đây,
những thiết bị nào giúp máy tính thực hiện
chức năng đưa thông tin ra: máy in, tai
nghe, máy chiếu, bàn phím, chuột?
- GV mời 1-2 nhóm đứng dậy trả lời
- GV cùng HS đánh giá, nhận xét, chốt đáp
án
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a Mục tiêu: Biết vận dụng kiến thức để
Trang 11liên hệ vào cuộc sống thực tiễn.
b Cách thức thực hiện:
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm và trả lời
câu hỏi: Em hãy nêu tên và chức năng của
các thiết bị ngoại vi mà em đã từng nhìn
thấy:
- GV gọi đại diện các nhóm lên trình bày
bảng của nhóm mình
- GV nhận xét và đánh giá
* CỦNG CỐ
- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung
chính của bài học
- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của
HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích
- HS trả lời:
Câu 1 A
Câu 2 B Câu 3 C
Câu 4 B
Câu 5: A
- HS lắng nghe
Trang 12cực; nhắc nhở, động viên những HS còn
chưa tích cực, nhút nhát
* DẶN DÒ
- GV nhắc nhở HS:
+ Ôn lại các kiến thức đã học ở Bài 1
+ Hoàn thành bài tập trong VBT Tin học 4
+ Đọc và chuẩn bị trước Bài 2: Phần mềm
máy tính
- HS trả lời: Những thiết bị giúp máy tính thực hiện chức năng đưa thông tin ra: máy in, tai nghe, máy chiếu
- HS lắng nghe
- HS trả lời:
Tên thiết bị Chức năng
Chuột Điều khiển các hoạt động
của máy tính dễ dàng và thuận tiện hơn
Bàn phím Nhập dữ liệu vào máy tính Màn hình Hiển thị hình ảnh, văn
bản, dữ liệu
Trang 13Loa Phát âm thanh Máy in In thông tin ra giấy
- HS lắng nghe
- HS lắng nghe và tóm tắt
- HS lắng nghe và vỗ tay tuyên dương những bạn được khen ngợi
- HS lắng nghe và chuẩn bị cho tiết sau