Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty cổ phần đầu tư XNK da giầy Hà Nội

Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty cổ phần đầu tư XNK da giầy Hà Nội

LỜI NÓI ĐẦU.

Lao động là điều kiện đầu tiên, cần thiết cho sự tồn tại và phát triển của xãhội loài người Lao động là hoạt động quan trọng nhất của con người để tạo racủa cải vật chất và các giá trị tinh thần xã hội Lao động có năng suất, chất lượng

và hiệu quả cao là nhân tố quyết định sự phát triển của đất nước Lao động làmột trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất và là yếu tố mang tính quyếtđịnh Chi phí lao động là một trong các yếu tố chi phí cơ bản cấu thành nên giátrị sản phẩm của doanh nghiệp Sử dụng lao động hợp lý trong quá trình sản xuấtkinh doanh là tiết kiệm chi phí về lao động sống góp phần hạ giá thành sảnphẩm, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp và là cơ sở nâng cao đời sống vật chấttinh thần cho cán bộ, công nhân viên trong công ty

Tiền lương (hay tiền công) là một phần sản phẩm xã hội đã được nhà nướcphân phối cho người lao động một cách có kế hoạch căn cứ vào kết quả lao động

mà mỗi người đã cống hiến cho xã hội biểu hiện bằng tiền Nó là phần thù laolao động để tái sản xuất sức lao động bù đắp hao phí lao động mà người côngnhân viên đã bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh Tiền lương gắn liền vớithời gian và kết quả lao động mà công nhân viên đã thực hiện, là phần thù laochính mà họ nhận được Trong các doanh nghiệp hiện nay việc trả lương cho cán

bộ công nhân viên có nhiều hình thức khác nhau, vì vậy việc lựa chọn hình thứctiền lương đúng đắn còn có tác dụng đòn bẩy kinh tế, khuyến khích người laođộng chấp hành tốt kỷ luật lao động, nâng cao năng suất lao động giúp doanhnghiệp tiết kiệm được chi phí hạ giá thành sản phẩm

Có nhiều hình thức trả lương đang được áp dụng tại nước ta hiện nay như:hình thức trả lương theo thời gian, hình thức trả lương theo sản phẩm Tại các

doanh nghiệp thương mại hầu hết đều áp dụng hình thức trả lương theo thời gian.Hình thức trả lương theo thời gian thực chất là trả lương theo thời gian làm việc,theo ngành nghề và trình độ thành thạo nghiệp vụ chuyên môn của người laođộng Đơn vị tính tiền lương theo thời gian là lương tháng, lương ngày, lươnggiờ Tuy nhiên hình thức tính lương này có mặt hạn chế là mang tính bình quân,nhiều khi không phù hợp với kết quả lao động thực tế của người lao động nêncũng không được chính xác và công bằng.

Ngoài tiền lương cơ bản để đảm bảo tái tạo sức lao động và cuộc sống lâu dàicho người lao động, theo chế độ tài chính hiện hành, người lao động còn đượchưởng các khoản trợ cấp trích theo lương khác như: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y

tế, kinh phí công đoàn Trong đó, bảo hiểm xã hội được trích lập để hỗ trợ ngườilao động trong trường hợp ốm đau, thai sản, thất nghiệp, mất sức lao động, nghỉhưu Bảo hiểm y tế hỗ trợ người lao động trong quá trình khám chữa bệnh Kinhphí công đoàn duy trì hoạt động của tổ chức bảo vệ quyền lợi của người laođộng

Từ vai trò quan trọng tiền lương với hoạt động sống của con người, em xinmạnh dạn trình bày chuyên đề: kế toán tiền lương và các khoản trích theo lươngtại công ty cổ phần đầu tư xuất nhập khẩu da giầy Hà Nội

nông nghiệp.

Với mục tiêu chiến lược kinh doanh mới là ngừng sản xuất mà nhập khẩunguyên phụ liệu, hóa chất cũng như các sản phẩm giầy dép để từ đó phân phốilại ra thị trường trong và ngoài nước đòi hỏi công ty phải có đội ngũ kinh doanhnăng động, nắm bắt thông tin thị trường kịp thời từ đó đưa ra mục tiêu cầnhướng tới đem lại hiệu quả cao cho công ty Công việc chủ yếu của bộ phận này

là tìm hiểu nhu cầu thị trường, từ đó sẽ phát triển sản phẩm định phân phối.Muốn vậy họ phải tìm được nguồn cung với giá đầu vào thấp nhất, tốt nhất đểđem lại lợi nhuận tối ưu cho doanh nghiệp Việc giá cả đầu vào không chỉ dophòng kinh doanh cung cấp và chỉ định mà còn phải trình qua ban giám đốc vàphòng kế toán khảo sát để rồi đưa ra quyết định lựa chọn cuối cùng Phòng kếtoán là nơi tham mưu cho ban giám đốc về các khoản thu chi hợp lý và hiệu quảnhất nên vai trò của kế toán cũng góp phần không nhỏ trong thành công kinhdoanh của công ty

1.1.2 Đặc điểm tổ chức kế toán tại công ty.

Phòng kế toán của công ty gồm 5 thành viên: đứng đầu là trưởng phòng kếtoán, sau là 1 kế toán tổng hợp và 4 kế toán viên chịu trách nhiệm từng mảngcông việc riêng biệt Dưới đây là sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán của công ty:

Sơ đồ 2.1 Sơ đồ bộ máy kế toán công ty CP đầu tư XNK da giầy Hà Nội.

Kế toán trưởng (kế toán tổng hợp)

Kế toán ngân hàng, tiền mặt tiền lương

Thủ qũy

* Kế toán trưởng (kiêm kế toán tổng hợp):

Chịu trách nhiệm chung về các công việc của phòng kế toán Bao gồm nhữngnhiệm vụ sau:

quá trình thực hiện của từng cá nhân trong mảng công việc được giao phó

lược sử dụng tài sản và nguồn vốn có hiệu quả và an toàn nhất

thuyết minh trình hội đồng quản trị và đại hội cổ đông hàng năm

kiểm tra của nhà nước

các quỹ, phân phối lợi nhuận trình hội đồng quản trị

công ty và chỉ đạo các đơn vị thực hiện đúng pháp luật

vay các tổ chức Đôn đốc, kiểm tra việc kiểm kê, đối chiếu công nợ, thu hồi côngnợ

kế toán và lên kế hoạch thực hiện các nghiệp vụ kế toán với các kế toán chi tiết

nhà nước: Sổ cái, sổ nhật ký chung, nhật ký thu chi tiền mặt, nhật ký tiền gửi

ngân hàng, nhật ký mua, bán hàng, bảng cân đối phát sinh và các bảng kê số phátsinh hàng tháng

tuần, báo cáo tháng về việc theo dõi nguồn vốn vay phòng kinh doanh Cung cấpthông tin số liệu phục vụ cho việc lập báo cáo do lãnh đạo yêu cầu

ty Đôn đốc các bộ phận kế toán chi tiết đối chiếu sổ sách, rà soát các hoá đơnchứng từ đúng chế độ, chính sách

* Kế toán vật tư, hàng hoá, TSCĐ:

từng nguyên vật liệu Viết phiếu nhập, xuất cho mỗi lần biến động

phiếu nhập, xuất cho mỗi lần có biến động

* Kế toán ngân hàng, tiền lương:

chuyển khoản (báo cáo tiển gửi ngân hàng theo tuần hoặc theo yêu cầu của tổnggiám đốc.)

tục cần thiết cho việc vay vốn dài hạn, ngắn hạn phục vụ sản xuất kinh doanh

 Lập báo cáo tình hình biến động và số dư các tài khoản tiền gửi cho trưởngphòng và giám đốc công ty

 Thông qua bảng chấm công từ các phòng ban chuyển lên, căn cứ vàophương thức tính lương được áp dụng trong công ty, kế toán tiền lương tínhlương cho mỗi thành viên trong công ty từng tháng

khoản trích theo lương của mỗi cá nhân và lên bảng biểu chi tiết

nộp bảo hiểm trong công ty

* Thủ quỹ:

(lên báo cáo thu chi theo tuần hoặc theo yêu cầu của Tổng giám đốc)

toán ngân hàng

các kế toán trong phòng lập chuyển sang (thanh toán tiển điện thoại, tiền điện,tiền nước)

1.2 Thực trạng về công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty.

1.2.1 Đặc điểm công tác quản lý lao động, tiền lương tại công ty.

1.2.1.1 Đặc điểm và phân loại lao động.

Năm 2002 tổng số lao động của Công ty đầu tư da giầy Hà Nội là 1058người Trong đó tổng số cán bộ quản lý là 237 người, lao động trực tiếp là 821người Nhưng hiện nay do tính chất công việc thay đổi đã có sự sắp xếp lại laođộng cho phù hợp với điều kiện kinh doanh Tổng số nhân sự trong công ty giờchỉ còn là 50 người Trong đó, chủ tịch hội đồng quản trị và ban giám đốc gồm 7người, phòng kế toán gồm 5 người, phòng tổ chức hành chính gồm 12 người,văn phòng công ty gồm 6 người, phòng xuất nhập khẩu gồm 6 người, phòngkinh doanh gồm 14 người Ta thấy công tác quản lý lao động trong công ty đã cónhững bước tiến rõ rệt Sự phân công lao động mới trong công ty luôn nhắm tớimục tiêu chất lượng Bên cạnh đó thì hàng năm phòng tổ chức luôn có kế hoạchđào tạo nâng cao tay nghề, khuyến khích thi đua, tổ chức các cuộc thi nâng bậc,khen thưởng cho các phát minh và sáng kiến Do vậy các cán bộ nhân viên luônkhông ngừng học hỏi, trau dồi, nâng cao kiến thức và phát huy sáng kiến Đặcđiểm nổi bật về lao động của công ty là lao động trẻ do đó rất thuận lợi trongviệc khuyến khích đào tạo nâng cao tay nghề cũng như phát triển các phong tràotạo không khí làm việc say mê và vui tươi trong công ty

1.2.1.2 Các hình thức trả lương.

a Phương pháp tính lương:

Bộ luật lao động của nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam chương 2điều 56 có ghi: “Khi chỉ số giá cả sinh hoạt tăng lên làm cho tiền lương thực tếcủa người lao động bị giảm sút thì chính phủ điều chỉnh mức lương tối thiểu đểđảm bảo tiền lương thực tế”

Theo quy định tại nghị định 06/CP ngày 21/1/97 áp dụng từ ngày 1/1/97 mứclương tối thiểu chung là 144.000 đ/ tháng/ người

Theo nghị định số 175/1999 ND-CP của Chính phủ ngày 15-12/1999 đượctính bắt đầu từ ngày 1/1/2000 mức lương tối thiểu chung là 180.000 đ/ tháng/người đối với cơ quan hành chính sự nghiệp, ngày 27/3/2000 ban hành nghị định

số 10/2000, ND-CP quy định tiền lương tối thiểu cho các doanh nghiệp

Theo nghị định 166/2007 ND-CP ban hành tháng 11 năm 2007 quy định mứclương tối thiểu chung là 540.000 đ/ tháng/ người

Tuỳ theo vùng ngành mỗi doanh nghiệp có thể điều chỉnh mức lương củamình sao cho phù hợp Nhà nước cho phép tính hệ số điều chỉnh tăng thêmkhông quá 1,5n lần mức lương tối thiểu chung

Hệ số điều chỉnh được tính theo công thức:

Kđc = K1 + K2

được phép lựa chọn các hệ số điều chỉnh tăng thêm trong khung của mình để tính

đơn giá phù hợp với hiệu quả sản xuất, kinh doanh, mà giới hạn dưới là mứclương tối thiểu chung do chính phủ quy định (tại thời điểm thực hiện từ ngày01/01/1997 là 144.000 đ/ tháng) và giới hạn trên được tính như sau:

TL minđc = TLmin x (1 + Kđc)Trong đó:

TLmin đc : tiền lương tối thiểu điều chỉnh tối đa doanh nghiệp được phép

áp dụng;

giới hạn dưới của khung lương tối thiểu;

nghiệp có thể chọn bất cứ mức lương tối thiểu nào nằm trong khung này, nếuđảm bảo đủ các điều kiện theo quy định sau:

+ Phải là doanh nghiệp có lợi nhuận Trường hợp doanh nghiệp thực hiệnchính sách kinh tế xã hội của Nhà nước mà không có lợi nhuận hoặc lỗ thì phảiphấn đấu có lợi nhuận hoặc giảm lỗ;

+ Không làm giảm các khoản nộp ngân sách Nhà nước so với năm trướcliền kề, trừ trường hợp Nhà nước có chính sách điều chỉnh giá ở đầu vào, giảmthuế hoặc giảm các khoản nộp ngân sách theo quy định;

+ Không làm giảm lợi nhuận thực hiện so với năm trước liền kề, trừtrường hợp Nhà nước có chính sách điều chỉnh tăng giá, tăng thuế, tăng cáckhoản nộp ngân sách ở đầu vào Trường hợp doanh nghiệp thực hiện chính sáchkinh tế-xã hội thì phải giảm lỗ

b Các hình thức trả lương:

* Trả lương theo thời gian:

Điều 58 Bộ luật lao động quy định các hình thức trả lương cho người laođộng căn cứ vào thời gian làm việc thực tế và bậc lương của mỗi người.

+ Tiền lương tháng là tiền lương trả cố định hàng tháng trên cơ sở hợpđồng lao động

+ Tiền lương tuần: là tiền lương trả cho một tuần làm việc xác định trên cơ

sở tiền lương tháng nhân (x) với 12 tháng và chia (:) cho 52 tuần

+ Tiền lương ngày: là tiền lương trả cho một ngày làm việc xác định trên

cơ sở tiền lương tháng chia cho 26

+ Tiền lương giờ: Là tiền lương trả cho một giờ làm việc và được xác địnhbằng cách lấy tiền lương ngày chia cho số giờ tiêu chuẩn theo quy định của luậtlao động (không quá 8 giờ/ ngày)

Do những hạn chế nhất định của hình thức trả lương theo thời gian (mangtính bình quân, chưa thực sự gắn với kết quả sản xuất) nên để khắc phục phầnnào hạn chế đó, trả lương theo thời gian có thể kết hợp chế độ tiền thưởng đểkhuyến khích người lao động hăng hái làm việc

* Tiền lương theo sản phẩm:

Tiền lương theo sản phẩm là hình thức trả lương cho người lao động căn

cứ vào số lượng, chất lượng sản phẩm họ làm ra Việc trả lương theo sản phẩm

có thể tiến hành theo nhiều hình thức khác nhau như trả theo sản phẩm trực tiếpkhông hạn chế, trả theo sản phẩm gián tiếp, trả theo sản phẩm có thưởng, theosản phẩm luỹ tiến

* Tiền lương khoán:

Tiền lương khoán là hình thức trả lương cho người lao động theo khốilượng và chất lượng công việc mà họ hoàn thành

Ngoài chế độ tiền lương, các doanh nghiệp còn tiến hành xây dựng chế độtiền thưởng cho các cá nhân, tập thể có thành tích trong hoạt động sản xuất kinhdoanh Tiền thưởng bao gồm thưởng thi đua (lấy từ quỹ khen thưởng) và thưởngtrong sản xuất kinh doanh (thưởng nâng cao chất lượng sản phẩm, thưởng tiếtkiệm vật tư, thưởng phát minh sáng kiến )

Bên cạnh các chế độ tiền lương, tiền thưởng được hưởng trong quá trìnhkinh doanh, người lao động còn được hưởng các khoản trợ cấp thuộc quỹ bảohiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong các trường hợp ốm đau, thai sản Các quỹ nàyđược hình thành một phần do người lao động đóng góp, phần còn lại được tínhvào chi phí kinh doanh của doanh nghiệp

1.2.2 Hạch toán thời gian lao động và kết quả lao động tại công ty.

Do mô hình hoạt động công ty có sự thay đổi từ sản xuất chuyển sang kinhdoanh nên kế toán tiền lương cũng có sự thay đổi theo Hiện nay công ty đang ápdụng hình thức trả lương theo thời gian

Việc hạch toán tiền lương theo thời gian là việc ghi chép kịp thời, chính xácthời gian lao động của từng người trên cơ sở đó tính tiền lương phải trả chochính xác Hạch toán thời gian lao động phản ánh số ngày, số giờ làm việc thực

tế, hoặc thời gian nghỉ việc của người, từng phòng ban trong công ty Nó có ýnghĩa rất lớn trong việc quản lý lao động, làm căn cứ tính lương, thưởng chínhxác cho cán bộ nhân viên

Chứng từ ban đầu quan trọng nhất để hạch toán thời gian lao động ltrongdoanh nghiệp là: “ Bảng chấm công” Tất cả mọi phòng ban, bộ phận trong công

ty đều có một bảng chấm công để theo dõi Bảng chấm công này dùng để theodõi thời gian làm việc của từng cá nhân trong tháng do máy chấm công bằng thẻ

lưu lại Phòng tổ chức căn cứ vào dữ liệu máy dập thẻ lưu lại cuối tháng tiếnhành tổng hợp bảng chấm công tính ra tổng số giờ làm việc, nghỉ việc để tínhlương, thưởng và tổng hợp thời gian lao động của từng cá nhân trong từng bộphận Đối với trường hợp ngừng việc xảy ra trong ngày vì bất cứ nguyên nhân gìđều phải có giấy xác nhận của trưởng bộ phận đó ký, ghi rõ thời gian và nguyênnhân xin ngừng

Tương tự trong trường hợp nghỉ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động đều phải

có giấy xác nhận của các cơ quan có thẩm quyền cấp như: bệnh viện, hội đồng ykhoa… và được báo lại cho phòng tổ chức điền vào bảng chấm công Ví dụ:

XácnhậnTổn

g số

Từ ngày

Đến ngày

kế toán) Phiếu này do người giao việc lập, có đầy đủ chữ ký xác nhận của cácbên liên quan và được chuyển cho phòng kế toán theo dõi tính lương vào cuốitháng Trường hợp có xử phạt cũng căn cứ vào phiếu xác nhận kết quả lao động

mà trừ lương nhân viên vi phạm

1.2.3 Kế toán tiền lương tại công ty

1.2.3.1 Kế toán chi tiết tiền lương.

Hàng ngày, các cán bộ nhân viên đến công ty đều phải dập thẻ chấm côngkhai báo thời gian làm việc thực tế tại công ty

Cuối tháng máy chấm công cho ra bảng chấm công điện tử và chuyển bảngchấm công cùng các chứng từ liên quan về bộ phận kế toàn kiểm tra, đối chiếuquy ra công để tính lương và bảo hiểm xã hội

Kế toán tiền lương căn cứ vào các ký hiệu chấm công của từng người tính ra

số ngày công theo từng loại tương ứng Dựa vào số công tổng hợp từ bảng chấmcông, kế toán tính ra lương cho từng người và từ đó lập bảng thanh toán lương.Bảng chấm công được lưu lại phòng kế toán – tài chính của công ty cùng cácchứng từ liên quan Lương được trả 2 kỳ trong một tháng, kỳ 1 vao ngày 15 hàngtháng, kỳ 2 vào ngày mùng 5 của tháng kế tiếp

Bảng thanh toán lương cho các bộ phận, phòng ban phải có xác nhận củatrưởng phòng Sau đó đưa lên phòng tổ chức duyệt bảng thanh toán lương rồiđược đưa về phòng kế toán để tiến hành thanh toán

- TK 338 – “phải trả, phải nộp khác”: dùng để phản ánh các khoản phải trảphải nộp cho cơ quan pháp luật, cho các tổ chức đoàn thể, cho cấp trên về kinhphí công đoàn, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội.

Ngoài các tài khoản trên kế tiền lương còn sử dụng các tài khoản liên quan đểhạch toán chi phí về nhân công nhằm hạch toán chi phí kinh doanh gồm :

vào lương và đã được kế toán định khoản như sau:

Nợ TK 334

Có TK 141 Sau đó kế toán đã vào nhật ký chứng từ số 10 của TK 141

 Tiền ăn ca của bộ phận văn phòng công ty đã chi trước để sau này trừ vàolương, kế toán đã định khoản như sau:

Nợ TK 138.8

Có TK 111 Khi kế toán trừ vào lương :

 Các khoản khấu trừ khác như tiền điện thoại , kế toán đã khấu trừ vàolương:

Từ các nhật ký chứng từ đã lập kế toán vào sổ cái TK 334 và sổ cái TK 338như sau:

Sau đây là sơ đồ luân chuyển chứng từ sổ sách trong hạch toán tiền lương:

Dựa vào số liệu từ bảng quyết toán lương, bảng tổng hợp tiền thưởng (bảng nàyđược lập cho từng năm ) kế toán lập “Bảng thanh toán tiền lương” của toàn côngty.

BÁO CÁO KẾ TOÁN

Công ty Cổ phần ĐT XNK da giầy Hà Nội

106,650

533,250

8,551,273

5 Phòng xuất nhập

khẩu

11,758,558

5,000,000

81,324

406,620

615,992

5,654,622

6 Phòng kinh doanh

30,850,878

5,300,000

131,760

658,800

174,232

24,586,086 Tổng số

Người lập

BẢNG THANH TOÁN LƯƠNG THÁNG 2 NĂM 2009

Đơn vị: phòng tổ chức hành chính.

STT Họ tên HS L

Lương thời gian Lễ, P, CĐ Phụ cấp TN

PC cty Ăn ca Tổng lương

BHYT, BHXH

Tạm ứng

kỳ 1

Khấu trừ Lĩnh kỳ 2 Ký nhận Côn

g Tiền Công Tiền % Tiền 1% 5%

9

 Đối tượng áp dụng : là các phòng ban trong công ty, cán bộ nhân viênlàm công việc quản lý hành chính.

Ngoài tiền lương và các khoản trích theo lương, để khuyến khích nhânviên làm việc hăng say, công ty còn cho nhân viên được hưởng phụ cấp Phụ cấpbao gồm các khoản phụ cấp do công ty chi trả như : phụ cấp ngoại ngữ, phụ cấp

vi tính, phụ cấp điện thoại, phụ cấp xăng xe, phụ cấp thu nhập

+ Thời gian ngừng nghỉ việc do điều kiện khách quan thì công ty quy địnhđược hưởng lương là 50 nghìn đồng hoặc 100 nghìn đồng/ tháng Ta có:

LTGNV = 10000022 H N

Để khuyến khích tăng số giờ làm việc cũng như thu nhập cho nhân viên, công

ty áp dụng cả hình thức lương thời gian luỹ tiến

Theo quy định của công ty: 1 công = 8giờ (theo giờ hành chính)

Hình thức luỹ tiến được áp dụng cho công, số công luỹ tiến được tính nhưsau:

- Làm thêm ngày thường (không bao gồm ngày thứ 7, chủ nhật, lễ, tết).Một công làm thêm (vượt mức) được tính gấp 1.5 lần số công thực tế Như vậy,nếu nhân viên làm thêm n giờ thì số công luỹ tiến sẽ là: