môn Vật chỉ mới được khôi phục tại Long An và hình thành thêm ở một số tỉnh ĐBSCL kể từ sau khi Trung tâm HLTTQG Cần Thơ phối hợp cùng Liên đoàn Vật Việt Nam tổ chức Toạ đàm và triển khai công tác tuyển chọn VĐV. Cụ thể, vào ngày 2872020, Trung tâm HLTTQG Cần Thơ đã phối hợp với các địa phương tuyển sinh và đào tạo lứa VĐV năng khiếu Vật đầu tiên tại ĐBSCL theo hình thức liên kết (Trung tâm HLTTQG Cần Thơ chi chế độ cho HLV, các địa phương chi chế độ cho VĐV). Sau hơn 01 năm được thành lập, đến nay, đội đã có 18 VĐV (16 nam, 02 nữ) thuộc 03 đơn vị (10 Cà Mau, 06 Đồng Tháp, 02 Bạc Liêu). Theo đánh giá của BHL và các nhà chuyên môn thì đây là lực lượng rất tiềm năng, phát triển tốt trong tương lai nếu được quan tâm, đầu tư. Nhưng hiện nay các tỉnh, thành ĐBSCL chủ yếu dựa vào sự phối hợp với Trung tâm để đầu tư môn thể thao Olympic này. Hầu như chưa địa phương nào có truyền thống hoặc phong trào Vật trước đó nên hoàn toàn không có đủ điều kiện về cơ sở vật chất và HLV. Trong năm 2021, do ảnh hưởng lớn của dịch bệnh Covid19 nên công tác tuyển chọn lực lượng mới và phát triển phong trào không thể diễn ra theo kế hoạch.
Trang 1BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC MÔN
KẾ HOẠCH HÓA - CHUYÊN NGHIỆP HÓA TRONG
THỂ THAO
ĐỀ TÀI:
ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN MÔN VẬT TẠI ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
Giảng viên: PGS.TS Đặng Hà Việt
Học viên: Phạm Tấn Kiệt
Lớp: Cao học khóa 25B
Đơn vị công tác: Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
NĂM 2021
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU 1
PHẦN I: NỘI DUNG 3
1.1 Đặc điểm tập luyện và thi đấu môn Vật 3
1.1.1 Đặc điểm hoạt động kỹ thuật 3
1.1.2 Đặc điểm hoạt động chiến thuật 3
1.1.3 Đặc điểm hoạt động thể lực 4
1.1.4 Đặc điểm hoạt động tâm lý 4
1.2 Hệ thống thi đấu môn Vật 5
1.2.1 Hệ thống thi đấu quốc tế 5
1.2.2 Hệ thống thi đấu trong nước 5
1.3 Thực trạng đầu tư môn Vật 6
1.3.1 Thực trạng công tác đào tạo VĐV Vật tại Việt Nam 6
1.3.2 Thực trạng công tác đầu tư môn Vật tại ĐBSCL 7
1.4 Định hướng phát triển môn Vật tại Việt Nam 8
1.5 Định hướng phát triển môn Vật tại ĐBSCL 9
1.5.1 Quan điểm 9
1.5.2 Mục tiêu 9
1.5.3 Chỉ tiêu 9
1.5.4 Nhiệm vụ và giải pháp 10
PHẦN II: KẾT LUẬN 12
TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
Vật là một trong những môn thể thao có lịch sử phát triển lâu đời nhất Khởi nguồn từ những sinh hoạt trong cuộc sống và đấu tranh sinh tồn cùng với buổi bình minh của xã hội loài người, cùng với thời gian các động tác vật dần được phát triển ngày càng phong phú và đa dạng để rồi trở thành một phương tiện phát triển thể chất và một môn thể thao
Năm 776 trước công nguyên tại Đại hội Olympic hy lạp cổ đại môn Vật
đã được đưa vào thi đấu
Ở Thế vận hội hiện đại lần thứ nhất năm 1986 tại Aten(Hylạp) môn Vật cũng được đưa vào thi đấu và từ đó đến nay luôn được phát triển là môn thể thao chính thức của Đại hội
Năm 1905 Liên Đoàn Vật nghiệp dư quốc tế được thành lập viết tắt là: FILA, nay đổi thành UWW Sự ra đời của liên đoàn thức đẩy mạnh mẽ phong trào trên toàn thế giới
Ở Việt Nam:
- Từ cuối những năm 1970 Vật tự do được du nhập vào Việt Nam, đến những năm 1980 chúng ta đã có đội tuyển Vật tham dự thế vận hội Olympic Matxcova
- Năm 1996 chúng ta đã thành lập đội tuyển Vật cổ điển để tham dự những giải quốc tế
- Sở dĩ môn Vật tự do và Vật cổ điển ở Việt Nam bắt nhịp, phát triển nhanh và mạnh mẽ như vậy là do chúng ta có hệ thống môn Vật dân tộc Việt Nam vô cùng phong phú và bản sắc dân tộc
- Vật dân tộc Việt Nam được hình thành và phát triển rất sớm, từ thời hai bà Trưng, nữ tướng Lê Chân đã lấy Vật dân tộc làm phương tiện tuyển binh sỹ, tướng lĩnh và rèn luyện quân đội Trải qua lịch sử hàng ngàn năm dựng và giữ nước Vật dân tộc luôn mang đậm nét văn hóa của vùng quê văn hiến Sau nhiều năm ấp ủ, với sự động viên sâu sắc của lãnh đạo TCTDTT, đặc biệt là sự quan tâm giúp đỡ của Phó tổng cục trưởng TCTDTT Trần Đức
Trang 4Phấn ngày 20/10/2019 Liên Đoàn Vật Việt Nam được thành lập do Ông Lý Duy Thanh Làm Chủ tịch Đây là nguồn động viên to lớn cho sự phát triển của phong trào Vật Việt Nam cả về chiều rộng và sâu trong nước, từng bước mạnh mẽ vươn ra đấu trường quốc tế
- Tuy nhiên, tại Việt Nam môn thể thao Olympic này chủ yếu phát triển mạnh ở các tỉnh phía Bắc Tại khu vực phía nam và đặc biệt là Đồng bằng sông Cửu Long phong trào Vật chưa được phổ biến rộng rãi Mặc dù, xét về mặt điều kiện tự nhiên và tố chất của con người nơi đây rất phù hợp cho việc tập luyện và thi đấu môn này Điều đó có thấy chúng ta đang bỏ ngõ một nguồn VĐV tiềm năng rất lớn nhưng chưa được khai thác
Mặc dù Long An được xem là tỉnh đi tiên phong và có phong trào Vật hình thành sớm nhất tại ĐBSCL nhưng nhìn chung còn rất manh múng, chưa
có hướng đi rõ ràng và còn nhiều khó khăn, chưa tìm được giải pháp thích hợp và có nguy cơ giải thể Vào tháng 6/2020, Trung tâm HLTTQG Cần Thơ phối hợp cùng Liên đoàn Vật Việt Nam tổ chức Toạn đàm “Tuyên truyền và định hướng kế hoạch phát triển môn Vật tại Đồng bằng Sông Cửu Long mở rộng” với sự tham gia của hầu hết các tỉnh, thành phía Nam Buổi Toạ đàm này đã đặt nền móng cho việc phát triển phong trào Vật tại ĐBSCL nói chung Cụ thể là Long An khôi phục đầu tư và một số tỉnh khác thì bắt đầu tuyển chọn lứa VĐV đầu tiên (như Đồng Tháp, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Cà Mau…)
Bản thân được phân công phụ trách phòng chuyên môn của Trung tâm,
và giữ vai trò chính trong công tác tham mưu kế hoạch liên kết đào tạo các môn TTTTC giữ Trung tâm HLTTQG Cần Thơ và các tỉnh, thành, ngành trong đó có môn Vật Vì vậy, em mạnh dạn chọn đề tài “Định hướng phát triển môn Vật tại Đồng bằng Sông Cửu Long” để viết tiểu luận
Trang 5PHẦN I: NỘI DUNG 1.1 Đặc điểm tập luyện và thi đấu môn Vật
Vật là những môn thể thao thi đấu đối kháng trực tiếp cá nhân theo hạng cân có sự tiếp xúc mạnh về thể chất Theo luật quốc tế quy định một trận đấu chính thức kéo dài 6 phút, chia làm 2 hiệp, nghỉ giữa 30 giây cho tất cả các hạng cân (cả nam và nữ) ở hệ thống giải vô địch các câu lạc bộ, vô địch trẻ và giải vô địch, 4 phút chia làm 2 hiệp, nghỉ giữa các hiệp 30 giây với giải
vô địch các lứa tuổi Kết quả trận đấu sẽ phân biệt thắng thua, trận đấu kết thúc khi 1 trong 2 VĐV:
- Thắng tuyệt đối
- Thắng điểm chênh lệch
- Thắng do ưu thế
- Thắng do bỏ cuộc
- Thắng do truốt quyền thi đấu
Để đi đến thắng lợi cuối cùng trong giải đấu là dành huy chương, vận động viên phải thi đấu với thể thức cuốn chiếu, đấu loại trực tiếp đến người cuối cùng
Chính do đặc điểm của hoạt động thi đấu mà các đặc điểm về kỹ, chiến thuật, thể lực và tâm lý diễn ra hết sức đa dạng và phức tạp
1.1.1 Đặc điểm hoạt động kỹ thuật
Do quy định của luật thi đấu cho nên Vật tự do có hệ thống kỹ thuật phong phú hơn rất nhiều so với Vật cổ điển Cũng như Vật cổ điển, Vật tự do
có đầy đủ các kỹ thuật tấn công, phòng thủ ở các tư thế và tình huống khác nhau Nhưng phong phú và đa dạng hơn là Vật tự do được sử dụng tất cả các
bộ phận của cơ thể vào thực hiện kỹ thuật trong quá trình thi đấu (được sử dung cả đòn chân và được phép tấn công vào 2 chân) Còn Vật cổ điển chỉ sử dụng phần thân trên của cơ thể vào việc thực hiện kỹ thuật trong tập luyện và thi đấu (không được sử dụng đòn chân và tấn công vào 2 chân đối phương)
1.1.2 Đặc điểm hoạt động chiến thuật
Do đặc điểm của kỹ thuật mà chiến thuật cũng hết sức đa dạng, bao gồm cả chiến thuật tấn công, phòng thủ và phản công ở các khu vực khác
Trang 6nhau của sới thảm, sao cho phù hợp với diễn biến của trận đấu Mục đích chính để giành thắng lợi cuối cùng trong từng trận đấu và trong cả cuộc thi
1.1.3 Đặc điểm hoạt động thể lực
Tập luyện và thi đấu Vật tự do các đấu thủ phải có sức nhanh cần thiết
để tạo nên yếu tố bất ngờ cho đối phương, có sức mạnh tốt để khắc phục trọng lượng và sự kháng cự lại của đối phương Song để duy trì tốt chất sức mạnh tốc độ trong thời gian kéo dài thì tố chất đặc thù của môn Vật được cấu thành bởi 3 tố chất là sức mạnh - tốc độ - bền, 3 tố chất này được phát triển một cách tương đối trong mỗi VĐV
Về sức nhanh: Đặc thù là sức nhanh phản ứng động tác, được thể hiện
rõ nét trong các pha ra tấn công để khuất phục đối phương, bất ngờ và chớp nhoáng khiến đối phương không kịp phản kháng để dành ưu thế hoặc thắng lợi
Về sức mạnh: Đặc thù là sức mạnh bột phát và tốc độ, ngoài việc khắc phục trọng lượng cơ thể và sự kháng cự lại của đối phương thì sức mạnh trong môn Vật còn được thể hiện ở những pha nhấc bổng, quật ngã, quăng ném hay những pha khống chế, ghì giữ đối phương để dành chiến thắng
Về sức bền: Đặc thù là sức bền hỗn hợp, với thời gian thi đấu 6 phút, cần phải có sức bền tốt để duy trì thể lực thực hiện các kỹ thuật tấn công hoặc phòng thủ trong những giây cuối trận đấu Bên cạnh đó trong cả một giải đấu muốn dành thứ hạng cao nhất trong thi đấu, theo luật thi đấu cuốn chiếu, trong một ngày vận động viên có thể phải thi đấu từ 3 - 5 trận, vậy ngoài chiến thuật biết phân phối sức cho các trận đấu thì vận động viên nhất thiết phải có sức bền chuyên môn tốt để duy trì và dành chiến thắng
Ngoài ra 2 tố chất mềm dẻo và khéo léo cũng là những tố chất rất quan trọng của môn Vật nhưng so với 3 tố chất nhanh - mạnh - bền, chúng chỉ là thứ yếu Với môn Vật thì có thể nói tố chất sức mạnh - tốc độ- sức bền là tố chất đặc thù của môn thể thao này
1.1.4 Đặc điểm hoạt động tâm lý
Trong tập luyện Vật cổ điển và Vật tự do, hoạt động thể lực gây nên những căng thẳng chức năng rất lớn cho VĐV Ngoài yếu tố về thể lực, trong
Trang 7hoạt động tập luyện và thi đấu vận động viên Vật cổ điển và tự do còn chịu sự tác động tâm lý từ nhiều phía như: sự tác động của đối phương, HLV, trọng tài, khán giả , những yếu tố đó thường tạo nên trạng thái tâm lý căng thẳng cho VĐV Bởi vậy, VĐV cần phải có trạng thái tâm lý vững vàng, tinh thần vượt khó, ý chí quyết tâm và tính độc lập cao trong quá trình tập luyện và thi đấu
1.2 Hệ thống thi đấu môn Vật
1.2.1 Hệ thống thi đấu quốc tế
- Đại hội:
+ Olympic, Olympic Trẻ
+ Asian, Đại hội thể thao trẻ châu Á
+ Sea Game
- Các giải thế giới:
+ Vô địch thế giới
+ Vô địch trẻ thế giới
+ Vô địch các lứa tuổi trẻ thế giới
+ Cúp Thế giới
+ Các giải U thế giới như: U15,U17,U23…
- Các giải châu lục:
+ Vô địch Châu Á
+ Vô địch trẻ Châu Á
+ Vô địch các lứa tuổi Châu Á
+ Các giải U Châu Á như: U15,U17,U23…
- Các giải khu vực:
+ Vô địch đông nam Á
+ Vô địch trẻ đông nam Á
+ Vô địch các lứa tuổi đông nam Á
Ngoài ra còn hệ thống các giải Vật bãi biển của đại hội thể thao bãi biển châu Á, Vật bãi biển thế giới…
1.2.2 Hệ thống thi đấu trong nước
- Đại hội Thể dục thể thao toàn quốc
Trang 8- Vô địch quốc gia.
- Vô địch trẻ quốc gia
- Vô địch các lứa tuổi trẻ quốc gia
- Vô địch các câu lạc bộ quốc gia
Ngoài ra còn có hội khỏe phù đổng toàn quốc và hi vọng sau buổi hội đàm này, được sự quan tâm ủng hộ của lãnh đạo tổng cục, sự đồng hành của liên đoàn Vật Việt Nam cùng lãnh đạo của các tỉnh, thành ngành, môn Vật sẽ
có mặt trong Đại hội TDTT Đồng bằng sông cửu long và giải Vật các tỉnh phía nam mở ra
1.3 Thực trạng đầu tư môn Vật
1.3.1 Thực trạng công tác đào tạo VĐV Vật tại Việt Nam
Hiện nay trên cả nước có 25 đơn vị tham gia đào tạo và thi đấu môn Vật, nhưng tập trung chủ yếu ở khu vực phía bắc, các đơn vị có phong trào mạnh như: Hà Nội, Quân đội, Hải Phòng, Thái Nguyên, Hà Nam… Ở khu vực phía nam đã có một số địa phương đào tạo như: Long An, TP HCM, Đồng Nai và mong có sự quan tâm hơn nữa của các đơn vị với môn thể thao nay, bởi đây là môn thể thao phát triển thể chất toàn diện và hoàn toàn phù hợp với tố chất của con người nơi đây
Độ tuổi ưu việt nhất để bắt đầu tuyển chọn và tập luyện là từ 10 đến 12 tuổi, quá trình tuyển chọn và đào tạo các nhà chuyên môn lưu ý đến vấn đề phát triển các tố chất thể lực đặc thù
Được sự quan tâm ủng hộ, tạo điều kiện của các cấp lãnh đạo Môn Vật
có đội ngũ cán bộ, huấn luyện viên đông đảo, trình độ chuyên môn cao, từng
là những VĐV có bề dày thành tích (kiện tướng trong nước và huy chương quốc tế) và được những trường ĐH TDTT hàng đầu trang bị hệ thống lý luận chuyên ngành để phát triển chuyên môn, đảm bảo tốt cho công tác đào tạo và huấn luyện
Ngoài công tác huấn luyện, đào tạo lực lượng VĐV trong nước, thì trong những năm vừa qua đội ngũ huấn luyện viên cũng rất tích cực giao lưu, đào tạo vận động viên cho một số nước trong khu vực tại quê hương của họ như: Thái Lan, Lào, campuchia…
Trang 9Các trung tâm phát triển mạnh mẽ và chất lượng về môn Vật hiện nay:
Hà Nội, Quân Đội, Bắc Ninh, Hà Nam, Thái Nguyên…
Bên cạnh đó, để chuẩn bị cho những giải đấu quốc tế quan trọng thì công tác tập huấn của đội tuyển quốc ra diễn ra thường xuyên, liên tục Có khoảng 100 VĐV được tập trung tập huấn ở các đội tuyển quốc gia, đây là những VĐV ưu tú nhất thông qua các giải đấu trong nước được chọn lên Ngoài đội ngũ huấn luyện viên đội tuyển có trình độ cao thì đội ngũ chuyên gia đến từ các nước châu Âu (03 chuyên gia) có bề dầy kinh nghiệm quốc tế, trình độ tốt góp phần rất lớn cho Vật Việt Nam phát triển
Trình độ của VĐV Vật Việt Nam đang và đã tiếp cận với trình độ quốc
tế Chúng ta luôn đứng đầu các nước trong khu vực, tiếp cận với huy chương Asian và có những VĐV nhiều lần tham dự Olympic như: Nguyễn Thị Lụa,
Vũ Thị Hằng, Nguyễn Thị Mỹ Hạnh…Thành tích của năm 2019 cũng đã phần nào nối lên sự phát triển và sức mạnh của Vật Việt Nam
1.3.2 Thực trạng công tác đầu tư môn Vật tại ĐBSCL
Như đã trình bày ở phần trên, môn Vật chỉ mới được khôi phục tại Long An và hình thành thêm ở một số tỉnh ĐBSCL kể từ sau khi Trung tâm HLTTQG Cần Thơ phối hợp cùng Liên đoàn Vật Việt Nam tổ chức Toạ đàm
và triển khai công tác tuyển chọn VĐV
Cụ thể, vào ngày 28/7/2020, Trung tâm HLTTQG Cần Thơ đã phối hợp với các địa phương tuyển sinh và đào tạo lứa VĐV năng khiếu Vật đầu tiên tại ĐBSCL theo hình thức liên kết (Trung tâm HLTTQG Cần Thơ chi chế độ cho HLV, các địa phương chi chế độ cho VĐV) Sau hơn 01 năm được thành lập, đến nay, đội đã có 18 VĐV (16 nam, 02 nữ) thuộc 03 đơn vị (10 Cà Mau, 06 Đồng Tháp, 02 Bạc Liêu) Theo đánh giá của BHL và các nhà chuyên môn thì đây là lực lượng rất tiềm năng, phát triển tốt trong tương lai nếu được quan tâm, đầu tư Nhưng hiện nay các tỉnh, thành ĐBSCL chủ yếu dựa vào sự phối hợp với Trung tâm để đầu tư môn thể thao Olympic này Hầu như chưa địa phương nào có truyền thống hoặc phong trào Vật trước đó nên hoàn toàn không có đủ điều kiện về cơ sở vật chất và HLV
Trang 10Trong năm 2021, do ảnh hưởng lớn của dịch bệnh Covid-19 nên công tác tuyển chọn lực lượng mới và phát triển phong trào không thể diễn ra theo
kế hoạch
1.4 Định hướng phát triển môn Vật tại Việt Nam
những đơn vị truyền thống có chất lượng tốt và phong trào mạnh, tăng cường thi đấu giao lưu, giao hữu ở các giải đấu trong và ngoài nước Cố gắng thúc đẩy và phát triển phong trào môn Vật ở khu vực phía nam, hy vọng TT HLTT QG4 sẽ tạo điều kiện, phát triển là một địa điểm tin cậy, hội tụ được nhiều đơn vị tập huấn môn thể thao này
những năm tiếp theo:
Năm 2022:
vực, châu Á và thế giới, tập trung chính vào lực lượng VĐV trẻ
Vô địch và Vô địch trẻ môn Vật ĐNA
Các năm tiếp theo:
huy chương ở đấu trường ASIAN và vươn tới có thành tích ở đấu trường Olympics trẻ, dần khẳng định vị thế ở những đấu trường lớn như: châu lục và thế giới
trọng tài cũng rất cần được bồi dưỡng và phát triển Việt Nam đã từng có những trọng tài quốc tế điều hành các đại hội Asian và Sea Game được hội đồng đánh giá rất cao như: Ngô Ích Quân, Nguyễn Thành Lưu…
triển hơn nữa, ngoài lực lượng trọng tài trong nước thường xuyên được rà soát
Trang 11và bồi dưỡng thì công tác phát triển trọng tài quốc tế là công việc cấp bách.
Để chuẩn bị cho các giải quốc tế trong thời gian tới như vô địch ĐNA, SEAGAME,ASIAN…thì rất cần thiết kính đề nghị liên Đoàn Vật Việt Nam
có những định hướng chiến lược mở các lớp trọng tài quốc tế ở trong nước và lựa chọn những trọng tài có chuyên môn tốt, ngoại ngữ tốt tham gia vào các lớp trọng tài quốc tế và điều hành các giải
1.5 Định hướng phát triển môn Vật tại ĐBSCL
1.5.1 Quan điểm
Nam
từng tỉnh
khu vực ĐBSCL nói riêng và cả nước nói chung, phát hiện những nhân tố ưu
tú, nổi trội đưa vào tuyển và trẻ quốc gia đào luyện đủ trình độ thi đấu quốc tế giành thành tích cao
1.5.2 Mục tiêu
tỉnh, thành ĐBSCL
Thành lập đội tuyển trẻ quốc gia môn Vật tại Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
1.5.3 Chỉ tiêu
tuyển trẻ quốc gia năm 2023
để tập luyện môn Vật vào năm 2022