Bài giảng nhi khoa xuất huyết tiêu hóa trẻ em

ĐỊNH NGHĨA Nôn ra máu và/hoặc ỉa ra máu  Xuất huyết kín đáo: mệt mỏi, thiếu máu thiếu sắt, xn phân có máu ở bệnh nhân đau bụng mãn tính hoặc nôn mửa  Xuất huyết ồ ạt: đe dọa tính mạn

XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA TRẺ EM

ĐỊNH NGHĨA

 Nôn ra máu và/hoặc ỉa ra máu

 Xuất huyết kín đáo: mệt mỏi, thiếu máu thiếu sắt, xn phân có máu ở bệnh nhân

đau bụng mãn tính hoặc nôn mửa

 Xuất huyết ồ ạt: đe dọa tính mạng, nôn ra máu tươi hoặc màu cà phê, đi cầu ra máu

đỏ tươi, đỏ thẫm hay phân đen

 Dây chằng Treizt Xuất huyết tiêu hóa cao >< thấp

LÀ MÁU HAY KHÔNG PHẢI MÁU?

NÔN

PHÂN

LÀ MÁU HAY KHÔNG PHẢI MÁU?

 Thức ăn? Thuốc? Làm thay đổi màu phân tương tự như máu

 Kẹo, trái cây dầm, củ cải đỏ

 Rifampicin, bismuth, sắt, than hoạt

 Rau bina, quả việt quất

 Test kiểm tra hồng cầu ẩn: Hemoccult® và

Gastroccult®

NẶNG HAY KHÔNG NẶNG?

 Nặng: có máu cục trong phân hoặc chất nôn, bên

cạnh đi cầu phân đen, giảm Hct >10% hoặc có tim

nhanh, vã mồ hôi, thay đổi huyết áp tư thế, có tăng áp cửa hoặc bệnh gan

Cần đánh giá nhanh bệnh sử đau bụng, sụt cân, vàng

da, tiền sử gia đình về bệnh lý viêm ruột mãn tính

 Nhẹ: nghi ngờ polyp, chảy máu ẩn

CAO HAY THẤP?

 Cao: hầu hết các trường hợp nôn ra máu ( bao gồm cả nuốt máu, chảy máu cam, chảy máu răng miệng) Đi cầu phân đen

 Thấp: đi cầu phân máu tươi, tiêu chảy phân máu

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

ĐÁNH GIÁ BAN ĐẦU

 Trẻ có ổn định ko?

 Trẻ có chảy máu nặng ko?

 Trẻ có đang chảy máu ko?

 Điều kiện thuận lợi nào trước đó làm cho trẻ dễ bị xuất huyết ko?

Thu thập thông tin về tiền sử, bệnh sử, vị trí xuất huyết, mức độ và cường

độ xuất huyết, thời gian xuất huyết

Tiền sử rối loạn đông máu, bệnh gan, sử dụng thuốc NAIDs, alcohol, kháng sinh

 Nếu trẻ ổn định: hỏi kĩ tiền sử bệnh sử, đánh giá toàn diện trước khi xử trí

 Nếu trẻ không ổn (có bằng chứng chảy máu nhiều): lơ mơ, xanh tái, vã

mồ hôi, chóng mặt, thay đổi huyết áp tư thế, tần số tim đánh giá nhanh rồi xử trí ngay

DẤU HIỆU MẤT MÁU NẶNG

ĐIỀU TRỊ

Phụ thuộc đánh giá ban đầu:

 Đe dọa suy tuần hoàn hoặc suy tuần hoàn thật sự: chuẩn bị hồi sức

 Lấy đường truyền tĩnh mạch, tốt nhất là 2 đường truyền

 Lấy máu xét nghiệm: CTM, thời gian đông máu chảy máu, chức năng

gan, bilirubin, Siêu âm bụng đánh giá hệ cửa

 Chuẩn bị dịch truyền

 Chuẩn bị truyền máu nếu cần

 Đặt sonde dạ dày để chắc chắn XHTH trên, rửa dạ dày trước nội soi Có ích trong xuất huyết nặng biểu hiện đi cầu phân đen hoặc chảy máu trực tràng mà ko có nôn ra máu Nếu có máu tươi chứng tỏ đang chảy máu

ĐIỀU TRỊ HỖ TRỢ

 Truyền dịch (normal saline, Ringer)

 Truyền máu (máu tươi, huyết tương tươi đông lạnh), duy trì Tiểu cầu >50000

 Thuốc vận mạch

 Hct >30%

ĐIỀU TRỊ ĐẶC HIỆU

 XƠ GAN:

Yếu tố VIIa tái tổ hợp

Thuốc vận mạch trong vỡ TM thực quản (somatostatin, octreotide 1mcg/kg bolus, sau đó 1-2mcg/kg/h)

Nội soi chích xơ,

Kháng sinh dự phòng

 VIÊM LOÉT DẠ DÀY:

Ức chế bơm proton hoặc kháng H2 tĩnh mạch hoặc uống

Nội soi dạ dày tá tràng (Mallory Weiss, viêm dạ dày)

NỘI SOI DẠ DÀY TÁ TRÀNG

CHÍCH XƠ VÀ THẮT TM TRƯỚNG

THUỐC TIÊM XƠ

PHƯƠNG PHÁP KHÁC

 Quang đông

 Nhiệt đông

 Hóa đông

NỘI SOI ĐẠI TRÀNG

POLYP ĐẠI TRÀNG