(Luận văn) tăng cường quản lý thu ngân sách nhà nước của thành phố cẩm phả, tỉnh quảng ninh

Xét về nội dung kinh tế: Các khoản thu chi của NSNN đều phản ánh những mối quan hệ kinh tế nhất định giữa Nhà nước với các chủ thể hoạt động trên mọi lĩnh vực của nền kinh tế - xã hội,

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS BÙI THỊ MINH HẰNG

THÁI NGUYÊN - 2018

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc

Thái Nguyên, ngày 20 tháng 8 năm 2018

Học viên

DƯƠNG THỊ DUNG

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng

và biết ơn sâu sắc TS Bùi Thị Minh Hằng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Quản lý kinh tế - Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh - Đại học Thái Nguyên đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức phòng Tài chính - Kế hoạch, Kho bạc thành phố Cẩm Phả đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn

Thái Nguyên, ngày 20 tháng 8 năm 2018

Học viên

DƯƠNG THỊ DUNG

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ vii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Đóng góp của Luận văn 3

5 Kết cấu của luận văn 3

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP THÀNH PHỐ 4

1.1 Cơ sở lý luận về công tác quản lý thu ngân sách nhà nước 4

1.1.1 Khái niệm về ngân sách nhà nước và thu ngân sách nhà nước 4

1.1.2 Khái niệm quản lý thu ngân sách nhà nước 6

1.1.3 Đặc điểm quản lý thu ngân sách nhà nước 7

1.1.4 Vai trò của công tác quản lý thu ngân sách nhà nước 8

1.1.5 Nguyên tắc và bản chất của công tác quản lý thu ngân sách nhà nước 9

1.1.6 Phân loại, các hình thức quản lý các nguồn thu ngân sách nhà nước 10

1.2 Nội dung quản lý thu ngân sách nhà nước 13

1.2.1 Quản lý công tác lập lập dự toán thu ngân sách nhà nước 13

1.2.2 Quản lý tổ chức thực hiện thu ngân sách nhà nước 14

1.2.3 Quản lý quyết toán thu ngân sách nhà nước 16

1.2.4 Kiểm tra, kiểm toán thu ngân sách 17

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thu ngân sách nhà nước 20

1.3.1 Hệ thống chính sách, văn bản pháp luật về thu ngân sách nhà nước 20 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

1.3.2 Tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ quản lý thu ngân sách nhà nước 21

1.3.3 Yếu tố công nghệ thông tin 22

1.3.4 Mức độ tăng trưởng của nền kinh tế 23

1.4 Cơ sở thực tiễn công tác quản lý thu ngân sách nhà nước và bài học kinh nghiệm đối với công tác quản lý thu ngân sách nhà nước tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 25

1.4.1 Cơ sở thực tiễn công tác quản lý thu ngân sách nhà nước 25

1.4.2 Bài học kinh nghiệm đối với công tác quản lý thu ngân sách nhà nước tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 29

Chương 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 30

2.1 Câu hỏi nghiên cứu 30

2.2 Phương pháp nghiên cứu 30

2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin 30

2.2.2 Phương pháp xử lý tài liệu, số liệu 31

2.2.3 Phương pháp phân tích tổng hợp 32

2.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 32

Chương 3 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH 34

3.1 Giới thiệu về thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 34

3.2 Thực trạng công tác quản lý thu NSNN tại TP Cẩm Phả 35

3.2.1 Thực trạng công tác thu NSNN tại TP Cẩm Phả 35

3.2.2 Thực trạng công tác quản lý thu NSNN tại TP Cẩm Phả 43

3.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thu NSNN tại Cẩm Phả 56

3.3 Đánh giá công tác quản lý thu NSNN trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 61

3.3.1 Kết quả đạt được 61

3.3.2 Những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân 64 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Chương 4 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU

NSNN TẠI THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH 68

4.1 Quan điểm phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ công tác quản lý thu ngân sách của thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 68

4.1.1 Mục tiêu và các chỉ tiêu chủ yếu trong phát triển kinh tế - xã hội thành phố Cẩm Phả năm 2018 68

4.1.2 Nhiệm vụ công tác quản lý thu ngân sách trong thời gian tới của thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 70

4.2 Các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu NSNN qua phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 74

4.2.1 Nâng cao chất lượng công tác lập kế hoạch dự toán thu ngân 74

4.2.2 Tổ chức tốt công tác quyết toán toán NSNN 75

4.2.3 Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra thu NSNN 76

4.2.4 Củng cố tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực, trình độ của cán bộ quản lý tài chính ngân sách 78

4.2.5 Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý thu nhằm nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước 80

4.3 Một số kiến nghị 81

4.3.1 Đối với cấp Trung ương và Bộ Tài chính 81

4.3.2 Đối với UBND tỉnh Quảng Ninh 82

KẾT LUẬN 84

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 85

PHỤ LỤC 87

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ Bảng:

Bảng 3.1: Thu thuê đất, mặt nước giai đoạn 2015 - 2017 38

Bảng 3.2: Thu thuế thu nhập cá nhân giai đoạn 2015 - 2017 39

Bảng 3.3: Thu lệ phí trước bạ giai đoạn 2015 - 2017 40

Bảng 3.4: Thu thuế ngoài quốc doanh giai đoạn 2015 - 2017 41

Bảng 3.5: Kết quả khảo sát đánh giá về công tác lập kế hoạch dự toán thu NSNN ở thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 46

Bảng 3.6: Danh mục dự toán thu NSNN trên địa bàn thành phố Cẩm Phả giai đoạn 2015 - 2017 47

Bảng 3.7: So sánh kết quả thực tế thu với dự toán thu NSNN tại Phòng Tài chính thành phố Cẩm Phả giai đoạn 2015 - 2017 48

Bảng 3.8: Kết quả khảo sát đánh giá về công tác tổ chức thực hiện thu NSNN tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 51

Bảng 3.9: Kết quả khảo sát đánh giá công tác quyết toán thu NSNN tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh 53

Bảng 3.10: Kết quả khảo sát đánh giá về công tác thanh tra, kiểm tra thu NSNN tại thành phố Cẩm Phả, Quảng Ninh 55

Bảng 3.11: Trình độ học vấn cán bộ, công chức Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Cẩm Phả năm 2017 58

Biểu đồ: Biểu đồ 3.1: Tổng thu NSNN, thu nội địa, ngân sách địa phương được hưởng của thành phố Cẩm Phả giai đoạn 2015 - 2017 35 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Điều 1 của Luật ngân sách 2002 quy định: “Ngân sách nhà nước là toàn

bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước” [11] Nhiều năm qua, Chính phủ đã có nhiều cố

gắng để giảm thiểu chi hành chính, sự nghiệp, tăng cường chi cho đầu tư phát triển và xây dựng cơ bản, chi đúng chỗ, chi hiệu quả, tiết kiệm Nhằm đảm bảo cho nhu cầu chi rất lớn, tăng cường thu NSNN là rất cần thiết Nguồn thu ngân sách chủ yếu từ Thuế (ngoài ra là từ phí, lệ phí, và một số nguồn thu khác) Thuế lại là một phương tiện điều tiết rất quan trọng của nhà nước, một thay đổi

về thuế có thể gây biến động đến nền kinh tế - xã hội Vừa đảm bảo cho tăng trưởng, phát triển kinh tế cùng nhiều mục tiêu khác, vừa đảm bảo nguồn thu ngân sách là nhiệm vụ vô cùng nan giải và có nhiều điều đáng bàn Thực hiện nhiệm vụ này phải bắt đầu từ mỗi đơn vị thu ngân sách nhà nước, từ cấp tỉnh, thành phố

Là 1 trong 4 thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Ninh, Cẩm Phả có vị trí chiến lược quan trọng trong vùng tam giác tăng trưởng kinh tế phía Bắc, là đầu mối giao thông quan trọng của tỉnh và của vùng duyên hải Bắc bộ với cảng Cửa Ông là cảng nước sâu và cảng than lớn nhất miền Bắc Theo báo cáo của UBND TP Cẩm Phả tín đến hết năm 2017, Cẩm Phả là 1 trong những địa phương trong tỉnh có số thu ngân sách nhà nước cao nhất, với số thu ngân sách 2 cấp đạt 1.516 tỷ đồng, đạt 111% kế hoạch thành phố giao Đây là năm

có số thu cao nhất từ trước đến nay, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội TP Cẩm Phả nói riêng và tỉnh Quảng Ninh nói chung Cụ thể: thu ngân sách thành phố phần tỉnh giao địa phương thực hiện ước đạt 958,2 tỷ đồng, bằng 130,37% kế hoạch tỉnh, 111,8% kế hoạch thành phố và bằng 115% so với cùng kỳ Một số khoản thu thành phố không chỉ đạt mà còn vượt kế hoạch giao khá cao như tiền thuê mặt đất, mặt nước ước cả năm đạt 220 tỷ đồng, luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

vượt gần 50% kế hoạch tỉnh giao, gần 30% kế hoạch thành phố; tiền sử dụng đất ước cả năm đạt 190 tỷ đồng, vượt 52% kế hoạch tỉnh giao, 35,7% kế hoạch thành phố và tăng gần 26% so với cùng kỳ [19]

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, quản lý thu ngân sách của thành phố vẫn còn những hạn chế như: Một số chỉ tiêu thu ngân sách còn thấp; việc đầu tư các chợ chưa đạt tiến độ đề ra; công tác xử lý vi phạm về đất đai còn chậm Theo nhận định của lãnh đạo Thành phố Cẩm Phả, năm 2018 dự báo sẽ

là năm khó khăn trong việc thực hiện các nhiệm vụ thu ngân sách, vì vậy trong thời gian tới, các phòng, ban, đơn vị và chính quyền phường, xã nâng cao nhận thức, xác định rõ trách nhiệm thu ngân sách là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, từ

đó đề ra những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, sát thực tiễn, phát huy kết quả đã đạt được trong năm ngân sách 2017 và khắc phục những hạn chế, phấn đấu hoàn thành kế hoạch thu ngân sách năm 2018

Xuất phát từ tình hình thực tiễn trên, bám sát mục tiêu, nhiệm vụ của Thành

ủy, tác giả chọn đề tài: “Tăng cường quản lý thu ngân sách nhà nước của Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” làm luận văn tốt nghiệp của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

2.1 Mục tiêu tổng quát

Từ phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý thu NSNN đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu NSNN tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh

2.2 Mục tiêu cụ thể

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý thu NSNN

- Phân tích thực trạng công tác quản lý thu NSNN tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, rút ra những ưu điểm và hạn chế cùng những nguyên nhân của hạn chế

- Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu NSNN tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý thu NSNN tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Luận văn được nghiên cứu tại thành phố Cẩm Phả,

Quảng Ninh

- Về thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu số liệu từ năm 2015 - 2017

- Về nội dung: Công tác quản lý thu ngân sách nhà nước tại thành phố

Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh

4 Đóng góp của Luận văn

- Về lý luận: Thông qua những vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản về quản lý thu ngân sách nhà nước, đề tài góp phần làm sáng tỏ hơn khái niệm, nội dung, vai trò, hình thức quản lý thu ngân sách nhà nước

- Về thực tiễn: Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng quản lý thu ngân sách nhà nước, luận văn đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm tăng cường quản lý thu ngân sách của Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho công tác quản lý thu NSNN của một số địa phương có điều kiện gần giống với thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 4 chương như sau:

Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý thu NSNN Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 Thực trạng công tác quản lý thu ngân sách nhà nước tại

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU

NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP THÀNH PHỐ 1.1 Cơ sở lý luận về công tác quản lý thu ngân sách nhà nước

1.1.1 Khái niệm về ngân sách nhà nước và thu ngân sách nhà nước

1.1.1.1 Khái niệm ngân sách nhà nước:

Điều 1 của Luật NSNN được Quốc hội khóa XI nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua tại kỳ họp thứ 2 năm 2002 cũng đưa ra khái niệm

NSNN: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã

được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một

năm để đảm bảo thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước” [11]

Các khái niệm và định nghĩa trên về NSNN chỉ mới thể hiện hình thức hoạt động của NSNN và tính chất pháp lý của nó Tuy nhiên các nhìn nhận như trên là chưa đầy đủ về mặt xác định khái niệm và về mặt tìm hiểu bản chất của NSNN

Khái niệm NSNN phải thể hiện được nội dung kinh tế - xã hội của NSNN, phải được xem xét trên các mặt hình thức, thực thể và quan hệ kinh tế chứa đựng trong NSNN

Xét về hình thức: NSNN là một bản dự toán thu và chi do Chính phủ

lập ra, đệ trình Quốc hội phê chuẩn và giao cho Chính phủ tổ chức thực hiện Hoạt động của NSNN được thể hiện thông qua thu, chi của Nhà nước Trong thực tế hoạt động các hình thức thu, chi của NSNN hết sức phong phú và đa dạng, nhưng chúng không hề mang tính tự phát hoặc nằm ngoài sự kiểm soát của Nhà nước mà chúng bị ràng buộc bởi những nội dung bên trong hết sức chặt chẽ Các khoản thu NSNN hầu hết đều mang tính chất bắt buộc, còn các khoản chi lại mang tính cấp phát không hoàn trả một cách trực tiếp

Xét về thực thể vật chất: NSNN bao gồm những nguồn thu và những

khoản chi cụ thể và được định lượng Các nguồn thu đều được nộp vào một luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước; các khoản chi đều được xuất ra từ quỹ tiền tệ tập trung ấy

Xét về nội dung kinh tế: Các khoản thu chi của NSNN đều phản ánh

những mối quan hệ kinh tế nhất định giữa Nhà nước với các chủ thể hoạt động trên mọi lĩnh vực của nền kinh tế - xã hội, bao gồm:

- Quan hệ tài chính giữa Nhà nước với dân cư thông qua các khoản thuế, lệ phí, ủng hộ tự nguyện, đồng thời các hộ khác nhận từ Ngân sách nhà nước những khoản trợ cấp xã hội theo chính sách quy định

- Quan hệ tài chính giữa Nhà nước với các các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế: Doanh nghiệp nộp thuế cho Nhà nước, Nhà nước cấp phát kinh phí để phát triển kinh tế cho doanh nghiệp, tài trợ vốn cho các doanh nghiệp

- Quan hệ tài chính giữa Nhà nước với các tổ chức tài chính: Nhà nước thực hiện phát hành các loại chứng khoán như tín phiếu, trái phiếu nhằm huy động vốn của tất cá chủ thể trong xã hội

- Quan hệ tài chính giữa Nhà nước với các tổ chức chính trị - xã hội thông qua việc cấp phát kinh phí cho các đơn vị thực hiện các hoạt động văn hóa, thể thao, giáo dục đào tạo, y tế, an sinh xã hội nhằm góp phần phát triển kinh tế xã hội theo hướng bền vững

- Quan hệ tài chính giữa Nhà nước với các Quốc gia và các tổ chức quốc tế thông qua các hoạt động tài trợ hay viện trợ nhân đạo, đầu tư nước ngoài, vay, cho vay

Từ sự phân tích trên có thể đưa ra khái niệm về NSNN như sau:

NSNN là bản dự toán thu - chi tài chính tổng hợp của Nhà nước, phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và

sử dụng các quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước nhằm thực hiện các chức

năng của Nhà nước trên cơ sở luật định”.[2]

Ngân sách nhà nước có thể thâm hụt hoặc thặng dư Thâm hụt ngân sách nhà nước là tình trạng các khoản chi của ngân sách nhà nước lớn hơn các khoản thu ngân sách nhà nước, phần chênh lệch chính là thâm hụt ngân sách nhà nước

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Ngân sách Nhà nước được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định, điều này thể hiện tính hệ thống của ngân sách nhà nước, bao gồm: ngân sách trung ương và ngân sách địa phương Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính cấp có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân Phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền Nhà nước ta hiện nay, ngân sách địa phương gồm: ngân sách cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là ngân sách cấp tỉnh), ngân sách cấp quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh (gọi chung là ngân sách cấp huyện) và ngân sách cấp xã, phường, thị trấn (gọi chung là ngân sách cấp xã).[2]

1.1.1.2 Khái niệm thu ngân sách nhà nước

Thu ngân sách nhà nước là quá trình nhà nước sử dụng quyền lực để

huy động một bộ phận giá trị của cải xã hội hình thành quỹ ngân sách nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu của nhà nước Thu ngân sách bao gồm rất nhiều loại, ngoài các khoản thu chính từ thuế, phí, lệ phí, còn có các khoản thu từ hoạt động kinh tế của nhà nước, từ đóng góp của các cá nhân trong và ngoài nước, hay các khoản thu khác theo quy định của pháp luật.[11]

1.1.2 Khái niệm quản lý thu ngân sách nhà nước

Quản lý thu NSNN: “Là quá trình Nhà nước sử dụng hệ thống các

công cụ chính sách, pháp luật để tiến hành quản lý thu thuế và các khoản thu ngoài thuế vào NSNN, đảm bảo tính công bằng khuyến khích SXKD phát triển”.[11] Đây là khoản tiền Nhà nước huy động vào ngân sách mà không bị

ràng buộc bởi trách nhiệm hoàn trả trực tiếp cho đối tượng nộp ngân sách Phần lớn các khoản thu NSNN đều mang tính chất cưỡng bức, bắt buộc mọi

người dân, mọi thành phần kinh tế phải tuân thủ thực hiện

Trong việc quản lý các nguồn thu ngân sách, thuế là nguồn thu quan trọng nhất Thuế không chỉ chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng số thu NSNN hàng năm mà còn là công cụ của nhà nước đế quản lý vĩ mô nền kinh tế quốc dân Đế phát huy tốt tác dụng điều tiết vĩ mô của các chính sách thuế, ở nước luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

ta cũng như các nước khác trên thế giới, nội dung của chính sách thuế thường xuyên thay đổi cho phù hợp với diễn biến thực tế của đời sống KT-XH và phù hợp với yêu cầu của QLKT, tài chính Các sắc thuế chủ yếu hiện đang được áp dụng ở nước ta hiện nay gồm có: Thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế xuất nhập khau, thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao, thuế tài nguyên, thuế sử dụng đất nông nghiệp,thuế chuyến quyền sử dụng đất, thuế nhà, đất

Đây là khoản tiền Nhà nước huy động vào ngân sách mà không bị ràng buộc bởi trách nhiệm hoàn trả trực tiếp cho đối tượng nộp ngân sách Phần lớn các khoản thu Ngân sách nhà nước đều mang tính chất cưỡng bức, bắt buộc mọi người dân, mọi thành phần kinh tế phải tuân thủ thực hiện

1.1.3 Đặc điểm quản lý thu ngân sách nhà nước

- Quản lý các khoản thu ngân sách nhà nước chính là một trong những tiền đề cần thiết để duy trì quyền lực chính trị và thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước

- Trong công tác quản lý các khoản thu cần phải căn cứ vào tình hình hiện thực của nền kinh tế, biểu hiện ở các chỉ tiêu tổng sản phẩm quốc nội GDP, giá cả, thu nhập, lãi suất Khả năng thu ngân sách được đánh giá bằng

tỷ lệ thu ngân sách và GDP, so sánh tốc độ tăng thu và tăng GDP xem thu ngân sách có tương xứng với GDP, đảm bảo tính hợp lý, không lạm thu, vừa đảm bảo, bồi dưỡng nguồn thu và kích thích tăng trưởng kinh tế Ngoài ra, trong cơ cấu thu còn tính đến tỷ lệ các khoản thu thuế, phí, lệ phí trong tổng thu, tỷ lệ này lớn thể hiện tính ổn định trong thu ngân sách

- Trong việc quản lý các nguồn thu ngân sách, thuế là nguồn thu quan trọng nhất Thuế không chỉ chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng số thu NSNN hàng năm mà còn là công cụ của nhà nước để quản lý vĩ mô nền kinh tế quốc dân Để phát huy tốt tác dụng điều tiết vĩ mô, ở nước ta cũng như các nước luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

khác trên thế giới, nội dung của chính sách thuế thường xuyên thay đổi cho phù hợp với diễn biến thực tế của đời sống KT-XH và phù hợp với yêu cầu của QLKT, tài chính Các sắc thuế chủ yếu hiện đang được áp dụng ở nước ta hiện nay gồm có: Thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế xuất nhập khẩu, thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao, thuế tài nguyên, thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế chuyển quyền sử dụng đất, thuế nhà, đất

1.1.4 Vai trò của công tác quản lý thu ngân sách nhà nước

Quản lý thu NSNN có ý nghĩa rất quan trọng, thể hiện ở những khía cạnh sau:

Thứ nhất, quản lý thu NSNN là công cụ quản lý của Nhà nước để

kiểm soát, điều tiết các hoạt động SXKD của mọi thành phần kinh tế, kiểm soát thu nhập của mọi tầng lớp dân cư trong xã hội nhằm động viên sự đóng góp đảm bảo công bằng, hợp lý Các nhà nước trong lịch sử đều sử dụng công cụ thuế để ổn định và phát triển nền kinh tế, chống lại các hành vi kinh doanh phạm pháp

Thứ hai, quản lý thu NSNN là công cụ động viên, huy động các nguồn

lực tài chính cần thiết để tạo lập quỹ tiền tệ tập trung của NSNN Huy động các nguồn tài chính cần thiết vào nhà nước là nhiệm vụ chủ yếu của hệ thống thu dưới bất kỳ chế độ nào, đó là đòi hỏi tất yếu của mọi nhà nước Nhà nước muốn thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình tất yếu phải có nguồn tài chính Nguồn tài chính mà Nhà nước có do quản lý tốt nguồn thu ngân sách

Thứ ba, quản lý thu NSNN là nhằm khai thác, phát hiện, tính toán

chính xác các nguồn tài chính của đất nước để có thể động viên, đồng thời không ngừng hoàn thiện các chính sách, các chế độ thu, có cơ chế tổ chức quản lý hợp lý

Thứ tư, quản lý thu ngân sách góp phần tạo môi trường bình đẳng, công

bằng giữa các thành phần kinh tế, giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước trong quá trình SXKD Với hình thức thu và mức thu thích hợp kèm với các luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

chế độ miễn giảm công bằng, thu NSNN có tác động trực tiếp đến quá trình SXKD của cơ sở Với sự tác động quản lý thu ngân sách sẽ góp phần tạo nên môi trường kinh tế thuận lợi đối với quá trình SXKD, đồng thời là công cụ quan trọng thực hiện chức năng kiểm tra, kiểm soát của Nhà nước đối với toàn bộ hoạt động SXKD của xã hội

Thứ năm, quản lý thu ngân sách có tác động đến sản lượng và sản

lượng tiềm năng, cân bằng của nền kinh tế Việc tăng mức thuế quá mức dễ dẫn tới giảm sản lượng trong nền kinh tế, tức là thu hẹp quy mô sản xuất của nền kinh tế Ngược lại, giảm mức thuế hợp lý có xu thế làm tăng quy mô sản xuất và sản phẩm quốc dân Trong nền KT thị trường, người ta sử dụng tính chất này để điều chỉnh quy mô sản lượng của nền kinh tế cũng như các doanh nghiệp và hộ kinh doanh

1.1.5 Nguyên tắc và bản chất của công tác quản lý thu ngân sách nhà nước

Theo Luật Ngân sách nhà nước năm 2015, có hiệu lực 01/01/2017 thì

nguyên tắc quản lý ngân sách nhà nước được quy định như sau:

- Ngân sách nhà nước được quản lý thống nhất, tập trung dân chủ, hiệu quả, tiết kiệm, công khai, minh bạch, công bằng; có phân công, phân cấp quản lý; gắn quyền hạn với trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước các cấp

- Toàn bộ các khoản thu, chi ngân sách phải được dự toán, tổng hợp đầy đủ vào ngân sách nhà nước

- Các khoản thu ngân sách thực hiện theo quy định của các luật thuế và chế độ thu theo quy định của pháp luật

- Các khoản chi ngân sách chỉ được thực hiện khi có dự toán được cấp

có thẩm quyền giao và phải bảo đảm đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi

do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định Ngân sách các cấp, đơn vị dự toán ngân sách, đơn vị sử dụng ngân sách không được thực hiện nhiệm vụ chi khi chưa có nguồn tài chính, dự toán chi ngân sách làm phát sinh nợ khối lượng xây dựng cơ bản, nợ kinh phí thực hiện nhiệm vụ chi thường xuyên luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

- Bảo đảm ưu tiên bố trí ngân sách để thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong từng thời kỳ về phát triển kinh tế; xóa đói, giảm nghèo; chính sách dân tộc; thực hiện mục tiêu bình đẳng giới; phát triển nông nghiệp, nông thôn, giáo dục, đào tạo, y tế, khoa học và công nghệ và những chính sách quan trọng khác

- Bố trí ngân sách để thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh phí hoạt động của bộ máy nhà nước

- Ngân sách nhà nước bảo đảm cân đối kinh phí hoạt động của tổ chức chính trị và các tổ chức chính trị - xã hội

- Kinh phí hoạt động của các tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp được thực hiện theo nguyên tắc tự bảo đảm;ngân sách nhà nước chỉ hỗ trợ cho các nhiệm vụ Nhà nước giao theo quy định của Chính phủ

- Bảo đảm chi trả các khoản nợ lãi đến hạn thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước

- Việc quyết định đầu tư và chi đầu tư chương trình, dự án có sử dụng vốn ngân sách nhà nước phải phù hợp với Luật đầu tư công và quy định của pháp luật có liên quan

- Ngân sách nhà nước không hỗ trợ kinh phí hoạt động cho các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách Trường hợp được ngân sách nhà nước hỗ trợ vốn điều lệ theo quy định của pháp luật thì phải phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và chỉ thực hiện khi đáp ứng đủ các điều kiện sau: được thành lập và hoạt động theo đúng quy định của pháp luật; có khả năng tài chính độc lập; có nguồn thu, nhiệm vụ chi không trùng với nguồn thu, nhiệm

vụ chi của ngân sách nhà nước.[12]

1.1.6 Phân loại, các hình thức quản lý các nguồn thu ngân sách nhà nước

1.1.6.1 Phân loại quản lý thu ngân sách nhà nước

Các nguồn thu ngân sách rất đa dạng và phong phú Mỗi một nguồn thu

sẽ có những đặc trưng riêng Để công tác quản lý nguồn thu ngân sách đạt luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

hiệu quả cần phân loại quản lý nguồn thu ngân sách theo các nguồn thu Vì vậy, quản lý nguồn thu ngân sách được quy định chia thành các loại sau:

- Quản lý các nguồn thu: Thuế, phí, lệ phí do các tổ chức và cá nhân nộp theo quy định của pháp luật;

- Quản lý các nguồn thu từ hoạt động kinh tế của Nhà nước;

- Quản lý các nguồn thu từ đóng góp của các tổ chức và cá nhân;

- Quản lý các khoản viện trợ;

- Quản lý các khoản thu khác theo quy định của pháp luật

1.1.6.2 Các hình thức quản lý thu ngân sách nhà nước

Bản chất của quản lý thu ngân sách là quản lý các khoản thu theo quy định của nhà nước Hình thức quản lý thu ngân sách nhà nước bao gồm: Thu bằng chuyển khoản qua kho bạc, thu bằng tiền mặt tại kho bạc, chứng từ thu ngân sách và một số hình thức quản lý các khoản thu khác

a Hình thức quản lý thu bằng chuyển khoản qua KBNN

- Thu bằng chuyển khoản từ tài khoản của người nộp tại ngân hàng ngân hàng chuyển tiền vào tài khoản của KBNN để ghi thu NSNN

- Thu bằng chuyển khoản từ tài khoản của người nộp tại KBNN, KBNN thực hiện trích tài khoản của người nộp thuế để ghi thu NSNN

- Thời điểm xác định khoản thu NSNN được thực hiện là thời điểm ngân hàng, KBNN thực hiện trích tiền trên tài khoản của người nộp để chuyển vào NSNN Thời điểm xác định người nộp thuế đã thực hiện nghĩa vụ nộp NSNN là thời điểm KBNN, NH, tổ chức tín dụng xác nhận trên giấy nộp tiền và NSNN bằng chuyển khoản.[2]

b Hình thức quản lý thu bằng tiền mặt tại KBNN

- Thu bằng tiền mặt nộp trực tiếp vào KBNN;

- Thu bằng tiền mặt vào ngân hàng nơi KBNN mở tài khoản Hình thức này áp dụng đối với các ngân hàng có thoả thuận với KBNN về việc thu tiền mặt vào tài khoản của KBNN mở tại ngân hàng;

- Thu bằng tiền mặt qua cơ quan thu Hình thức này được áp dụng đối với các khoản thuế, phí, lệ phí của các hộ kinh doanh không cố định, không luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

thường xuyên, không có tài khoản tại KBNN hoặc ngân hàng và có khó khăn trong việc nộp tiền vào KBNN do ở xa điểm thu của KBNN hoặc xa ngân hàng được KBNN uỷ nhiệm thu Cơ quan thu có trách nhiệm thu tiền từ người nộp, sau đó nộp toàn bộ số tiền đã thu được vào KBNN hoặc ngân hàng nơi KBNN mở tài khoản;

- Thu bằng tiền mặt qua các cơ quan được uỷ nhiệm thu:

+ Các tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện theo quy định của Bộ Tài chính, được cơ quan thu uỷ nhiệm, thì được trực tiếp thu các khoản thu NSNN từ người nộp tiền, sau đó nộp vào KBNN hoặc ngân hàng nơi KBNN mở tài khoản;

+ KBNN được quyền uỷ nhiệm cho các tổ chức có đủ điều kiện để thu một số khoản thuế, phí, lệ phí, thu phạt;

- Thu qua các tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thu phạt trực tiếp theo quy định của Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính;

- Uỷ ban nhân dân cấp xã được phép thu các khoản thuộc nhiệm vụ thu của ngân sách cấp xã; sau đó, làm thủ tục nộp tiền vào KBNN huyện hoặc nộp vào quỹ của ngân sách xã để chi theo chế độ quy định (trường hợp các xã miền núi, ở vùng sâu, vùng xa chưa có điều kiện giao dịch thường xuyên với KBNN) [2]

c Chứng từ thu ngân sách

- Lệnh thu NSNN là chứng từ do cơ quan thu phát hành, yêu cầu KBNN, Ngân hàng, tổ chức tín dụng nơi có người nộp NSNN mở tài khoản thực hiện

- Giấy nộp tiền vào NSNN

+ Giấy nộp tiền vào NSNN là chứng từ thu NSNN do Bộ Tài chính quy định mẫu thống nhất

+ Giấy nộp tiền vào NSNN được sử dụng trong các trường hợp: Đối tượng có nghĩa vụ nộp thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác nộp vào KBNN, Ngân hàng, tổ chức tín dụng khác và cơ quan được ủy nhiệm thu luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Người nộp thuế nộp tiền vào tài khoản tạm thu tạm giữ của cơ quan thu trước khi xử lý nộp NSNN theo quy định Giấy nộp tiền vào NSNN được phát hành theo nhiều hình thứ khác nhau: Đối tượng nộp NSNN tự in, KBNN in

và cấp, Ngân hàng, cơ quan được ủy nhiệm thu in và cấp cho người nộp tiền

- Bảng kê nộp thuế: Là chứng từ cho người nộp thuế nộp tiền vào kho

bạc Nó là căn cứ để KBNN hoặc Ngân hàng nhập thông tin

- Biên lai thu NSNN và các loại biên lai thu.[2]

d Một số hình thức quản lý thu khác

Hình thức quản lý thu bằng chuyển khoản qua ngân hàng:

+ Trường hợp ngân hàng chưa có hệ thống thông tin thu nộp thuế; + Trường hợp ngân hàng đã có hệ thống thông tin thu nộp thuế

1.2 Nội dung quản lý thu ngân sách nhà nước

Nội dung công tác quản lý thu NSNN của KBNN theo Luật Ngân sách hiện hành và Thông tư 128/2008/TT-BTC ngày 24/12/2008 hướng dẫn thu và

quản lý các khoản thu NSNN qua KBNN có ba nội dung cơ bản: Công tác lập

kế hoạch thu ngân sách; Công tác tổ chức thực hiện thu ngân sách; Công tác kiểm tra, thanh tra thu ngân sách

1.2.1 Quản lý công tác lập lập dự toán thu ngân sách nhà nước

Kế hoạch thu NSNN được cơ quan tài chính tổ chức xây dựng, tổng hợp từ cơ quan thu, đơn vị sử dụng ngân sách, tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm trước dựa vào các căn cứ xây dựng dự toán ngân sách nhà nước và phân bổ ngân sách trung ương Các khoản thu trong dự toán ngân sách phải được xác định trên cơ sở tăng trưởng kinh tế, các chỉ tiêu có liên quan và các quy định của pháp luật về thu ngân sách Dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn bao gồm thu nội địa, thu từ hoạt động xuất khẩu

và nhập khẩu, thu viện trợ không hoàn lại Dự toán thu ngân sách địa phương, bao gồm các khoản thu ngân sách địa phương, thu bổ sung từ ngân sách cấp trên

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

- Cơ quan tài chính phối hợp với KBNN tổng hợp toàn bộ các nguồn thu phát sinh trên địa bàn; các khoản thu NSNN của doanh nghiệp, tổ chức,

cá nhân phát sinh, phải nộp trong năm kế hoach, trong đó có tính các khoản thu phát sinh từ các dự án đầu tư đã hết thời gian ưu đãi thuế

- Khi xây dựng dự toán thu NSNN năm sau, cơ quan tài chính phải dựa trên cơ sở đánh giá đầy đủ kết quả thực tế thực hiện năm trước; yêu cầu phấn đấu và khả năng thực hiện năm kế hoạch và số kiểm tra về dự toán thu năm

kế hoạch đã được thông báo Việc xây dựng kế hoạch thu căn cứ vào báo cáo thực hiện thu NSNN từ KBNN, căn cứ vào kế hoạch năm đã được cấp có thẩm quyền giao và thông báo

- Dự toán thu NSNN phải bảo đảm yêu cầu tính đúng, tính đủ đối với từng lĩnh vực thu, với từng sắc thuế và chế độ thu, trong đó lưu ý những chế

độ, chính sách thu mới được ban hành sửa đổi, bổ sung thêm

- Kế hoạch thu NSNN sau khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, được gửi cho các cơ quan thu và các đơn vị thực hiện Kế hoạch thu là mức giao tối thiểu để các đơn vị phấn đấu thực hiện Kế hoạch thu được cơ quan tài chính phải chi tiết đến từng sắc thuế theo năm ngân sách Lập kế hoạch thu theo quý về chỉ tiêu tổng số phấn đấu theo quý được gửi cho các cơ quan thu để đôn đốc theo dõi và thực hiện, gửi KBNN để làm căn cứ cho việc tổ chức thực hiện thu NSNN

Với vai trò và nhiệm như trên, KBNN lập kế hoạch để tổ chức thu NSNN, tổ chức các điểm thu, thực hiện hạch toán và cung cấp số liệu báo cáo cho cơ quan tài chính và cơ quan thu theo quy trình [2]

1.2.2 Quản lý tổ chức thực hiện thu ngân sách nhà nước

- Trên cơ sở kế hoạch thu ngân sách hàng năm, quý và tiến độ, KBNN

tổ chức các điểm thu, bảo đảm yêu cầu thu nhanh, đủ, an toàn, thuận tiện cho người nộp thuế Thực hiện in và quản lý chứng từ thu qua KBNN theo đúng quy định

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

- Tập trung các khoản thu NSNN và phân chia đúng tỷ lệ phần trăm (%) đối với từng khoản thu cho ngân sách các cấp theo quy định

- Phối hợp đối chiếu số liệu thu NSNN với các cơ quan thu bảo đảm chính xác, đầy đủ, kịp thời

- Hàng ngày, KBNN tập hợp các liên chứng từ thu NSNN (tiền mặt và chuyển khoản) và lập bảng kê chứng từ thu phân theo cơ quan thu, gửi cho cơ quan thu liên quan để đối chiếu, theo dõi, quản lý; truyền dữ liệu về thu NSNN vào cơ sở dữ liệu thu, nộp thuế theo quy định

- Định kỳ theo chế độ, KBNN báo cáo kế toán thu NSNN, tổng hợp kết quả thu NSNN trên địa bàn gửi KBNN cấp trên và cơ quan thu đồng cấp

- Trường hợp phát hiện chứng từ thu NSNN chưa chính xác (về người nộp thuế, mục lục NSNN ), KBNN thực hiện tạm thu ngân sách (theo mục tạm thu chưa đưa vào cân đối ngân sách), đồng thời thông báo cho cơ quan thu để xử lý Khi có xác nhận của cơ quan thu, KBNN chuyển từ mục tạm thu vào thu NSNN

- KBNN nơi người nộp thuế mở tài khoản có trách nhiệm trích tài khoản tiền gửi của người nộp thuế theo lệnh thu của cơ quan thu để nộp NSNN theo quy định tại Điều 114 Luật Quản lý thuế và Điều 46 Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 06/6/2003

- Xác nhận số liệu thu ngân sách theo yêu cầu của các cơ quan nhà nước

có thẩm quyền hoặc của người nộp thuế (khi có yêu cầu của cơ quan thu)

- Thực hiện hoàn trả các khoản thu NSNN theo quyết định của cơ quan

có thẩm quyền

- KBNN phối hợp xây dựng hệ thống truyền dữ liệu, đảm bảo tính bảo mật và an toàn để sử dụng dữ liệu điện tử thay cho báo cáo bằng giấy Phối hợp với cơ quan tài chính đảm bảo hệ thống thông tin hoạt động liên tục phục

vụ cho việc trao đổi thông tin.[2]

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

1.2.3 Quản lý quyết toán thu ngân sách nhà nước

Quyết toán NSNN là phản ánh, đánh giá và kiểm tra lại quá trình lập và chấp hành NSNN Quyết toán NSNN huyện thực hiện tốt có ý nghĩa quan trọng trong việc nhìn lại quá trình chấp hành ngân sách qua một năm, rút ra những bài học kinh nghiệm thiết thực bổ sung cho công tác lập ngân sách cũng như chấp hành ngân sách ở những năm tiếp theo

Theo Điều 68 Nghị định 60/2003/NĐ-CP ngày 06/06/2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành luật NSNN, quyết toán ngân sách phải đảm bảo các nguyên tắc sau:

- Số quyết toán thu ngân sách nhà nước là số thu đã thực nộp hoặc đã hạch toán thu ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước; số quyết toán chi ngân sách nhà nước là số chi đã thực thanh toán hoặc đã hạch toán chi theo quy định tại Điều 62 của Luật Ngân sách nhà nước và các khoản chi chuyển nguồn sang năm sau để chi tiếp theo quy định tại Khoản 2 Điều 66 của Nghị định này

- Ngân sách cấp dưới không được quyết toán các khoản kinh phí ủy quyền của ngân sách cấp trên vào báo cáo quyết toán ngân sách cấp mình Cuối năm, cơ quan Tài chính được ủy quyền lập báo cáo quyết toán kinh phí

ủy quyền theo quy định gửi cơ quan Tài chính ủy quyền và cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực cấp ủy quyền

- Kho bạc Nhà nước các cấp có trách nhiệm tổng hợp số liệu quyết toán gửi cơ quan Tài chính cùng cấp để cơ quan Tài chính lập báo cáo quyết toán Kho bạc Nhà nước xác nhận số liệu thu, chi ngân sách trên báo cáo quyết toán của ngân sách các cấp, đơn vị sử dụng ngân sách.[5]

1.2.3 Quản lý quyết toán thu ngân sách nhà nước

Quyết toán NSNN là phản ánh, đánh giá và kiểm tra lại quá trình lập và chấp hành NSNN Quyết toán NSNN huyện thực hiện tốt có ý nghĩa quan trọng trong việc nhìn lại quá trình chấp hành ngân sách qua một năm, rút ra luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

những bài học kinh nghiệm thiết thực bổ sung cho công tác lập ngân sách cũng như chấp hành ngân sách ở những năm tiếp theo

Theo Điều 68 Nghị định 60/2003/NĐ-CP ngày 06/06/2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành luật NSNN, quyết toán ngân sách phải đảm bảo các nguyên tắc sau:

- Số quyết toán thu ngân sách nhà nước là số thu đã thực nộp hoặc đã hạch toán thu ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước; số quyết toán chi ngân sách nhà nước là số chi đã thực thanh toán hoặc đã hạch toán chi theo quy định tại Điều 62 của Luật Ngân sách nhà nước và các khoản chi chuyển nguồn sang năm sau để chi tiếp theo quy định tại Khoản 2 Điều 66 của Nghị định này

- Ngân sách cấp dưới không được quyết toán các khoản kinh phí ủy quyền của ngân sách cấp trên vào báo cáo quyết toán ngân sách cấp mình Cuối năm, cơ quan Tài chính được ủy quyền lập báo cáo quyết toán kinh phí

ủy quyền theo quy định gửi cơ quan Tài chính ủy quyền và cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực cấp ủy quyền

- Kho bạc Nhà nước các cấp có trách nhiệm tổng hợp số liệu quyết toán gửi cơ quan Tài chính cùng cấp để cơ quan Tài chính lập báo cáo quyết toán Kho bạc Nhà nước xác nhận số liệu thu, chi ngân sách trên báo cáo quyết toán của ngân sách các cấp, đơn vị sử dụng ngân sách.[5]

1.2.4 Kiểm tra, kiểm toán thu ngân sách

Công tác kiểm tra thu ngân sách được chia thành hai giai đoạn: Kiểm tra thực hiện kế hoạch thu và kiểm tra điều chỉnh kế hoạch thu NSNN

a Kiểm tra thực hiện kế hoạch thu NSNN

KBNN thường xuyên trao đổi thông tin, cung cấp số liệu và phối hợp với cơ quan tài chính, cơ quan thu kiểm tra việc thực hiện kế hoạch thu cả năm được giao theo bản dự toán chi tiết đầu năm đã được cơ quan thẩm quyền phê duyệt gửi tới Kiểm tra kế hoạch thu quý (chia tháng), chi tiết theo luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

từng địa bàn, loại hình doanh nghiệp, hộ kinh doanh, thời hạn nộp, phân loại theo hình thức nộp tại cơ quan thu hoặc nộp trực tiếp vào KBNN (hoặc qua ngân hàng)

- Về quy trình trao đổi thông tin:

+ Việc trao đổi thông tin thu NSNN được thực hiện thống nhất từ trung ương đến địa phương, đồng thời được thực hiện thường xuyên giữa cơ quan thu, KBNN, các tổ chức được ủy nhiệm thu

+ Việc trao đổi thông tin phải được bảo mật theo quy định của pháp luật Các cơ quan tham gia hệ thống trao đổi thông tin, dữ liệu điện tử phải có trách nhiệm đảm bảo tính an toàn, bảo mật, chính xác và toàn vẹn của dữ liệu điện tử trong phạm vi nhiệm vụ của mình, đồng thời có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện các biện pháp kỹ thuật cần thiết để đảm bảo tính bảo mật, an toàn của hệ thống

+ Việc trao đổi thông tin được thực hiện tự động bằng hệ thống trao đổi thông tin thu NSNN của Bộ Tài chính Trường hợp không thực hiện được việc trao đổi bằng hệ thống truyền tin tự động, thì các cơ quan được trao đổi thông tin bằng văn bản hoặc trao đổi trực tiếp (vật mang tin, thư điện tử, điện thoại, fax, )

+ Nội dung về thông tin được trao đổi: Thông tin chung về cơ quan quản lý thu thuế gồm danh mục, mã số cơ quan quản lý thuế theo địa bàn hành chính; danh mục điểm thu của cơ quan Thuế, Hải quan, KBNN, mã địa bàn, các tổ chức được ủy nhiệm thu ngân sách trên địa bàn Thông tin về người nộp thuế gồm thông tin chung về tên, địa chỉ, mã số thuế; mã Chương, Loại, Khoản, Mục, Tiểu mục theo mục lục NSNN hiện hành.Thông tin về số thuế phải nộp, tờ khai hải quan, kỳ thuế, số thuế đã nộp, số thuế hoàn trả (chi tiết theo từng chứng từ), thông tin về quá trình nộp thuế, hoàn thuế Thông tin

về tình hình tổ chức thu NSNN gồm số nộp NSNN trong kỳ (tháng, quí, năm), chi tiết theo cơ quan thu, mục lục NSNN, địa bàn (đến cấp xã, phường) luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Kế hoạch thu tháng, chi tiết theo địa bàn, đối tượng, phân theo hình thức thu trực tiếp qua KBNN hoặc cơ quan Thuế, Hải quan Danh mục mã điều tiết thu NSNN, các thông tin khác liên quan đến tổ chức thu NSNN

- Về kiểm tra thực hiện kế hoạch năm: Căn cứ kế hoạch được giao đầu năm của cơ quan có thẩm quyền đã phê duyệt gửi cơ quan tài chính, các cơ quan thu và KBNN Căn cứ báo cáo thu qua KBNN gửi các cơ quan thu và

cơ quan tài chính để tổng hợp, so sánh giữa số kế hoạch và số thực hiện để đánh giá mức độ phần trăm (%) hoàn thành theo kế hoạch đã được xây dựng

và phê duyệt Thông thường việc kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch năm được tiến hành cuối quý, 6 tháng, 9 tháng và cuối năm

- Việc kiểm tra kế hoạch thu quý (chia tháng), chi tiết theo từng địa bàn, loại hình doanh nghiệp, hộ kinh doanh, theo mục lục ngân sách, thời hạn nộp, phân loại theo hình thức nộp trên cơ sở chức năng nhiệm vụ của từng

cơ quan đơn vị có trách nhiệm kiểm tra, giám sát được đánh giá theo các chỉ tiêu Từ việc kiểm tra đó có những thông báo phản hồi để phối hợp điều chỉnh hoặc có kế hoạch đôn đốc thực hiện thu nộp vào NSNN

b Kiểm tra việc thực hiện điều chỉnh kế hoạch thu NSNN

- Căn cứ kết quả kiểm tra thực hiện kế hoạch thu NSNN theo năm, cơ quan tài chính, các cơ quan thu tổng hợp, phân tích, đánh giá mức độ hoàn thành kế hoạch, xem xét và đánh giá các yếu tố có thể tác động tới khả năng thu tương lai của kỳ kế hoạch (tốc độ tăng trưởng hoặc cơ chế chính sách thay đổi.) để tổng hợp, điều chỉnh kế hoạch trình cơ quan thẩm quyền quyết định Căn cứ kế hoạch điều chỉnh thu NSNN theo năm gửi tới KBNN thực hiện tổ chức thu

- Đối với kế hoạch thu quý (chia tháng), chi tiết theo từng địa bàn, loại hình doanh nghiệp, hộ kinh doanh, theo mục lục ngân sách, thời hạn nộp, phân loại theo hình thức nộp: cơ quan tài chính, cơ quan thu và KBNN trong quá trình trao đổi thông tin về số liệu thực hiện thu KBNN cung cấp qua các luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

báo cáo và thông tin truyền nhận qua kênh trao đổi thông tin và các thông tin

về mục lục ngân sách, thời hạn nộp, số phải nộp từ đó đánh giá việc thực hiện kế hoạch để có sự điều chỉnh kịp thời kế hoạch thu nhằm phục vụ cho việc thu nhanh, kịp thời, đầy đủ vào NSNN.[5]

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thu ngân sách nhà nước

1.3.1 Hệ thống chính sách, văn bản pháp luật về thu ngân sách nhà nước

Bản chất của quản lý ngân sách nhà nước là quản lý các khoản thu dựa vào các cơ sở pháp lý theo quay định của nhà nước Do đó, luật pháp

là nền tảng cho công tác quản lý thu ngân sách được thực hiện một cách an toàn và bền vững Để hoạt động quản lý các khoản thu đạt được hiệu quả cao nhất thì luật pháp phải căn cứ với thực tiễn và tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan thu thuế

Tăng trưởng và phát triển kinh tế cũng ảnh hưởng rất lớn đến công tác quản lý các khoản thu thuế Đối với quốc gia có tốc độ tăng trưởng GDP thấp, kinh tế chậm phát triển thì khả năng đóng thuế của các doanh nghiệp hạn chế

và có thể còn tìm cách trốn thuế, nợ thuế Nếu kinh tế tăng trưởng và phát triển mạnh, nền kinh tế ổn định kéo theo sự phát triển của các doanh nghiệp Khi doanh nghiệp phát triển thì sẽ chủ động hơn trong việc đóng thuế giúp nâng cao hiệu quả quản lý thu thuế

Hoạt động quản lý thu thuế gắn liền với các chính sách của chính phủ

và các cơ quan quản lý Nhà nước Công tác quản lý các khoản thu thông qua

hệ thống luật pháp, các chính sách Một sự thay đổi về chính sách sẽ có những tác động nhất định đến công tác quản lý các khoản thu ngân sách Chính sách quản lý và điều hành của cơ quan nhà nước có tác động rất lớn tới các hoạt động của hệ thống thuế trong đó có công tác quản lý thu thuế đặc biệt là trong giai đoạn nền kinh tế thị trường hiện nay, công tác quản lý các khoản thu thuế còn nhiều bất cấp Vì vậy chính sách quản lý điều hành của nhà nước cần phải được ổn định và đồng bộ thì mới tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý các khoản thu

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

1.3.2 Tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ quản lý thu ngân sách nhà nước

- Cách thức tổ chức thực hiện, phân cấp, quản lý thu ngân sách chính là trả lời cho câu hỏi thu như thế nào Đó là quá trình thực hiện, cụ thể hoá các

cơ chế, chính sách thu đối với nền kinh tế Quá trình này quyết định số thu thực tế mà NSNN huy động được, đồng thời cho phép nhìn nhận lại các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế, chính sách thu ngân sách, từ đó đưa ra các điều chỉnh, biện pháp tổ chức thu thích hợp Đây chính là yếu tố quan trọng, tác động lớn tới thực tế kết quả thu ngân sách Thu không đúng tiềm năng, thất thu chủ yếu là do sự tác động của nhân tố này Bao gồm yếu tố: tổ chức bộ máy thu, tổ chức giám sát, thanh tra kiểm tra, phương tiện thông tin, kỹ thuật,

và rất quan trọng nữa là yếu tố con người, năng lực và đạo đức cán bộ

- Bộ máy quản lý thu ngân sách vừa là chủ thể chi phối công tác thu lại vừa chính là đối tượng của quá trình quản lý Bản thân bộ máy quản lý thu NSNN cũng là đối tượng thụ hưởng, tiêu dùng nguồn tài chính huy động được Vì thế, xác lập, tổ chức bộ máy quản lý thu ngân sách phải vừa đảm bảo đạt kết quả công tác thu vừa phải gọn nhẹ, hợp lý

- Việc xây dựng bộ máy quản lý thu NSNN phải căn cứ vào sự hình thành hệ thống các cấp chính quyền và quá trình thực hiện phân cấp quản lý kinh tế - xã hội các cơ quan Nhà nước Quá trình hình thành hệ thống chính quyền các cấp là một tất yếu khách quan của mọi thể chế chính trị, nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước trên mọi vùng lãnh thổ Sự ra đời của hệ thống chính quyền nhiều cấp là tiền đề cần thiết xuất hiện hệ thống NSNN nhiều cấp Phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, hệ thống ngân sách nước ta gồm NS trung ương và NS các cấp chính quyền địa phương

- Để đảm bảo công tác thu đạt hiệu quả, tổ chức bộ máy phải đảm bảo một số những yêu cầu nhất định Thứ nhất, phải đảm bảo thống nhất, tập trung dân chủ Tức là phải làm sao để vừa phát huy được sức mạnh sáng tạo luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

của mọi cấp vừa đảm bảo thống nhất, tập trung nguồn tài lực quốc gia Yêu cầu này đòi hỏi việc phân chia trách nhiệm, quyền hạn trong quản lý thu ngân sách phải rõ ràng, mang lại hiệu quả cao nhất Chính quyền các cấp có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, giám sát, điều chỉnh, đảm bảo thực hiện nghiêm túc các chính sách, chế độ thu ngân sách Thứ hai, tổ chức bộ máy thu ngân sách phải đảm bảo kết hợp quản lý theo ngành với quản lý theo địa phương và vùng lãnh thổ, tức là phải phát huy tính tích cực sáng tạo của địa phương trên

cơ sở có tính đến nét đặc trưng của từng ngành Những nét đặc thù của ngành, những điều kiện đặc trưng riêng của từng địa phương đòi hỏi phải có sự khác biệt trong tổ chức nhất định, nhằm đạt hiệu quả thu cao nhất Chuyên môn hóa theo ngành đảm bảo việc quản lý thu theo nguồn hình thành phù hợp đặc điểm kinh tế, kỹ thuật của từng lĩnh vực Tổ chức quản lý thu theo phân cấp chính quyền đảm bảo phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của từng địa phương, đồng thời nâng cao hiệu quả thu nhờ hiểu biết, sát thực tình hình kinh tế trong phạm vi lãnh thổ của địa phương đó Ngoài ra, tổ chức thu tốt cũng còn thể hiện ở việc nhiệm vụ và quyền hạn được giao phù hợp cho từng

bộ phận Điều này sẽ đảm bảo tính khả thi trong công tác thu ngân sách

- Một cách thức tổ chức khoa học, sự phân cấp quản lý phù hợp sẽ là tiền đề đảm bảo hiệu quả công tác thu Điều đó cũng đồng nghĩa việc tổ chức quản lý quyết định đến kết quả thu có đúng như mong đợi hay không

1.3.3 Yếu tố công nghệ thông tin

Công nghệ thông tin là cụ không thể thiếu trong phục vụ các hoạt động nghiệp vụ của toàn hệ thống Kho bạc Nhà nước, nâng cao hiệu quả làm việc, đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của công tác quản lý quỹ ngân sách nhà nước

Việc ứng dụng CNTT trong các hoạt động nghiệp vụ không chỉ là hiện đại hóa công nghệ quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc mà còn đem lại những lợi ích đáng kể - những giá trị gia tăng vô hình - cho các khách hàng của KBNN

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Hệ thống CNTT KBNN đã được triển khai rộng khắp trên toàn hệ thống từ trung ương tới 63 KBNN tỉnh, thành phố và gần 700 KBNN quận, huyện 100% các đơn vị KBNN đã có mạng cục bộ đáp ứng tốt yêu cầu kết nối phục vụ các hoạt động nghiệp vụ của KBNN.[21]

1.3.4 Mức độ tăng trưởng của nền kinh tế

Toàn bộ nền kinh tế quốc dân chính là nguồn thu của NSNN Thu của NSNN được lấy từ nhiều nguồn khác nhau, cả trong và ngoài nước, từ mọi lĩnh vực hoạt động khác nhau, cả sản xuất, lưu thông và phân phối Bởi vậy, thu NSNN luôn gắn chặt với kết quả của hoạt động kinh tế trong nước và sự vận động của các phạm trù giá trị khác như: giá cả, thu nhập, lãi suất, Kết quả của các hoạt động kinh tế trong nước được đánh giá bằng các chỉ tiêu chủ yếu như: mức tăng trưởng GDP, tỷ suất doanh lợi của nền kinh tế Đó là các nhân tố khách quan quyết định mức động viên của NSNN Sự vận động của các phạm trù giá trị khác vừa có tác động đến sự tăng giảm mức động viên của NSNN, vừa đặt ra yêu cầu sử dụng hợp lý các công cụ thu của NSNN để điều tiết các hoạt động kinh tế - xã hội cho phù hợp với sự biến động của các phạm trù giá trị

Như vậy, trong tổng thu của NSNN phải coi trọng nguồn thu trong nước là chủ yếu, mà quan trọng hơn cả là nguồn của cải mới được sáng tạo ra trong các ngành sản xuất Khái niệm sản xuất ngày nay được hiểu bao gồm không chỉ các hoạt động sản xuất vật chất, mà còn do các hoạt động dịch vụ tạo ra Ở các nước phát triển và các xã hội văn minh, các hoạt động dịch vụ phát triển rất mạnh và nguồn của cải xã hội được tạo ra ở đây cũng có xu hướng ngày càng tăng và chiếm tỷ trọng cao Đối với Việt Nam, xu hướng đó cũng là tất yếu Như vậy, cùng với các hoạt động sản xuất vật chất, các hoạt động dịch vụ là nơi tạo ra nguồn thu chủ yếu của NSNN

Thu nhập của NSNN có thể được huy động từ nền kinh tế bằng nhiều hình thức khác nhau, có bắt buộc, có tự nguyện, có hoàn trả và không hoàn luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

trả, ngang giá và không ngang giá, nhưng nét đặc trưng là luôn gắn liền với quyền lực chính trị của Nhà nước, thể hiện tính cưỡng chế bằng hệ thống luật

lệ do Nhà nước quy định và mang tính không hoàn trả là chủ yếu Mặc dù vậy, do có sự tác động ngược trở lại nền kinh tế của việc thu NSNN, mà sự cưỡng chế thu này phải đặt trong sự phù hợp với tăng trưởng phát triển, nhằm mang lại hiệu quả cao nhất Ý nghĩa thực tiễn của việc nhận thức đầy đủ đặc điểm này là ở chỗ, việc sử dụng các hình thức và phương pháp động viên của NSNN đòi hỏi phải xem xét đến tính chất đặc điểm của các hoạt động kinh tế

- xã hội và yêu cầu phát huy vai trò đòn bẩy của các công cụ tài chính trong phân phối lại các nguồn tài chính phù hợp với tình hình, đặc điểm của từng thời kỳ phát triển xã hội

Do đó, để tăng thu cho NSNN, về lâu dài, con đường chủ yếu là phải nâng cao trình độ phát triển, tìm cách mở rộng sản xuất, nâng cao hiệu quả sản xuất của nền kinh tế

Đối với công tác thu NSNN của một tỉnh, thành phố, nhân tố quyết định tới nguồn thu NSNN trên địa bàn cơ bản vẫn là thực trạng phát triển của kinh tế trong phạm vi lãnh thổ Tuy nhiên, khác với NSNN, nguồn thu trên địa bàn tỉnh còn chịu sự tác động của phạm vi địa giới, những chính sách, quy định riêng và nhiều đặc điểm khác Chẳng hạn, tuy sự hoạt động sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp không nằm trên địa bàn, nhưng trụ sở doanh nghiệp nằm trên phạm vi lãnh thổ tỉnh cũng mang lại nguồn thu theo quy định, và do đó, nguồn thu này không gắn với sự tăng trưởng kinh tế trên địa bàn Vì lý do trên, khi xem xét sự tác động của nhân tố sự tăng trưởng nền kinh tế trên địa bàn tới nguồn thu NSNN phải loại bỏ các tác nhân đó

Có thể khẳng định, nhân tố sự tăng trưởng kinh tế vừa là nguồn để thu NSNN lại vừa là đối tượng tác động của các chính sách thu Nhận thức đầy đủ

sự ảnh hưởng của nhân tố này, trong công tác thu, phải tránh tình trạng thu theo chủ quan, thu tách rời thực trạng tăng trưởng của nền kinh tế, phải đặt lợi ích luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

kinh tế lên hàng đầu, thực hiện thu phải tạo được điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế.[21]

1.4 Cơ sở thực tiễn công tác quản lý thu ngân sách nhà nước và bài học kinh nghiệm đối với công tác quản lý thu ngân sách nhà nước tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh

1.4.1 Cơ sở thực tiễn công tác quản lý thu ngân sách nhà nước

1.4.1.1 Kinh nghiệm của thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương

Năm 2017, một số chỉ tiêu thu NSNN thị xã Chí Linh vượt chi tiêu được giao; Cụ thể: thu thuế ngoài quốc doanh đạt 112,6% dự toán; thu phí - lệ phí trước bạ đạt 106% dự toán Trong quá trình quản lý thu chi NSNN; cấp ủy

và chính quyền địa phương đã chỉ đạo sát sao chặt chẽ và các cơ quan chuyên môn tăng cường hướng dẫn, kiểm tra các khoản thu chi ngân sách ngay từ đầu năm, hạn chế sự gia tăng quá mức chi, nên việc chi được bám sát dự toán Chi đầu tư phát triển phải phù hợp với kế hoạch phát triển KTXH, tập trung vốn

để hoàn thành và đảm bảo tiến độ thực các dự án trọng điểm có ý nghĩa lớn đối với phát triển KTXH của địa phương Chi tiêu dùng tiết kiệm nhằm phục

vụ hiệu quả các nhiệm vụ chính trị của địa phương và cơ sở Có được những kết quả trên là do địa phương đã thực các biện pháp sau:

- Thị xã Chí Linh, Hải Dương đã đẩy mạnh cải cách hành chính trong lĩnh vực thuế; thực hiện ký kết ủy nhiệm thu với Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Chí Linh đảm bảo các cá nhân, tổ chức nộp thuế nhanh chóng, thuận tiện

- Địa phương luôn coi trọng công tác tuyên truyền chính sách, pháp luật thuế để các cá nhân, tổ chức hiểu và chấp hành tốt nghĩa vụ nộp thuế; Hàng năm, tổ chức ít nhất 2 cuộc gặp gỡ, đối thoại với người nộp thuế, góp phần tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp về các chính sách thuế

- Thường xuyên rà soát các hộ sản xuất, kinh doanh trên địa bàn để bổ sung vào sổ bộ thuế Công khai các khoản thu đến từng đối tượng nộp thuế, luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

quản lý thuế đúng quy trình đăng ký, cấp mã số thuế Đối với các hộ sản xuất kinh doanh có doanh thu lớn, chi cục yêu cầu niêm yết công khai giá bán hàng hóa, khi bán phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ cho người mua Nghiêm cấm các cơ sở kinh doanh ghi giá bán trên hóa đơn thấp hơn so thực tế

- Thành lập tổ thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp gian lận, trốn thuế Đẩy mạnh công tác kiểm tra hồ sơ khai thuế tại cơ quan thuế, xác minh các thông tin có liên quan đến doanh nghiệp nhằm phục vụ công tác quản lý thuế Tập trung kiểm tra các đơn vị cơ sở nợ đọng thuế, phối hợp khai thác thông tin trên tài khoản giao dịch và phát lệnh thu qua ngân hàng đối với một số đơn vị nợ đọng thuế kéo dài Kiểm tra định kỳ theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất việc tuân thủ các quy định về thuế của cán bộ, công chức thuế của các đội thuế

Những giải pháp Chi cục thuế đưa ra đã góp phần hạn chế tình trạng thất thu thuế trên địa bàn Đặc biệt, tình trạng nợ đọng thuế, chầy ỳ ngân sách ngày càng giảm mạnh [23]

1.4.1.2 Kinh nghiệm của huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

Trong những năm qua, huyện Thường Tín luôn là một địa phương có thành tích hoàn thành xuất sắc công tác thu ngân sách trên địa bàn huyện, nguồn thu luôn vượt chi, và đảm bảo thặng dư ngân sách Kết quả đó là do nhiều nguyên nhân, và có thể kể đến một vài nguyên nhân do quá trình điều hành, quản lý hoạt động thu NSNN tại huyện như sau:

- Nhìn chung, huyện đã hoàn thành tốt các chỉ tiêu đề ra nhờ sự chỉ đạo chặt chẽ của phòng tài chính kế hoạch huyện Thường Tín đã tổ chức lập dự toán, chấp hành quyết toán thu ngân sách, công tác dân vận thực hiện các khoản thu một cách rõ ràng Các cán bộ phòng tài chính kế hoạch luôn được tập huấn thường xuyên, thực hiện chế độ đào tạo nhằm nâng cao trình độ chuyên môn Phòng có đội ngũ cán bộ chuyên sâu về lĩnh vực mà mình phụ luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

trách, cán bộ cấp trên có sự chỉ đạo, hướng dẫn thường xuyên tới các phòng ban thực hiện việc kiểm tra chỉ đạo từng mảng hoạt động

- Tình hình thực hiện thu, chi ngân sách trên địa bàn huyện được thực hiện nghiêm túc, thu đã vượt chi đảm bảo thặng dư ngân sách Các khoản thu hầu hết đều được thực hiện tăng dần quan các năm nhờ công tác vận động, kiểm tra của cán bộ thuế cũng như việc tổ chức tập huấn cho đội ngũ cán bộ thuế

- Các cơ quan quản lý trên địa bàn huyện đã thực hiện tốt các văn bản

mà nhà nước giao về tài chính ngân sách, kế toán, kiểm toán trên địa bàn huyện Đối với các khoản thu phí, lệ phí phối hợp với kho bạc nhà nước thực hiện chế độ tài chính kế toán của chính quyền cấp xã, cơ quan hành chính sự nghiệp một cách kịp thời, đúng chế độ tiêu chuẩn Cấp huyện đã xây dựng hệ thống báo cáo tài chính theo tiêu chuẩn của luật NSNN và các qui định của cơ quan cấp trên có thẩm quyền Huyện đã thực hiện việc phân bổ và giao dự toán ngân sách trên cơ sở đánh giá kế hoạch thực hiện thu ngân sách năm, luật thuế, mức tăng trưởng kinh tế của từng ngành và chế độ thu

- Nội dung của giai đoạn quyết toán NSNN là phản ánh, đánh giá và kiểm tra lại quá trình lập và chấp hành ngân sách nhà nước Khi kết thúc năm tài chính cùng với khoá sổ của các tổ chức hoạt động gắn liền với quỹ NSNN đòi hỏi phải lập quyết toán NSNN theo số thực thu, thực chi Do đó, cuối mỗi năm ngân sách Bộ Tài chính hướng dẫn việc khoá sổ kế toán và lập báo cáo quyết toán ngân sách theo đúng các nội dung ghi trong năm dự toán được duyệt

và theo mục lục NSNN Căn cứ theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, huyện lập quyết toán thu chi của đơn vị mình rồi gửi lên cấp trên Số liệu quyết toán phải được đối chiếu và được kho bạc nhà nước nơi giao dịch xác nhận

- Huyện đã lập quyết toán thu, chi ngân sách cấp xã trình Uỷ ban nhân dân xã xem xét gửi phòng tài chính huyện Sau khi hội đồng nhân dân đã phê duyệt, uỷ ban nhân dân xã báo cáo bổ sung, quyết toán ngân sách gửi phòng tài chính huyện

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

- Phòng Tài chính huyện thẩm định quyết toán thu, chi ngân sách xã; lập quyết toán thu, chi ngân sách cấp huyện; tổng hợp lập báo cáo quyết toán thu, chi NSNN trên địa bàn huyện và quyết toán thu, chi ngân sách huyện trình uỷ ban nhân dân cấp huyện đồng thời trình hội đồng nhân cấp huyện phê duyệt Sau khi được Hội đồng nhân dân cấp huyện phê duyệt thì trinh báo cáo

bổ sung, quyết toán ngân sách gửi Sở Tài chính

Tuy nhiên, hiện trạng công tác quản lý thu NSNN tại huyện Thường Tín cũng cho thấy những vấn đề tồn tại sau:

- Huyện vẫn chưa thực hiện tốt được việc phân cấp nguồn thu giữa ngân sách các cấp chính quyền địa phương, tỷ lệ % phân chia nguồn thu các cấp ngân sách trên địa bàn vẫn chưa hợp lí Vẫn còn tồn tại thu sai, chưa minh bạch công khai hoá các khoản thu đến người dân

- Thu phí, lệ phí là một khoản thu quan trọng trong hệ thống thu ngân sách nhưng huyện chưa biết vận dụng để biến đó thành một nguồn thu tiềm năng, chiếm ưu thế Khoản thu này đang có xu hướng giảm xuống rõ rệt nếu Huyện không có biện pháp tích cực

- Huyện thiếu minh bạch trong phân cấp trách nhiệm, nhiệm vụ còn chồng chéo Việc phân cấp đầu tư xây dựng cơ bản còn nhiều bất cập

- Đội ngũ cán bộ còn non kém về chuyên môn trình độ ở nhiều lĩnh vực Chế độ khen thưởng, đãi ngỗ chưa được quan tâm dẫn đến một số cán bộ thoái hoá, dễ bị đồng tiền lôi kéo Huyện cũng đang phải đối mặt với tình trạng chảy máu chất xám đang diễn ra và có xu hướng gia tăng

- Công tác giao đất với những nơi đã có qui hoạch, tổ chức thu và xử lý thu dứt điểm các khoản còn tồn đòng còn chậm chễ Tiến độ đấu giá các dự

án đã được qui hoạch chậm, chưa nắm bắt được kịp thời thực hiện dự án tập trung xây dựng nhà ở để bán, đôn đốc thu nộp kịp thời tiền sử dụng đất Chính vì vậy, nên công tác thu ngân sách trên địa bàn huyện vẫn chưa phát huy được tiềm năng tối đa thu ngân sách

- Huyện chưa có hướng ưu tiên chi ngân sách theo những nhiệm vụ thiết yếu cần thiết, cấp bách cũng như chưa có biện pháp đối với các khoản luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

chi mới phát sinh nên chưa chi được đúng lúc, kịp thời tạo điều kiện cho phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn Huyện.[24]

1.4.2 Bài học kinh nghiệm đối với công tác quản lý thu ngân sách nhà nước tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh

Từ kinh nghiệm của các địa phương nêu trên, có thể rút ra một số bài học cho thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh về công tác quản lý NSNN như sau:

- Thành phố Cẩm Phả cần phải có sự chủ động trong việc đề ra những chỉ tiêu về mức thu hàng năm của thành phố, thông qua những số liệu từ các năm, và số liệu dự báo về sự phát triển kinh tế của địa phương trong những năm tiếp theo Qua đó đề ra những kế hoạch, con số cụ thể trong hoạt động thu NSNN, từ đó có sự phân bổ hợp lý tới từng địa phương để thực hiện tốt nhất kế hoạch này

- Thành phố Cẩm Phả cần phải đưa ra những đóng góp hợp lý trong công tác xây dựng chính sách, quy định cho lãnh đạo của thành phố, giúp lãnh đạo đưa ra được những cơ chế phù hợp với thực tế địa phương, để giúp cho hoạt động thu ngân sách tăng thêm sự hiệu quả

- Thành phố Cẩm Phả cũng có thể đưa ra các kiến nghị với chính quyền thành phố trong việc đầu tư về con người, thiết bị phục vụ hoạt động thu ngân sách tại địa phương Do thành phố Cẩm Phả là có diện tích tương đối lớn, trải dài trên nhiều khu vực có cả đồi núi, do đó công tác thu của cán

bộ gặp không ít khó khăn, bởi vậy cần được sự hỗ trợ tốt hơn về trang thiết bị cho công việc

- Cần tư vấn cho lãnh đạo địa phương xây dựng cơ chế phân cấp quản

lý, phân cấp nhiệm vụ một cách hiệu quả, không chồng chéo, không có sự thiếu minh bạch, làm tăng khó khăn cho công tác quản lý thu NSNN của thành phố Đồng thời hoàn thiện quy định về phân cấp nguồn thu cho các chính quyền cấp xã, thị trấn

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Chương 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Câu hỏi nghiên cứu

- Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý thu ngân sách nhà nước bao gồm những vấn đề cơ bản nào?

- Thực trạng công tác quản lý thu NSNN của Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015 - 2017 diễn biến ra sao? Những ưu điểm, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân hạn chế như thế nào?

- Để hoàn thiện công tác quản lý thu NSNN Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh cần những giải pháp nào?

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin

Để tiến hành nghiên cứu, tác giả thu thập thông tin bao gồm: thông tin thứ cấp và thông tin sơ cấp

* Phương pháo thu thập thông tin thứ cấp:

- Thu thập thông tin thứ cấp bao gồm các loại văn bản mang tính Pháp luật, Thông tư, các Nghị quyết báo cáo của cơ quan, tổ chức đã được công bố; các loại tài liệu, Chỉ thị số 02/CT-UBND tỉnh Quảng Ninh “về việc tăng cường công tác thu NSNN năm 2018”, Báo cáo về việc chấp hành pháp luật

về công tác quản lý thu NSNN trên địa bàn thành phố Cẩm Phả giai đoạn

2015 - 2017, Nghị quyết của BCH thành phố Cẩm Phả về phương hướng, nhiệm vụ năm 2018

- Thu thập thông tin từ các loại sách, tạp chí, các công trình nghiên cứu khoa học, các loại tài liệu liên quan đến công trình nghiên cứu, các tài liệu đăng tải trên webside và internet

* Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp:

Đề tài thu thập thông tin sơ cấp từ quá trình khảo sát với cán bộ của Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Cẩm Phả

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

- Ðiều tra, khảo sát qua bảng hỏi để thu thập thông tin và lấy ý kiến của một số cán bộ thuộc Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh về công tác quản lý thu NSNN trên địa bàn nghiên cứu

- Mục tiêu: Nhằm thu thập thông tin có cơ sở khoa học về thực trạng quản lý thu NSNN trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh Nhận xét đánh giá tìm ra nguyên nhân hạn chế của công tác quản lý thu NSNN, từ

đó đưa ra các kiến nghị thích hợp nhằm tăng cường quản lý thu NSNN trên địa bàn nghiên cứu

- Nội dung khảo sát: Đánh giá thực trạng công tác quản lý thu NSNN trên địa bàn thành phố Cẩm Phả bao gồm:

+ Công tác quản lý lập dự toán thu NSNN

+ Công tác quản lý quyết toán thu NSNN

+ Công tác tổ chức thực hiện thu NSNN

+ Công tác thanh tra, kiểm tra thu NSNN

- Phiếu điều tra được thiết kế dựa trên cơ sở tham khảo ý kiến của các cán bộ chuyên môn và các chuyên gia am hiểu về đề tài nghiên cứu Trước khi tiến hành phỏng vấn tác giả sẽ tiến hành phỏng vấn thử để điều chỉnh nội phiếu điều tra cho phù hợp

- Quy mô khảo sát: Phiếu khảo sát gửi đến các cán bộ của Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh Trong Ban quan lý

dự án thành phố Hạ Long có tổng là 18 cán bộ công nhân viên, tác giả tiến hành phát đủ 18 phiếu, thời gian phát phiếu là 1 ngày Kết quả: số phiếu thu

về 18 phiếu, số phiếu hợp lệ 18 phiếu

2.2.2 Phương pháp xử lý tài liệu, số liệu

Sau khi các tài liệu, số liệu đã thu thập được, tác giả tiến hành phân loại, thống kê các thông tin theo thứ tự ưu tiên về mức độ quan trọng của thông tin với mục tiêu nghiên cứu Đối với các thông tin là số liệu được nhập vào máy vi tính và tổng hợp số liệu đó

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si