Đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” là một trong những đoạn thơ hay nhất của tác phẩm “Lục Vân Tiên”, tiêu biểu cho bút pháp tự sự của Nguyễn Đình Chiểu. Trong đoạn trích, tác giả xây dựng hình ảnh Lục Vân Tiên được khắc hoạ thành mẫu người anh hùng lý tưởng tuyệt đẹp: văn võ song toàn, giàu lòng thương người, dũng cảm và nghĩa hiệp.
Trang 2Đề bài: Anh (Chị) hãy phân tích nhân vật Lục Vân Tiên trong đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” của Nguyễn Đình Chiểu.
Bài làm
Đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” là
một trong những đoạn thơ hay nhất của tác phẩm
“Lục Vân Tiên”, tiêu biểu cho bút pháp tự sự của
Nguyễn Đình Chiểu Trong đoạn trích, tác giả xây
dựng hình ảnh Lục Vân Tiên được khắc hoạ
thành mẫu người anh hùng lý tưởng tuyệt đẹp:
văn võ song toàn, giàu lòng thương người, dũng cảm và nghiã hiệp.
Nghĩa khí anh hùng cao đẹp của Lục Vân Tiên
được thể hiện nhất quán trong toàn bộ đoạn trích
Lần đầu tiên, phẩm chất ấy được thể hiện mạnh
mẽ trong lần Lục Vân Tiên đánh cướp cứu người.
Trang 3Sau khi từ giã thầy học của mình, Lục Vân Tiên trở
về viếng thăm cha mẹ để chuẩn bị lên kinh đô ứng thí Tâm hồn người thanh niên ấy phơi phới niềm tin và
ước vọng Đột nhiên, giữa đường gặp người dân chạy loạn do bọn cướp gây nên Trong hoàn cảnh bất
thường đó, người ta thường dễ né trách mọi nguy hiểm
để giữ toàn tính mạng Việc xảy ra giữa đường, những người dân chạy cướp kia đều không hề liên quan tới
chàng Thế nhưng Lục Vân Tiên đã không suy nghĩ
theo kiểu thường tình đó, thấy người bị nạn chàng đã
không ngại mình tay không tấc sắc dũng cảm “bẻ cây
làm gậy” xông vào đánh bọn cướp, hành động cứu
người một cách tự nhiên không do dự tính toán thiệt
hơn, sẵn sàng trừ ác giúp dân:
“Vân Tiên ghé lại bên đàng
Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô”.
Trang 4Một người trong tay không có khí giới lại đơn độc mà vẫn "bẻ cây làm gậy" xông vào đánh bọn cướp Chỉ
riêng điều đó đã nghĩa hiệp lắm rồi Lại nữa bọn cướp rất đông, ai ai cũng đều khiếp sợ chúng Thế mà chàng quyết định một cách nhanh chóng Điều đó chứng tỏ
hành động vì việc nghĩa đã trở thành bản chất tốt đẹp của chàng Gặp bọn cướp, Lục Vân Tiên mắng ngay
vào mặt chúng:
“Kêu rằng: Bớ đảng hung đồ,
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân "
Lời mắng của chàng càng chứng minh cụ thể hơn
tính cách nghĩa hiệp ấy Chàng coi bọn cướp là kẻ
hung đồ, làm điều ngang ngược, trái với đạo lí Hành động của chúng là vô nhân đạo, phi nghĩa lí, đáng bị
trừng trị Không hề vội vã, chàng dùng lời nói để thức
Trang 5tỉnh lương tri, ngăn việc tàn ác, cho bọn cướp một cơ
hội để thoát thân Đó là hành động của kẻ anh hùng,
trước khi ra tay trừng phạt luôn cho kẻ ác một cơ hội để phục thiện Thế nhưng, bọn cướp vẫn ngông
cuồng, cố chấp, quyết không buông bỏ Tướng cướp Phong Lai "mặt đỏ phừng phừng" đầy sát khí: “Truyền
quân bốn phía phủ vây bịt bùng” Bọn cướp “ bốn phía
phủ vây bịt bùng” , sẵn sàng gươm giáo và thật hung
hãn, nhưng chàng vẫn không nao núng, dũng cảm“tả
đột hữu xung” Trong trận đánh Lục Vân Tiên được
miêu tả thật đẹp, thật oai hùng:
“Vân Tiên tả đột hữu xông,
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang"
Hình ảnh so sánh này càng làm nổi bật tính cách nghĩa hiệp của Lục Vân Tiên Tài năng của chàng
được ví với Triệu Tử Long - một danh tướng thời Tam
Trang 6Quốc trong trận phá vòng vây quân Tào bảo vệ ấu
chúa, chứng tỏ cái đức của con người “vị nghĩa vong thân”, “cái tài của bậc anh hùng và sức mạnh bênh
vực kẻ yếu, chiến thắng nhiều thế lực bạo tàn”
Lời thơ chân chất, mộc mạc song hồn thơ thì chan chứa dạt dào, phép tương phản, điển tích, nhân vật
được khắc hoạ qua mô típ truyền thống Tác giả tuy
không tả tỉ mỉ trận chiến, chỉ bằng mấy dòng thơ ngắn gọn mà đặc sắc làm nổi bật hình ảnh người dũng
tướng, người anh hùng bênh vực kẻ yếu, chiến thắng thế lực tàn bạo Vân Tiên đã chiến thắng bởi sức
mạnh của nhân nghĩa, của lẽ phải, sức mạnh của tình yêu thương và lòng dũng cảm kiên cường Chàng
chính là hiện thân của người anh hùng thượng võ, sẵn sàng cứu khốn phò nguy, dám bênh vực kẻ yếu, tiêu
diệt mọi thế lực bạo tàn Hình ảnh Lục Vân Tiên đánh
Trang 7cướp cứu người tạo một ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc của mọi thế hệ: về sự tài ba, lòng dũng cảm, vì nghĩa quên mình.
Tính cách của Lục Vân Tiên còn được bộc lộ sau
khi đánh cướp Đó là một con người chính trực, hào
hiệp, trọng nghĩa khinh tài cũng rất từ tâm nhân
hậu Chàng đã ân cần thăm hỏi những người bị nạn
và thật sự xúc động khi nghe Kim Liên trần tình Thấy
hai cô gái còn chưa hết sợ hãi, Vân Tiên “động lòng”
thương xót,ân cần hỏi han, an ủi họ Đó chính là biểu hiện của tấm lòng nhân hậu của một con người vì
chính nghĩa mà hành động, xem thường lợi danh:
Vân Tiên nghe nói động lòng Đáp rằng: Ta đã trừ dòng lâu la”
Trang 8Không chỉ thực hiện được hai chữ “nghĩa, nhân” mà
Vân Tiên còn biết giữ cho mình chữ “lễ” theo đúng
quan niệm Nho gia xưa kia Đó là hành vi đúng đắn của
một người hào hiệp, quen sống vô tư, làm việc nghĩa theo bản lĩnh của mình Một nụ cười tốt bụng, đôn hậu, rất đặc trưng của người Nam Bộ:
“Vân Tiên nghe nói liền cười
Làm ơn há dễ trông người trả ơn.”
Nụ cười của trang nghĩa sĩ này mới đẹp làm sao!
Trong nụ cười ấy như hàm chứa cả sự thông cảm lẫn
sự bao dung Một cách nói của chàng trai Nam Bộ –
giản dị mà chất phác Với Vân Tiên, làm việc nghĩa là một bổn phận, một lẽ tự nhiên của một con người chân chính:
“Nhớ câu kiến nghĩa bất vi
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”
Trang 9Hai câu thơ thể hiện một phương châm của lẽ sống: thấy việc nghĩa mà không làm thì con người ấy không phải anh hùng Đã là người anh hùng thì làm việc nghĩa một cách vô tư, tự nguyện Việc từ chối sự đền ơn của Kiều Nguyệt Nga càng tô đậm thêm con người nghĩa
hiệp của Lục Vân Tiên Đó là quan niệm cứu nhân độ
thế, tiêu biểu cho đạo đức của nhân dân ta: “Trọng
nghĩa khinh tài”
Thông qua thái độ của Lục Vân Tiên, Nguyễn Đình Chiểu khẳng định một lẽ sống cao đẹp của người anh hùng thời xưa, đề cao tinh thần nghĩa hiệp, hành động hướng tới nhân nghĩa, coi việc nghĩa ở đời là trách
nhiệm cao cả, thiêng liêng
Trang 10Bằng giọng thơ phóng khoáng, chân mộc và ngôn
từ Có thể nói qua đoạn trích "Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga", nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu đã khắc hoạ khá đầy đủ chân dung người anh hùng lí tưởng mang cốt cách của tráng sỹ thời loạn, coi cái chết
nhẹ tựa lông hồng, trọng nghĩa khinh tài, sống và
hành động theo phương châm: “Giữa đường dẫu
thấy bất bằng mà tha ” Lòng thương người, chí quả cảm và tinh thần vị nghĩa của chàng đậm màu sắc
đạo lý của dân tộc ta Hình ảnh Lục Vân Tiên sống mãi trong lòng người dân Việt Nam qua các thế hệ như một tấm gương về tính cách nghĩa hiệp của
chàng
Trang 11Phân tích nhân vật Kiều Nguyệt Nga trong Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga Trích Truyện Lục Vân Tiên - Nguỵễn Đình Chiểu
1 Mở bài:
- Trong đoạn trích "Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” của tác giả Nguyễn Đình Chiểu, bên cạnh
nhân vật Lục Vân Tiên- nhân vật trung tâm, nòng cốt của tác phẩm thì hình ảnh Kiều Nguyệt Nga cũng được nhà thơ khắc họa một cách sinh động, chân thực, đặc biệt
- Là cô gái khuê các ,thùy mị ,nết na, có học thức, chân thật, hiếu thảo, trong trắng, ân tình
- Trước ơn cứu mạng tha thiết muốn được đền ơn và tỏ mong muốn mời Vân Tiên về nhà cùng mình
để tiện bề báo đáp “Xin theo cùng thiếp đền ơn cho chàng” một người trọng ân nghĩa, đề cao tư tưởng
“đền ơn, tạ nghĩa “đối với người “ân nhân” của mình, tấm lòng chân thành, sâu sắc Đó cũng là tính cách sống có tính truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam chúng ta Một cách sống cần được giữ gìn và phát huy
Bằng những ngôn ngữ giản dị mà mộc mạc, Nguyễn Đình Chiểu đã xây dựng lên bức chân dung Kiều Nguyệt Nga đầy chân thực, gần gũi với những nét đẹp mang đậm dấu ấn của người phụ nữ Việt Nam: thùy mị, dịu dàng, đoan trang, hiếu thảo, trọng ân nghĩa, thông hiểu đạo lí
Nhân vật Kiều Nguyệt Nga đã chinh phục được tình cảm yêu mến của nhân dân, những người luôn đặt ân nghĩa lên hàng đầu, coi ân nghĩa là gốc rễ của đạo đức
Trang 12Phân tích nhân vật Kiều Nguyệt Nga trong Lục
Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga Trích Truyện Lục
Vân Tiên - Nguyễn Đình Chiểu.
Bài làm
Đoạn trích "Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” của
Nguyễn Đình Chiểu, bên cạnh nhân vật Lục Vân Tiên-
nhân vật trung tâm, nòng cốt của tác phẩm thì hình ảnh Kiều Nguyệt Nga cũng được nhà thơ khắc họa một
cách sinh động, chân thực Trong đoạn trích, Kiều
Nguyệt Nga để lại cho người đọc những ấn tượng sâu sắc về người phụ nữ Việt Nam
Trong chuyến đi về miền Hà Khê, Kiều Nguyệt Nga
đã phải đối mặt với một mối nguy hiểm lớn từ đám
“đảng hung đồ” Thân gái yếu ớt không thể làm gì hơn nên khi bị bọn hung đồ chặn cướp thì nàng đã rất
hoảng loạn, sợ hãi May nhờ có sự giúp đỡ của Lục
Trang 13Vân Tiên mà đã thoát nạn Hình ảnh Nguyệt Nga hiện
lên trong đoạn đối thoại với Vân Tiên đã bộc lộ
được phẩm chất đoan trang, nết na thùy mị, dịu
dàng của một tiểu thư khuê các.
Mặc dù, còn đang hoảng loạn vì bị bọn cướp Phong Lai nhưng trước những lời hỏi thăm ân cần của Lục
Vân Tiên, Nguyệt Nga đã đáp lại rất rõ ràng, ân tình,
thể hiện sự cảm kích vì ơn cứu giúp của Vân Tiên:
“ Thưa rằng tôi Kiều Nguyệt Nga Con này tì tất tên là Kim Liên
Quê nhà ở quận Tây Xuyên, Cha làm tri phủ ở miền Hà Khê”
Theo lời tự giới thiệu, nàng thuộc dòng dõi trâm
anh, quê ở Quận Tây Xuyên, “cha làm tri phủ ở miền
Hà Khê” Thế nhưng lại không thể hiện tính cách của
Trang 14một tiểu thơ mà lời lẻ của nàng cách nói năng văn vẻ,
mực thước, khuôn phép: “Thưa rằng” cách nói của
một người có gia giáo, có học thức, tôn trọng
người cứu mình.
Qua đoạn đối đáp với Lục Vân Tiên, ta thấy
Kiều Nguyệt Nga là người dịu dàng, lễ phép,
chuẩn mực, là một người con có hiếu:
“Sai quân đem bức thư về Rước tôi qua đó tiện bề nghi gia
Làm con đâu dám cãi cha
Ví dầu ngàn dặm đàng xa cũng đành”
Cho dù đường xa nhưng vì ý cha, nàng không ngại nguy hiểm chuyển đến tri phủ nơi cha nhậm chức để
cha “định bề nghi gia”, thì cho dầu “ngàn dặm đường
xa cũng đành” Như vậy, ta có thể thấy, hình tượng
Kiều Nguyệt Nga có thể coi là một hình mẫu lí
Trang 15tưởng của người con gái trong xã hội phong kiến
xưa, nết na, hiền thục, có học thức và cũng là một
người con có hiếu.
Cách trình bày vấn đề rõ ràng, khúc triết vừa đáp
ứng đầy đủ những lời thăm hỏi ân cần của Vân Tiên,
vừa bộc lộ chân thành niềm cảm kích, biết ơn của mình
“Trước xe quân tử tạm ngồi Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa
Chút tôi liễu yếu đào thơ Giữa đường lâm phải bụi dơ đã phần
Hà Khê qua đó cũng gần Xin theo cùng thiếp đền ơn cho chàng”
Vốn là một tiểu thư đài các, nhưng Nguyệt Nga tự
xưng mình là “tiện thiếp” và gọi chàng là “quân tử”,
thể hiện sự chuẩn mực, nề nếp, cũng thể hiện được
sự khiêm nhường, từ tốn Trước ơn cứu mạng của
Trang 16Lục Vân Tiên, Nguyệt Nga tha thiết muốn được đền ơn
và tỏ mong muốn mời Vân Tiên về nhà cùng mình để
tiện bề báo đáp “Xin theo cùng thiếp đền ơn cho
chàng” Với nàng, Vân Tiên không chỉ cứu mạng, mà
còn cứu cả cuộc đời trong trắng của nàng: “Lâm nguy
chẳng gặp giải nguy - Tiết trăm năm cũng bỏ đi một
hồi” Nàng coi đó là ơn trọng và áy náy, băn khoăn tìm
cách trả ơn dù biết rằng có đền đáp bao nhiêu cũng
chưa đủ: “Lấy chi cho phải tấm lòng cùng ngươi” Qua
lời nói của Nguyệt Nga ta cũng thấy một con người đầy
chính nghĩa, đề cao tư tưởng “đền ơn, tạ nghĩa” đối với
“ân nhân” của mình Và Kiều Nguyệt Nga muốn quỳ lạy
tạ ơn đối với Vân Tiên “Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ
thưa” Nàng tỏ ý muốn lạy tạ ơn, bày tỏ mong muốn trả
ơn, điều đó cũng chứng tỏ được tấm lòng chân thành, sâu sắc của Kiều Nguyệt Nga Đồng thời cũng là tính
Trang 17cách sống, truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam
chúng ta Một cách sống cần được giữ gìn và phát huy.Bằng những ngôn ngữ giản dị mà mộc mạc, Nguyễn
Đình Chiểu đã xây dựng lên bức chân dung Kiều
Nguyệt Nga đầy chân thực, gần gũi với những nét đẹp
mang đậm dấu ấn của người phụ nữ Việt Nam: thùy
mị, dịu dàng, đoan trang, hiếu thảo, trọng ân nghĩa, thông hiểu đạo lí
Tóm lại, thông qua nhân vật Kiều Nguyệt Nga,
Nguyễn Đình Chiểu đã góp thêm vào kho tàng văn học
vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam đã chinh phục
được tình cảm yêu mến của nhân dân, những người luôn đặt ân nghĩa lên hàng đầu, coi ân nghĩa là gốc
rễ của đạo đức.
Trang 18Suy nghĩ về Lục Vân Tiên thời nay qua hai câu thơ: “Nhớ câu kiến nghĩa bất vi Làm người thế ấy cũng phi anh hùng.”
Bài làm Trong đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều
Nguyệt” của Nguyễn Đình Chiểu, hình ảnh Lục
Vân Tiên được khắc hoạ thành mẫu người anh
hùng lý tưởng tuyệt đẹp tiêu biểu cho lý tưởng
sống, đạo đức cao đẹp của nhân dân ta lúc bấy giờ Phẩm chất anh hùng và hiệp nghĩa của Lục Vân
Tiên thể hiện rõ nét qua lời giải bày với Kiều Nguyệt Nga khi nàng có nguyện vọng báo đáp ơn cứu giúp của chàng:
Nhớ câu kiến nghĩa bất vi Làm người thế ấy cũng phi anh hùng.
Trang 19Từ nghĩa khí của chàng Lục Vân Tiên, chúng
ta suy nghĩ về lối sống của con người thời nay Cuộc chiến thiện - ác giữa thời bình như thế
nào? Chúng ta hãy cùng nhìn nhận lại xã hội hiện
nay để giải đáp vấn đề đó
Trong đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều
Nguyệt Nga, Lục Vân Tiên hiện lên là một chàng
trai hết sức hào hiệp, thấy Kiều Nguyệt Nga bị
cướp liền ra tay cứu giúp Khi ra tay đánh tan bọn
cướp hung bạo Phong Lai, Lục vân Tiên chỉ nghĩ
đến việc giải nguy cứu người và dạy cho bọn cướp một bài học đích đáng, bảo vệ dân lành chứ không
hề nghĩ đến chuyện ơn nghĩa đáp đền Lục Vân Tiên
là đại diện cho công lí, đại diện của lý tưởng sáng
ngời về lẽ công bằng ở đời Đối với chàng “giữa
đường gặp chuyện bất bình chẳng tha” Chàng đại
Trang 20diện cho những bậc anh hùng trong xã hội phong kiến, đề cao dũng khí, can trường ra tay hành hiệp trượng nghĩa cứu người yếu đuối trừng phạt kẻ
đức được trọng dụng, các oan khuất được giải minh
Thấy người gặp nạn không thể không cứu Giúp
người chẳng mong người trả ơn Thật nghĩa khí! Hành động Lục Vân Tiên “tả đột hữu xung” cứu Kiều Nguyệt Nga là hình ảnh gây ấn tượng nhất trong truyện thơ
Trang 21của Nguyễn Đình Chiểu Đó cũng là tính cách tiêu biểu chi phối những tính cách của nhân vật, như sự hiếu
thảo, chung thủy, nghĩa tình, bao dung, độ lượng Và
đó cũng là những đức tính tốt đẹp của người Việt Nam được hun đúc từ thuở khẩn hoang mở đất lập làng,
chống chọi thiên tai khắc nghiệt và những thế lực hắc ám; đoàn kết tương trợ nhau vượt qua bao khó khăn nguy hiểm Đức tính ấy đã trở thành triết lý sống, một thứ đạo, đạo làm người! Hành động nghĩa hiệp ấy thật
đẹp Nó không cao xa và khác biệt với hành động “Vá
trời lấp bể” của một trang nam nhi theo quan niệm của
Nguyễn Công Trứ… Lý tưởng sống của cụ Đồ Chiều
rất gần với lý tưởng anh hùng của thời đại chúng ta.
Tại sao có thể khẳng định điều đó? Trước hết chúng
ta hãy cùng tìm hiểu nghĩa hiệp là gì? Nghĩa hiệp là
Trang 22tinh thần quên mình vì việc nghĩa, cứu giúp người gặp khó khăn hoạn nạn
Tinh thần nghĩa hiệp của Lục Vân Tiên ngày nay tuy khác xưa nhưng thật phong phú Có biết bao
Lục Vân Tiên trên khắp nẻo đường đất nước vẫn đang
âm thầm giúp người mà không đòi trả ơn Tuy có thể
đó chỉ là một hành động nhỏ, thậm chí không đáng kể, nhưng cũng chứng tỏ họ biết giúp đỡ người khác và
quan tâm tới cuộc sống xung quanh Đó là tinh thần
thương yêu, giúp đỡ đồng loại vượt qua cuộc sống khó khăn, thiếu thốn, những nạn nhân chất độc màu da
cam, đồng bào thiên ta lũ lụt ; hay gặp người bị nạn giúp đỡ, gặp người bị ức hiếp thay vì quay mặt đi thì
anh báo cho công an Nói chung là ta không thờ ơ,
bàng quan trước những chuyện bất bình Tất nhiên là trong khuôn khổ pháp luật và đạo đức Chúng ta dễ