Phân tích vẻ đẹp của hai chị em Thúy Kiều qua đoạn trích cùng tên trích Truyện Kiều Nguyễn Du Bài làm Đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” (Trích trong truyện Kiều) của Nguyễn Du chính là một “bức họa bằng thơ” tuyệt đẹp. Tác giả đã vẽ lên hình ảnh nhân vật bằng chính ngôn ngữ của mình. Nét bút của Nguyễn Du khiến người đọc tưởng chừng như đang được ngắm nhìn vẻ đẹp và tài sắc của hai chị em Thúy Kiều ở ngay trước mặt.
Trang 1Phân tích vẻ đẹp của hai chị em Thúy Kiều qua đoạn trích cùng tên trích Truyện Kiều Nguyễn Du
Dàn ý
I M ở b à i
- G i ớ i t h i ệ u đ o ạ n t r í c h “ C h ị e m T h ú y K i ề u ” trích Truyện Kiều
Nguyễn Du là một “bức họa bằng thơ” tuyệt đẹp
- Nét bút của Nguyễn Du khiến người đọc tưởng chừng như đang
được ngắm nhìn vẻ đẹp và tài sắc của hai chị em Thúy Kiều
II Thân bài
1 Bốn câu đầu: giới thiệu về hai chị em Thúy Kiều
Thúy Kiều là chị, Thúy Vân là em
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười: vẻ đẹp và tài sắc vẹn toàn của hai chị em
2 Bốn cầu tiếp: miêu tả Thúy Vân
Vẻ đẹp đoan trang của thiếu nữ thời xưa
Mặt đầy đặn, tròn như trăng rằm
Lông mài sắc nét đậm như con ngàiMiệng cười tươi thắm như hoa, là hoa
Làn da trắng mịn như tuyết
Vẻ đẹp phúc hậu, làm mây “thua”, tuyết “nhường”, đó là vẻ đẹp hài hòa với thiên nhiên, được thiên nhiên công nhận
3 12 câu sau : tả vẻ đẹp của Kiều
Thủ pháp đòn bẩy tả Vân trước Kiều sau
Vẻ đẹp của Thúy Kiều được khắc họa bằng những hình ảnh ước lệ quen thuộc trong văn trung đại: thu thủy , xuân sơn, hoa ,liễu
Kiều được khặc họa cả sắc lẫn tài, đặc biệt 12 câu đặc tả vẻ đẹp của Kiều
Con người tài hoa bạc mệnh
Hồng nhan bạc phận
4 cầu cuối: miêu tả cuộc sống êm đềm của hai chị em
III Kết bài:
C ả m n h ậ n , đ á n h g i á c h u n g v ề n g h ệ t h u ậ t l ẫ n n ộ i d u n g đ o ạ n t r í c h
- B ằ n g b ú t p h á p m i ê u t ả t i n h t ế , s ử đ i ể n c ố , b ú t p h á p ư ớ c l ệ t ư ợ n g
t r ư n g , N g u y ễ n D u đ ã x â y d ự n g t h à n h c ô n g h ì n h t ư ợ n g n h â n v ậ t T h ú y V â n
v à T h ú y K i ề u v ề t à i s ắ c v à c ả s ố p h ậ n
Trang 2Đ ề b à i : E m h ã y v i ế t b à i v ă n c ả m n h ậ n v ề v ẻ đ ẹ p c ủ a n h â n v ậ t T h ú y K i ề u v à T h ú y V â n t r o n g đ o ạ n
t r í c h “ C h ị e m T h ú y K i ề u ” ( T r u y ệ n K i ề u - N g u y ễ n D u )
D à n ý
I M ở b à i
- G i ớ i t h i ệ u t á c p h ẩ m v à đ o ạ n t r í c h
- “ T r u y ệ n K i ề u ” k i ệ t t á c c ủ a n g ò i b ú t t h i ê n t à i N g u y ễ n D u - t á c p h ẩ m h a y v ề n h i ề u m ặ t
- N g h ệ t h u ậ t t ả n g ư ờ i t r o n g t r u y ệ n K i ề u b ộ c l ộ n h i ề u n é t t i n h h o a c ủ a t h ơ N g u y ễ n D u
- Đ o ạ n t h ơ “ C h ị e m T h ú y K i ề u ” - m i ê u t ả 2 c h ị e m T h ú y K i ề u x ư a n a y đ ề u c o i l à m ẫ u m ự c c ủ a b ú t p h á p
c ổ đ i ể n
I I T h â n b à i
1 4 c â u đ ầ u : G i ớ i t h i ệ u c h ị e m T h ú y K i ề u
- T á c g i ả c a n g ợ i c h ị e m T h ú y K i ề u đ ề u m a n g v ẻ đ ẹ p c ả n g o ạ i h ì n h l ẫ n t í n h n ế t
- C ả h a i đ ề u đ ư ợ c t á c g i ả m i ê u t ả l à “ m ư ờ i p h â n v ẹ n m ư ờ i ”
2 4 c â u t i ế p : T ả v ẻ đ ẹ p c ủ a T h ú y V â n
V ớ i n h ữ n g t ừ n g ữ t r a u t r u ố t , g ợ i n h ữ n g h ì n h ả n h ư ớ c l ệ , t ư ợ n g t r ư n g r ấ t đ ẹ p v à g i à u s ứ c g ợ i t ả , đ ư ợ c
c h ọ n l ọ c q u a t â m h ồ n m ẫ n c ả m , t i n h t ế
- N g u y ễ n D u đ ã k h ắ c h ọ a r ấ t s ố n g đ ộ n g v ẻ đ ẹ p đ à i c á c , đ o a n t r a n g v i ê n m ã n m ơ n m ở n s ứ c s ố n g c ủ a
T h ú y V â n , b i ể u h i ệ n t â m h ồ n v ô t ư , d ự b á o t r ư ớ c m ộ t c u ộ c đ ờ i y ê n ổ n , v i n h h o a p h ú q u ý s ẽ m ỉ m c ư ờ i , v u i
v ẻ r ư ớ c đ ó n n à n g
3 1 2 c â u t i ế p : C h â n d u n g T h ú y K i ề u
- C ù n g n h ữ n g t ừ n g ữ , h ì n h ả n h ư ớ c l ệ t ư ợ n g t r ư n g đ ư ợ c l ọ c q u a t â m h ồ n m ẫ n c ả m t i n h t ế , q u a n g ò i b ú t
m i ê u t ả t à i h o a c ủ a đ ạ i t h i h à o h ì n h ả n h n à n g K i ề u h i ệ n l ê n l ộ n g l ẫ y “ s ắ c n ư ớ c h ư ơ n g t r ờ i ” đ ế n h o a p h ả i
g h e n , l i ễ u p h ả i h ờ n
- T h i ê n n h i ê n đ ố k ị , g h e n g h é t v ớ i n à n g “ H ồ n g n h a n b ạ c m ệ n h ” , c á i s ắ c s ả o m ặ n m à k h i ế n t h i ê n n h i ê n
c ũ n g p h ả i đ ố k ị , g h e n g h é t ấ y đ ã d ự b á o m ộ t c u ộ c đ ờ i đ ầ y s ó n g g i ó , b ể d â u s ẽ ậ p đ ế n v ớ i n à n g
- T á c g i ả k h é o l é o t ả V â n t r ư ớ c đ ể l à m n ổ i b ậ t T h ú y K i ề u Đ ó l à n g h ệ t h u ậ t đ ò n b ẩ y
+ N ế u V â n đ ư ợ c t ả l à c ô g á i p h ú c h ậ u v ớ i k h u ô n m ặ t t r ò n n h ư m ặ t t r ă n g , đ ô i l ô n g m à y đ ậ m n h ư “ m à y
n g à i m ắ t p h ư ợ n g ” , “ k h u ô n t r ă n g đ ầ y đ ặ n n é t n g à i n ở n a n g ” t h ì T h ú y K i ề u l ạ i đ ư ợ c t ả l à “ s ắ c s ả o m ặ n m à ”
h ơ n h ẳ n T h ủ y V â n
+ K h á c h ẳ n T h ú y V â n , T h ú y K i ề u t h ô n g m i n h , đ a t à i , đ a c ả m d ư ờ n g n h ư s ố p h ậ n c u ộ c đ ờ i đ ã n h ậ p v à o
đ i ệ u h ồ n r i ê n g c ủ a n à n g đ ể h ó a l ê n “ b ả n đ à n b ạ c m ệ n h ”
C ả d i ệ n m ạ o b ê n n g o à i v à d i ệ n m ạ o t â m h ồ n c ù n g h é m ở d ầ n t í n h c á c h , s ố p h ậ n c ủ a n à n g K i ề u
4 4 c â u c u ố i : V ẻ đ ẹ p v ề n h â n c á c h , t â m h ồ n c ủ a c h ị e m T h ú y K i ề u
- T á c g i ả k h ẳ n g đ ị n h T h ú y K i ề u v à T h ú y V â n đ ề u s ố n g n g h i ê m t ú c , s u n g s ư ớ n g t r o n g c ả n h “ ê m đ ề m
t r ư ớ n g r ủ m à n c h e ” , c h ư a h ề c h ú ý đ ế n c h u y ệ n y ê u đ ư ơ n g c h o d ù “ T ư ờ n g đ ô n g o n g b ư ớ m đ i v ề ” c ũ n g v ẫ n
“ m ặ c a i ”
- B ú t p h á p n g h ệ t h u ậ t m i ê u t ả c h â n d u n g C h ị e m K i ề u : D ẫ u v ẫ n s ử d ụ n g n g h ệ t h u ậ t m i ê u t ả ư ớ c l ệ t ư ợ n g
t r ư n g c ủ a v ă n h ọ c c ổ đ i ể n , t h ế n h ư n g v ớ i t â m h ồ n m ẫ n c ả m t à i h o a , c h ắ t l ọ c , t r a u c h u ố t n g ô n t ừ , N g u y ễ n
D u đ ã k h ắ c h ọ a t h ậ t s i n h đ ộ n g h a i b ứ c c h â n d u n g T h ú y V â n v à T h ú y K i ề u m ỗ i n g ư ờ i m ỗ i v ẻ đ ẹ p r i ê n g ,
t o á t l ê n t ừ n g t í n h c á c h , t ừ n g s ố p h ậ n r i ê n g , k h ô n g l ẫ n v à o n h a u k h ô n g t h ể p h a i n h ạ t t r o n g t â m h ồ n n g ư ờ i
I I I K ế t b à i
C ả m n h ậ n , đ á n h g i á c h u n g v ề t á c g i ả v à đ o ạ n t r í c h “ C h ị e m T h ú y K i ề u ” C ả m n h ậ n v ề n g h ệ t h u ậ t l ẫ n
n ộ i d u n g đ o ạ n t r í c h
- B ằ n g b ú t p h á p m i ê u t ả t i n h t ế , s ử đ i ể n c ố , b ú t p h á p ư ớ c l ệ t ư ợ n g t r ư n g , N g u y ễ n D u đ ã x â y d ự n g t h à n h
c ô n g h ì n h t ư ợ n g n h â n v ậ t T h ú y V â n v à T h ú y K i ề u v ề t à i s ắ c v à c ả s ố p h ậ n
- Q u a đ ó c h ú n g t a c à n g t h ấ y t â m p h ụ c , t r â n t r ọ n g t à i h o a c ủ a đ ạ i t h i h à o d â n t ộ c N g u y ễ n D u
Trang 3Đ ề b à i : D ự a v à o đ o ạ n t r í c h “ C h ị e m T h ú y K i ề u ” ( T r í c h T r u y ệ n
K i ề u ) , h ã y p h â n t í c h n g h ệ t h u ậ t t ả n g ư ờ i c ủ a N g u y ễ n D u
D à n ý
1 M ở b à i
K h á i q u á t v ề n g h ệ t h u ậ t x â y d ự n g n h â n v ậ t c ủ a N g u y ễ n D u
H a i n h â n v ậ t : T h ú y V â n , T h ú y K i ề u đ ư ợ c t á c g i ả m i ê u t ả s i n h đ ộ n g ,
t h ể h i ệ n b ú t p h á p t ả n g ư ờ i d ặ c s ắ c
2 T h â n b à i
a ) V ẻ đ ẹ p c h u n g c ủ a h a i c h ị e m v à m ỗ i n g ư ờ i c ó m ộ t v ẻ đ ẹ p r i ê n g
( G i ớ i t h i ệ u k h á i q u á t )
- T á c g i ả c a n g ợ i c h ị e m T h ú y K i ề u đ ề u m a n g v ẻ đ ẹ p c ả n g o ạ i h ì n h l ẫ n
t í n h n ế t
- C ả h a i đ ề u đ ư ợ c t á c g i ả m i ê u t ả l à “ m ư ờ i p h â n v ẹ n m ư ờ i ”
b ) V ẻ đ ẹ p c ủ a T h ú y V â n
- Đ ầ y đ ặ n , đ o a n t r a n g , p h ú c h ậ u
B á o h i ệ u m ộ t c u ộ c s ố n g y ê n ổ n , h ạ n h p h ú c
c ) S ắ c – t à i c ủ a T h ú y K i ề u
S ắ c : v ẻ đ ẹ p s ắ c s ả o , n g h i ê n g n ư ớ c n g h i ê n g t h à n h
- T à i : t h ô n g m i n h , đ a t à i ( c ầ m , k ì , t h i , h ọ a … )
- C u ộ c s ố n g t â m h ồ n p h o n g p h ú , đ a s ầ u đ a c ả m
D ự b á o m ộ t t ư ơ n g l a i c h ì m n ổ i
3 K ế t b à i
- K h ẳ n g đ ị n h l ạ i n g h ệ t h u ậ t t ả n g ư ờ i b ậ c t h ầ y c ủ a đ ạ i t h i h à o N g u y ễ n
D u
+ N g u y ễ n D u , n g ư ờ i n g h ệ s ĩ b ậ c t h ầ y v ề n g h ệ t h u ậ t t ả n g ư ờ i , b ằ n g b ú t
p h á p ư ớ c l ệ , t ư ợ n g t r ư n g
+ T á c g i ả t ỏ t h á i đ ộ t r â n t r ọ n g đ ề c a o t à i s ắ c c ủ a c o n n g ư ờ i
Trang 4Phân tích vẻ đẹp của hai chị em Thúy Kiều qua đoạn trích cùng tên trích Truyện Kiều Nguyễn Du
Bài làm
Đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” (Trích trong truyện Kiều) của Nguyễn Du chính là một “bức họa bằng thơ” tuyệt đẹp Tác giả đã vẽ lên hình ảnh nhân vật bằng
chính ngôn ngữ của mình Nét bút của Nguyễn Du
khiến người đọc tưởng chừng như đang được
ngắm nhìn vẻ đẹp và tài sắc của hai chị em Thúy Kiều ở ngay trước mặt.
Mở đầu đoạn trích Nguyễn Du đã vẽ nên bức
chân dung hai nàng giai nhân tuyệt thế:
Đầu lòng hai ả tố nga
Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân
Mai cốt cách tuyết tinh thần
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười
Trang 5Hai chị em Vân và Kiều đều là những ả tố nga “Ả tố
giả kết hợp giữa từ thuần Việt (ả) với từ Hán Việt (tố
nga) - điển cố văn học Trung Quốc, khiến cho lời giới
thiệu vừa tự nhiên vừa trang trọng Vóc dáng của hai nàng được miêu tả thanh mảnh như cây mai và có lòng trắng trong như tuyết đầu mùa Biểu tượng ẩn dụ
truyền thống mai tượng trưng cho sự thanh nhã, tuyết tượng trưng cho vẻ đẹp trong trắng Nguyễn Du đã
khéo léo ví von vẻ đẹp của hai chị em như “mai” và
“tuyết” thực sự rất tinh tế và đầy ẩn ý Bút pháp ước lệ, tác giả đã hé mở cho chúng ta biết vẻ đẹp của hai thiếu
trắng của hai người thiếu nữ thật lý tưởng Rất ngắn
gọn nhưng phần nào giúp cho người đọc hình dung ra
Trang 6được nhan sắc cũng như tài năng của hai cô gái xinh đẹp, nghiêng nước nghiêng thành trong một gia đình
Có một điều khá thú vị ở trong đoạn trích này
chính là tác giả đã không miêu tả theo thứ tự chị
trước em sau, mà lại miêu tả nhan sắc của Thúy Vân trước Liệu rằng có dụng ý gì ở đây không?
Thúy Vân xuất hiện dưới ngòi bút của Nguyễn
Du rất nhân hậu, hiền hòa, cao sang và không kém phần quý phái:
Vân xem trang trọng khác vời
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang
Hoa cười ngọc thốt đoan trang
Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da
đẹp đài các, cao sang của Vân Vẻ đẹp ấy của Thúy Vân được so sánh với những thứ cao đẹp trên đời
Trang 7Nguyễn Du đã lần lượt miêu tả với những đường nét
thật tỉ mỉ qua bút pháp miêu tả ước lệ tượng trưng quen thuộc của văn học cổ, miêu tả tỉ mỉ chi tiết từ khuôn
trăng đầy đặn”, “nét ngài nở nang”, “nước tóc” “màu
da”, nụ cười, giọng nói Khuôn mặt xinh đẹp như ánh
trăng đêm rằm đầy đặn, phúc hậu Lông mày đậm như con ngài, nét người nở nang, miệng cười tươi thắm như hoa, tiếng nói trong và đẹp như ngọc Tóc đen, dài
mượt mà như những áng mây lướt thướt trôi và da thì trắng hơn tuyết Lấy vẻ đẹp thiên nhiên làm chuẩn mực cho vẻ đẹp của con người, kết hợp với so sánh, nhân
hoá một cách thần tình Một hình mẫu đẹp tuyệt vời,
không có gì sánh bằng, nàng là kết tinh của các thứ cao đẹp, quý giá Nét đẹp hoàn hảo, vẻ đẹp đoan trang,
phúc hậu
Trang 8thiên nhiên sẵn lòng nhường nhịn Có lẽ Nguyễn Du
đang ngấm ngầm dự đoán một tương lai hạnh phúc
bình lặng của Thúy Vân sau này
Sau vẻ đẹp nhã nhặn của cô em Thúy Vân là
sắc đẹp của Thúy Kiều, một vẻ đẹp điển hình của người phụ nữ xã hội phong kiến:
Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn
Làn thu thủy, nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh
Một hai nghiêng nước nghiêng thành,
Hóa ra việc miêu tả tài và sắc của Thúy Vân trước
chính là dụng ý của Nguyễn Du, đây như một phép đòn bẩy để tôn thêm vẻ đẹp của cô chị Thúy Kiều Chỉ một
từ ‘càng” người đọc đã tò mò muốn biết cái “hơn” của Thúy Kiều với Thúy Vân ở chỗ nào Vẻ đẹp của Kiều
Trang 9được khắc họa một cách chấm phá chứ không miêu tả toàn diện như Vân, đó là cách tạo điểm nhấn rõ rệt
nồng thắm của cung cách vừa sâu sắc của trí tuệ và tài năng; ánh mắt trong vắt, dịu dàng như mặt nước
cuốn hút đến chim sa cá lặn Vẻ đẹp ấy đã khiến cho
một sắc thái mạnh biểu thị thái độ ghen tức của thiên nhiên đối với vẻ đẹp của Thúy Kiều, vẻ đẹp làm thành nghiêng nước mất, tiềm tàng tai họa
Trang 10Ở Thúy Vân, tác giả chỉ dừng ở việc miêu tả sắc đẹp thì ở Thúy Kiều hội tụ cả sắc lẫn tài:
Sắc đành đòi một tài đành họa hai
Thông minh vốn sẵn tính trời
Pha nghề thi họa, đủ mùi ca ngâm
Cung thương làu bậc ngũ âm
Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương
Khúc nhà tay lựa nên chương
Một thiên “Bạc mệnh” lại càng não nhân”
Thúy Kiều không chỉ là một người con gái đẹp
“quốc sắc thiên hương” mà còn là người có tài năng
hiếm thấy Tài năng xuất sắc đến nỗi trên đời này phải chăng có người thứ hai sánh bằng: cầm , kì, thi, họa của những bậc văn nhân quân tử và tài nào cũng đến mức điêu luyện Nàng giỏi về âm luật đến mức làu
bậc Cây đàn nàng chơi là cây hồ cầm, tiếng đàn của
Trang 11nàng ăn đứt bất cứ nghệ sĩ nào và đã trở thành nghề riêng Để cực tả cái tài của Kiều, Nguyễn Du đã sử
dụng hàng loạt các từ ngữ ở mức độ tuyệt đối: vốn
sẵn, pha nghề, làu bậc và đủ mùi Không những giỏi
ca hát, chơi đàn mà Kiều còn sáng tác nhạc nữa
Cung đàn nàng sáng tác là một thiên Bạc mệnh Bản đàn ấy đã ghi lại tiếng lòng của một tâm hồn đa sầu
đa cảm Nguyễn Du cực tả tài năng của Kiều chính là ngợi ca cái tâm đặc biệt của nàng Tài năng của Kiều vượt lên trên tất cả và là biểu hiện của những phẩm chất cao đẹp, trái tim trung hậu, nồng nhiệt, nghĩa
tình, vị tha Vẻ đẹp của Kiều là sự kết hợp của sắc - tài - tình và đạt đến mức siêu phàm, lí tưởng Nhưng nhan sắc đến mức hoa ghen, liễu hờn để tạo hóa phải hờn ghen đố kị và tài hoa trí tuệ thiên bẩm làu bậc,
Trang 12đủ mùi, cả tâm hồn đa sầu, đa cảm như tự dưng mà
có của nàng khó tránh khỏi sự nghiệt ngã của định
mệnh Chính bởi Kiều quá toàn mĩ, hoàn thiện nên
trong xã hội phong kiến kia khó có một chỗ đứng cho nàng Và cung đàn Bạc mệnh nàng tự sáng tác như dự báo một cuộc đời hồng nhan bạc mệnh khó tránh khỏi của Kiều Cuộc đời nàng rồi sẽ sóng gió, nổi chìm,
truân chuyên Cũng giống như bức chân dung Thúy
Vân, bức chân dung Kiều là bức chân dung mang tính cách số phận
Nguyễn Du hết lời ca ngợi Vân và Kiều mỗi người một
vẻ mười phân vẹn mười nhưng ngòi bút tác giả lại
đậm nhạt khác nhau Vân chủ yếu đẹp ở ngoại hình
còn Kiều là cái đẹp cả về tài năng, nhan sắc lẫn tâm
hồn Điều đó tạo nên vẻ đẹp khác nhau của hai người thiếu nữ và hé mở hai tính cách, dự báo