CHuyên đề Các kĩ năng quản trị dành cho lãnh đạp doanh nghiệp

Vậy,ălưnhăđ oăc păcaoăc aădoanhănghi pă– giámăđốcăđiềuăhànhădoanhănghi păcóăvịătrí vai trò gì?ăT ătr căđ nănay,ăgiámăđốcăđiềuăhànhădoanhănghi păCEOăvẫnăđ cămọiă ng iăhiểuălàăng iăcóătrác

Chuyênăđ CÁCăK ăNĔNGăQU NăTR ăDÀNHăCHOă LÃNHăĐ OăDOANHăNGHI P (TƠiăli uădƠnhăchoăđƠoăt o,ăb iăd ỡngăngu nănhơnăl că

choăcácădoanhănghi pănh ăvƠăvừa)

Biênăso n:ăPGS.TS.ăTr năThịăVânăHoa

HÀăN Iă- 2012

1.1 V ătrí,ăvaiătròăvƠăcácăk ănĕngăqu nătr ăc năcóăcủaălƣnhăđ oădoanhănghi p 2

1.2 Đ nhănghĩaăvƠăđặcătr ngăc ăb năcủaălƣnhăđ o: 8

1.3 Phơnăbi tăLƣnhăđ oăvƠăQu nălý: 9

1.4 Nh ngăcáchăti păc năkhácănhauăv ălƣnhăđ o 12

1.4.1 Lýăthuy tăvềăng iălưnhăđ oăvĩăđ i 12

1.4.2 Lýăăthuy tăvềăcácăđặcătínhăcáănhânăc aăNg iăLưnhăđ o 13

1.4.3 Lýăthuy tăvềălưnhăđ oătheoăhoànăc nh 13

CH NGă2 :K ăNĔNGăGI IăQUY TăV NăĐ 22

2.1 V năđ ălƠăgì? 22

2.2 Cácăcáchăti păc nătrongăgi iăquy tăv năđ ăvƠănh ngănhơnăt ătácăđ ng 23

2.3 QuiătrìnhăvƠăcácăb căgi iăquy tăv năđ 25

2.3.1 Xácăđịnhăv năđề: 25

2.3.2 Phânătíchăv năđề 26

2.3.3 Đ aăraăcácăgi iăpháp: 29

2.3.4 ĐánhăgiáăvàăLựaăchọnăgi iăpháp 32

2.3.5 Thựcăhi năgi iăpháp 34

2.3.6 Đánhăgiáăthựcăhi năgi iăpháp 34

CH NGă3 :K ăNĔNGăGIAOăTI P 36

3.1 Cácălo iăgiaoăti păvƠătruy năđ tăthôngătinătrongăt ăchức 36

3.2 Môăhìnhăgiaoăti păvƠănh ngănhơnăt ă nhăh ởng 38

3.3 Nguyênătắcăgiaoăti păvƠătruy năđ tăthôngătinăhi uăqu 39

3.4 K ănĕngăgiaoăti păc ăb n 41

CH NGă4 :K ăNĔNGăTHUY TăTRỊNH 45

4.1 B năch tăcủaăthuy tătrình 45

4.2 Chuẩnăb ăthuy tătrình 47

4.3 K ăthu tăxơyăd ngăquanăh ăv iăng iănghe 56

4.4 Th ăhi năn iădungăvƠăhoƠnăthi năbƠiătrìnhăbƠy 61

CH NGă5 :K ăNĔNGăXỂYăD NGăNHịMăLÀMăVI CăHI UăQU 64

5.1 Cácălo iănhómălƠmăvi c 64

5.2 NhómălƠmăvi căho tăđ ngănh ăth ănƠo? 65

5.3 Xơyăd ngănhómălƠmăvi căhi uăqu 68

6.4 Cácămôăhìnhăthayăđ i 78

6.5 Cácănguyênătắcăqu nălýăs ăthayăđ i 80

TÀIăLI UăTHAMăKH O 85

- Làm rõ vịătrí, vaiătròăc aălưnhăđ oădoanhănghi p vàăcácăđặcătr ngăcơăb năc aălưnhă

đ oă

- H ăthốngăcácăquanăđiểmăkhácănhauăvềălưnhăđ o

- Phátătriểnăkỹănĕngălưnhăđ oăchoăch ădoanhănghi p

1.1 Vị trí, vai trò và các kỹ năng quản trị cần có của lãnh đạo doanh nghiệp

Theoă Johnă Adair,ă ng iă lưnhă đ oă làă nhữngă ng iă cóă trìnhă độ,ă kh ă nĕngă t oă raănhữngăđiềuăki nănh tăđịnhăđểăti năhànhăcácăho tăđộng.ăVàăquanătrọngăhơnăc ,ăNgu iălưnhă

đ oălàăng iăcóăkh ănĕngătậpăh p,ălôiăkéoăđ cănhiềuăng iătíchăcựcăthamăgiaăthựcăhi năcácăm cătiêuăđưăđềăra.ăCònăPeter,F.ăDruckerăl iăvi tătrongăcuốnăsáchă“Cáchăth căqu nălý”ănĕmă1955ălàă“Ng iălưnhăđ oăkhôngăchỉălàăng iăđơnăthu năcóăkh ănĕngălôiăcuốnăng iăkhácăvìăđôiăkhiăđóăchỉălàăsựămịădân.ăĐóăcũngăkhôngăđơnăgi nălàăkh ănĕngăgâyăc mătìnhăvàăthuy tăph căng iăkhácăvìănóăd ănh mălẫnăv iăkỹănĕngăthuy tăph căc aămộtăngu iăbánăhàng.ăNg iăLưnhăđ oălàăng iăcóăt mănhìnă ăm căcaoăhơn,ăvàăth ngăh ngăvi căthựcă

hi nă côngă vi că t iă mộtă tiêuă chuẩnă caoă hơnă vàă phátă triểnă tínhă cáchă conă ng iă v tă quaănhữngăgi iăh năthôngăthu ng”.ăV iănhữngăquanăđiểmănh ăvậy,ăng iăLưnhăđ oăcóăthểămộtă

ng iăr tăki tăxu t,ăcóăs că “thuăhútăvàăkhơiădậy”ălòngănhi tăhuy tăvàăsựăcốngăhi năh tămìnhăc aăng iăkhác.ăChúngătaăcóăthểăkểăraăđâyăr tănhiềuătênăcácăNhàăLưnhăđ oăki tăxu tătrongălịchăs ănh ăHồăChíăMinhă- Ng iăAnhăhùngăgi iăphóngădânătộcăvàălàănhàăvĕnăhoáă

l năc aăVi tăNam;ăMahatmaăGandhiă- Vịălưnhăt ăc aăphongătràoăđ uătranhăgiànhăquyềnătựă

ch ăc aănhânădână năĐộ;ăNelsonăMandelaă- Vịătổngăthốngădaăm uăđ uătiênăc aăđ tăn căNam Phi; Bà Emmeline Pankhurst – Nhàălưnhăđ oătrongăphongătràoăđ uătranhăgiànhăquyềnăthamăgiaăb uăc ăc aăph ănữăAnh MỗiănhàăLưnhăđ oăkểătrênăđềuăđểăl iănhữngăd uă năvẻăvangătrongălịchăs ăBênăc nhăđóăcònăcóănhiềuănhàălưnhăđ oănổăti ngătrongălĩnhăvựcăcôngănghi păvàăkinhădoanhăth ơngăm i.ăĐóălàănhữngănhàălưnhăđ oătrongădoanhănghi p.ă

Chúngătaăcũngăgặpăr tănhiềuădoanhănhânăcóăkh ănĕngăthuăhútăng iăkhác,ălôiăcuốnăvàăkhíchăl ăsựănhi tătìnhălàmăvi căc aănhânăviênăvìăm căđíchăphátătriểnădoanhănghi p.ăN uăchỉăl yătiêuăth că“kh ănĕngălôiăcuốnăvàăđộngăviênăng iăkhác”ăđểăxácăđịnhăaiălàăng i lãnh

đ oătrongădoanhănghi păthìăcóăthểăkểăđ nămộtăGiámăđốcăcôngăty,ăcũngăcóăthểălàămộtăcánăbộăqu nălýăc pătrungăgianătrongăcôngătyăvà cũngăcóăthểălàămộtătr ngănhómăbánăhàngăhoặcăcóăthểălàămộtăng iăkhôngăcóămộtăch cădanhăqu nălýănàoătrongăcôngătyănh ngăcóăkh ănĕngălôiăcuốnăng iăkhácăr tăl n.ăTaăcóăthểănóiăt tăc ănhữngăng iătrongădoanhănghi păcóăkh ănĕngăkhi năng iăkhácălàmăvi căvìăm cătiêuăphátătriểnădoanhănghi pămộtăcáchătựănguy năđềuă làă ng iă cóă kh ă nĕngă lưnhă đ o.ă Nhữngă ng iă cóă ch că danhă qu nă lýă trongă doanhă

nghi pă ăcácăc păđộăt ăgiámăđốc,ăphóăgiámăđốc,ătr ngăphóăcácăđơnăvịătrongădoanhănghi păđềuăcóănhữngăvaiătròălưnhăđ oă ănhững m căđộăkhácănhau.ăăTuyănhiên,ăcáchăti păcậnăc aăgiáoătrìnhănàyănh năm nhăđ năng iălưnhăđ oăc păcaoăc aădoanhănghi pănh ăgiámăđốcăđiềuăhànhăCEOăc aădoanhănghi p

Vậy,ălưnhăđ oăc păcaoăc aădoanhănghi pă– giámăđốcăđiềuăhànhădoanhănghi păcóăvịătrí vai trò gì?ăT ătr căđ nănay,ăgiámăđốcăđiềuăhànhădoanhănghi pă(CEO)ăvẫnăđ cămọiă

ng iăhiểuălàăng iăcóătráchănhi măđiềuăhànhăcaoănh tătrongămộtădoanhănghi păhayămộtătậpăđoànăl n.ăCácăchuyênăgiaăvềăqu nălýăđưăđ aăraămộtăđịnhănghĩaăr tătổngăquátăvềăCEO:ă

“CEOălàăngườiătrựcătiếpăđiềuăhànhăvàăquảnălýădoanhănghiệpănhằmăđạtămụcătiêuăcủaăcácăcổă

đôngăvàăcácănhàăđầuătư,ăchịuătráchănhiệmătrướcăchủăsởăhữuăvềătoànăbộăkếtăquảăhoạtăđộngă củaădoanhănghiệp”.ăNhắcăđ năchi căgh ăCEOălàăng iătaănghĩăngayăđ năquyềnălựcăvàătiềnă

b c,ănơi màăl ơngăhàngănĕmăc aăcácăCEOăluônă ăm căr tăcaoătrongăcácătậpăđoànăđaăquốcăgia.ăGiámăđốcăđiềuăhànhăc aăCitigroup,ăCharlesăPrince,ănhậnăđ că30,2ătri uăUSDătrongănĕmă 2004;ă Robertă Willumstad,ă Giámă đốcă kinhă doanhă CitiGroup,ă nhậnă đ că 28,6ă tri uăUSDănĕmă2004.ăăTiềnăb căkhổngălồănh ăvậyăc aăcácăCEOăthìăhẳnăaiăcũngăbi t,ănh ngăcóă

l ăítăng iăbi tăđ nănhữngă“cayăđắngăvàăgánhănặng”ăđồngăhànhăv iăvinhăquang.ăB iăvìăkhiăcácăcôngătyălàmăĕnăthuaălỗăgiámăđốcăđiềuăhànhăcũngălàăng iăchịuăthi tăcùngăv iănhânăviên.ă Bằngă ch ngă làă Giámă đốcă điềuă hànhă c aă tậpă đoànă Tycoă đưă ph iă ch ngă ki nă m că

l ơngă c aă mìnhă gi mă sútă 12%ă khiă cổă phi uă c aă Tycoă tr tă giáă 71%.ă Tiềnă b că nhiều,ăquyềnă lựcă l nă nh ngă ch aă hẳnă cácă CEOă đưă thậtă sựă sungă s ng.ă Đốiă v iă nhữngă ng iătrongăcuộc,ăCEOăluônălàămộtănghềăvôăcùngăv tăv ăvàăkhắcănghi t.ăTrongănhữngăthángăcuốiănĕmă2003,ăt ngă12ămộtăcaoăốcă ătrungătâmăSeoul,ăHànăQuốcăvàăt ngă56ăc aăKháchăs năAstonă ăth ăđôăJakarta,ăIndonesiaăhaiăgiámăđốcăđiềuăhànhăl ngădanhălàăChungăMongăHun,ăCEOăc aătậpăđoànăHyundaiăAsianăvàăng iăkiaălàăManimaren,ăCEOăc aătậpăđoànăd tămayă

l nănh tăIndonesiaăTexmacoăđưăph iănh yăl uătựăvẫn.ă ăcácăcôngătyăl n,ăhộiăđồngăqu nătrịălàăng iăch ăthựcăsựăc aăcácădoanhănghi păthuêăgiámăđốcăđiềuăhànhăvềălàmăcôngăĕnăl ơngă

v iănhữngăđiềuăkho năh p đồngăvàătráchănhi măc ăthể.ă

Khôngă làmă trònă tráchă nhi m,ă đểă côngă tyă thuaă lỗă thìă giámă đốcă điềuă hànhă CEO khôngănhữngăs ăph iăraăđiămàăhọăcònălàăng iă“đ ngămũiăchịuăsào”ătr căphápăluật,ăcònăHộiăđồngăqu nătrịăs ăungădungăti păt cătìmăthuêăcácăng iăkhácăcóănĕngălựcăchuyênămônăvàă ngh ă thuậtă qu nă lýă caoă hơn.ă Đóă làă quyă luậtă đàoă th iă khắcă nghi tă trongă kinhă t ă thịă

tr ng.ăHơnănữa,ăkhiăph iăraăđiăvìăđểăcôngătyăthuaălỗăthìăcoiănh ădanhăti ngăc aăCEOăđưăbịă

“bỏăđi”ăvàăr tăkhóăcònăchỗăđ ngătrênăth ơngătr ng.ăVịătríăc aăCEOătrongădoanhănghi păcóăthểăđ căminhăho ănh ămộtănhàăqu nălýăph iăgi iăquy tăcácămốiăquanăh ăngangădọc,ăđaăchiềuănh ăbiểuăhi nătrongăhìnhăsau:

Nh ăvậy,ătrênăthựcăt ăđểăthựcăhi nătốtăcôngăvi căc aămình,ăgiámăđốcăđiềuăhànhădoanhănghi păph iălàmăvi cătốtăv iăítănh tălàă5ăđốiătácăquanătrọngăchínhălàă(1)ăcácăch ăs ă

hữu/nhàăđ uăt ămàăđ iădi nălàăch ătịchăhộiăđồngăqu nătrị;ă(2)ăCánăbộăqu nălýăvàănhânăviênă

d iăquyền;ă(3)ăĐ iădi năchínhăquyềnăđịaăph ơng/cácăs ăbanăngànhăvàăcơăquanăqu nălýăNhàăn c;ă (4)ă Kháchă hàngă cáă nhână vàă tổă ch c;ă (5)ă Giámă đốcă vàă lưnhă đ oă cácă côngă tyăkhác.ăNhữngăđốiătácăquanătrọngănàyăcóămongăđ iăkhácănhauăđốiăv iăgiámăđốcăđiềuăhànhă

xu tăphátăt ăvịăth ăvàănhữngăgiáătrịăcáănhânăc aăhọăđ căthểăhi năkhiălàmăvi căv iăcácăgiámăđốcăđiềuăhành.ăVíăd ,ăch ăđ uăt ăbaoăgi ăcũngămongămuốnăCEOăt oăraăthậtănhiềuăl iănhuậnăchoăcôngăty,ăquaăđóătĕngăgiáătrịăc aăcôngăty,ăđ măb oăsựăphátătriểnăc aăcôngătyătrongăth iăgianădàiăquaăđóăđemăl iăl iăíchăchoăcácăcổăđông.ăCácănhàăqu nălýăvàănhânăviênă

d iă quyềnă mong đ iă CEOă t oă cơă hộiă choă họă phátă triển,ă t oă cơă hộiă choă họă đ că tĕngă

l ơngăvàăcácăkho năphúcăl i.ăĐ iădi năcácăs ăbanăngànhăvàăcơăquanăqu nălýăhữuăquan,ăngoàiăvi cămongăđ iăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhăthựcăhi nătốtăcácăquiăđịnhăvềămặtăhànhăchínhăthìăcũngămongămuốnăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhă ngăhộăvàăthểăhi năsựăquanătâmăt iăvi căgi iăquy tăcácăv năđềăxưăhộiă ăđịaăph ơng.ăBênăc nhăđó,ăkháchăăhàngăcũngăluônămongăđ iăgiámăđốcăđiềuăhànhăv iăt ăcáchălàăng iăđiềuăhànhădoanhănghi păs ăđ aăraăcácăchínhăsáchăgiúpăhọăcóăm căđộătho ăd ngăcaoăhơn Nh ăvậy,ă ămộtăgócăđộănàoăđóăthìăđểăđápă ngămongăđ iăc aăđ iădi năchínhăquyềnăvàăcácăs ăbanăngành,ăcánăbộăqu nălýăvàănhânăviênăd iăquyền,ăvàăkháchăhàngăthìăgiámăđốcăđiềuăhànhăth ngăcóăxuăh ngătĕngăcácăkho năchiălàmătĕngăchiăphíăc aăcôngătyătrongăkhiămongăđ iăc aăcácănhàăđ uăt ălàăcốăgắngăqu nălýăchiăphíămộtăcáchăhi uăqu ă

Bênăc nhăcácămongăđ iăchungălàăđ cătônătrọngăvàăcóămốiăquanăh ătốtăthìăcácăđốiătácăđôiăkhiăcóănhữngămongăđ iăkhácăchiềuănhauăkhi năchoăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhărơi vào tìnhăth ăkhóăraăquy tăđịnh.ăVìăth ătrongănhiềuătr ngăh păgiámăđốcăđiềuăhànhăph iăxácăđịnhăđ căcácămongăđ iă uătiênăc năđ căgi iăquy tătr căvàăcácămongăđ iăkémă uătiênăhơnătrongăt ngătr ngăh pănh tăđịnh.ăVi căxácăđịnhămongăđ iănàoănênăđ că uătiênătuỳăthuộcăvàoăm cătiêuăc aăgiámăđốcăđiềuăhànhătrongăt ngătínhăhuống.ăăĐểăcóăthểălàmăvi cătốtăvàăxâyădựngăđ cămốiăquanăh ătốtăv iăcácăđốiătácătácătrongăcôngăvi c,ănhiềuănhàăqu nălýăchoărằngăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhănênăcóăquanăđiểmăcoiăt tăc ăcácăđốiătácălà khách hàng và đốiăx ăv iăcácăđốiătácănh ăkháchăhàng.ăVìăth ăđiềuăđ uătiênămàăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhă

ph iălàmălàăxácăđịnhăđúngămongăđ iăc aăcácăđốiătác,ăsauăđóăcânăđốiăv iănĕngălựcăđápă ngă

c aămìnhăvàădoanhănghi p.ăN uămongăđ iăc aăđốiătácăv tăquáăkh ănĕngăđápă ngăthìăc nă

ph iăđịnhăh ngăl iănhuăc uăc aăcácăđốiătácătr căkhiăđápă ng.ăCóănh ăvậy,ăgiámăđốcăđiềuăhànhă m iă cóă thểă làmă vi că tốt.ă Vìă vậy,ă vaiă tròă giámă đốcă điềuă hànhă trongă doanhă nghi păkhôngănhữngăcóăvaiătròăqu nălýălàălàmă“đúng”ă(t călàătuânăth ăđúngăquiătrình,ăquiăđịnh)ămàăcònăcóăvaiătròălưnhăđ o,ăđịnhăh ngăđốiătácăt călàălàmă “vi căđúng”,ăxácăđịnhăm cătiêuăđúng,ăraăquy tăđịnhăđúngătrongăt ngătìnhăhuống,ăphânăcôngăđúngăng iăđúngăvi c.ăĐâyăchínhălàă2ăvaiătròăquanătrọngăc aămộtăgiámăđốcăđiềuăhànhădoanhănghi p

Đểălàmă“đúng”,ăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhăph iăbi tăxâyădựngăk ăho ch,ăgiámăsátămọiă

ho tăđộngătheoăđúngăquiătrình,ăquiăđịnhăvàăk ăho chăđưăđặtăra.ăHayănóiăcáchăkhác,ăgiámăđốcăđiềuăhànhăc năduyătrìămọiăho tăđộngăc aădoanhănghi pătheoăđúngăchuẩnămựcăvà qui trìnhăđểăđ tăm cătiêuăc aătổăch c.ăCâuăhỏiăquanătrọngămàăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhăc nătr ă

l iătrongătr ngăh pănàyălàămọiăvi căđưăđúngăch a?ăCóăsaiăsótăgìăkhông?ăVàătìmăcáchăđiềuăchỉnhăcácăsaiăl chăn uăcó.ăBênăc nhăđó,ăgiámăđốcăđiềuăhànhăl iăph iă“làm đúngăvi c”ăcóănghĩaălàăbi tăraăcácăquy tăđịnhăđúng,ăxâyădựngăquiătrìnhăđúngăvàăngàyăcàngătốtăhơnăđểăđemă

l iăhi uăqu ăchoădoanhănghi p.ăT ăgócăđộă“làmăđúngăvi c,ăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhădoanhănghi păl iăluônăph iăcóăt mănhìnăxaăvàărộngăđểăcóăthểăđ aăraăcácăchínhăsáchătốtănh tăgiúpădoanhănghi păphátătriển.ăKhácăv iă“làmăvi căđúng”,ăđểăcóăthểălàmăđúngăvi c,ăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhăph iăluônăcóăxuăh ngăđổiăm iăvàătr ăl iăcâuăhỏiă“cóăcáchănàoătốtăhơnăkhông?”ăvàătìmăraăcáchătốtăhơnăđóăđểăđ aădoanhănghi păđiălên.ăVàănh ăth ,ăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhăkhôngăchỉălàăng iăđiềuăchỉnhăsaiăl chămàăcònăph iăđ aăraăcácăchínhăsáchăđúngănh tăđểădoanhănghi păcóăthểăphátătriểnătốtăhơnătrongăt ơngălai

V iăhaiăvaiătròănh ăvậy,ăgiámăđốcăđiềuăhànhădoanhănghi păthựcăsựălàămộtănghềăv t

v ,ăđ yăchôngăgai,ăđ yăth ătháchănh ngăcũngăr tăvinhăquangăkhiăthànhăcôngăvàăchèoăláiă

đ aăconăthuyềnădoanhănghi păgặtăháiăh tăthànhăcôngănàyăđ năthànhăcôngăkhác.ă

V iămộtănghềăcóăthểăki măđ căr tănhiềuătiền,ăchịuănhiềuăs căépăvàăr iăroănh ăvậyăthìăc năcóăcácăphẩmăch tăvàănĕngălựcăgì?ăQuanăni măvềăphẩmăch tăvàănĕngălựcăc aăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhăkhôngăkhácănhauănhiềuă ăcácăn căkhácănhau.ă V iăng iăchâuăÁ,ăgiámăđốcăđiềuăhànhăc năhộiăđ ăbaătínhăcáchăTín,ăNhân,ăĐ c.ăTrongăđóăChữătínăđ căhiểuălàăUyătínăc aăCEO.ăĐâyălàăy uătốăquanătrọngăhàngăđ u.ăKhôngăgiữăđúngăl iăh a,ăthậmăchíădùngănhiềuămánhăl i,ăth ăđo năgianălận,ăđánhăl aăđốiătácă(màăth ngăchoărằngăđóălàăsựătháoăvátăkhéoăléo)ălàăkẻăthùăc aătiêuăchuẩnătốiăquanătrọngănày.ăChữăĐ căđ căhiểuălàăĐ oă

đ cănghề nghi p.ăNgoàiăy uătốăl ơngăbổng,ăcácănhânăviênăchỉăcóăthểălàmăvi cătựăgiác,ătậnătâm,ăh tămìnhăkhiănhìnăvàoăg ơngăsángăvềăt ăcáchăCEO.ăMộtăCEOăkhôngăcóăđ oăđ cănghềănghi p,ăt ăl i,ăthamănhũng,ăchỉăbi tăvunăvénăchoăquyềnăl iăcáănhânăthìădùăbaoănhiêuăm nhă

l nhăchặtăch ,ăkheăkhắtăhayăsựăđốcăthúcări tăráoăcũngăkhôngăthểăthúcăđẩyăđ cănhânăviên.ăChữăNhânăđ căthểăhi nă ăkh ănĕngăhiểuăvàăthôngăc măv iănhânăviênăc aăCEO.ăMộtăCEOă

t ăcáchătốtănh ngăkhắtăkhe,ăđộcăđoán,ăkhôngăhiểuăđ cătâmăt ănguy năvọngăvàăthi uăsựă

khôngăthểăđ aădoanhănghi păngàyămộtăphátătriển,ăsángăt oăraănhữngăthànhăqu ătốtăđẹp.ăSựă

c măthôngă(cóănguyênătắc)ăt oăraăhòaăkhí,ăsựătinăcậyăvàăquýăm nănhauăgiữaănhânăviênăvà CEOăs ălàăgi iăphápă“vôăhình”ăthúcăđẩyănhânăviênătựăgiác,ăsángăt oătrongăcôngăvi c.ă

CóănhiềuăquanăđiểmăchoărằngăgiámăđốcăđiềuăhànhăCEOătrongăc năcóăT m,ăTâmăvàăTài.ăChữăT Măthểăhi nălàăkh ănĕngănhìnăxaătrôngărộng,ădựăđoánăđ căcácăxuăh ngăphátătriểnă kinhă doanhă vàă xácă địnhă rõă t mă nhìn,ă m că tiêuă chi năl că c aă doanhă nghi p.ă Bi tă

chèoăláiăđ aădoanhănghi păđiăđúngăh ng.ăChữăTÂMăthểăhi năkh ănĕngăthuăph cănhânătâm,ăgâyă nhăh ngăvàătậpăh pănhữngănhânăviênăd iăquyềnăđiătheoăđúngăm căđíchăđưăđặtăra.ăMuốnăcóăchữăTÂMăcácăCEOăph iăthựcăsựălàăt măg ơngăsángăchoănhânăviên,ăthuăph cănhânăviênăbằngăchínhăb năthânămìnhăthôngăquaăvi căhiểuăvàăc măthôngăv iăcácănhuăc uă

c aănhânăviênăđểăt ăđóătácăđộng,ăkhơiădậyăcácătiềmănĕngăc aănhânăviên,ăgiúpănhânăviênătho ămưnăcácănhuăc uăc aămìnhăquaăvi căcốngăhi năchoădoanhănghi p.ăChữăTÀIăthểăhi nă

kh ănĕngăđiềuăhànhădoanhănghi păv tăquaăcácăkhóăkhĕnăvàăc nhătranhătốtătrênăthịătr ng.ăTÀIăc aăcácăCEOăchínhălàănĕngălựcăc mănhậnăđ cănhuăc uăc aăcácăđốiătác,ăqu nălý,ănĕngălựcătổăch c điềuăhành,ănĕngălựcălưnhăđ o,ănĕngălựcăraăquy tăđịnhăvàăgi iăquy tăcácăv năđềă

c aădoanhănghi păvàăsựăamăhiểuăvềăngànhănghềăkinhădoanhăđểăcóăthểăraăquy tăđịnhăđúngănhằmăđemăl iăl iăíchăchoădoanhănghi p.ăChữăTÀIăc aăCEOăđ căthểăhi năch ăy uăquaăcácăchỉăsốăIQă(thôngăminh),ăEQă(nĕngălựcăc mănhận)ăvàăAQă(ụăchíăquy tătâmăvàăkiênăđịnhăvìă

m cătiêu)ăc aăconăng i

Trongămộtăhồiăkýăvi tăvềăcuộcăđ iămình,ătỷăphúănổiăti ngămộtăth iăHaroldăGeneen,ă

ng iăcóăth iăgianăg nă20ănĕmălàmăgiámăđốcăđiềuăhànhăhưngăđi nătho iăvà đi nătínăquốcăt ăITTăđưănóiăvềăcôngăvi căc aăng iăgiámăđốcămộtăcáchăd ăhìnhădungănh tălàăng iălàmăraă

l iănhuậnăbằngăkh ănĕngăvàăngh ăthuậtăqu nălýăc aămình.ăNgh ăthuậtăqu năýăđ căhiểuă

tr căk tălàăkh ănĕngăxácăđịnhăm cătiêuărõăràngăvàăđ tăm cătiêuăthôngăquaăng iăkhác.ăMuốnălàmăđ căđiềuăđóăcácăCEOăc năph iăcóăkh ănĕngăxácăđịnhăđ căđúngăm cătiêuăc aămìnhăvàăbi tătruyềnăt iăm cătiêuăđóăchoănhânăviênătrongăcôngăty.ăKhôngănhữngăth ,ăCEOă

c năcóănĕngălựcăc mănhậnăđ cănhuăc uăcũngănh ănĕngălựcălàmăvi căc aănhânăviênăđểăcóăthểăkhaiăthác,ăphátăhuyănĕngălựcăđóămộtăcáchăhi uăqu ănh tăthôngăquaăcácăchínhăsáchăphânăcôngăđúngăng iăđúngăvi c.ă

TheoăVi nănghiênăc uăADIZEăc aăThuỵăĐiển,ăcácăCEOăc năcóă4ătốăch tăPAEIăv iă(P)ălàăsựăchĕmăchỉăc năcùăvàăkiênăđịnhăv iăm cătiêu,ă(A)ălàăbi tăđặtăraăh ăthốngăcácăquiăđịnhăvàănộiăquiăđúngăđểăduyătrìăsựăổnăđịnhăc aădoanhănghi păvàăg ơngămẫuătuânăth ăcácăquiăđịnhăhànhăchínhătrongădoanhănghi p,ă(E)ăkh ănĕngănhìnăxaătrôngărộng,ăbi tănhậnăraăvàănắmăbắtăcácăcơăhộiăkinhădoanhăđểăđemăl iăl iănhuậnăchoădoanhănghi păvàă(I)ălàăsựăh pătác,ă

bi tăh pătácăv iăcácăđốiătácăvàăquiăt ălòngăng iănhânăviênăd iăquyềnăđoànăk t,ăphốiăh pă

ho tăđộngăvìăm cătiêuăchungăc aădoanhănghi p.ă

Vậy,ă cácă nhână tốă nào nhă h ngă đ nă vi că hìnhă thànhă tốă ch tă c aă cácă CEO?

Hi nănayăcóămộtăsốătr ngăpháiăkhácănhauăbànăvềăvi căhìnhăthànhătốăch tăc aăconă

ng iănóiăchungăvàăc aăcácănhàălưnhăđ oădoanhănghi păCEOănóiăriêng.ăTheoălýăthuy tăconă

ng iăvĩăđ i,ăcácăy uătốăhìnhăthànhănênătốăch tălưnhăđ oăc aăcácăCEOăch ăy uălàăgiaăđìnhăvàădòngătộc.ăN uăaiăđóăkhôngăsinhătr ngătrongămộtăgiaăđìnhăcóătruyềnăthốngălàmălưnhăđ oădoanhănghi păthìăkhóăcóăthểăcóăcácătốăch tălưnhăđ oăvàăvìăth ăkhóăcóăthểătr ăthànhăCEOăgiỏiătrongămộtădoanhănghi p.ă

Theoălýăthuy tăđặcătínhăcáănhânăchoărằngăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhădoanhănghi pădùă

đ căsinhătr ngătrongăgiaăđìnhăkhácănhau,ătrongăcácăquốcăgiaăkhácănhauănh ngăhọăđ uăcóănhữngăđặcătínhăcáănhânăchungănh tăđịnhănh ăt m,ătâm,ătài v.v ăvìăth ,ămuốnătr ăthànhăcácăgiámăđốcăđiềuăhànhăgiỏiăthìăcóăthểăhọcăhỏiăvàărènăluy năđểăcóănhữngătốăch tăvàăđặcătínhăcáănhânăđó.ăChínhăvìăvậy,ăcóănhữngăgiámăđốcăđiềuăhànhănổiăti ngăth ăgi iăkhôngăph iăđ căsinhătr ngătrongămộtăgiaăđìnhăcóătruyềnăthốngălàmăkinhădoanhăvàălưnhăđ oădoanhănghi p.ăNhữngăng iănàyăth ngăcóăđịnhăh ngăm cătiêuărõăràngăvàăhìnhăthànhămongămuốnătr ăthànhăcácăCEOăngayăt ăkhiăcònăhọcăphổăthôngătrongăcácătr ngătrungăhọc.ăQuaănhiềuănĕmăhọăđưăđ căhọcătậpăvàărènăluy năđểăhìnhăthànhănhữngătốăch tăc năcóăc aămộtăgiámăđốcăvàăhoànăthi năd năcácătốăch tănày.ăVìăth ăhọăđưăr tăthànhăcôngătrongăvịătríăc aămình.ăDoăđó,ă

y uătốăcáănhânăcóă nhăh ngăr tăm nhăm ăđ năvi căhìnhăthànhătốăch tăc aăcácăCEO

Lýăthuy tălưnhăđ oătheoăhoànăc nhăl iăchoărằngănhữngătínhăcáchăvàăgiáătrịăcáănhână

c aăconăng iăcóăthểăđ căhìnhăthành trongănhữngăhoànă c nhănh tăđịnhăthôngăquaăgiaăđình,ănhàătr ng,ăxưăhộiănơiămàăcácăCEOăđ căđàoăt o,ăgiaoăl uărènăluy n.ăChínhăvìăvậyămàăCEOă ăcácăn căphátătriểnănh ăMỹ,ăAnh,ăNhậtă ăđ căti păcậnăv iăcácătốăch tăvềăkinhădoanhătrongăcácăbàiăhọcăc aăch ơngătrìnhăđàoăt oăt tăc ăcácăc păhọcăt ăc pă1ăđ năcaoăđẳngăvàăđ iăhọc.ăVìăth ,ăhọănhìnănhậnăvềăcácăcơăhộiăkinhădoanhănhanhănh yăhơnăcácăCEOăc aă

Vi tăNam.ăMôiătr ngăkinhădoanhăc aăcácăn căcóănềnăkinhăt ăthịătr ngăt ăr tăs măđưă

t oăchoăcácăCEOăc aănhữngăn cănàyăcóăsựăc mănhậnătốtăhơnăvềănhuăc uăkháchăhàngăsoă

v iăcácăCEOăc aăVi tăNamăvàăcácăn căcóătruyềnăthốngăc aănềnăkinhăt ăk ăho chăhoáătậpătrungăbaoăc p.ăKhôngă nhữngăth ,ădoăđặcăđiểmăkinhăt ăxưăhộiăkhácă nhauănênă ng iălaoăđộngă ăcácăn căkhácănhauăthìăkhácănhau.ăChínhăvìăvậy,ăm căđộăthểăhi năc aăcácătốăch tă

c aăgiámăđốcăđiềuăhànhăcũngăkhácănhauătùyăthuộcăvàoăđặcăđiểmăvàătínhăch t,ătrìnhăđộăhọcă

v năvàăsựănh yăc măc aăcácălo iănhânăviênăd iăquyền.ăTheoăquanăđiểmănày,ăcácănhânătốăquanătrọngă nhăh ngăđ năsựăhìnhăthànhăvàăphátătriểnătốăch tăc aăcácăCEOăkhôngăchỉălàă

b năthânăng iăCEOă yăđ căsinhătr ngătrongăgiaăđìnhănào,ăhoặcăđ căđàoăt oătrongămôiă

tr ngă nào,ă màă cònă tuỳă thuộcă vàoă hoànă c nhă nơiă CEOă làmă vi că nh ă ngànhă nghềă kinhădoanhăvàăsựăphátătriểnăkhácănhauăc aănhânăviênămàăCEOăđóălưnhăđ oăvàăqu nălýătrongăquáătrìnhăđ tăm cătiêuăc aămình

Bênăc nhătốăch t,ăcácănhàălưnhăđ oădoanhănghi pămàăđặcăbi tălàăCEOăc năcóănhữngăkỹănĕngăqu nătrịănh tăđịnhăđểăcóăthểătácăđộng,ălôiăcuốnăng iăkhácăđ tăm cătiêuăc aădoanhă

nghi p.ăLàăngườiăchèoăláiăconăthuyềnădoanhănghiệp,ănhàălưnhăđ oădoanhănghi păc năbi tă

s ăđ aădoanhănghi păđiăđâu,ălàmăth ănàoăđểăđ năđ căđíchăđó,ădoăvậyăk ănĕngălƣnhăđ o

thểăhi nă ăvi căxácăđịnhăm cătiêuăvàăqu nălýăquáătrìnhăthựcăhi năm cătiêuănh ăđàoăt oăvà

phátă triểnă nhână viênă d iă quyềnă làă quană trọngă nh t.ă Vớiă vaiă tròă làă ngườiă đạiă diệnă củaă

doanhănghiệp cóăti ngănóiăv iăkháchăhàng,ătr căcộngăđồngăvàăph iălàmăvi căv iăcácăđốiă

tácăkhácănhau,ălắngăngheăvàăth uăhiểuănhữngămongăđ iăc aăđốiătácăcũngănh ăthuy t ph că

đốiătác,ănhàălưnhăđ oădoanhănghi păc năcóăk ănĕngăgiaoăti păvƠăk ănĕngăthuy tătrình tốt.ă

V iăvaiătròălàăngườiăraăquyếtăđịnhăđểăgiảiăquyếtăcácăvấnăđề trongăkinhădoanh,ăgi iăquy tă

cácămâuăthuẫnăvềăchínhătrịăcũngănh ămâuăthuẫnăl iăíchăgiữaăcácăđốiătácăthìănhàălưnhăđ oă

doanhănghi păc năcóăk ănĕngăgi iăquy tăv năđ tốt.ăV iăvaiătròălàăng iăth ngăxuyênă

kh iăs ngăsựăthayăđổiăđểăgiúpădoanhănghi păngàyăcàngăhoànăthi năhơnăthìănhàălưnhăđ oă

c năcóăk ănĕngăqu nălýăs ăthayăđ i Vớiăvaiătròălàăcầuănối đểăcóăthểătậpăh păđ cămọiă

nguồnălựcăc aătổăch cătrongăđóănguồnălựcăconăng iălàăquanătrọngănh tăthìănhàălưnhă

đ oă c nă cóă k ă nĕngă xơyă d ngă nh ngă nhómă lƠmă vi că hi uă qu ầ.Cóă r tă nhiềuă kỹă

nĕngămàănhàălưnhăđ oădoanhănghi păc năcó.ăTrongăgiáoătrìnhănày,ătácăgi ănh năm nhămộtăsốăkỹănĕngăquanătrọngănh ăkỹănĕngălưnhăđ o,ăkỹănĕngăgiaoăti p,ăkỹănĕngăthuy tătrình,ăkỹănĕngăxâyădựngănhómălàmăvi căhi uăqu ,ăkỹănĕngăqu nălýăsựăthayăđổi.ăMỗiăkỹănĕngăđ căvi tăthànhămộtăchuyênăđềăvàăchúătrọngăđ năcácăquanăđiểm,ăcáchăth căphátătriểnăvà hoànăthi năkỹănĕng.ăCh ơngă1ăs ănh năm nhăkỹănĕngălưnhăđ oăvàăcácăquană

ni măkhácănhauăvềălưnhăđ o

1.2 Định nghĩa và đặc trưng cơ bản của lãnh đạo:

Cóăr tănhiềuăquanăni măvàănhữngăcáchăđịnhănghĩaăkhácănhauăvềălưnhăđ o.ăMỗiăquană

ni măcóănhữngăcáchăti păcậnăkhácănhauăvềălưnhăđ oăvàăvaiătròăc aămộtăng iălưnhăđ o.ă

TheoăKenăBlanchardă(1961),ă“Lãnhăđạoălàăquáătrìnhătạoăảnhăhưởngăđốiăvớiănhữngăngườiă

cùngălàmăviệcăvàăthôngăquaăhọăđạtăđượcăcácăcácămụcătiêuăđãăđặtăraătrongămộtămôiătrườngă làmăviệcătốt”.ăCònătheoăSzilagyiăvàăWallaceă(1983)ăl iăchoărằngă“Lãnhăđạoălàămốiăliênăhệă giữaăhaiăngườiătrởălênătrongăđóămộtăngườiăcốăgắngăảnhăhưởngăđếnăngườiăkiaăđểăđạtăđượcă mộtă hayă mộtă sốă mụcă đíchă nàoă đó”.ă Theoă quană điểmă c aă cácă họcă gi ă ph ơngă Đôngă thìă

“Lãnhăđạoălàăthuăphụcănhân tâm”

Cóăthểăđ aăraănhiềuăhơnănữaănhữngăquanăni măkhácănhauăvềăLưnhăđ o.ăTuyănhiên,ădùălưnhăđ oăđ căđịnhănghĩaătheoăcáchănàoăđiănữaăthìăđềuăkhẳngăđịnhălưnhăđ oăcóănhữngăđặcătr ngăcơăb nănh ăsau:

h ăgiữaăng iăv iămộtăcôngăvi căc ăthểănàoăđó.ăHayănóiăcáchăkhác,ăn uămộtăng iălàmă

vi căđộcălậpăvàăkhôngăliênăquanăđ năb tăkỳămộtăng iănàoăkhácăthìăs ăkhôngăcóăho tăđộngăLưnhăđ o Nóiăđ nălưnhăđ oălàănóiăđ nămốiăquanăh ăc aăng iălưnh đ oăvàăng iăbịălưnhă

đ o

mộtăđặcătr ngăh tăs căquanătrọngăc aălưnhăđ o.ăC ăthểălàăkhiăcóăítănh tăhaiăng iătr ălênăcùngălàmăvi căvàăcóămốiăquanăh ăv iănhau,ăn uămộtăng iăcóătácăđộngăđ năng iăkhác,ăgâyă nhăh ngăđ năhànhăviălàmăvi căc aăng iăkhácănh ălôiăcuốn,ăđộngăviênăng iăkhácălàmăvi cănhằmăđ tăđ căm cătiêuăđưăđềăraăthìăcóăho tăđộngălưnhăđ o.ă

- Sựă tácă động,ă nhă h ngă vàă lôiă cuốnă ng iă khácă c aă Lưnhă đ oă mangă tínhă tựănguy n,ăkhôngăépăbuộc.ăĐiềuănàyăcóănghĩaălàăng iăbịălưnhăđ oăs ăbịălôiăcuốnăvàăsẵnăsàngălàmăvi căvìăchínhăl iăíchăc aăb năthânămình.ăNg iăbịă nhăh ngăs ătựăgiácălàmă

vi căch ăkhôngăph iăbịăbắtăbuộcăvìăhọăth yă hàiălòngăvìăđ căđápă ngănhuăc uăc aăcáănhân khi thựcăhi năcôngăvi cănh ănhu phátătriểnănghềănghi p,ănhuăc u thĕngăti năhoặcănhuăc uăđ cătônătrọngầ

1.3 Phân bi ệt Lãnh đạo và Quản lý:

KhiănóiăLưnhăđ oălàăquáătrìnhăgâyă nhăh ngăđ năng iăkhácănhằmăđ tăđ căm că

đíchăđưăđềăraăthìăLưnhăđ oăvàăQu nălýăcóăph iălàămộtăkhông?ăQuảnălýăcũngălàăquáătrìnhă

đạtăđượcămụcăđíchăđềăraăthôngăquaăngườiăkhác”.ăVậy, sựăkhácănhauăgiữaăQu nălýăvàăLưnhă

đ oă ăđâyălàăgì?ăCóăthểăkhẳngăđịnhărằngăng iălưnhăđ oădoanhănghi pă ăcácăc păkhácănhauăđềuăph iăthựcăhi nă2ăvaiătròăđóălàăvaiătròăLưnhăđ oăvàăvaiătròăQu nălý.ăHyaănóiăcáchăkhác,ăLưnhăđ oăvàăQu nălýălàă2ăvaiătròăquanătrọngăc aămộtănhàăqu nălý,ămộtăng iălưnhăđ oătrongătổăch cădùăng iăđóălàăCh ătịchăhộiăđồngăqu nătrị,ătổngăgiámăđốcăhayălàăcánăbộăqu nălýăc pătrung,ăhoặcătổătr ngătrongămộtădoanhănghi p.ăTuyănhiênăvaiătròănàyăcóăph măviăvàă

m căđộăkhácănhauăđốiăv iăcácănhàăqu nălýă ăc păđộăkhácănhauătrongădoanhănghi pătùyăthuộcăvàoălo iăhìnhăkinhădoanhăvàămôăhìnhătổăch căc aăt ngădoanhănghi p.ăCùngălàăđ tă

m cătiêuăthôngăquaăng iăkhác nh ngăcáchăth căđ tăđ căm căđíchăthôngăquaăng iăkhácăkhiăthựcăhi năvaiătròăLưnhăđ oăs ăkhácăv iăcáchăth căđ tăm cătiêuăthôngăquaăng iăkhácăkhiăthựcăhi năvaiătrò Qu nălý

Khiăthểăhi năvaiătròăQu nălý,ăcácănhàălưnhăđ oădoanhănghi pă ăcácăc p th ngăđ tă

đ căk tăqu ăthôngăquaăng iăkhácănh ăcácăho tăđộngăsau:

- Xácăđịnhăchiăti tăcácăvi căc năph iălàm.ăNóiămộtăcáchăchiăti tăhơnălàăv iăvaiătrò

qu nălý,ănhàălưnhăđ oădoanhănghi p s ăli tăkêărõăràngăcácăb căcông vi cămìnhăc năph iălàmălàăgì,ăbaoăgi ăph iăxong

- Giaoăvi căchoănhânăviênămộtăcáchăchiăti t.ăC ăthểălà giaoăvi c cho nhân viên và yêu

c uăhọălàmătheoăđúngăcách,ăđúngăquiătrìnhămàămìnhămuốn?ălàmăkhiănàoăvàăthựcăhi năcôngă

vi căđóă ăđâu?ăKhiănàoăc năhoànăthành?

- Theoădõi,ăgiámăsátăvi căthựcăhi năcôngăvi c.ăKhiăbắtăđ uăcôngăvi căthìăc nă th ngăxuyênăkiểmătra,ăgiámăsátăchặtăch ăcáchăth călàmăvi căc aănhânăviênăđểăcóăthểăphátăhi năraăcácăsaiăsótăvàăkịpăth iăđiềuăchỉnh.ăN uăcóăv năđềăgìăđóăn yăsinhăhoặcăcácăđiềuăki nălàmă

vi căthayăđổiăthìăph iăsắpăx păvàăbốătríăl iănguồnălực.ăKhiănhânăviênăc păd iăkhôngăhoànăthànhăcôngăvi căđ căgiao,ăc năápăd ngănhữngăhìnhăth căkỷăluậtăphùăh păvàăng căl i,ăkhiăcôngăvi căđ căhoànăthànhămộtăcáchătốtăđẹpăthìănhânăviênăs ăđ căkhenăth ng

V iăvaiătrò Lưnhăđ o,ăvi că“đ tăđ căm cătiêuăthôngăquaăng iăkhác”ănh ăthựcăhi nănhữngăho tăđộngăsau:

- Làmărõăcácăm cătiêuăphátătriểnăc aăc aădoanhănghi p vàătruyềnăđ tăm cătiêuăđóăchoă

c păd i.ăGiúpăchoăc păd iăhiểuărõăm cătiêuăchungăvàăchỉăchoăc păd iănhữngămốiăquană

h ămậtăthi tăgiữaăm cătiêu c aătổăch căvàăm cătiêuăc aămỗiăcáănhân,ăquaăđóăt oăđộngălựcălàmăvi căvàăm cătiêuăph năđ uăchoăc păd i

- Th a nhậnă cácă nhuă c uă c aă c pă d i.ă Ch ă độngă tìmă hiểuă vàă nh yă c mă v iă cácămongămuốnăc aăc păd i.ăTônătrọngăcácănhuăc uăc aăc păd iăvàăđịnhăh ngănhu c uăc aă

c păd iămộtăcáchăch ăđộngăkhiăc năthi t

- T oă điềuă ki nă giúpă c pă d iă tho ă mưnă mongă muốnă cáă nhână thôngă quaă vi că đ tă

đ căm cătiêuăđưăđềăraăc aătổăch c.ăĐểălàmăđ căđiềuănàyăc n ph iăt oăraăđ căcácănhuă

c uăkhácănhauăchoăc păd iăvàăth ngăkịpăth i choăcácănỗălựcăc aăc păd i.ăTh aănhậnănhữngăsựăđóngăgópăc aăc păd iătrongăvi căđ tăđ căm cătiêuăchung

c uăph năđ uăchoăc păd iăthôngăquaăcácăm cătiêuăphátătriểnăvàăđổiăm iăc aătổăch c,ăc aădoanhănghi p

hi năcôngăvi c,ăhỗătr ăvàăt ăv năchoănhânăviênăhoànăthànhăcôngăvi c,ăgiaoăquyềnăphùăh păđểănhânăviênălàmăvi c,ăkhôngălàmăthayănhânăviên.ăChoănhânăviênăcơăhộiăđểăphátătriểnănghềănghi p.ăXâyădựngăđộiăngũănhânăviênăd iăquyềnătinhănhu ăvàăchuyênănghi p

Nh ăvậy,ăLưnhăđ oăvàăQu nălýăcóănhữngăsựăkhácănhauăh tăs cărõăràng.ăNóiăđ năvai trò Qu nălý ng iătaăth ngănóiăđ năvi căduyătrìănhữngăsựăổnăđịnhăvàătrật tựătrongătổăch că

thôngăquaăgiámăsát.ăHayănóiăcáchăkhác,ăđểăđ tăđ căm cătiêuăđềăra,ăQu nălý dựaăvàoăvi că

s ăd ngămộtăh ăthốngăcácăquiăđịnh,ăcácăchínhăsách,ăcácăth ăt căđưăđ căbanăhành,ăcònă

Lƣnhăđ o l iăđ tăđ căm cătiêuădựaătrênăsựăđộngăviên,ălôiăkéoăvàăkhuy năkhíchăng iă

khácălàmăvi cămộtăcáchătựănguy n.ăVàănh ăvậy,ăQu nălý s ăduyătrìăsựăổnăđịnhătrongătổă

ch cătrongăkhiăLƣnhăđ o l iăluônăh ngăt iăsựăphátăătriểnăvàăt oăraănhữngăđổiăm iătrongă

tổăch c.ăCácănhàăqu nălýănh năm nhăđ năvi că“Làm đúng”.ăTrongăkhiăđó,ăLưnhăđ oălàă

“Làm những cái đúng”.ăCóănghĩaălàăLưnhăđ oăđ tăđ căk tăqu ăthôngăquaăng iăkhácă

nh ăvi căđịnhărõăm cătiêuăcònăQu nălýăthìăc ăthểăhoáăcácăm cătiêuăđóăthànhănhữngăb căđiă

c ăthể.ăăPhânăcôngăcôngăvi căc ăthểăchoănhânăviênăc păd iălàăvaiătròăQu nălýănh ngăphână

Lưnhăđ oăvàăQu nălýăkhácănhauănh ăvậyănh ngăđềuălàăhaiăvaiătròăc aănhàăqu nălý,ănhàălưnhăđ oătrongădoanhănghi p.ăCóăng iăđặtăcâuăhỏi trongădoanhănghi p,ăaiăs ălàăng iă

có vai trò lưnhăđ o nhiềuăhơnăvàăaiălàăng iăcóăvaiătròăqu nălýănhiềuăhơn?ăCâuăhỏiănàyăhoànătoànăkhôngăd ătr ăl iăn uăchúngătaăkhôngăđặtătrongămộtăngữăc nhăc ăthể,ămộtădoanhănghi păc ăthểănàoăđó.ăNh ng,ăcóăthểănóiărằng,ădùătrongăhoànăc nhănàoăthìăt tăc ăcácăc pă

qu nălýădoanhănghi păđềuăv aăcóăvaiătròăLưnhăđ oăvàăv aăcóăvaiătròăQu nălý.ăHayănóiăcáchăkhác, b tăkỳănhàăqu nălýă ăc păđộănàoăđềuăcó c ăhaiăvaiătròălàăvai trò Lưnhăđ oăvàăvai trò

qu nălý.ăKhiănhàăqu nălý đ aăraăcácăđịnhăh ngăvàăm cătiêuăphátătriểnăc aădoanhănghi păhoặcăđangăđộngăviênăCánăbộăcôngănhânăviênătrongădoanhănghi pălàmăvi căthìălúcăđóăhọ đangăthựcăhi năvaiătròăLưnhăđ o.ăCònăkhiănhàăqu nălýădoanhănghi p c ăthểăhoáăm cătiêuăthànhăcácăho tăđộngăc ăthể,ăphânăcôngăcôngăvi căchoăt ngăng iătrongăDNăvàăgiámăsátă

vi căthựcăhi năcôngăvi căc aămọiăng iăthìăhọ đangăthựcăhi năvaiătròăQu nălý.ăĐiềuăquanătrọngălàăcácănhàăqu nălýădoanhănghi p ph iăxácăđịnhărõămìnhăđangăđóngăvaiătròăgìătrongămỗiămộtăcôngăvi cănh tăđịnh.ăVaiătròăLưnhăđ oăvàăvaiătròăQu nălýăc aămộtăcánăbộăqu n lý

đ căthểăhi năr tărõăthôngăquaăcácălo iăcôngăvi căkhácănhauănh ătrongăb ngăsau:

VaiătròăLƣnhăđ o VaiătròăQu nălý,ăgiámăsát

- Đ aă raă cácă địnhă h ng,ă m că tiêuă phátătriển

- T oăđộngălựcălàmăvi căvàăm cătiêuăph nă

- Duyătrìăsựăổnăđịnhătrongătổăch c

- Đặtăraăvàătr ăl iăcâuăhỏi:ăĐiều này đã

đúng chưa?

-

Bảng 1.1: So sánh sự khác nhau giữa Quản lý và Lãnh đạo

Tình huốngănhỏ:ăCâuăchuy năc aăôngăKh i ÔngăKh iăhi năđangălàăgiámăđốcămộtăchiănhánhăc aăCôngătyăXu tănhậpăkhẩuănôngăs năthựcăphẩmăMăt iăHậuăGiang.ăÔngăKh iăr tămongămuốnăđ căđềăb tălàmăphóăgiámăđốcăph ătráchăkinhădoanhăc aăCôngătyăthayăchoăôngăHồngăsắpăvềăh uăđểăđ căchuyểnăvềăcôngătácăt iăthànhăphốăHCM.ăLàămộtăng iă ăđộă42ătuổi,ăôngăKh iăcóătínhăcáchăm nhăm ,ăr tănĕngănổ,ănhi tătình,ătháoăvátătrongăcôngăvi c.ăĐồngăth i,ăôngăcũngălàămộtăng iăquy tăđoán,ăvàăchĕmăchỉălàmăvi c.ă

Ph năl nămọiăcôngăvi cătrongăchiănhánhăđềuădoăôngătrựcăti păđiềuăhành,ăthựcăhi n.ăThuănhậpă

c aăcánăbộ,ăcôngănhânăviênătrongăchiănhánhăcaoăvàăổnăđịnh.ăMặcădùăôngăKh iălàăng iănóngătínhăvàăgiaătr ngănh ngămọiăng iătrongăCôngătyăđềuăquýătrọngăôngăvàăyênătâmăkhiălàmăvi că

t iăchiănhánhădoăông lưnhăđ o.ăCôngăvi căc aăchiănhánhăluônăluônăhoànăthànhătốtăđẹp.ăTuyănhiênăkhiăôngăKh iăđiăvắng,ănhữngăcánăbộ,ănhânăviênăkhác,ăkểăc ăphóăgiámăđốcăchiănhánhăđềuăkhôngăbi tăgi iăquy tăcácăcôngăvi căraăsao.ăMọiăcôngăvi căquanătrọngăđềuăph iăgácăl iăch ăôngă

Kh iăvềăgi iăquy t

NhiềuăcánăbộătrongăCôngătyănghĩărằngăôngăKh iăr tăx ngăđángăvàăphùăh păv iăc ơngăvịăphóăgiámăđốcăCôngăty.ăTuyănhiên,ăôngăBắc,ăgiámăđốcăCôngătyăl iăchoărằngăôngăKh iăkhôngăphùă

h păv iăc ơngăvịăđó.ăTheoăôngăBắc:

- ÔngăKh iăkhôngăbi tăcáchăs ăd ngăvàăphátătriểnănĕngălựcăc aănhânăviênătrongăchiănhánh,ăsuyăraăôngăKh iăcũngăkhóăcóăthểăs ăd ngăvàăphátătriểnănĕngălựcăc aăcánăbộ,ănhânăviênăPhòngăKinhădoanh

- V iăphongăcáchălàmăvi căômăđồm,ăđộcăđoán,ăgiaătr ng;ă ăc ơngăvịălưnhăđ oăc păcaoătrongă

Côngăty,ăcôngăvi căph căt păvàăkhóăkhĕnăhơnănhiều,ăôngăKh iăs ăd ădàngăbịăsuyăs păvềăthểălựcăvàăth tăb i

- Côngătyăch aătìmăđ căng iăthayăth ăôngăKh iă ăc ơngăvịăgiámăđốcăchiănhánhăHậuăGiang.ă

N uăôngăKh iătr ăthànhăphóăgiámăđốcăkinhădoanhăc aăCôngăty,ănhữngăđiềuăt ơngătựănh ă ăchiănhánhăHậuăGiangăcũngăcóăthểăx yăra,ăvàăCôngătyăkhôngăthểăch pănhậnăcácămayăr iătrongăkinhădoanhăkhiăvắngăông

VìăvậyăôngăBắcăđưăđềănghịăbổănhi măôngăDân,ătr ngăPhòngăK ăho chăc aăCôngăty,ălàmăphóăgiámăđốcăkinhădoanh

Câuăhỏiăthảoăluận:

1.ăHưyănhậnăxétăgìăvềăquanăđiểmălưnhăđ oăc aăôngăKh iăvàăôngăBắc?

2.ăÔngăKh iăc nălàmăgìăđểăcóăthểătr ăthànhănhàălưnhăđ oăgiỏi?

3.ăBàiăhọcăgìărútăraăt ătìnhăhuốngănày?

1.4 Nh ững cách tiếp cận khác nhau về lãnh đạo

Cóănhiềuăcáchăti păcậnăkhácănhau,ămỗiăcáchăti păcậnăđ aăraămộtăquanăđiểmăkhácănhau.ăCóăng i choărằngăLưnhăđ oălàătậpătrungămọiăsựăchúăýăchoăcôngăvi c,ăcóăýăki năl iăchoărằngăLưnhăđ oălàăph iăchúăýăđ nămọiăng iătrongănhóm.ăCóăquanăđiểmăl iăchoărằngăLưnhăđ oălàăph iăbi tăquy tăđoánăvà raăquy tăđịnh,ăcònăcóăquanăđiểmăl iăchoărằngălưnhăđ oălàăph iăhoàăđồngăv iătậpăthểăvàăbi tălắngăngheăvàăkhuy năkhíchămọiăng iăchoăýăki n.ă Tuyănhiên,ăt tăc ăcácăquanăđiểmăkhácănhauăđóăđềuăxu tăphátăt ă3ăcáchăti păcậnăcơăb năđóălàă(i)ăLýăthuy tăconăng iăvĩăđ i;ă(ii)ăLýăthuy tăvềăcácăđặcătínhăcáănhân;ăvàă(iii)ăLýăthuy tăvềălưnhăđ oătheoăhoànăc nh

1.4 1 Lý thuyết về người lãnh đạo vĩ đại

Đâyăcóăthểălàălýăthuy tăs mănh tătrongăcácălýăthuy tăvềăng iălưnhăđ o.ăLýăthuy tănàyăchoărằngăkh ănĕngălưnhăđ oăcóăđ călàădoăbẩmăsinhăch ăkhôngăph iădoărènăluy nămàăcó.ăNg iălưnhăđ oălàăng iăkhiăsinhăraăđưăđ cătr iăphúăchoăcácătốăch tăLưnhăđ o,ăđóălàăcácătốăch tăkhi năng iă yăluônăcóăsựălôiăcuốnăng iăkhác,ăcóăkh ănĕngăcốngăhi năvàăsựăsángăsuốtănổiăbậtălênăvàădùăth ănàoăđiănữa,ăng iăđóăs ăgánhăvácătráchănhi mălưnhăđ o.ăTheoă lýă thuy tă này,ă ng iă lưnhă đ oă làă cácă “Vĩă nhân”,ă cácă “Nhână vậtă xu tă chúng”ă v iănhữngăđặcătínhăbẩmăsinhănổiătrộiăhơnăhẳnăcácăcáănhânăkhácătrongăxưăhộiăđ ơngăth i.ăLýă

thuy tănàyătậpătrungămọiăsựăchúăýăvàoăcáănhânăc aăng iălưnhăđ o,ămàăkhôngăquanătâmă

đ năhoànăc nhăbênăngoài.ăĐâyăchínhălàăđiểmămàăbịănhiềuăng iăphêăphánănh t.ăVìătrênăthựcăt ămuốnălưnhăđ oăthànhăcôngăcònăph iăhiểuărõăhoànăc nhămôiătr ngăbênăngoài,ăhiểuărõăđốiăt ngălưnhăđ oăvàăđiềuăki năthựcăhi năquáătrìnhălưnhăđ oăc aămình.ă

1.4 2 Lý thuyết về các đặc tính cá nhân của Người Lãnh đạo

G năgiốngănh ălýăthuy tăvềă“Ng iălưnhăđ oăvĩăđ i”,ălýăthuy tănàyăchoărằngăh uăh tăcácănhàălưnhăđ oăcóănhữngănétăchungăhayănóiăcáchăkhácălàăcóăcácăđặcătínhăcáănhânăriêngăcóăc aăng iălưnhăđ oăkhácăv iăcácăcáănhânăkhácătrongăxưăhội.ăNhữngăđặcătínhăcáănhânănàyăcóăthểă nhăh ngăđ năsựăthànhăcôngăc aăng iălưnhăđ o.ăSựăkhácănhauăduyănh tăc aălýăthuy tănàyăv iălýăthuy tă“Conăng iăvĩăđ i”ălàăcácăhọcăgi c aătr ngăph iălýăthuy tănàyăkhôngăchoărằngăcácănhữngănétăđặcătr ngăc aănhàălưnhăđ oăchỉănh tăthi tălàădoăbẩmăsinhămàăcó,ămàăcóăthểăcònădoăhọcătậpăvàărènăluy nămàănên.ăCóănghĩaălà,ăđểătr ăthànhămộtănhàălưnhă

đ o,ăc năph iăcóănhữngăđặătínhăcáănhân nh tăđịnh.ăN uăaiămuốnătr ăthànhănhàălưnhăđ oăc nă

ph iărènăluy n,ăhọcătậpăđểăcóăcácătốăch tăđó.ăVàănh ăvậy,ăcóăthểăd yămộtănhómăng iăđểăhọătr ăthànhănhómăcácănhàălưnhăđ o.ă

Lýăthuy tănàyăđ căphátătriểnădựaătrênăvi cănghiênăc uăcácăvaiătròăkhácănhauăc aă

t ngăcáănhânătrongămộtănhómănh tăđịnh.ăCácăhọcăgi ăđưăchoărằng,ăb tăkỳămộtănhómănàoăcũngăcóănhữngăm cătiêuăphátătriểnăhi uăqu ăriêngăc aănhómăvàăng iălưnhăđ oănhómăs ăcóăvaiătròăđoànăk tămọiăng iătrongănhóm,ăt oăraăsựă“cộngăh ng”ăgiữaăcácăđiểmăm nhăkhácănhauă c a t ngă thànhă viênă trongă nhómă đểă đ aă nhómă đ nă thànhă công.ă Vàă nh ă vậy,ă mỗiăthànhăviênătrongănhómăđềuăc năcóănhi măv ăvàătráchănhi măc ăthể,ăcóăquyềnălàmăvi căvàă

đ aăraăýăki năđóngăgóp,ăcóăquyềnăđ căđàoăt oăvàănhậnăth ngăkhiănhómăthànhăcông.ăVàă

ng iălưnhăđ oănhómălúcănàyăph iălàăng iăđ aăraăđ căcácăchínhăsáchăđộngăviên,ăkiểmătra,ăđánhăgiáăvàăk ăho chălàmăvi cărõăràngăđểăgắnăl iăíchăc aănhómăv iăl iăíchăc aăcácăthành viên trong nhóm

1.4 3 Lý thuyết về lãnh đạo theo hoàn cảnh

Trongă khiă cácă lýă thuy tă trên tậpă trungă ch ă y uă vàoă khaiă thácănhữngă đặcă tr ngă cáănhânăc aăng iălưnhăđ o,ăvàăchoărằngăđóălàăy uătốăquy tăđịnhăđểămộtăng iăcóăthểătr ăthànhălưnhăđ o,ăthìălýăthuy tălưnhăđ oătheoăhoànăc nhăl iăcóămộtăcáchănhìnăt ơngăđốiăkhác.ăLýăthuy tănàyăchúătrọngănhiềuăhơnăđ năvi căxácăđịnhănhữngăhànhăviămàăng iălưnhăđ oăthểăhi nătrongăt ngăhoànăc nhăvàănghiênăc uănhữngă nhăh ngăc aăchúngăđốiăv iăm căđộăhàiă lòngă c aă nhână viên.ă Vàă mộtă điềuă h tă s că quană trọngă làă lýă thuy tă nàyă dựaă trênă gi ăthuy tă choă rằngă trongă cácă tình huốngă khácă nhauă đòiă hỏiă cácă nhàă lưnhă đ oă ph iă cóă cácăphongăcáchălưnhăđ oăkhácănhau.ăCũngăchínhăvìăth ,ăcácănhàălưnhăđ oăc năph iăchúăýăđ nănhữngăthayăđổiăc aămôiătr ngăxungăquanhăđểăcóănhữngăhànhăviălưnhăđ oăphùăh p.ăDoăvậyămàănhữngălýăthuy tănàyăph căt păhơnăvìăchúngăph iăquanătâmăđ nă2ăy uătố.ăTh ănh tălàăph iăxácăđịnhănhữngăy uătốănàoăc aăhoànăc nhămôiătr ngăcóă nhăh ngăđ năhànhăviă

c aăng iălưnhăđ o.ăVàăth ăhai,ălàăph iăchỉăraămốiăquanăh ăgiữaăng iălưnhăđ oăvàăc pă

d iă trongă hoànă c nhă vàă môiă tr ng nh tă địnhă c aă doanhă nghi p.ă Sauă đâyă làă mộtă sốă

tr ngăpháiăquanătrọngăc aălýăthuy tăLưnhăđ oătheoăhoànăc nh:ă

- LýăthuyếtădựăphòngăcủaăFiedler

Lýăthuy tădựăphòngăc aăFiedlerăxácăđịnhănhữngăhànhăviă(phongăcách)ăc aăng iălưnhă

đ o,ăsauăđóăxácăđịnhănhữngăy uătốăch ăy uăc aăhoànăc nhăgắnăliềnăv iăphongăcáchălưnhă

đ oăđóăđểăđ tăđ căhi uăqu ăBằngăvi căs ăd ngănhữngăcâuăhỏiăđiềuătraătheoăthangăbậcăđốiă

v iăcácăđồngănghi p,ăFiedlerăđịnhăraă2ăphongăcáchălưnhăđ oăcơăb n:ăchúătrọngăđ năcôngă

vi căvàăchúătrọngăđ năconăng i.ăĐiềuănàyăđ tăđ căbằngăcáchăđểăchoăcáănhânănghĩăđ nămộtăng iăđồngănghi pămàăhọăkhôngăthích.ăCácăcáănhânăsauăđóăt ăl iăng iăđóătheoăcácă

y uătố,ăvíăd :ăanhătaăcóăhoàănhưăhayăkhông,ălàmăvi căv iăanhătaăcĕngăthẳngăhayănhẹănhàngă

th ănào ăýăt ngă ăđây làăchoădùăanhătaălàăng iămàănhữngăng iăkhácăkhôngăthíchălàmă

vi căcùng,ănh ngăn uăanhătaăđ căđánhăgiáă ăthangăbậcăcao,ăthìăđiềuăđóăch ngătỏălàăanhătaă

r tăchúătrọngăđ năconăng iătrongăphongăcáchălưnhăđ o.ăSauăđóăFiedlerăxácăđịnhănhữngă

y uătốăcơăb năc aăhoànăc nhămàăôngăchoălàăcóătínhăquy tăđịnhăxemămộtăphongăcáchălưnhă

đ oănàoăđóăcóăphùăh păkhông.ă Đóălàăcácăy uătố:

+ăMốiăquanăh ăgiữaăng iălưnhăđ oăvàănhânăviênăcũngănh ăch tăl ngăc aămốiăquană

- Lýăthuyếtăchuăkỳălãnhăđạo

Mộtătrongănhữngăkhóăkhĕnăc aănhómălýăthuy tălưnhăđ oătheoăhoànăc nhălàăcóăr tănhiềuăcácăy uătốămàăng iănghiênăc uăcóăthểăchúăýăđ năvàăchoărằngăchúngăquanătrọngă

trongăvi căxácăđịnhăhi uăqu ăc aăphongăcáchălưnhăđ o.ăMộtăvíăd ăđiểnăhìnhălàătrongălýăthuy tăchuăkỳăcuộcăsống,ăcácănhàănghiênăc uăchoărằngămộtăy uătốăquanătrọngă nhăh ngă

đ năphongăcáchălưnhăđ oălàătrìnhăđộăphátătriểnăc aănhânăviên.ăTrìnhăđộăphátătriểnăc aănhânăviênădựaătrênăm căđộăkhuy năkhíchăhoànăthànhăcôngăvi căc aăhọ;ăph ăthuộcăvàoăvi căhọăcóăsắnăsàngăvàătìnhănguy nănhậnăcôngăăvi căvàătráchănhi măhayăkhông;ăvàăănhữngăkinhănghi măvàăki năth cămàăhọăcóătrongăcôngăvi c.ăBaăy uătốăc aăđộăchínăchắnăc aănhânăviênăcàngăcao,ăthìăphongăcáchălưnhăđ oăchúătrọngăđ năconăng iăl iăcàngăphùăh păhơn

Cóă thểă khẳngă địnhă rằngă khôngă cóă phongă cáchă lưnhă đ oă nàoă đúngă choă mọiă tìnhăhuống.ăĐểăcóăphongăcáchălưnhăđ oăphùăh păc năcĕnăc ăvàoă3ăy uătốănh ă(1)ăNĕngălựcălưnhă

đ oăvàăqu nălýăc aăb năthânăng iălưnhăđ o;ă(2) Môiătr ngălàmăvi căc aătổăch cănơiădi năraăho tăđộngălưnhăđ o;ă(3)ăTrìnhăđộăphátătriểnăc aănhânăviênăd iăquyềnă(cáătínhăcáănhân,ăhiểuă bi tă vàă kỹă nĕngă nghềă nghi pă c aă nhână viên.ă Cácă y uă tốă nàyă s ă quy tă địnhă nhữngăphongăcáchălưnhăđ oăkhácănhauătrongăt ngăhoànăc nhăc ăthể.ă

Năng lực lãnh đạo và quản lý c aăb năthânăng iălưnhăđ o đ căthểăhi nă ăKi nă

th c,ăKỹănĕngăvàăkh cáănhânăc aăng iăđó (phẩmăch tăvàăthểăch tăcáănhân).ăC ăthểălà:ă

- Vềăkiếnăthức:ăĐểăthựcăhi nătốtăvaiătròălưnhăđ oăc aămìnhătrongădoanhănghi p, các

nhàăqu nălýăc năamăhiểuăcácăki năth căvềălưnhăđ oăvàăqu nălý,ăamăhiểuătâmălýălưnhăđ oăđểă

nh yăc măv iămongăđ iăc aăcácăđốiătác,ăamăhiểuăcácăki năth căliênăquanăđ năkinhăt ,ăchínhătrịăxưăhộiăvàădựăbáoăxuăth ăphátătriểnă

- Vềăkỹănĕng: Kỹănĕngăquanătrọngănh tăgiúp cácănhàăqu nălýălàm tốtăvaiătròălưnhăđ oă

là (1) nhómăcácăkỹănĕngăcáănhânănh ăgi iăquy tăv năđề,ăqu nălýăb năthân,ăqu nălýăth iăgian và (2) nhóm kỹănĕngăgâyă nhăh ngătácăđộngăđ năng iăkhácăbaoăgồmăkỹănĕngălưnhă

đ oănhóm,ăkỹănĕngăgiaoăti p,ăkỹănĕngăthuy tătrình,ăkỹănĕngăqu nălýăsựăthayăđổi

nĕng khơiădậyăniềmătină ăng iăkhác.ăĐó làăng iăcóăchuẩnămựcăđ oăđ căhànhăviă ăm căcaoăvàăluônălàăt măg ơngăchoănhữngăng iăkhácănoiătheo.ăCácăphẩmăch tăth ngăđ căkểă

đ năc aăng iăLưnhăđ oălàăĐángătinăcậyăvàăkhôngăbaoăgi ăkhi nătậpăthểăth tăvọng;ăChínhătrực;ăCôngăbằngăkhôngăthiênăvị;ăBi tălắngăngheăvàăkhôngăl năl tămọiăng iătrongămọiăcuộcăth oăluận;ăNh tăquánăvàăkhôngăbẻăcongăcácăgiáătrịătheoăhoànăc nh;ăQuanătâmăđ nă

ng iăxungăquanhă mộtăcáchăchânăthành,ă yêuă quíăvàăhoàăđồngăv iă mọiăng i;ăLuônătină

t ngăvàoătậpăthể,ăsẵnăsàngătraoăquyềnăh năvàătráchănhi măchoătậpăthể;ăĐánhăgiáăcôngă

tr ngăđúngăng i;ăLuônăsátăcánhăv iătậpăthểătrongălúcăkhóăkhĕn;ăCungăc păthôngătinăkịpă

th i.ăTrongăt tăc ăcácăphẩmăch tăcáănhânăc aăng iăLưnhăđ oăthìătínhăkiênăđịnhăvàăsựăquanătâmăđ năng iăkhácălàăhaiăphẩmăch tăh tăs căquanătrọngăb iăvìăt tăc ănhữngăaiălàmălưnhă

đ oăcũngăc năv tăquaănhữngăkhóăkhĕnăvàătr ăng iătrongăcôngăvi căn uăkhôngăcóătínhăkiênăđịnhăvàăkhôngălàmăvi căv i tốt ng iăkhácăthìăkhôngăthểăthànhăcôngăđ c.ăNhữngăng iălưnhăđ o chuyênăquyềnăchỉăquanătâmăđ năl iăíchăc aăchínhăb năthânămìnhăvàăkhôngăquană

tâmăđ năng iăkhácăs ăkhóăcóăthểălôiăcuốnăđ căng iăkhácăvàătr ăthànhăng iălưnhăđ oăthựcăsự.ă M căđộăthànhăcôngăc aăng iălưnhăđ oăs ăđ căquy tăđịnhă r tănhiềuăb iăvi cănhữngăng iăxungăquanhăđánhăgiáăvềăkh ănĕngăvàăcáchăhànhăx ăc aăhọ

Trình độ phát triển của nhân viên đ căph năánhăbằngămốiăquanăh ăgiữaăhành

viătháiăđộălàmăvi căc aănhânăviênăvàănĕngălựcăc aănhânăviên.ăTrongăđó,ăhànhăviătháiăđộălàmăvi căc aănhânăviênăchínhălàăsựănhi tăhuy tălàmăvi căvàătựătinăkhiălàmăvi c.ăNĕngălựcă làmă vi că c aă nhână viênă quană trọngă nh tă làă hiểuă bi tă vềă côngă vi că đ că giaoă vàăă

m căđộăthànhăth oătrongăcôngăvi căđó Taăcóăcôngăth căđánhăgiáătrìnhăđộăphátătriểnăc aănhânăviênănh ăsau:ă

Vi căđánhăgiáătrìnhăđộăphátătriểnăc aănhânăviên vàălựaăchọnăphongăcáchălưnhăđ oăphùă

h păv iăt ngănhânăviên đ căthựcăhi nătheoăcácăb căsau:ă

hi nămộtăcôngăvi căc aăthểăbằngăcáchătr ăl iăcâuăhỏi:ăĐểăthựcăhi năcôngăvi căc ăthểăc nă

ki năth c,ăkỹănĕngăgì?ă ăm căđộănào?

- Bướcă2: Soăsánhăgiữaănĕngălựcălàmăvi căc aămộtănhânăviênăc ăthểăv iăyêuăc uăc nă

cóăkhiăthựcăhi năcôngăvi căđó.ăN uăthựcăt ăcaoăhơnăyêuăc uăcôngăvi căthìătaăđiătheoăh ngăcao (C)ăvàăn uăthựcăt ăth păhơnăm căđộăyêuăc uăthìăđiătheoăh ngă(T)ă(nh ăhìnhăv ă4.3ă

d iăđây)

- Bướcă3:ăXácăđịnhătrìnhăđộăphátătriểnănhânăviênăđểălựaăchọnăphongăcáchălưnhăđ oă

phùăh p.ăTrìnhăđộăphátătriểnănhânăviênăcóăthểăđiăt ăD1/2ăđ năD4ă(nh ăhìnhă4.3)

Hình 1.3: Ma trận đánh giá trình độ phát triển nhân viên

Sauăkhiăđánhăgiáătrìnhăđộăphátătriểnăc aănhânăviên,ătaăs ăcĕnăc ăvàoătrìnhăđộăphátătriểnăc aănhânăviênăđểălựaăchọnăphongăcáchălưnhăđ oăphùăh păđốiăv iăt ngănhânăviên.ăTùyăvàoătrìnhăđộăphátătriểnăc aănhânăviên,ăcóăthểălựaăchọnăcácăphongăcáchălưnhăđ oăkhácănhauătùyăthuộcătrìnhăđộăphátătrểnănhânăviênătheoăb ngă4.4ăd iăđây:

Dă=ăNĕngălựcălàmăvi c *ăHànhăviătháiăđộălàmăvi c

B ngă4.4.ăPhong cách lãnh đạo dựa trên trình độ phát triển nhân viên

Theoăcáchălựaăchọnănàyăthìăcóăthểăcóă8ăphongăcáchălưnhăđ oăkhácănhau tùyăthuộcăvàoă

m căđộăchỉăhuyătrựcăti păvàăm căđộăhỗătr ăgiánăti p nh sau:

+ăN uătrìnhăđộăphátătriểnănhânăviênă ăD1ăvàăD1/2ăthìădùngăphongăcáchăchỉăhuyătrongăđóăm căđộăchỉăhuyă ăD1ăcaoăhơnăđốiăv iăng iăcóătrìnhăđộă ăD1/2

+ăN uătrìnhăđộăphátătriểnănhânăviênă ăD2/1ăthìăv aăchỉăhuyăv aăkèmăcặp +ăN uătrìnhăđộăphátătriểnănhânăviênă ăD2ăthìăkèmăcặp

+ăN uătrìnhăđộăphátătriểnănhânăviênă ăD2/3ăthìăkèmăcặpătr căvàăhỗătr ăsau +ăN uătrìnhăđộăphátătriểnănhânăviênă ăD3/2ăthìăhỗătr ătr c,ăkèmăcặpăsau +ăN uătrìnhăđộăphátătriểnănhânăviênă ăD3ăthìăhỗătr

+ăN uătrìnhăđộăphátătriểnănhânăviên ăD3/4ăthìăhỗătr ătr c,ăphânăquyềnăsau +ăN uătrìnhăđộăphátătriểnă ăD4/3ăvàăD4ăthìăphânăquyền,ătrongăđóăm căđộăphânăquyềnă

c aăD4ăcaoăhơnăm căđộăphânăquyềnăc aăD3/4

Cácăphongăcáchălãnhăđạoătrênăđâyăbịăchiăphốiăbởiă4ăhoạtăđộngăchínhăcủaăngườiă lãnhăđạo,ăđóălà:

- Chỉăhuy (S1):ălàăho tăđộngăc mătayăchỉăvi c,ăraăt ngăm nhăl nhăvàăgiámăsátăchặtă

ch ăvi căthựcăhi năcácăcôngăvi căđó.ăHo tăđộngănàyăthểăhi năm căđộăchỉăhuyătrựcăti păcaoăvàăm căđộăhỗătr ăgiánăti păth p.ăHo tăđộngănàyăth ngăápăd ngăđốiăv iănhânăviênăcóăsựănhi tătìnhăcaoăvàănĕngălựcălàmăvi căth p

thíchăt ngăb căthựcăhi năcôngăvi căvàăgiúpănhânăviênăt ngăb cătr iănghi măkhiăbắtăđ uăcôngăvi căm i.ăHo tăđộngănàyăthểăhi năm căđộăchỉăhuyătrựcăti păcaoăvàăhỗătr ăgiánăti păcaoăvàăth ngăđ căápăd ngăđốiăv iăđộiăngũănhânăviênăcóătháiăđộăvàănhi tătìnhălàmăvi căcaoăvàăthi uăki năth c,ăkỹănĕngăđểălàmăvi c

- Hỗătrợăvàătưăvấn (S3):ălàăho tăđộngăcungăc păthêmăđiềuăki năđểăhỗătr ănhânăviênă

làmăvi cătốtănh ăcungăc păthêmăthôngătin,ăhỗătr ăgi iăthi uăcácămốiăquanăh ,ăt oăthêmăcơăhộiăđểătr iănghi mănhằmănângăcaoăsựăthànhăth oătrongăcôngăvi c,ăđ aăraănhữngăl iăt ăv năvềăgi iăphápăhoặcăc iăthi năđiềuăki năcơăs ăvậtăch tăđểăgiúpănhânăviênăcóămôiătr ngălàmă

vi cătốtăhơn.ăHo tănàyănàyăth ngăápăd ngăđốiăv iăđộiăngũănhânăviênănhi tătình,ăcóăki nă

th cănh ngăkỹănĕngălàmăvi căch aătốt,ăítăcóăđiềuăki nătr iănghi măvàăc nărènăluy năthêmăvềăm căđộăthànhăth oătrongăcôngăvi c

- Phână quyền (S4):ă làă tĕngă thêmă quyềnă h nă choă nhână viênă đểă nhână viênă cóă thêmă

tráchănhi măvàăquyềnăh năgi iăquy tăcôngăvi c.ăM căđộăphânăquyềnătùyăthuộcăt măquanătrọngă vàă tínhă c pă báchă c aă t ngă lo iă côngă vi că cũngă nh ă t ngă nhână viênă khácă nhau.ă

Ph ơngăphápăphânăquyềnăchỉănênăápăd ngăchoănhữngănhânăviênăcóătháiăđộălàmăvi cătốt,ăcóă

ki năth căvàăkỹănĕngălàmăvi că ăm căcao

Môi trường làm việc đ căthểăhi nă ăcácăgiáătrịăchungămàămọiăng iăcùngăchiaăsẻă

t iănơiălàmăvi c.ăĐóăchínhălàăcácăgiáătrịăvĕnăhóaădoanhănghi p.ăVĕnăhóaădoanhănghi păchínhălàănhữngăgiáătrịăChână– Thi nă– Mỹămàăcácăcáănhânătrongădoanhănghi păcùngăth aănhậnălàăđúngăvàălàmătheo.ăNhữngăgiáătrịănàyăđ căbiểuăhi nălàăcácăquiăđịnh,ăcácănộiăquiămàămọiăthànhăviênătrongădoanhănghi păcùngălàmătheoăvàănóăchiăphốiăcácăhànhăviă ngăx ăgiữaănhânăviênăv iănhau,ăgiữaăc pătrênăv iăc păd i,ăgiữaăkháchăhàngăvàăcácănhânăviênătrongădoanhănghi p.v.vầGiáătrịăvĕnăhóaădoanhănghi păs ăt oăraămôiătr ngălàmăvi căh pătác,ăchiaăsẻăhayăc nhătranhătrongăt ngădoanhănghi p.ăLưnhăđ oăcaoănh tăc aădoanhănghi pă

có vai tròă quană trọngă trongă vi căhìnhă thànhă vàă phátă triểnă giáă trịă vĕnă hóaă doanhă nghi pătrongă t ngă th iă kỳ.ă Khiă mộtă thànhă viênă trongă doanhă nghi pă cóă giáă trịă cáă nhână tráiă v iănhữngăgiáătrịăvĕnăhóaăc aădoanhănghi păthìăng iăđóăcóăthểălựaăchọnălàăthayăđổiămìnhăđểăphùăh păv iăgiáătrịăvĕnăhóaăc aădoanhănghi păhoặcăthayăđổiăvĕnăhóaădoanhănghi păn uăđ ă

kh ănĕngăhoặcăph iăch pănhậnăt ăbỏădoanhănghi păđểătìmămộtămôiătr ngălàmăvi căm i

TỊNHăHU NG:ăNG IăăQU NăLụăM I

Vĕnăphòngăđ iădi năc aăcôngătyăTăPhoneăc aăAnh ăHàăNộiăchỉăcóă10ăng i.ăNhi mă

v ăc aăvĕnăphòngălàăgiaoădịchăvàăphátătriểnăkháchăhàngădùngăđi nătho iădiăđộngăđ ngădàiăquốcăt ăchoăcôngătyăđi nătho iădiăđộngăTăPhoneă ăphíaăBắcăVi tănam.ăKhiăm iăthànhălập,ăvĕnăphòngăchỉăcóă4ăng i.ăTr ngăvĕnăphòngăđ iădi nălàăôngăGoldenăSmith,ăng iăAnh.ăÔngăđ căcôngătyăgiaoătráchănhi măkhaiăpháăthịătr ngă ăphíaăBắcăVi tănam.ăÔngăđ năHàănộiăvàăthuêămộtăcôngătyăt ăv nătìmăng iăđểătuyểnăchọn.ăÔngăchọnăđ că3ăng i:ăhaiănhânăviênătrẻătuổiăcùngătốtănghi păkhoaăCôngăngh ăvi năthôngătr ngăđ iăhọcăBáchăkhoa.ăNg iă

đ uătiênălàăanhăTu nă26ătuổi,ăsauăkhiătốtănghi păBáchăKhoaăanhăđưăhọcăti păcaoăhọcăvàă

hi năđưăbằngăth căsỹăQu nătrịăKinhădoanh.ăNg iăkiaătrẻăhơnă1ătuổi,ăanhăHùng,ăđưăcóăkinhănghi mălàmăvi căchoămộtăcôngătyănhàăn căđựơcă4ănĕm.ăNg iăth ăbaălàăHuyền,ămộtăcôăgáiătốtănghi păĐ iăhọcăNgo iăngữăraătr ngăcáchăđâyăhơnă3ănĕm.ăCôăcũngăđưăcóă3ănĕmăkinhă nghi mă côngă tácă trongă mộtă côngă tyă n că ngoàiă ă thànhă phốă Hồă Chíă Minhă m iăchuyểnăraăBắcălàmăvi c.ăT tăc ăhọăcònăr tătrẻăvàăđ yănhi tăhuy t.ă

ÔngăSmithăphânăcôngăanhăTu năph ătráchăm ngăkháchăhàngăhòaăm ngătr ăsau.ăCònăanhăHùngăph ătráchăcácăkháchăhàngălẻătr ătr c,ă ăCònăcôăHuyềnăph ătráchăcácăcôngăvi căhànhă chính,ă k ă toánă vàă trựcă tổngă đàiă đi nă tho i.ă Côngă vi căti n triểnă kháă tốtă khi nă cácă

m ngăcôngăvi căđềuătr ănênăquáăl n.ăTrongălúcăđó,ăv iăsựăphátătriểnănhanhăc aănềnăkinhăt ă

Vi tănam,ănhuăc uăvềăđi nătho iăquốcăt ătrongăthànhăphốăngàyăcàngăl n.ăMộtălo tăcácăcôngătyăđi nătho iădiăđộngăraăđ i.ăCácăcôngătyănàyălàmăĕn đềuăcóălưi.ăHơnănữaăsốăl ngăcácăkháchăhàngănhỏ,ămuaăthẻăngàyăcàngănhiềuăkhi năanhăHùngăkhôngăthểăqu nălýăxuể.ăTh ălàăôngăSmithăquy tăđịnhătuyểnăthêmă2ănhânăviênănữa

Haiăng iăm iăđ cătuyểnăcũngălàăhaiănamăgi i.ăMộtăng iătốtănghi păkhoaăcôngăngh ăvi năthôngăcũngă ătr ngăđ iăhọcăBáchăkhoa,ătênălàăNamă– 25ătuổi.ăNg iăkiaătênă

Ph c,ăcóăbằngăth căsĩăkỹăthuậtă ăn căngoàiăvề,ănóiăti ngăAnhăl uăloát,ătínhătìnhăchínăchắnăvàăđưăcóă10ănĕmăkinhănghi mălàmăvi căc ă ăVi tănamăvàă ăn căngoài.ăSauăđó,ădo tìnhăhìnhălàmăĕnăđangăthuậnăl i,ăôngăl iăquy tăđịnhătuyểnăthêmă2ăng iătrẻătuổiănữaăvàoălàmăvi căđểăkhaiăthácănhữngăthịătr ngămàătr căđâyăôngăch aăkịpălàm.ă

Nĕmă nay,ă Côngă tyă mẹă ă n că ngoàiă thiă hànhă chínhă sáchă cắtă gi mă chiă phí.ă ÔngăSmithăph i rútăvềăn c,ăvàămộtăng iăVi tănamăs ălênăthayăông.ăTrongăcácănhânăviênăhi năcó,ăôngăSmithănhậnăth yărằngăTu nălàăng iăcóătrìnhăđộăkỹăthuậtănh t,ăvàăđóăcũngălàămộtăuăđiểmăkhiăthuy tăph căcácăkháchăhàngăl năkhiădùngădịchăv ăc aăhọ.ăĐâyăcóăl ăcũngălàămộtă trongă nhữngă nguyênă nhână khi nă sốă l ngă kháchă hàngă anhă kýă caoă nh tă trongă vĕnăphòng.ăAnhăđồngăth iăcũngălàăng iălàmăchoăôngăs mănh t.ăTuyănhiên,ăđiểmăy uăc aăanhătaălàăanhătaăcònătrẻ,ăch aăchínăchắn.ăHơnănữa,ăôngănhậnăth yălàăcácăđồngănghi păkhôngăthích anh taălắm,ăb iăhọăchoărằngăanhătaăluônătìmăcáchăch ngătỏămìnhăvàăchơiătrội.ăHọăthậmăchíăcònăchoărằngăanhătìmăđ ămọiăcáchăchoăôngăbi tăvềăkh ănĕngăc aămình,ăthậmăchíăcònă rèmă phaă mọiă ng iă tr că mặtă ôngă đểă tựă nângă mìnhă lên.ă Ôngă cũngă nhậnă th yă anhă

khôngăchiaăxẻ thôngătinăv iăđồngănghi p.ăCònăcóătinănóiărằngăn uăanhătaăkhôngăđ căchỉăđịnhălàmăătr ngăđ iădi năthìăanhăs ăbỏăcôngătyăđiătìmăvi căkhác

Tr căkhiăvềăn c,ăôngăSmithăđưăraă2ăquy tăđịnhăcuốiăcùngălàătuyểnăthêmămộtănhână viênă vềă phátă triểnă m ngă l iă dịchă v ă kháchă hàngă vàă quy tă địnhă đềă b tă Tu nă làmă

tr ngăđ iădi năc aăcôngătyăt iăHàăNội.ăNg iăm iăđ cătuyểnăcũngălàămộtăthanhăniênătrẻătênălàăHà,ătốtănghi păđ iăhọcăNgo iăth ơng.ăAnhăcóăkinhănghi mălàmăvi cămarketingăđ că2ănĕmăchoămộtăcôngătyăn c ngoài khác

Sauă khiă ôngă Smithă vềă n c,ă Tu nă bắtă đ uă côngă vi că tr ngă đ iă di nă c aă mình.ăCôngăvi căc aămọiăng iăvẫnăti năhànhăbìnhăth ng.ăVi căc aătr ngănhómătheoăTu năchẳngă cóă gìă làă v tă v ă c ă Tu nă yêuă c uă mọiă ng iă làmă côngă vi că c aă mìnhă nh ă cũă vàăkhôngăphânăcôngăl iăcôngăvi c.ăN uăc năth ơngăthuy tăcácăh păđồngăquanătrọngăthìăđ iă

s pă ă Sàiă gònă raă hoặcă ă n că ngoàiă sang.ă Cònă trongă nhữngă tr ngă h pă khác,ă th ngă

Ph căđ iădi n,ăvìăanhătaătrôngăchínăchắnăvàăcóăphongăđộăhơnăc ă Trongăvĕnăphòng,ăTu năph ătráchăchung,ăvàăđồngăth iăanhătaăcũngălàmăvi căg năgũiă

v iăanhăHà,ăng iănhânăviênăm iănh t.ăV năđềălàăkhôngăhiểuăsao,ăđưăsauă3ăthángălàmăvi cămàăanhăHàăvẫnăkhôngăthểăbắtăkịpăv iăcôngăvi c.ăAnhăđưăr tăchịuăkhóăti păcậnăvàătìmăhiểuănhu c uăkháchăhàng,ăvàăkhiăc năanhătaăđềuăth oăluậnăv iăTu n,ăth ănh ngăcôngăvi căc aăanhăchẳngăch yăchútănào.ăTìmăhiểuăkỹ,ăTu nănhậnăraărằngădịchăv ăkháchăhàngăt iăth iăđiểmănàyălàăh tăs căc năthi tănh ngăthậtăkhóăphátătriểnădoăchiăphíăl năvàăch aăcóăchínhăsáchărõăràngăc aăcôngătyămẹ

Mộtăvàiăl năkhiăs pă ămiềnăNamăraălàmăvi căv iăvĕnăphòngăt iăHàănội,ăTu năcóăthayămặtăanhăemăbáoăcáoătìnhăhình.ăRiêngătr ngăh păc aăHà,ăTu nănh năm nhărằngămặcădùăHàăđưăcóănhiềuăcốăgắngănh ngăkhôngăđemăl iăk tăqu ăNh ngăTu năcũngăch aăhềăcóămộtăđềănghịăgìăđểăgi iăquy tătìnhătr ngănày.ăAnhăHàătỏăraăchánăn năvìăc măth yăkh ănĕngăc aăanhăkhôngăđ căphátăhuyăt iăcôngătyăvàăd ngănh ămọiăng iăchoărằngăAnhăchẳngălàmăđựơcăvi căgìăc ăAnhătaăđangătìmăvi călàmăt iămộtăcôngăty khác.ăHàăphànănànăv iănhữngă

ng iăxungăquanhălàăTu năđưătỏăraăquáătựăhàoăsoăv iăHàămỗiăkhiăcóăs pă ămiềnăNamăhoặcă

ăn căngoàiăt i.ăAnhătaăvẫnăchơiătrộiănh ătr c,ăkhôngăchiaăxẻăthôngătinăv iămọiăng iăvàăkhôngămuốnăgiúpăHàătrongăcôngăvi c.ăSauănhiềuăcốăgắngăvàăthànhăcông,ăhi nănayăanhă

Ph căcũngăchánăn năvìăAnhăkhôngăđ căchỉăđịnhălàmănhómătr ngămàăph iălàmănhânăviênăc aăTu n.ăAnhăbi tămìnhăhơnăTu nă ăđiểmăgì,ăvàăkémă ăđiểmăgì.ăTh ănh ngăanhăvẫnăchoărằngălàmăcánăbộăqu nălýănh ăTu năthìăaiăcũngălàmăđ căvàăPh căđưăthựcăsựăkhóăchịuăkhiăph iălàmănhânăviênăd iăquyềnăc aămộtăcánăbộăqu nălýănh ăTu n.ăPh căđangătìmă

ki măcơăhộiăđểăchuyểnăsangămộtăcôngătyăkhácầ

Câu hỏi thảo luận:

1 ĐánhăgiáăưuănhượcăđiểmăcủaăTuấnăvớiătưăcáchălàăngườiălãnhăđạo

2 NếuălàăTuấn,ăAnh/chịălàmăgìăđểătrởăthànhăngườiălãnhăđạoăhiệuăquả Bàiăhọcăgìăcóăthểărútăraătừătìnhăhuốngănày

6 Phongăcáchălưnhăđ oăchỉăhuyăkhácăv iăphongăcáchălưnhăđ oăhỗătr ă ăđiểmănào?

d ngăphongăcáchălưnhăđ oăphânăquyềnăc năl uăýănhữngăy uătốănào?ăVìăsao?

8 CEOăcóăvaiătròăgìătrongădoanhănghi p?ăCácăđốiătácăquanătrọngăc aăCEOălàăgì?

9 Đểălàmătốtăvaiătròăđó,ăcácăCEOăc năcóănhữngătốăch tănào?

CH NGă2

K ăNĔNGăGI IăQUY TăV NăĐ

M C TIÊU:

- Làmărõăquiătrìnhăgi iăquy tăv năđề

- V năđềăc aătôi/đơnăvịătôiăhi nănayălàăthi uăcánăbộăvàănhânăviênăcóănĕngălực;

- V năđềăc aătôi/đơn vịătôiălàăthi u sựăphốiăh păgiữaăcácăbộăphậnăđểălàmăvi căhi uă

qu

- V năđềăc aătôi/đơnăvịătôiălàăquiătrìnhălàmăvi căkhông rõ ràng

- V năđềăc aătôi/đơnăvịătôiălàăsựăphátătriểnăquá nhanh c aăh ăthốngă

- V năđềăc aătôi/đơnăvịătôiălàăcácăchỉătiêuăvềădoanhăthuădoăc p trên giao quá cao so

v iănĕngălựcăhi năt iăc aăđơnăvị

n yăsinhăkhiăthựcăt ăth păhơnămongăđ iăđ căthểăhi năbằngăcácăt ă“thi u/ch a ”ăvàănhữngăkho ngăcáchăn yăsinhăkhiăthựcăt ăcaoăhơnăc ămongăđ iăđ căthểăhi năbằngăcácăt ă“quá,ă ”.ăCóămộtăsốăquanăđiểmăkhácăl iăđ aăraăđịnhănghĩaăvàăcoiăv năđềălàămộtăcáiăgìăđóăkhóă

gi iăquy t,ăkhóăs ălýăhoặcăch aăđ căs ălýănh ămongăđ i.ă

Trongăthựcăt ăqu nălýăcóăr tănhiềuălo iăv năđềăkhácănhau,ăcóăthểăchiaăthànhă3ălo iă

v năđềănh :

- Cácăvấnăđềăcóătínhăsaiălệchăhiệnătại:ăđóălàănhữngăgìăs yăraăkhôngăgiốngănh ăk ă

ho chăvàădựăđịnhăkhi năcácănhàăqu nălýăc năcóăgi iăphápăgi iăquy tăvíăd ănh ămáyămócăhỏng,ăthi uănguyênăli u,ăthi uănhânălựcăcóăđ ătrìnhăđộăvàăkỹănĕngălàmăvi c,ătỉăl ănhânăviênăbỏăvi căvàăr iăbỏăcôngătyăl n

- Cácăvấnăđềăcầnăhoànăthiện:ălàănhữngăgìăliênăquanăđ năvi căc năph iăhoànăthi năhơnă

trongăt ơngălaiăđểălàmăchoăcôngăvi cătốtăhơn,ăhi uăqu ăhơnăvíăd ăkhiăđ uăt ămuaăthi tăbịă

m iăs ădẫnăđ nănhuăc uăc năđàoăt oăvàănângăcaoătrìnhăđộăc aăcôngănhânăs ăd ngăcôngăngh ăm i;ănhuăc uăc aăkháchăhàngăngàyăcàngăkhóătínhăvàăđaăđangăđòiăhỏiăcácădịchăv ă

cungăc păc năchuyênănghi păhơn,ăhoànăthi năhơn Cácăvấnăđềămangătínhăchấtătiềmătàng:

đóălàănhữngăgìăs ăcóăthểăs yăraătrongăt ơngălaiăvàăc năcácănhàăqu nălýăđ aăraămộtăsốăgi i phápăphòngăng aăvíăd ănh ăsựăthi uăh pătácăgiữaăcácăthànhăviênătrongămộtăphòng/ban;ănhuăc uăc aăthịătr ngăraătĕngăhoặcăsựătĕngătr ngăquáănhanhăc aădoanhănghi păd ăd nă

đ nănguyăcơăv tăquáăkh ănĕngăqu nălý

Trongă3ălo iăv năđềătrên,ăcóăv năđềănàoădi n ra mà khôngăthểătiênăđoánăkhông?ăTrênăthựcăt khôngăph iălúcănàoăcácănhàăqu nălýăcũngăcóăthểădựăđoánăđ cămộtăcáchăchínhăxácă

li uăcóăthểăs yăraănhữngăv năđềăgìătrongăt ơngălaiădoămôiătr ngăthayăđổiăngàyăcàngănhanhăvàăkhóăl ng.ăNhữngăv năđềăkhóădựăđoánăđóăcóăthểăđ căx pălo iăvàoăcácăv năđềătiềmătàngăcóătínhăch tăr iăro.ăNhữngăv năđềănàyăth ngăs yăraăkhiăchúngătaăgi iăquy tăcácăv năđềăhi năt iăvàăkhôngăl ngăh tăđ cătácăđộngăc aănóătrongăt ơngălaiăhoặcăquáăch ăquanăvàă

nh năm nhăđ năhi uăqu ăc aăgi iăphápămàăquênăm tăcácăk ăho chăngĕnăchặnăsaoăchoăv năđềăcũăkhôngălặpăl i

Gi iăquy tăv năđềăvàăRaăquy tăđịnhăth ngăhayăđ cănhắcăđ nănh ănhữngăho tăđộngăsongăhànhăv iănhau.ă ăđâyăc nălàmărõăgi iăquy tăv năđềăvàăraăquy tăđịnhăvàămộtăhayălàăhaiăkháiăni m?ăCóănhữngăquanăđiểmăsaiăl măchoărằngăgi iăquy tăv năđềăvàăraăquy tăđịnhălàămộtăkháiăni măvìămuốnăgi iăquy tăv năđềăc năph iăraăcácăquy tăđịnh.ăTrênăthựcăt ,ăgi iăquy tăv năđềăđ căhiểuălàămộtăquáătrìnhălàmărútăngắnăcácăkho ngăcáchăhoặcăcácăsựăkhácă

bi tănhằmălàmăchoăthựcăt ăcàngăg năhơnăv iănhữngăđiềuămongă căc aăchúngăta.ăăQuáătrìnhăđóăbaoăgồmăr tănhiềuăb căkhácănhauăvàă ămỗiăb cătaăđềuăph iăraăcácăquy tăđịnh.ă

Nh ăvậy,ătheoăquanăđiểmănày,ăquy tăđịnhăcóăthểăđ căcoiălàăcóătínhăth iăđiểmăvàănóăhoànătoànăkhácăv i quáătrìnhăgi iăquy tăv năđề.ă

2.2 Các cách ti ếp cận trong giải quyết vấn đề và những nhân tố tác động

Cóănhiềuăcáchătiêpăcậnăđểăgi iăquy tăv năđềăkhácănhauătuỳăthuộcăvàoăphongăcáchăc aănhàăqu nălýăvàămôiătr ngălàmăvi c.ăTuyănhiên,ăhaiăcáchăti păcậnăphổăbi năvàătổngăquátă

nh tătrongăgi iăquy tăv năđề,ăđóălà:ă (1) Ti pă cậnăgi iăquy tăv năđềă mộtăcáchăh ăthống,ălogic; và (2) Ti păcậnăgi iăquy tăv năđềămộtăcáchăsángăt oăvàălinhăho t

Khiăti păcậnăvàăgi iăquy tăv năđềămộtăcáchăh ăthốngăvàălogic,ăng iătaăcoiăgi iăquy tă

v năđềănh ălàămộtăquáătrìnhăgồmănhiềuăb căh tăs căchặtăch ăCáchăti păcậnănàyăđ aăraămộtăkhungălogicăchoăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềănh ngăđôiăkhiănóăgi mătínhăsángăt oăvàăđổiăm i.ăCáchăti păcậnăth ăhaiămangătínhăc mătínhăhơnăvàăcóătínhăsángăt oăcaoăhơn.ăMỗiăcáchăti păcậnăđềuăchịuă nhăh ngăc aănhữngăphongăcáchăqu nălýăkhácănhauăphùăh păv iăcácăcáătínhăkhácănhauăc aăcácănhàăqu nălý.ăN uăcácănhàăqu nălýăcóăthểăvậnăd ngătổngăh pă

c ăhaiăcáchăti păcậnăthìăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềăs ăr tăcóăhi uăqu

Quáătrìnhăgi iăquy tăv năđềăbaoăgi ăcũngăcóătínhăhaiămặt.ăCácăb căchặtăch ăc aăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềăcóăthểăcoiănh ămặtăkỹăthuậtăc aăgi iăquy tăv năđề.ăTuyănhiên,ăbênă

c nhăquiătrìnhăgi iăquy tăv năđềăcácănhàăqu nălýăc năquanătâmăđ năcácăy uătốăconăng iăhayăcònăgọiălàămặtăquanăh ăc aăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđề.ăĐóălàăcácăy uătốăliênăquanăđ năconăng iătrongăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềănh ătâmălýătìnhăc măvàăcáătínhăc aăb năthână

ng iăgi iăquy tăv năđềăvàăcácăcáănhânăcóăliênăquanăđ năquáătrìnhăgi iăquy tăv năđề,ăki nă

th căkỹănĕngăvàăkinhănghi măc aăhọ.ăBênăc nhăđó,ăl iăíchăc aămỗiăng iătrongăquáătrìnhă

gi iăquy tăv năđềălàăkhácănhauădoănhuăc uăc aăcácăcáănhânăr tăkhácănhau.ăVìăth ,ăquáătrìnhă

gi iăquy tăv năđềă cóăthểăđemăl iăl iăíchăchoăng iănàyă nh ngăcóăthểăgâyăthi tăh iăchoă

ng iăkhác,ăhoặcătácăđộngăc aăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềăcóăthểăđ căng iănàyăchoălàătíchăcựcăvàăcóăíchăthìăng iăkhácăcóăthểăcoiălàăthi tăh iăhoặcăkhôngăcóăích

Nh ăvậy,ănhânătốăđ uătiênă nhă ngăđ năquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềăs ăliênăquană

đ năb năthânăng iăraăgi iăquy tăv năđềăv iăcácăthóiăquen,ăphongăcáchăqu nălýăvàăraăquy tăđịnh,ăphongăcáchăthuăthậpăthôngătin ăcũngănh ătrìnhăđộăvĕnăhoáăvàăkinhănghi măc aăcáănhânăng iăqu nălýăđó.ăBênăc nhăđó,ămôiătr ngăvàăm căđộăph căt păc aămôiătr ngăcũngăcóătácăđộngăr tăquanătrọngăđ năquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềăvàăcáchăti păcậnăgi iăquy tăv năđề.ăCácăy uătốăc aămôiătr ngăcóăthểăkểăđ nălàămôiătr ngătổăch căbaoăgồmăvĕnăhoáăvàăcácăthểăch ăvàăcácăđặcăđiểmăho tăđộngăc aătổăch căđóăvàăcácăy uătốămôiătr ngăbênăngoàiăbaoăgồmăth iăđiểmăgi iăquy tăv năđề,ăcácăđặcătínhăkinhăt ,ăxưăhộiăvàăngànhănghềăho tăđộngă

c aă tổă ch c.ă Trongă điềuă ki nă môiă tr ngă càngă ph că t pă vàă m că độă tácă độngă c aă môiă

tr ngăđ năquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềăl n,ăcácănhà qu nălýăc năcóăsựăsángăt oăhơn,ălinhă

ho tăhơn.ăTrongătr ngăh pănàyănênăgi măb tăsựăc ngănhắcăvàălậpăk ăho chăc ngănhắcăchoăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđề.ăTrongătr ngăh pănàyăkhôngănênăc uătoànăquáăvàăph iăh tă

s cănh yăénăv iămọiăsựăthayăđổiăđểăcóăcácă ngăphóăphùăh pămộtăcáchăkịpăth i.ăNg căl i,ăđiềuăki nămôiătr ngăổnăđịnhăvàăkh ănĕngădựăđoánăđ cănhữngăsựăthayăđổiăcaoăthìănênălậpă

k ăho chăchoăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềăvàătuânăth ăcácăb căc aăquiătrìnhăgi iăquy tăv năđềăđểăh năch ăr iăro.ă

Quá trình gi iăquy tăv năđềăcònăchịuă nhăh ngăr tănhiềuăb iăcáchăth căgi iăquy tă

v năđềălàătheoănhómăhayătheoăcáănhân.ăN uăgi iăquy tăv năđềătheoănhómăthìăquáătrìnhăs ă

ph căt păhơnăvìăkhóăl yăđ căsựănh tătríătrongănhómăhoặcăcáătính,ăcáchănhìnăc aăcácăthànhăviên trongănhómăcóănhiềuăsựăkhácăbi t.ăHơnăth ănữa,ăcácăđiểmăm nhăc aăcácăthànhăviênătrongănhómăgi iăquy tăv năđềăcóăthểătri tătiêuăchoănhauăn uăchúngătaăcóămộtănhómălàmă

vi căkhôngăhi uăqu ăvàăsựăcộngătácătrongănhómăkém.ăTuyănhiên,ăgi iăquy tăv năđềătheoănhómăs ăcó thểăt oăraămộtăsựăcộngăh ngătốtăn uăcóăsựăđoànăk tăvàăh pătácătốt,ăkhaiăthácă

h tăth ăm nhăc aăcácăthànhăviênătrongănhóm.ăTrongăkhiăđó,ăgi iăquy tăv năđềătheoăcáănhânăcóăthểănhanhăhơnănh ăs ăr tăcóăthểăgặpăcácăkhóăăkhĕnăvềănguồnălựcăvìăkhôngăcóăcáănhânănàoă giỏiă mọiă th că vàă cóă thểă làmă tốtă mọiă lĩnhă vực.ă Cácă nhàă qu nă lýă cóă thểă đóngă vaiă làă

nhữngăcáănhânălưnhăđ oănhómătốtăđểăcóăthểăhuyăđộngăvàăkhaiăthácăh tămọiăth ăm nhăc aănhómălàmăvi cănh ngăcũngăph iăcóătínhăquy tăđoánăđểăcóăthểăđ aăraănhữngăquy tăđịnhăquan trọngăkhiăph iăđ ngămũiăchịuăsàoăđểăgi iăquy tănhữngăv năđềăquanătrọngăc aăng iălưnhăđ o.ăKhiăgi iăquy tăv năđềătheoăcáănhânăthìăkỹănĕng,ăki năth c,ăkinhănghi măvàătháiăđộ,ătâmăth ăc aănhàăqu nălýălàănhữngănhânătốătácăđộngăđ năhi uăqu ăc aăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđề.ăCácănhânătốăngo iăăc nhănh ămôiătru ngăvàăvĕnăhoáătổăch căcũngăcóătácăđộngăkhôngănhỏăđ năphongăcáchălưnhăđ oăc aănhàăqu nălýăvàăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềătrongătổăch căc aăhọ

2.3 Qui trình và các bước giải quyết vấn đề

Quiătrìnhăgi iăquy tăv năđềăbaoăgồmă6ăb căcơăb nălà:ă(1)ăXácăđịnhăv năđề,ă(2)ăPhânătíchăv năđề,ă(3)ăđ aăraăcácăgi iăphápăđểăgi iăquy tăv năđề,ă(4)ălựaăchọnăcácăgi iăpháp,ă(5)ătổă

ch căthựcăhi năgi iăphápăvàă(6)ăđánhăgiáăvi căthựcăhi năgi iăphápăvàăphátăhi năraăv năđềă

m i.ăCácănhàăqu nălýăc nătìmăhiểuănộiădungăchiăti tăc aăt ngăb căgi iăquy tăv năđềăđểăcóăthểăphátătriểnăkỹănĕngăc aămìnhămộtăcáchăhi uăqu ănh t

Bảng 2.1 Qui trình giải quyết vấn đề

Vi căxácăđinhăv năđềăth ngăbịătácăđộngăb iăquiăluậtă“t ngăbĕngătrôi”.ăT călàănhữngăgìămìnhănhìnăth yăđ cătrênămặtăn căhayăcònăgọiălàăbềănổiăc aăv năđềălàăh tăs cănhỏăbéăsoăv iănhữngăgìăcònăẩnăd uăd iăn cănh ălàăph năsâuăkínăc aăv năđề.ăDoăđó,ăkhiăxácăđịnhă

v năđềăc năl uăýătránhăsuyănghĩătheoămộtălốiămòn,ătránhănhữngăđịnhăki năcáănhânăvàătháiă

Xácăđịnhăv năđề

Phânătíchăv năđề Đềăxu tăgi iăpháp Thựcăhi năgi iăpháp

Lựaăchọnăgi iăpháp Đánhăgiáă

độătỡmăhiểuăv năđềămộtăcỏchăh iăh tăhoặcăquỏădựaăvàoăkinhănghi măc aăb năthõnăđặcăbi tătrongă điềuă ki nă mụiă tr ngă thayă đốiă nhanhă nh ă hi nă nay.ă Muốnă vậy,ă c nă ph iă khụngă

ng ngă nõngă caoă ki nă th c,ă đổiă m iă t ă duyă vàă cúă nhữngă cỏchă nhỡnă m iă vềă mộtă v nă đềă

t ngănh ăđưăcũ.ăC năl u ýăđ năcỏchămụăt ăv năđềătheoănhữngăcỏchăkhỏcănhau,ăhỡnhă nhăhoỏăv năđềăvàăcốăgắngămụăt ăv năđềăcàngăđơnăgi n,ărừăràng,ăcàngăchớnhăxỏcăvàăcúăs căthuy tăph căcàngătốt

Bàiătậpămụăt ăv năđề

Bài tập mô tả vấn đề

Sau khi trao đổi với từng cá nhân, Hà quyết định họp thảo luận về bản kế hoạch do cô soạn thảo Bản kế hoạch đã không đ- ợc đa số thống nhất trong cuộc họp Anh Minh phản đối kịch liệt Anh Nam vẫn nh- những ngày qua không nói gì Bốn ng- ời ủng hộ ý t- ởng của kế hoạch nh- ng phản

đối đòi phải thay đổi nhiều chi tiết trong bản kế hoạch Một ng- ời vắng, ba ng- ời còn lại đề nghị họp bàn vào buổi khác sau khi mọi ng- ời chuẩn bị kỹ hơn Sếp của Hà tham dự cuộc họp nh- ng không nói gì

- Hóy xỏc địnhăvấnăđềădiễnăraătrongăcuộcăhọpăvàămụătảăvấnăđềăđú!ă

mụătảăvấnăđềănàoăđỳngăvàăcõuămụătảăvấnăđềănàoăsaiă

3- Bốn ng- ời ủng hộ ý t- ởng của bản kế hoạch là những thành viên ủng hộ Hà

5- Ba ng- ời phát biểu sau cùng là nhóm "trung dung"

7- Hà đã không biết cách tranh thủ sự ủng hộ của các thành viên trong cuộc họp

2.3.2 Phõn tớch vấn đề

Phõnătớchăv năđềălàăchỉăraănhữngănguyờnănhõnădẫnăđ năv năđềăđưăđ căxỏcăđịnhătrongăb cămụăt ăv năđề.ăHayănúiăcỏchăkhỏc,ăkhiăphõnătớchăv năđềăchỳngătaăph iătr ăl iă

đ căcõuăhỏiăvỡăsaoăl iăn yăsinhăv năđềăđú?ăĐõuălàănguyờnănhõnăquan trọngăvàăcơăb năc aă

v năđềăvàăxắpăs păm căđộăquanătrọngăc aăcỏcănguyờnănhõnăđú

Khiăphõnătớchăvàăxỏcăđịnhănguyờnănhõnăc aăv năđềătaăcúăthểăs ăd ngăcỏcăcụngăc ă

nh ă(i)ăS ăd ngăb ngă“mụăt ăv năđề”;ă(ii)ăMụăhỡnhăx ơngăcỏ;ă(iii)ăăph ơngăphỏpăphõnătớchăhaiămặt đốiălập;ă(iv)ăQuiăluậtă5ăl năt iăsao

- Bảng Mô tả vấn đềălàămộtăcôngăc ăgiúpăchoăcácănhàăqu nălýănhậnădi nărõăhơnăvềă

v năđềăđangătồnăt iăvàăd ădàngăchỉăraănguyênănhânăc aăv năđềăđó.ăKhiăs ăd ngăb ngănàyătaă

s ăph iătr ăl iăcácăcâuăhỏiă(5W và 1 H)ănh ăsau:

+ What :ăV năđềăđóălàăgì?ăMộtăl nănữaădi năt ăkho ngăcách + Who và How :ăV năđềăđóădi năraănh ăth ănàoăhayănóiăcáchăkhácăV năđềăđóă nhă

h ngăđ năai ?ă nhăh ngănh ăth ănào ?ăV năđềăđóăcóăl năkhông ?

+ Where :ăV năđềăđóădi năraă ăđâu?ăCóăth ngăxuyênăvàătínhălặpăl iăkhông ? + When :ăV năđềăđóădi năraăkhiănào?ăNóăđ cănhậnăraăl năđ uătiênălàălúcănào ? + Why :ăT iăsaoăv năđềăđóădi năraăhayănguồnăgốcăc aăv năđềăđóălàăgì ?

Bênăc nhăvi cătr ăl iăcácăcâuăhỏiătrên,ăcácănhàăqu nălýăcóăthểălàmărõăhơnăv năđềăbằngăcáchăchỉăraăm căđộătr mătrọngăc aăv năđềăvàăchỉăraănhữngăng iăcóăthểăgiúpămìnhă

gi iăquy tăv năđềăđóăcũngănh ănhữngăng iăđ căh ngăl iăt ăvi căgi iăquy tăv năđềăđó.ăHơnănữa,ăcácănhàăqu nălýăcũngăc nălàmărõăv năđềăđóăcóăgìăđặcăbi tăhơnăvàăkhácăhơnăsoăv iăcácăv năđềăkhácăhayăkhông ?ăĐểăchỉăraăcácănguyênănhânăc aăv năđềătaăc năcóăth iăgianăthuăthậpăthôngătinăvàăsuyănghĩăth uăđáo,ătránhăvộiăvưăvàăch ăquanăkhiăđ aăraăquy tăđịnh

- Mô hình xương cá làăcoiăv năđềănh ăx ơngăsốngăc aăconăcáăvàăcácănguyênănhână

nh ălà cácăx ơngăl năvàăx ơngărĕmăc aăconăcáănhằmăkhaiăthácăcácăy uătốăkhácănhauăđ aă

đ năvi căxu tăhi năv năđềăc aămình.ăVíăd ănh ăsựăthi uăh pătácătrongăcôngăvi călàămộtăv năđềăđangătồnăt iătrongădoanhănghi păc aămìnhăcóăthểăcoiăđóălàătr căx ơngăsốngăc aăconăcá Cácănguyênănhânăcóăthểălàănhữngăđiềuăliênăquanăđ nănhânăsự,ătàiăchính,ăcơăch ăchínhăsách,ăcơă s ă vậtă ch t,ă quiă trìnhă làmă vi c ă V iă mỗiă y uă tốă liênă quană đóă s ă đ că coiă nh ă mộtă

x ơngăl năc aăconăcáăvàăvi căc ăthểăvàăchiăti tăhơnăcácăy uătốănàyăs ăđ căthểăhi năquaăcácăx ơngărĕmăc aăconăcáănh ăhìnhăv ăd iăđây:

Hỡnh 2.2: Mụ hỡnh xương cỏ – Vớ dụ1

- Phương phỏp xem xột vấn đề dưới nhiều gúc độ khỏc nhau cũngălàămộtătrongă

cỏcăcụngăc ăquanătrọngăhayăđ căs ăd ngătrongăphõnătớchăv năđề.ăKhiămộtăv năđềăn yăsinh,ămỗiămộtăvịătrớăs ănhỡnănhậnăv năđềătheoănhữngăgúcănhỡnăkhỏcănhauătuỳăthuộcănhữngăthụngătinămàăhọăcúăvàăki năth c,ăkinhănghi măc aăhọ.ăDoăvậy,ăkhiăphõnătớchăv năđềăcỏcănhàăqu nălýăc năkhaiăthỏcăýăki năc aănhữngăng iăcúăliờnăquanăd iănhữngăgúcăđộăkhỏcănhauăđểăgi iăthớchăvàătỡmăhiểuănguyờnănhõnăc aăv năđề.ăĐểăcúăthểăkhuy năkhớchămọiăng iăcựngăthamăgiaăýăki năc nălo iăbỏănhữngăhànhăviăỏpăđặtăkhiăth oăluậnăvàăghiăt tăc ăcỏcăýă

ki năl iătr căkhiăđỏnhăgiỏăvàăphõnătớch.ăĐõyăcũngălàămộtăcỏchăỏpăd ngăph ơngăphỏpă360ăđộătrongăphõnătớchăvàăthuăthậpăthụngătinănhiềuăchiều.ăKhiănhỡnăv năđềăt ănhữngăgúcăđộăkhỏcănhauătaăph iăxỏcăđịnhăđ căv năđềăđúă nhăh ngăđ năai?ăvàăng iăđúănhỡnănhậnăvàămụăt ăv năđềănh ăth ănào?ăcỏchămụăt ăv năđềăc aăhọăkhỏcămỡnhă ăchỗănào?ăCúănh ăvậy,ă

v năđềăm iăcàngăđ călàmăsỏngătỏ

Hỡnh 2.3: Mụ hỡnh xương cỏ khi nhỡn vấn đề từ những nhúm đối tượng khỏc nhau

mong đợi

- Thay đổi nhân viên

- Sự lạc hậu của công nghệ Thiếu các cuộc họp định kỳ

- Thủ tục chặt chẽ/phức tạp

-Định mức tài chính thấp

-Nguồn tài chính hạn hẹp

(giai đoạn thắt l- ng buộc bụng)

- Không rõ các nhiệm vụ cần phối hợp

- Sức ép công việc

- Th- ởng phạt không rõ ràng

- Mộtăph ơngăphápănữaăcóăthểăđ cădùngăkhiăphânătíchăv năđềăđóălàăquiăluậtă “5

lần tại sao?” ph ơngăphápănàyăgiúpăchoăcácănhàăqu nălýăhiểuăđ nătậnăgốcăc aăv năđềăkhiă

tr ăl iăcácăcâuăhỏiăt iăsaoăliênăti p.ă

Víăd ăv ăcáchăsửăd ngăk ăthu tăcơuăh iăT iăsao?

GiangămớiăđượcăđềăbạtătừăkếătoánăcửaăhàngălênăcửaăhàngăătrưởngăăcửaăhàngăKăcủaă mộtăcôngătyăXĕngădầu.ăCửaăhàngăcủaăcôăcóănhiệmăvụăcungăcấpăxĕngădầuăchoădânăcư tạiă địaăbànăquậnă4,ăthànhăphốăHCM.ăGầnăđâyăcóănhiềuăkháchăhàngăphànănànălàăcácănhână viênăCHăkhôngăhòaănhãăvớiăkháchăhàng.ăGiangăquyếtăđịnhătìmăhiểuăcácănhânăviênătrongă CHăxemătạiăsaoălạiăcóănhữngălờiăphànănànănh vậy

 Lầnă1: Giangăhỏiă- VấnăđềăcủaăCHăchúngătaăhiệnănayălàăđangăcóăquáănhiềuălờiăphànănànă

vàătr ănênăbịăs căépăvàăd ăcáuăgiậnă

 Lầnă4: Giangăhỏiă- Tạiăsaoănhânăviênălạiăkhôngăthểăkiểmăsoátămìnhăvàădễăcáuăgiậnăkhiă kháchăhàngăăđông?

kháchăhàngăcònănhiềuăh năch

 Lầnă5:ăGiangăhỏiă– Vìăsaoăkỹănĕngăbánăhàngăcủaănhânăviênăcònănhiềuăhạnăchế

o NV1: Vìă nhơnă viênă ch aă đ că đƠoă t oă m tă cáchă bƠiă b nă v ă k ă nĕngă ứngă sửă v iă

kháchăhƠngăvƠăh ăkhôngăxácăđ nhărõăđ căcácăchuẩnăm căhƠnhăviăkhiăứngăsửăv iă

gi iăphápăs ăgiúpăchúngătaăgi iăquy tăv năđềănh ăth ănào?ăN uăchúngătaăti păcậnăm cătiêu sai,ăchúngătaăs ăkhôngăthểăgi iăquy tătốtăv năđềăc aămình

Cóăr tănhiềuăcôngăc ăkhácănhauăđểăhỗătr ăchoăcácănhàălưnhăđ oătrongăvi cătìmăki măcácăgi iăphápănh ă(i)ăph ơngăphápă“côngănưo”ăhayăcònăgọiălàă“bưoăýăt ng”;ăKỹăthuậtăphânătíchăhaiămặtăđốiălậpăhay cònăgọiălàăkỹăthuậtăJanusian;ăvàă(iii)ăKỹăthuậtăẩnăd

- Phương pháp công não (hayăCơnăbưoăýăt ng)ălàăph ơngăphápămàăcácănhàăqu nă

lýăd ădùngănh t.ăM cătiêuăc aăph ơngăphápănàyălàăđ aăraăcàngănhiềuăýăt ngăcàngătốtăvàăkhuy năkhíchăcácăýăt ngăm i.ăCácănhà qu nălýăcóăthểăđ aăv năđềăraăth oăluậnănhóm,ăvàăkhuy năkhíchămọiăng iăđ aăraăgi iăphápămàăkhôngăđ căphépăphêăphánăb tăkỳăcácăgi iăphápănàoăv iăm cătiêuălàăsốăl ngăcácăgi iăphápăs ăquanătrọngăhơnăch tăl ngăcácăgi iăpháp.ăKhiăth oăluận,ăcóăthểădùngăgi y A0ăhoặcăb ngăđểăli tăkêăt tăc ăcácăgi iăphápămàămọiă

ng iăđ aăraăhoặcăcóăthểădùngămáyăchi uăđểăchi uăngayănhữngăgi iăphápăđ căđ aăraăn uătrongăcuộcăhọpăcóăthểădùngăđ căcácăph ơngăti nămáyătính.ăVi căghiăl iăvàăchoămọiăng iătrongăcuộcăhọpăbi tăngayănhữngăýăki năv aăđềăxu tăcóătácăd ngăkíchăthíchăsựăsángăt oăc aă

t tăc ămọiăng iăvàăđộngăviênămọiăng iăcùngăthamăgiaăvàoăquáătrìnhăđềăxu tăgi iăpháp.ă

Ph ơngăphápăcôngănưoăcũngăcóăthểăđ cădùngăv iămộtăcáănhânăkhiăph iăsuyănghĩăđộcălậpăvàăkhôngăcóăđiềuăki năthamăkh oăýăki năc aăđôngăđ oămọiăng iătrongăcuộcăhọp.ăLúcăđóăcốăgắngăghiăraăgi yăngayălậpăt căcácăýăt ngăc aămình.ăL uăý,ăkhiădùngăph ơngăphápănàyămộtăđiềuăh tăs căquanătrọngălàătránhămọiăsựăđánhăgiáăvềăcácăgi iăphápăvìăn uătaăđánhăgiáăngayăcácăgi iăphápăthìăs ălàmăgi măsựăsángăt oăvàăh năch ăcáăýăt ngăđ căđềăxu t

- Kỹ thuật phân tích hai mặt đối lập cònăđ căgọiălàăkỹăthuậtăJanusiană(tênămộtăvịă

thánhăLaăMưămàăkhuônămặtăc aăôngăđưăđ căđúcăđốiăx ngălênăđồngătiềnăc aăng iăLaăMư).ăKỹăthuậtănàyăyêuăc uăcácănhàăqu nălýătựăhỏiăvàătựătr ăl iămộtăsốăcâuăhỏiăđốiălậpăđểăhiểuăhơnăvềăv năđềăc aămình.ăVíăd ăkhiătr ăl iăcâuăhỏiă“Aiălàăng iăphùăh pănh tăđểăgi iăquy tăv năđềănày?”ăthìăcácănhàăqu nălýăđồngăth iăcũngăph iăhỏiăvàătr ăl iăcâuăhỏiă“Aiălàă

ng iăkhôngăphùăh pănh tăđểăgi iăquy tăv năđềănày?”.ăHayă“Quiătrìnhănàoăđ căápăd ngăđểăgi iăquy tăv năđềănày?”ăthìăt ơngătựăcũngăph iăhỏiăvàătr ăl iăcâuăhỏiă“Quiătrìnhănàoă

th ngăkhôngăđ căápăd ngăđểăgi iăquy tăv năđềănày?” ăM căđíchăc aăkỹăthuậtănàyălàăxemăxétăvàăchỉăraăcácăgi iăphápăkhácănhauăđểăgi iăquy tăv năđềăvàăđôiăkhiăcóăthểădùngăcácă

ph ơngăphápăđốiălậpăđểăh năch ăcácăkhóăkhĕnăc aăv năđề

- Kỹ thuật ẩn dụ đ cădùngăđểăsoăsánhăv năđềăv iănhữngăgìăr tăg năgũiătrongăthiênă

nhiênăvìănhiềuăv năđềătrongăqu nălýăthựcăraăbịă nhăh ngăb iăcácăquiăluậtăt ănhiênămàăđôiăkhiăconăng iăch tăquênăđiăkhiăm iămêăkinhădoanh.ăN uăchúngătaăliênăt ngăvàăsoăsánhă

đ căcácăv năđềătrongăqu nălýăv iăcáchămàăcácăloàiătựănhiênăsinhătồnătaăcóăthểăhiểuăsâuăhơnăvềăcácănguồnăgốcăn yăsinhăraăv năđềămộtăcáchăh tăs cărõăràngăvàăthuy tăph c.ăĐểăcóăthểădùngăđ căph ơngăphápăẩnăd ,ătaăph iătr ăl iăcâuăhỏiă“v năđềănàyăkhi nătaăliênăt ngă

t iăcáiăgìătrongătựănhiên?”ăv năđềănàyăg năv iăđiềuăgì?ăgiốngăcáiăgì/conăgì? Vàăthôngăquaăcácăhiểuăbi tăvềăsựăsinhătồnătrongăthiênănhiênătaăs ăgi iăthíchărõăhơnăvềăv năđềăc aămìnhăđểăcóăthểăđ aăraăđ căcácăgi iăphápăđơnăgi nănh ngăthậtăhi uăqu

Tìnhăhu ng:ăLÀMăGỊăBỂYăGI ????

" …Nhưng tôi hiểu rất ít về ngành kinh doanh của các anh." Tôi nói

" ồ,ăanhăkhôngăcầnăphảiăhiểuănhiều.ăCácăthànhăviênătrongănhómăchiếnălượcălàăcácă trưởngăphòng,ăhọălàăcácăchuyênăgiaăthựcăthụătrongătừngălĩnhăvực.ăCôngăviệcăcủaăanhălàă làmăviệcăcùngăvớiănhómăvàătưăvấnăgiúpătôiăđiềuăhànhănhómănàyăđểănhómăcóăthểăđưaăraă đượcăă một chiếnălượcăphátă triểnă tốtă choăcôngă ty," ôngă Phóă Giámă đốcăcôngătyă Xă (ôngă

Thành)ăkiêmătr ngănhómăchi năl căc aăcôngătyătr ăl i.ă Tôiănghĩ,ă"Mộtăcôngăviệcăcóăthùălaoătốt,ălạiăphùăhợpăvớiăchuyênămônăcủaămìnhă(tưă

vấnăquảnălý),ăvàălàămộtăcơăhộiăhọcăhỏiăthêmăkinhănghiệmătưăvấnătrongămộtăngànhămới,ătạiă saoălạiăkhôngăcơăchứ?" Đơnăgi nănh ăth ,ătôiăđưătr ăthànhănhàăt ăv năchi năl căchoă

côngătyăX.ăCôngăvi căc aătôiălàăgiúpăôngăPhóăGiámăđốcăđiềuăhànhănhómăchi năl călàmă

vi cămộtăcáchăcóăk tăqu ă CôngătyăXăhi năđangăgặpăkhóăkhĕn,ătuyăch aăđ năm căvôăvọng,ănh ngăcũngăđ ăđểăbanăgiámăđốcăph iănghiêmătúcătìmăvàăđ cămộtăchi năl căphátătriểnăm iăđểăcóăthểăc nhătranhătốtănh tătrongănềnăkinhăt ăhộiănhập.ăTrongăsuốtă20ăm ơiănĕmăxâyădựngăvàătr ngăthành, côngătyăXăt ngălàănhàăcungă ngăch ăy uăcácăs năphẩmăvàădịchăv ăliênăquanăchoăthịă

tr ngăc ăn c.ăG năđây,ădoăchínhăsáchăm ăc aăc aăchínhăph ,ăcácăs năphẩmăvàădịchăv ătrênăthịătr ngăđưătr ănênăđaăd ngăhơnăvàăcácăđốiăth ăc nhătranhăngàyăcàngănhiềuăhơn.ăSựăthayăđổiămôiătr ngăc nhătranhăvàăsựăxu tăhi năngàyăcàngănhiềuăcácănhàăcungăc păs năphẩmădịchăv ăthựcăsựăđưăvàăđangălàămốiăđeădo ănghiêmătrọngăđốiăv iăho tăđộngăkinhădoanhăc aăcôngătyăXăvìăcôngătyănằmătrongămộtăđịaăbànăh tăs cănĕngăđộng.ăTuyănhiên,ăsựăthayăđổiănàyăcũngăm ăraăcơăhộiăchoăcôngătyăXătựăhoànăthi năvàăphátătriểnătheoăh ngăngàyăcàngăchuyênănghi păhoáăvàăthâmănhậpăvàoăcácăthịătr ngăngo iăquốc.ăNhi măv ăc aănhómăchi năl călàăphânătíchămôiătr ngăvàăđ aăraămộtăchi năl căkinhădoanhătổngăthểăđểăcôngătyăcóăthểăho tăđộngăcóăhi uăqu ăvàăc nhătranhătốtănh tătrongătìnhăhìnhăm iăkhiămàăvaiătròăc aăcácămốiăquanăh ăvàăl iăth ăc aăngànhăhàngăđộcăquyềnăđangăngàyăcàngăgi mă

d nătrênăthịătr ng.ă Theoăquy tăđịnhăc aăGiámăđốcăcôngăty,ănhómăchi năl căgồmăcóăb yăthànhăviên,ăbaoăgồmăôngăPhóăGiámăđốcă(ôngăThành)ăvàăcácătr ngăphòngă– Phòng kinh doanh (Ông Vinh),ăTr ngăphòngăchĕmăsócăkháchăhàngă(ÔngăĐ c),ătr ngăphòngătổăch căhànhăchínhă(ÔngăPhúc),ătr ngăphòngăTàiăchínhăk ătoánă(BàăNgọc),ătr ngăphòngăphátătriểnăDNă(BàăHằng),– và tôi (chuyên gia t v n) Tôi nhanh chóng nhận ra rằng ông Vinh là một trong những ng i có đ u óc sắc s o nh t công ty và cũng là ng i có mối quan h chặt ch

v i Giám đốc ÔngăPhúcăth ngăngồiăimălặngătrongăcácăcuộcăhọpăc aăcôngăty ÔngăĐ că

l iăcóăti ngălàăhayăphànănànăvềăvi căcôngătyăkhôngăchúăýăt iănhữngăýăt ngăsángăt oăc aămình.ăTôiădựăđoánăhaiăng iănàyăcóăthểăs ăgâyăkhóăd ăchoăcácăcuộcăth oăluậnăc aănhóm

ÔngăBìnhă(Giámăđốcăcôngăty)ăchỉăcóămặtă10ăphútătrongăbuổiăhọpăđ uătiênăv iăt ăcáchălàăgiámăđốcăcôngătyăđọcăquy tăđịnhăthànhălậpănhómăchi năl căvàăvàăgiaoănhi măv ăchoănhóm,ărồiăôngăgiaoătoànăquyềnăchoăPhóăgiámăđốcăThànhălàmătr ngănhómăđiềuăhànhă

ho tăđộngăvàăcácăcuộcăhọpăc aănhóm.ăăThậtăng căđ i,ănhữngăng iătôiănghĩălàăs ăgâyăkhóăkhĕnăthìăl iăr tăh pătác.ăTrongăhaiăcuộcăhọpăđ uătiên,ăÔngăVinhătr ngăphòngăkinhădoanhăm iăthựcăsựălàăv năđề.ăMặcădùăôngăphóăgiámăđốcăđưăcóăch ơngătrìnhăcuộcăhọpăvàăcốăgắngăh ngăcuộcăhọpăđiătheoăch ơngătrìnhănày,ăÔngăVinhăth ngăxuyênătìm ra cách đểăngắtăquưngăcuộcăth oăluận.ăÔngătaăliênăt căphêăphánăýăt ngăc aăng iăkhácăhoặcăđơnă

gi nălàăkhôngăthèmăđểăý.ăĐôiăkhiăôngătaătr ăl iăcâuăhỏiămộtăcácăchungăchung,ăvàăthỉnhătho ngăl iăđùaăc t.ăăTuyănhiên,ănhữngăhànhăviăkhôngăh pătácă yăl iăđ căbù l iăb iămộtăvàiăýăt ngăr tăsắcăs o,ăđ năm căcóăthểăthayăđổiătoànăbộăh ngăth oăluận.ăNhữngăýăt ngăđóăthểăhi nămộtăki năth cătuy tăv iăvềăc nhătranh,ăvềănĕngălựcătìmăhiểuămongămuốnăvàăđápă ngănhuăc uăc aăkháchăhàngăcũngănh ăcáchăkhaiăthácăcácăl iăth ăsẵn cóăđểătĕngăuyătínăchoăcôngăty ăNhữngăýăt ngătíchăcựcănh ăvậyăchẳngătồnăt iălâu.ăÔngă yăth ngănhanhăchóngăquayătr ăl iăvaiătròăchâmăchọcăc aămình

Cuộcăhọpăth ăbaăk tăthúcătrongătìnhătr ngărốiăbeng.ăTrongăcuộcăhọpănày,ăBàăHằngă– tr ng phòngăphátătriểnădoanhănghi pă– trình bày k ho ch phát triểnăcácătổngăđ iălýăvàă

đ iălýăcũngănh ăcácăđiềuăki năb oăđ măquyềnăl iăchoăđ iălýăvàăgiữăcácăđ iălýăgiỏiătránhăsựălôiăkéoăc aăcácăđốiăth ăc nhătranh.ăBàăNgọcăvàăôngăPhúcătrìnhăbàyăk ăho chăcắtăgi măchí phíăvàăk ăho hăsắpăx p,ăđàoăt oăvàăphátătriểnănhânăsự.ăCuộcăhọpăd ngănh ăti nătriểnătốtăđẹpăchoăđ năcuốiăbàiătrìnhăbàyăc aăôngăPhúc.ă

ÔngăVinhăđộtănhiênăđ ngădậy,ăđậpăquyểnăsổăc aămìnhăxuốngăbànăvàănóiăto:ă"Tạiă

saoăchúngătaăkhôngăsửaălạiătấtăcả mọiăthứ,ăsửaăcảăcáiăcĕngătinăcủaăcôngătyănữa!"ăV iăl iă

phátăbiểuănày,ăôngăPhúcăvộiăvưăquayăl iăchỗăngồiămàăkhôngăk tăluậnăbàiătrìnhăbày.ăVàiăphútăsau,ăôngăl yălýădoăph iăvềăs m.ăCácăthànhăviênăkhácăcũngăd năd năl yălýădoărútăluiăkhỏiăcuộcăhọp.ăCĕnăphòngătr ănênătrốngătr i,ăt tănhiênălàăvẫnăcònăl iăhaiăng i:ăôngăPhóăgiámăđốcăvàătôi.ă

2.3.4 Đánh giá và Lựa chọn giải pháp

ĐánhăgiáăvàăLựaăchọnăgi iăphápălàăquáătrìnhălựaăchọnăđểăxácăđịnhăgi iăphápăhi uă

qu ănh t,ăphùăh pănh tăchoăv năđềăc aămìnhătrongăr tănhiềuăgi iăphápăđưăđ căđ aăraă ă

b căxácăđịnhăcácăgi iăpháp.ăL uăýălàătr căkhiălựaăchọnăgi iăphápăc năxácăđịnhărõăcácă

tiêuăth călựaăchọnăvàăm cătiêuăc aăvi călựaăchọnăgi iăpháp.ăSauăkhiăcóăr tănhiềuăgi iăphápă

đ căđềăxu tă ăb cătrên,ăcácănhàăqu nălýăc năphânălo iăvàănhómăcácăgi iăphápăvàoăt ngănhómăphùăh păv iăcácăch cănĕngăvàălĩnhăvựcăkhácănhau.ăSauăđóăti năhànhăsoăsánhăcácăgi iăphápătheoătiêuăth căphổăbi n,ătínhăhữuăích,ăchiăphíăhoặcăkh ănĕngăthựcăhi n.ă

Các côngăc ăth ngăđ cădùngăđểăđánhăgiáălựaăchọnăgi iăphápălàămaătrậnăgi iăphápăchiăphí,ăk tăqu ăhoặcămaătrậnăvềăch tăl ngăvàăm căđộăch pănhậnăcũngănh ăcácăr iăroăc aă

t ngăgi iăpháp.ăTuỳătheoăm cătiêuăkhácănhauătrongăt ngăth iăkỳ,ăcácănhàăqu nălýăcóăthểă

nh năm nhăđ năcácătiêuăchíăkhácănhau.ăTuyănhiên,ăc năl uăýăđ nătínhăphùăh păkhiălựaăchọnăcácăgi iăpháp.ăGi iăphápăcóăchiăphíăth pănh tăch aăchắcăđưălàăgi iăphápăcóătìnhăphùă

h pănh t.ăM căđộăd ăvàăkhóăkhiăthựcăhi năgi iăphápăcũngăđ cămộtăsốănhàăqu năquanătâmăkhi cânănhắcălựaăchọnăcácăgi iăpháp.ăTuyănhiên,ăđôiăkhiăgi iăphápăd ăthựcăhi nănh tăch aăchắcăđưălàăgi iăphápăphùăh pănh tăv iătổăch c

Bảng 2.3: Ma trận đánh giá và lựa chọn giải pháp

Gi iăphápăA Gi iăphápăB Gi iăphápăC Gi iăphápăD Gi iăphápăE

Khiăđánhăgiáăvàălựaăchọnăcácăgi iăpháp,ăc nătránhăchọnăgi iăphápătheoăc mătínhăvàăquáădựaăvàoăkinhănghi mătrongăquáăkh ăTrongăđiềuăki nămôiătr ngăkinhădoanhăbi năđổiă

r tănhanhănh ăhi nănay,ănhữngăgi iăphápăcóăthểăr tăphùăh păvàăhi uăqu ăc aănĕmătr căđưă

tr ănênăkhôngăcònăphùăh păvàăhi uăqu ănữaătrongănĕmănay.ăBênăc nhăđó,ăvi căquáăcoiătrọngămộtăgi iăphápăquenăthuộcăhoặcăm iăl ,ăcũngănh ăquáănh năm nhăđ nă uăđiểmăc aămộtăgi iăphápănàoăđóăcũngăcóăthểăkhi năcácănhàăqu nălýăbỏăquaănhữngăgi iăphápăkhácăphùă

h păvàăhi uăqu ăhơn.ă

Trongăquáătrìnhălựaăchọnăgi iăpháp,ăcácănhàăqu nălýăcốăgắngăthuăthậpăcàngănhiềuăthôngătinăcàngătốtăđểătránhăvi căph iăraăcácăquy tăđịnhălựaăchọnăkhiăthi uăthôngătin.ăCóăthuăthậpăđ căđ ăcácăthôngătinăliênăquan,ănhữngănhàăqu nălýăm iăd ădàngăcânănhắcăkỹăhậuăqu ăvàătácăđộngăc aăcácăgi iăphápăvàăquaăđóăm iălựaăchọnăđ căgi iăphápăcóănhiềuă uăđiểmăvàăphùăh pănh tăchoăv năđềăc năgi iăquy t K tăqu ăc aăvi căđánhăgiáăvàălựaăchọnăgi iăphápăchịuătácăđộngăr tăl năvàoănhữngătiêuăth căm cătiêuăđ căđặtăraăvàăcácăcĕnăc ălựaăchọn.ăQuáătrìnhănàyăhoànătoànăkhôngăđơnăgi năvàănhiềuănhàăqu nălýăđưăr tăquanătâmăđ năvi căphátătriểnăcácăkỹănĕngăphânătíchăchiăphíăvàăl iăíchăđểăcóăthểăđ aăraăcácălựaăchọnăhi uăqu ă

vàăphùăh pănh tăđốiăv iăv năđềăc aămình.ăQuáătrìnhănàyăcũngăkhôngătránhăkhỏiăsựătácăđộngăc aăcácănhânătốăch ăquanănh ăki năth c,ăkinhănghi măvàătháiăđộăc aăb năthânăng iălưnhăđ oătổăch c

hi năcóăvàăt oăraămộtăsựăbi năđổiătrongătổăch c.ăCóăng iăđưăchoărằngăquáătrìnhăthựcăhi nă

gi iăphápăchínhălàăquáătrìnhăt oăraăvàăthựcăhi năsựăthayăđổi

Khiăthựcăhi năgi iăpháp,ăcácănhàăqu nălýăth ngăph iăđốiămặtăv iăhaiălựcăl ngăđốiălậpănhauăđóălàă(i)ăNhómăng iă ngăhộăvàă(ii)ăNhómăng iăph năđối/chốngăđối.ăNhuăvậy,ăquáătrìnhăthựcăhi năgi iăphápăs ăgặpăr tănhiềuăkhóăkhĕnăn uăchúngătaăkhôngăl ngătr căvàă

bi tăaiălàănhữngăng iă ngăhộămìnhăvàăaiălàănhữngăng iăchốngăđốiăđểăcóăcácă ngăs ăthíchă

h p.ăTrênăthựcăt ăkhôngăbaoăgi ăcóătr ngăh pă100%ămọiăng iă ngăhộătuy tăđốiăquy tăđịnhăc aămìnhăvìănhuăc uăc aămỗiăcáănhânătrongătổăch călàăkhácănhau.ăDoăđó,ăcác nhà

qu nălýăph iăch pănhậnăsựăchốngăđốiăvàăđ aăraănhữngăbi năphápăphùăh pănh ăthôngăbáoăcàngăs măcàngătốtăvềăsựăthayăđổiăvàălàmărõănhữngăvi cămàăt ngăcáănhânăph iăthựcăhi năđểă

gi iăquy tăv năđề,ăcốăgắngăgi iăthíchăchoămọiăng iăhiểuăvàănhìnăth yărõăm cătiêuăvàăl iăíchăc aăcácăgi iăphápăkhiănóăđ căthựcăhi n,ăđềăraăcácăbi năphápăkhenăth ngăkịpăth iăvàăquiătráchănhi mărõăràngăchoăt ngăcáănhân,ăgiaoăđúngăng i,ăđúngăvi cătránhăsựăchồngăchéoăvàăcóăsựăkiểmătraăgiámăsátăquanătâmăđ năkháchăhàngăbênătrongăc aătổăch c.ă

Trongăquáătrìnhăthựcăhi năgi iăphápăđểăgi iăquy tăv năđềăcácănhàăqu nălýăc nătránhă

vi căquáănh năm nhăvàoăhànhăđộngămàăquênăm tăm cătiêuăvàăquáătrìnhăđ tăm cătiêu,ănh mălẫnăcáchăth c/ph ơngăti năđ tăm cătiêuăvàăm cătiêu.ăHơnănữa,ăkhiăthựcăhi năcác gi iăphápă

c năxâyădựngătháiăđộăl căquanăvàădànhăth iăgianăthíchăh păchoăcácăho tăđộngăthựcăhi nă

gi iăphápăđóătheoămộtălịchătrìnhăc ăthể,ăphânătíchăvàăchỉărõăcácăcáănhânăcóăliênăquanăvàătráchănhi măc aăt ngăcáănhânăkhiăthựcăhi năgi iăpháp

2.3.6 Đánh giá thực hiện giải pháp

Gi iăphápăđ căthựcăhi năs ăt oăraămộtăsựăthayăđổiătrongătổăch c.ăMuốnăbi tăcácă

gi iăphápăđóăcóăgiúpăchúngătaăgi iăquy tăv năđềăhayăkhôngăhoặcăxácăđịnhăxemăv năđềăđưă

đ căgi iăquy tăđ năm căđộănàoă chúngătaăph iăti năhànhăđánhăgiáăvi căthựcăhi năcácăgi iăpháp.ăVi căđánhăgiáăk tăqu ăthựcăhi năcácăgi iăphápăcònăchoăphépăcácănhàăqu nălýăxácăđịnhăxemăli uăcóăkho ngăcáchăm iănàoăđ căt oăraătrongăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềăhayăkhôngăhayănóiăcáchăkhác,ăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềăcóăt oăra thêmăv năđềăm iănàoăhayăkhông.ăĐâyălàămộtăb căh tăs căquanătrọngăđểănhìnănhậnăm căđộăđ tăm cătiêuăđềăraăc aăcácăgi iăphápăvàăcóăcácăđiềuăchỉnhăphùăh păvìăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềămộtămặtăchịuăsựă

tácăđộngăc aămôiătr ngănh ngămặtăkhácănóăcũngăcóătácăđộngănh tăđịnhăđ nămôiătr ngăvàă nhăh ngăđ năl iăíchăc aăcácăđốiătácăcóăliênăquan.ă

Khiăgi iăquy tăv năđềăc năl uăýăđ năcácănhânătốăcóăthểăc nătr ăquáătrìnhăgi iăquy tăv năđềămộtăcáchăsángăt oănh ăcáchănhìnănhậnăv năđềătheoălốiămòn,ăsuyănghĩătheoămộtă ngônă ngữă kinhă vi nă hoặcă quáă trungă thànhă v iă quáă kh ă vàă kinhă nghi m,ă hayă tựă

ng măđịnhăraănhữngăràngăbuộcăm iăchoăv năđềăc aămình.ăKhiăđốiăđ uăv iănhữngăv năđềăkhó,ăhưyăcốăgắngăv tăquaănhữngăc nătr ăsẵnăcóăc aăconăng iăbằngăcáchăthựcăhi năcácăhànhăđộngăsauăđây:

- S ăd ngănhiềuăh ngăsuyănghĩ,ăch ăkhôngăchỉăsuyănghĩămộtăchiều

- S ăd ngănhiềuăcáchăsuyănghĩ,ăch ăkhôngăchỉăt ăduyătheoăngônăngữ

- Khôngăhoànătoànăchỉădựaăvàoăkinhănghi mătrongăquáăkh

khôngăcóăquanăh ăv iănhau

- Lọcăbỏănhữngăthôngătinăth aăvàătìmăki măcácăthôngătinăcònăthi u

- Tránhăvi cătựăgi iăh năv năđề,ăt oăraănhữngăgi iăh năvôăhìnhăngĕnăchặnăsuyănghĩămộtăcáchăsángăt o

- Khắcăph căsựăeăng i,ăr tărèăkhiăđặtăraănhữngăcâuăhỏi

- S ăd ng,ăphátătriểnăc ăhaiăcáchăsuyănghĩ"suyănghĩăph năócăph i"và"suyănghĩăph nă

óc trái"

- Khiăxácăđịnhăv năđềăc nă"bi năl ăthànhăquen,ăquenăthànhăl ",ătr căh tătậpătrungăđịnhănghĩaăv năđề,ăsauăđóălàmăbi năđổiănó,ănhìnănóăd iănhiềuăgócăđộăkhácănhau

nhauă(ítănh tălàăhai)ăhoặcăbằngăcáchăđặtăraăhàngălo tăcácăcâuăhỏiăxungăquanăv năđề

- Lậtăng căv năđềăđangăxemăxétăbằngăcáchăbắtăđ uătựăk tăqu ăvàăl năng căl i

- M ă rộngă các danhă m că cácă gi iă phápă bằngă cáchă chiaă nhỏă cácă v nă đềă hi nă t iăthànhănhữngăv năđềănhỏăhơn

- Tĕngăsốăl ngăcácăgi iăphápăbằngăcáchăk tăh păcácăv năđềăkhôngăcóăquanăh ăv iănhau

CÂU H I ÔN T P

1 V năđềălàăgì?ăCácăsaiăl măth ngăs yăraăkhiănhậnădi năăvàămôăt ăv năđềălàăgì?

2 Phânătíchăv năđềăcóănhữngăcôngăc ănào?ă uănh căđiểmăc aăt ngăcôngăc ălàăgì?

3 Làmăcáchănàoăcóăthểălựaăchọnăđ căgi iăphápătốtănh tăđểăgi iăquy tăv năđề?

4 Khiăthựcăhi năgi iăquy tăv năđề,ăcácănhàăqu nălýăc năv tăquaătháchăth cănào?

5 Cácăyêuăc uăc năcóăkhiăđánhăgiáăthựcăhi năv năđềălàăgì?ă

CH NGă3

K ăNĔNGăGIAOăTI Pă

M C TIÊU:

- Làmărõăcácăy uătốă nhăh ngăđ năgiaoăti p

- Chỉăraănhữngăsaiăl măth ngămắcăph iăkhiăgiaoăti p

- Rènăluy năvàăphátătriểnăkỹănĕngăgiaoăti păhi uăqu Cácănhàălưnhăđ oăngoàiăch cănĕngăđịnhăh ngăvàăraăquy tăđịnhăcònăc năph iăthựcă

hi năch cănĕngătruyềnăđ tăthôngătinăvàăgiaoăti păv iăcácăđốiătácăbênătrongăvàăbênăngoàiădoanhănghi p.ăCácănhàălưnhăđ oăkhôngăbi tăcáchătruyềnăđ tăth ngădẫnăđ năhaiăhậuăqu ătiêuăcựcăcơăb nălàă(i)ăKhi n choăng iăngheăkhôngăhiểuăvàăc măth yăbịăđeădọa,ăc măth yămìnhăbịănguyăhiểm.ăT ăđó,ăng iănhậnătruyềnăđ tăthayăvìăvi căchúăýălắngăngheăti pănhậnăthôngătin,ăhọăchuyểnăsangătựăv ,ăc nhăgiác,ăsuyănghĩăcácăcáchăph nă ng.ăPh nă ngăc aăhọă

th ngălàăt căgiận,ătranhăcưiăhoặcălẩnătránh ;ă(ii)ăKhi năchoăng iăngheăth tăvọng,ăkhôngăchắcăchắn.ăNg iătruyềnăđ tălàmăchoăng iăngheăc măth yămìnhăbịăcoiăth ng,ăhoặcănghiă

ng ăkh ănĕngăc aămình.ăLúcăđó,ăhọăs ătậpătrungăvàoătìmăcáchăđểăthểăhi nărõăkh ănĕngăc aămìnhăhơnălàăchúăýăti pănhậnănhữngăthôngătin.ăPh nă ngăc aăhọăth ngăălàătựăái,ăm tăniềnătin,ărútălui Vìăth ăcácănhàălưnhăđ oăc nănhậnăthựcărõărằngăvi cătruyềnăđ tăkhôngăhi uăqu ă

s ăcóă nhăh ngăr tăx uăđ nămốiăquanăh ăgiữaăcácăbên,ăvàăt ăđóăs ă nhăh ngăm nhăđ nă

k tăqu ăkinhădoanh.ăĐiềuănàyăđặtăraămộtăyêuăc uăh tăs căc păbáchăđốiăv iăcácănhàălưnhă

đ oăvàăqu nălýălàăph iăkhôngăng ngăhoànăthi năvàăphátătriểnăkỹănĕngăgiaoăti păvàătruyềnă

đ tăthôngătinăđểăcóăthểăđemăl iăhi uăqu ăcaoătrongăqu nălý

3.1 Các lo ại giao tiếp và truyền đạt thông tin trong tổ chức

Cóăr tănhiềuăquanăđiểmăkhácănhauăvềăgiaoăti păvàătruyềnăđ tăthôngătin.ăNh ngănóiămộtăcáchătổngăquátănh tăgiaoăti pălàăquáătrìnhăchuyểnăýăt ngăt ăng iănàyăsangăng iăkhácăvàăth ngădẫnăt iăhànhăđộng.ăM căđíchăcơăb năc a quáătrìnhăgiaoăti păhi uăqu ălàăt oăraămộtăhìnhă nhătrungăthực,ăd ăg n,ăthànhăth oăvàălịchăsựăquaăđóăgiúpăcácănhàălưnhăđ oăthểă

hi năd ădàngănhữngăđiềuămongămuốnăvàăđ aăraăcácăđịnhăh ngăc aămìnhăchoăc păd iăđểăthựcăhi năđ cămộtăm cătiêuăđưăđềăra.ăB năch tăc aăquáătrìnhăgiaoăti păđ căthểăhi năquaăcácăđặcăđiểmăch ăy uănh :

- Giaoăti pălàămộtăquáătrìnhăbaoăgồmămộtăng iăg iăvàăítănh tămộtăng iănhận

cácăthôngăđi păđ căchiaăsẻăgiữaăhaiăhayănhiềuăng i

- Quáătrìnhăgiaoăti păbaoăgi ăcũngăliênăquanăt iămộtănhómăng iămàătrongăđóăítănh tăcóăhaiăng iăthamăgiaăvàănóăcóătácăd ngăgiúpăcácănhómăthựcăhi năm cătiêuăc aămình

- Giaoăti pălàămộtăquáătrìnhăhaiăchiềuănhằmăchuyểnăt iăthôngăđi păvàănhậnăcácăýăki nă

ph năhồi.ăGiaoăti pălàămộtăph năquanătrọngătrongăcácăcôngăvi căc aămộtănhàălưnhăđ o.ă

Giaoăti păvàătruyềnăđ tăthôngătinăcóăr tănhiềuăch cănĕngăkhácănhau.ăRiêngătrongălĩnhăvựcăqu nălý,ăcácănhàălưnhăđ oăcóăthểădùngăgiaoăti păđểăđ aăraănhữngăl iăgi iăthi uăvềăhìnhănhăvàăcácăm cătiêuăkinhădoanhăc aămình;ăhoặcădùngăgiaoăti păđểăth ơngăl ngăvàăđàmăphánănhằmăgi iăquy tăcácămâuăthuẫnătrongătổăch căhoặcăth ơngăth oăcácăh păđồngăkinhădoanh;ăhoặcăcácănhàălưnhăđ oăcũngăcóăthểădùngăgiaoăti păđểăđánhăgiáăvàăthuy tăph căhoặcăkhuy năkhíchănhânăviên,ăđ aăraăcácăg iăýăđểăh ngădẫnănhânăviênăhoặcăđ aăraăcácăquy tăđịnh,ăcácăl iăđềănghị ăĐểăthựcăhi năcácăch cănĕngăkhácănhauăthìăhìnhăth căvàăph ơngăti năgiaoăti păs ăđ căs ăd ngăvàălựaăchọnăcũngăkhácănhau.ăVíăd ăcácănhàălưnhăđ oăkhôngăthểădùngăcácăbàiădi năvĕnăphátăbiểuătrongăhộiănghịătriểnăkhaiăcôngăvi căc aăcôngătyăđểăphátăbiểuătrongăbuổiăhọpămặtăv iăcácănhàăcungăc păhoặcăkháchăăhàng

Cĕnăc ăvàoăcácăch cănĕngăgiaoăti p,ăph ơngăphápătruyềnăđ tăthôngătinăs ăđ călựaăchọnămộtăcáchăphùăh p.ăCóăhaiăph ơngăphápătruyềnăđ tăphùăh păv iăhaiătìnhăhuốngătruyềnă

đ tăkhácănhau.ăTruyềnăđ tăh ngădẫnă(coaching),ăt călàăng iăqu nălýăcungăc pănhữngăl iăkhuyênă nhữngă thôngă tină hoặcă nhữngă tiêuă chuẩnă choă c pă d iă đểă họă làmă vi că tốtă hơn.ă

Ph ơngăphápănàyăápăd ngătrongăhoànăc nhăc păd iăthi uăkh ănĕng,ăkhôngăđ ăthôngătin,ă

ch aăhiểuăkỹ ăvàăc pătrênăc năcungăc păchoăhọănhữngăđiềuăki năc năthi tăđểăhoànăthànhăcôngăvi c.ăLo iătruyềnăđ tăth ăhaiăgọiălàăthuy tăph că(counseling).ăLo iănàyăliênăquanăđ năquanăđiểm,ăcáchănhìnănhậnăđánhăgiáăv năđềăc aăc păd i.ăVaiătròăc aăng iăqu nălýălàăthuy tăph c,ăgiúpăc păd iăthayăđổiăquanăđiểm,ăcáchănhìnănhậnăđểănhìnăraăv năđềăvàătìmăcáchăgi iăquy t.ă

Cĕnăc ăvàoăhìnhăth cătruyềnăđ tăvàăgiaoăti păcóăthểăchiaăthànhăhaiălo iălàăgiaoăti păbằngăl iăvàăgiaoăti păkhôngăbằngăl i.ăGiaoăti păbằngăl iălàăcácălo iăgiaoăti pădùngăl iănóiăhoặcăchữăvi tăđểădi năđ tăvàătruyềnăthôngăđi păt ăng iăg iăsangăng iănhận.ăGiaoăti păkhôngăbằngăl iălàăcácălo iăgiaoăti păđ căthểăhi năbằngăcácăngônăngữăc aăcơăthểănh ăánhămắt,ănétămặt,ăc ăchỉăđi uăbộ,ăsựădiăchuyển,ăkho ngăcách,ădángăvẻăbềăngoàiăvàăc ăsựăimălặng Truyềnăđ tăvàăgiaoăti păkhôngăbằngăl iăth ngăcóătácăđộngăr tăl năđ năk tăqu ăc aăgiaoăti păvàăđôiăkhiănóămâuăthuẫnăv i l iănói

Cácăkênhăgiaoăti pătrongăqu nălýăcóăthểăchiaălàmă3ălo iălàăgiaoăti păt ătrênăxuống,ăgiaoăti păt ăd iălênăvàăgiaoăti păngangăc p.ăCácăgiaoăti păt ătrênăxuốngăth ngămangătínhăchỉăthị,ăraăquy tăđịnh,ăthuy tăph c,ăkhuy năkhíchăđộngăviênăhoặcăđánhăgiá.ăCácăgiaoăti păt ă

d iălênăth ngămangătínhăbáoăcáo,ăđềănghị,ăxinăphépăvàăcóătínhăph năhồiănhiềuăhơn.ăCácăgiaoăti păngangăc păth ngămangătínhăphốiăh p,ăchiaăsẻăvàăđộngăviênăhoặcăđềănghị.ăTuỳătheoăcácăyêuăc uăvàăvịătríăkhácănhauătrongătổăch cămàălựaăchọnănhữngăhìnhăth căgiaoăti păphùăh păv iăvịătríăvàămôăhìnhăgiaoăti p.ăKhiăc păd iăgiaoăti păv iăc pătrênătrongăcácănềnăvĕnăhoáăÁăĐôngăth ngăcóănhữngăyêuăc uăh tăs cănghiêmăngặtăđểăthểăhi năsựătônătrọngăvàătuânăth