(Luận văn) thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận hai bà trưng, thành phố hà nội

Tuy nhiên, văn hóa công vụ không phải lúc nào cũng song hành trong nền hành chính với đầy đủ cơ sở vật chất hiện đại, lại càng không phải là một công trình xây dựng hoành tráng mà văn hó

GIÁP THỊ LOAN

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VĂN HÓA CÔNG VỤ TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

GIÁP THỊ LOAN

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VĂN HÓA CÔNG VỤ TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

viện Hành chính Quốc gia Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các số liệu và kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác

Tác giả

Giáp Thị Loan

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Ban Giám đốc, Ban quản lý Sau đại học, Khoa Nhà nước Pháp luật và Lý luận

cơ sở, Học viện Hành chính Quốc gia đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ em trong quá trình học tập và hoàn thành Luận văn

TS Lý Thị Huệ, đã hết lòng giúp đỡ, hướng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em trong suốt quá trình hoàn thành Luận văn

Ủy ban nhân dân phường Quỳnh Mai tạo điều kiện thuận lợi để em học tập và hoàn thành Luận văn

Lời cảm ơn chân thành được gửi tới các bạn đồng nghiệp, những người bạn đã chia sẻ những kinh nghiệm quý báu giúp em hoàn thành luận văn Bằng tất cả năng lực và nỗ lực hoàn thiện Luận văn, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót

và hạn chế, tôi rất mong nhận được những đóng góp của các thầy, cô và các bạn

Tác giả

Giáp Thị Loan

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 7

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 8

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 8

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 9

7 Kết cấu của luận văn 9

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VĂN HÓA CÔNG VỤ 10

1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của văn hóa công vụ 10

1.2 Khái niệm, nội dung, hình thức và vai trò thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ 17

1.3 Các yếu tố bảo đảm thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ 32

Tiểu kết Chương 1 38

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VĂN HÓA CÔNG VỤ TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNGTRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY 39

2.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hiện nay 39

2.2 Kết quả và nguyên nhân của những kết quả đạt được của thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hiện nay 43

2.3 Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế của thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hiện nay 59

Tiểu kết Chương 2 67

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

3.2 Một số giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại Ủy ban

nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hiện nay 76

KẾT LUẬN 90

DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ 91

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 92

PHỤ LỤC 100

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

trên địa bàn quận Hai Bà Trưng Bảng 2.2

Ý kiến đánh giá của công dân về cán bộ công chức bộ phận một cửa tại Ủy ban nhân dân các phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng

53

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy “trong công cuộc kiến thiết nước nhà

có bốn vấn đề cùng phải chú ý đến, cũng phải coi là quan trọng ngang nhau: chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa”[29, tr.11] Như vậy, văn hóa là bộ phận hợp thành toàn

bộ đời sống xã hội, thiếu nó cơ chế xã hội không thể phát triển hoàn thiện được Văn hóa công vụ có vị trí hết sức quan trọng đối với sự phát triển của một cơ quan, đơn vị hay một nền hành chính nói chung Văn hóa công vụ góp phần đảm bảo trong việc thực thi công vụ, tạo lập uy tín của một quốc gia, một địa phương, một ngành Tuy nhiên, văn hóa công vụ không phải lúc nào cũng song hành trong nền hành chính với đầy đủ cơ sở vật chất hiện đại, lại càng không phải là một công trình xây dựng hoành tráng mà văn hóa công vụ chính là hệ thống các giá trị về đạo đức, trách nhiệm, chuyên nghiệp, minh bạch, kỷ luật, ngôn ngữ, hành vi ứng xử hằng ngày… của những cán bộ, công chức trong các mối quan hệ giữa cơ quan công quyền với tổ chức, công dân

Trong công cuộc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Đảng và Nhà nước đã xác định cải cách hành chính nhà nước được lấy làm trọng tâm của đổi mới Bắt đầu từ những mô hình thí điểm về chấn chỉnh thủ tục hành chính đến Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn

2001 – 2010, Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 –

2020, Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 – 2030 Tất cả nhằm hiện thực hóa quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng Chính phủ kiến tạo, trong đó chú trọng đến xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có đủ năng lực

và phẩm chất

Tuy nhiên, nhìn tổng thể, cải cách hành chính nhà nước tiến hành chậm, những kết quả đạt được còn hạn chế, chưa tương xứng với yêu cầu, đổi mới toàn diện theo chủ trương của Đảng Trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, nhiệm vụ cải cách hành chính tuy bước đầu thu được kết quả, có những chuyển biến cơ bản trong nhận thức luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

và hành động nhưng nhìn chung vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế Tình hình trên có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan Song, nguyên nhân quan trọng là do chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Do đó, để phát triển bền vững, quận Hai Bà Trưng còn nhiều việc cần phải làm, trong đó, cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính ở các cơ quan quản lý nhà nước Một trong những vấn đề trong quá trình thực hiện cải cách hành chính cần phải làm đó là, xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, đặc biệt là thực hiện nghiêm pháp luật về văn hóa công vụ tại Ủy ban nhân dân các phường trên địa bàn quận Hòa chung nhịp đập của Thủ đô, quận Hai Bà Trưng trong thời gian tới tiếp tục trên đà phát triển, xét theo xu thế đó, vấn đề xây dựng, thực hiện và hoàn thiện pháp luật về văn hóa công vụ đối với cán bộ công chức tại Ủy ban nhân dân các phường trên địa bàn quận là hết sức cần thiết Xuất phát từ lý do đó, học viên lựa

chọn đề tài “Thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại Ủy ban nhân dân

phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội” để làm luận văn

thạc sỹ Luật học của mình với mong muốn kết quả nghiên cứu của đề tài không chỉ cần thiết với quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội, mà còn có ý nghĩa đóng góp thiết thực đối với việc thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ trên phạm vi cả nước

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Thứ nhất, nhóm công trình nghiên cứu liên quan đến những vấn đề lý luận của thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ

Các tác giả của Trường Đại học Luật Hà Nội trong “Giáo trình lý luận nhà

nước và pháp luật” [17], Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội trong “Giáo trình

Lí luận chung về nhà nước và pháp luật”[36]; Phạm Hồng Thái và Đinh Văn Mậu

trong “Lý luận nhà nước và pháp luật”[52]; Trương Hồ Hải và tập thể tác giả trong giáo trình Trung cấp lý luận chính trị “Nội dung cơ bản về nhà nước và pháp luật

Việt Nam” [27] Theo đó, khái niệm thực hiện pháp luật đều được các tác giả xác

định là hành vi xử sự của các chủ thể trong xã hội theo yêu cầu của pháp luật; là tổng hợp các hoạt động có mục đích của các cơ quan, các tổ chức và các cá nhân nhằm đưa pháp luật đi vào đời sống Bốn hình thức cơ bản của thực hiện pháp luật

là: tuân thủ pháp luật; chấp hành pháp luật; sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Ngoài ra, một số công trình khác nghiên cứu trực diện vào vấn đề thực hiện

pháp luật như: Cuốn “Thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật ở Việt Nam” của

nhà nghiên cứu Nguyễn Minh Đoan do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia ấn hành năm 2019 Trong tác phẩm, tác giả đã phân tích, làm rõ khái niệm và mục đích của việc thực hiện pháp luật; áp dụng pháp luật; quy trình thực hiện và áp dụng pháp luật, những bảo đảm thực hiện pháp luật; áp dụng pháp luật [18]

Nhà nghiên cứu Phạm Hồng Thái trong công trình “Pháp luật về công vụ và

đạo đức công vụ” đã làm rõ những triết lý căn bản về pháp luật và những triết lý

căn bản về đạo đức, mối quan hệ giữa pháp luật và đạo đức cũng như pháp luật về công vụ Những phân tích sâu sắc của tác giả giúp người đọc phân định rõ nội hàm đạo đức cán bộ, công chức và đạo đức công vụ, vai trò của pháp luật trong việc điều chỉnh đạo đức công vụ [50]

Trong cuốn tài liệu bồi dưỡng “Văn hóa công vụ” do Đặng Xuân Hoan chủ

biên, các tác giả đã đi sâu nghiên cứu và chỉ rõ văn hóa là nền tảng để xây dựng đạo đức công vụ và đạo đức công vụ lại là cơ sở để thực thi trách nhiệm công vụ Việc xây dựng và nâng cao văn hóa, đạo đức công vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có vai trò cần thiết và quan trọng trong quá trình tiến đến nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và phục vụ nhân dân Việc nâng cao văn hóa công vụ cho cán bộ, công chức, viên chức là một trong những vấn đề hết sức cần thiết nhằm thực hiện cải cách hành chính nhà nước [28]

Trong cuốn “Quản lý xung đột lợi ích trong thực thi công vụ ở Việt Nam hiện

nay” của hai tác giả Trương Quốc Việt và Lý Thị Huệ đồng chủ biên cung cấp những

luận chứng và luận cứ khoa học có giá trị tham khảo cho các cơ quan có thẩm quyền nhằm cụ thể hóa quan điểm, chủ trương phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng, xây dựng hệ thống hành chính tinh gọn, trong sạch, hiện đại Cuốn sách cũng là tài liệu tham khảo cho thực tiễn hoạt động thực thi công vụ hiện nay ở Việt Nam [82]

Thứ hai, nhóm công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại ủy ban nhân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hiện nay

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trong cuốn “Áp dụng pháp luật ở Việt Nam hiện nay: Một số vấn đề lý luận

và thực tiễn” do nhà xuất bản Tư pháp ấn hành năm 2009, ngoài việc trình bày một

số vấn đề lý luận chung về áp dụng pháp luật, cuốn sách còn đề cập đến những vấn

đề liên quan đến thực tiễn áp dụng pháp luật trong một số lĩnh vực cụ thể như hình

sự, dân sự, hành chính, đất đai [33]

Cuốn “Trách nhiệm của công chức trong thực thi công vụ đáp ứng yêu cầu cải

cách nền hành chính nhà nước” của nhà nghiên cứu Trần Nghị là cuốn sách viết

sâu về những nội dung cơ bản của trách nhiệm công chức trong thực thi công vụ; thực trạng trách nhiệm trong thực thi công vụ của công chức; đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao trách nhiệm của công chức trong thực thi công vụ ở Việt Nam hiện nay [38]

Trong luận án Tiến sĩ khoa học Hành chính công với tên đề tài “Kỹ năng giao

tiếp của đội ngũ công chức hành chính trong tiến trình cải cách nền hành chính nhà nước Việt Nam” của nhà nghiên cứu Đào Thị Ái Thi, từ các tiếp cận trên cơ sở lý

luận và đánh giá thực trạng kỹ năng giao tiếp của đội ngũ công chức hành chính đã

đề ra các giải pháp và xây dựng mô hình rèn luyện kỹ năng giao tiếp của đội ngũ công chức hành chính trong tiến trình cải cách nền hành chính” [58]

Tác giả Nguyễn Hoàng Linh Chi, nghiên cứu và viết luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật hành chính (Học viện Khoa học Xã hội) với đề tài

“Văn hóa công sở trong các cơ quan hành chính nhà nước ở nước ta hiện nay”

Tác giả, làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn của việc thực hiện các quy định về văn hóa công sở tại các cơ quan hành chính Nhà nước Từ đó tác giả đưa ra những quan điểm và giải pháp để nâng cao văn hóa công sở tại các cơ quan hành chính Nhà nước [6]

Cuốn sách “Đạo đức trong nền công vụ” nhóm nhà nghiên cứu Tô Tử Hạ,

Trần Anh Tuấn, Nguyễn Thị Kim Thảo đã có những phân tích sâu sắc khi bàn đến các nguyên tắc xây dựng đạo đức công chức Với tư cách là những người hoạt động nhiều năm trong lĩnh vực tổ chức và cán bộ của Việt Nam, các tác giả đã biên soạn cuốn sách trên cơ sở các bài viết và tham luận của các đại biểu từ các nước ASEAN luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

tham dự Hội thảo quốc tế “Đạo đức trong nền công vụ” tại Hà Nội vào ngày 31 tháng 5 năm 2001 Trong cuốn sách này, sau khi phân tích vấn đề đạo đức trong nền công vụ của một số quốc gia Đông Nam Á: Brunei Darussalam, Campuchia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippin, Singapore, Thái Lan, các tác giả đã chỉ ra thực trạng

và nêu một số sáng kiến nhằm nâng cao đạo đức công chức ở Việt Nam Các tác giả

đã nhấn mạnh đến những nguyên tắc cơ bản trong xây dựng đạo đức công chức, trong đó, nhấn mạnh rõ đặc điểm dân tộc và tính giai cấp của vấn đề đạo đức Đặc biệt, trong tài liệu này, nhóm tác giả đã cố gắng đưa ra những quy định về chuẩn mực đạo đức người công chức trong nền công vụ với năm nguyên tắc cơ bản: về phẩm chất chính trị, về năng lực quản lý, trình độ và khả năng chuyên môn, về hiệu quả công tác Những thông tin mà cuốn sách đưa lại là tài liệu tham khảo bổ ích cho những ai quan tâm đến vấn đề đạo đức công vụ, trong đó có học viên [22]

Nhìn chung, các tác phẩm không nghiên cứu trực diện vấn đề thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ công chức nhưng đã gợi mở học viên rất nhiều nội dung liên quan đến thực trạng và đánh giá thực trạng việc thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ

Thứ ba, nhóm công trình nghiên cứu liên quan đến quan điểm và giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hiện nay

Bàn về đạo đức trong thực thi công vụ, nhà nghiên cứu Ngô Thành Can trong

cuốn “Đạo đức công chức trong thực thi công vụ” viết: “Gốc của Tổ quốc là Nhân

dân Nhân dân là người sáng tạo, xây dựng và bảo vệ sự tồn vong của Tổ quốc Do

đó, yêu Tổ quốc, yêu nước là yêu Nhân dân Thực hiện công vụ là phục vụ Nhân dân”[5, tr.202] Tác giả khẳng định, “Đạo đức cao nhất của mỗi công chức là sống, làm việc vì “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, vì lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội” Mỗi công chức biết kế thừa truyền thống đạo đức của dân tộc và coi đó là yếu tố nội sinh Họ biết kết hợp chuẩn mực đạo đức với tri thức pháp luật, giáo dục đạo đức đối với giáo dục pháp luật Trong công việc có trách nhiệm cao, có lương tâm, tôn trọng lẽ phải và pháp luật” [5, tr.205] Qua những phân tích sâu sắc về đạo đức công vụ, sáng kiến nâng cao đạo đức công vụ, công chức ở luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

một số nước trên thế giới, tác giả đã đưa ra một số giải pháp chủ yếu xây dựng đạo đức công chức trong điều kiện kinh thế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Những giải pháp này rất có ý nghĩa trong quá trình nghiên cứu của học viện

Cuốn sách “Pháp luật về đạo đức công chức ở Việt Nam hiện nay” của tác giả

Lê Đinh Mùi đã đề cập đến các nội dung về cơ sở lý luận của pháp luật đạo đức công chức, quá trình hình thành, phát triển và thực trạng pháp luật về đạo đức công chức; đồng thời cuốn sách cũng nêu bật được những quan điểm và giải pháp hoàn thiện pháp luật về đạo đức công chức ở Việt Nam hiện nay Trong bối cảnh đất nước đang hướng đến một chính phủ liêm chính, kiến tạo và phát triển, xây dựng một nền hành chính phục vụ, không thể không quan tâm đến sự hoàn thiện của pháp luật về đạo đức công chức cũng như việc tổ chức thực hiện hiệu quả Mặc dù cuốn sách chưa đề cập đến việc nghiên cứu thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ nhưng đã đề cập được đến những vấn đề liên quan đến nhận thức và hoạt động của công chức trong thực thi công vụ trong đó có đạo đức công vụ [39]

Nhà nghiên cứu Nguyễn Hữu Phúc với bài viết “Vai trò của trách nhiệm kỷ

luật hành chính trong quản lý cán bộ, công chức” đã nêu bật vai trò của trách

nhiệm kỷ luật hành chính trong quản lý công chức, trong đó nhấn mạnh 5 vai trò cơ bản: Trách nhiệm kỷ luật hành chính nâng cao năng lực, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả nền hành chính nhà nước; trách nhiệm kỷ luật hành chính có vai trò bảo vệ pháp chế trong tổ chức quản lý, hoạt động của cơ quan nhà nước; trách nhiệm kỷ luật hành chính có vai trò xác định hành vi hợp pháp, hành vi không hợp pháp, tạo cơ sở, chuẩn mực cho cách ứng xử của công chức; trách nhiệm kỷ luật hành chính có vai trò giáo dục, thuyết phục, phòng ngừa; trách nhiệm kỷ luật hành chính có vai trò trừng phạt đối với công chức [42]

Trong Luận án tiến sĩ với tên đề tài “Xây dựng văn hóa ứng xử công vụ của

công chức cơ quan hành chính nhà nước Việt Nam hiện nay” tác giả Trịnh

Thanh Hà đã hệ thống hóa nội dung lý thuyết về văn hóa ứng xử công vụ của công chức trong cơ quan hành chính nhà nước, đồng thời xây dựng các giải pháp hình thành và phát triển văn hóa ứng xử công vụ của công chức cơ quan hành chính nhà nước Việt Nam hiện nay [19]

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trong cuốn “Một số vấn đề về tham nhũng và những nội dung cơ bản của

Luật phòng, chống tham nhũng năm 2018" của tác giả Đinh Văn Minh Nội dung

cuốn sách được tác giả trình bày với 3 phần, từ khía cạnh lý luận với những phân tích, bình giải chuyên sâu về các khái niệm, định nghĩa về tham nhũng cho đến lịch

sử hình thành và phát triển pháp luật về phòng chống tham nhũng, đồng thời tác giả cũng trình bày một số quy định cơ bản về phòng chống tham nhũng theo quy định pháp luật hiện hành Cuốn sách đã gợi mở cho học viên về nguyên nhân dẫn đến tham nhũng, từ đó tìm ra giải pháp cho luận văn [40]

Như vậy, qua khảo sát tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận văn, học viên thấy rằng có nhiều công trình khoa học nghiên cứu pháp luật về văn hóa công vụ, nhưng nhìn chung, những công trình nghiên cứu nêu trên chủ yếu

đề cập đến những vấn đề lý luận chung của pháp luật về văn hóa công vụ mà chưa

đi sâu vào việc thực hiện tại một địa bàn cụ thể, nhiều vấn đề lý luận còn bỏ ngỏ hoặc đã được đề cập nhưng chưa đầy đủ Do vậy, vẫn còn nhiều khía cạnh cần được tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu về đề tài thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại một địa bàn cụ thể, đặc biệt là nghiên cứu từ thực tiễn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội Việc tiếp tục nghiên cứu về đề tài này là đòi hỏi khách quan, vừa có tính lý luận, vừa có tính thực tiễn nhằm hoàn thiện pháp luật về văn hóa công vụ

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục đích

Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận của thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ, luận văn phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hiện nay Từ đó, đề xuất một số quan điểm và giải pháp nhằm bảo đảm việc thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hiện nay cũng như trong thời gian tới

- Nhiệm vụ

Một là, nghiên cứu, hệ thống hóa những vấn đề lý luận của thực hiện pháp luật

về văn hóa công vụ

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Hai là, phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ

tại Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội

hiện nay

Ba là, đề xuất được quan điểm và giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện pháp luật

về văn hóa công vụ tại Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hiện nay cũng như trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu

Thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội

Đề án văn hóa công vụ

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp luận

Luận văn dựa trên cơ sở những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thực hiện pháp luật và văn hóa công

vụ Đồng thời, luận văn có kế thừa những thành tựu đạt được của một số công trình nghiên cứu khoa học đã được công bố trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài

- Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, đặc biệt là các phương pháp lịch sử và lôgic, quy nạp và diễn dịch, đối chứng và so sánh, đồng thời có sử dụng phương pháp liên ngành khoa học

xã hội để làm rõ nội dung nghiên cứu

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Ý nghĩa lý luận: Những vấn đề mà luận văn đề cập và giải quyết, sẽ góp phần thiết thực vào việc luận giải và đề xuất giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện pháp luật

về văn hóa công vụ tại Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng,

thành phố Hà Nội hiện nay cũng như trong thời gian tới

Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo và giảng dạy, tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm công tác pháp chế, công tác tuyên truyền…

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và tài liệu tham khảo cùng với công trình nghiên cứu của tác giả có liên quan đến đề tài, nội dung của luận văn được cấu trúc thành 3 chương:

Chương 1 Những vấn đề lý luận của thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ Chương 2 Thực trạng thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hiện nay

Chương 3 Quan điểm và giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hiện nay

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

VỀ VĂN HÓA CÔNG VỤ

1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của văn hóa công vụ

1.1.1 Khái niệm văn hóa, công vụ và văn hóa công cụ Khái niệm về văn hóa

Văn hóa là sản phẩm của con người; là hệ quả của sự tiến hóa nhân loại Nhờ

có văn hóa mà con người trở nên độc đáo trong thế giới sinh vật và khác biệt so với những con vật khác trong thế giới động vật Tuy nhiên, để hiểu về khái niệm “văn hóa” đến nay vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau, do đó có những định nghĩa khác nhau

về văn hóa

Theo Từ điển Tiếng Việt của Giáo sư Hoàng Phê văn hoá là: “Tổng thể nói

chung những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong lịch sử” [41, tr.1100]

Theo Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO):

“Văn hóa hôm nay có thể coi là tổng thể của nét riêng biệt tinh thần và vật chất, trí tuệ và xúc cảm quyết định tính cách của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội Văn hóa bao gồm văn hóa nghệ thuật và văn chương, những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ thống giá trị, những tập tục, những tín ngưỡng… Văn hóa đem lại cho con người khả năng suy xét về bản thân và chính văn hóa làm cho chúng trở thành những nhân vật đặc biệt cơ bản, có lý tính, có phê phán và chân thật một cách đạo lý Chính nhờ văn hóa mà con người tự thể hiện, tự

ý thức được bản thân, tự biết mình là một phương án chưa hoàn thành để xem xét, tìm tòi không biết mệt mỏi những ý nghĩa mới mẻ và sáng tạo nên những công trình vượt trội trên bản thân” [47, tr.5]

Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm văn hóa như sau: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn” [30, tr.431]

Theo quan điểm của nhà nghiên cứu Trần Ngọc Thêm: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội” [54, tr.5]

Mặc dù “Văn hóa” được tiếp cận từ nhiều khía cạnh khác nhau, song các quan niệm về văn hóa nêu trên đều có những điểm chung cơ bản sau:

(i) Văn hóa là sản phẩm hoạt động của con người nhằm thỏa mãn nhu cầu tinh thần và vật chất không ngừng tăng lên của con người

(ii) Văn hóa là tất cả những gì trong hệ thống hữu cơ, các giá trị tinh thần, vật chất do con người sáng tạo ra làm cho tình người càng phát triển cao hơn Nội dung bản chất của văn hóa là sự phát triển bản thân con người với tư cách là con người xã hội, sự phát triển trong những năng lực sáng tạo, những quan hệ nhu cầu, những đáp ứng thỏa mãn chỉ có ở người và chỉ có thể biểu hiện qua quá trình giao tiếp ứng xử giữa người với người và với thế giới tự nhiên

Từ các định nghĩa đã nêu trên, để xác định một khái niệm văn hóa cho riêng mình nhằm thuận tiện cho việc thu thập và phân tích dữ liệu khi nghiên cứu, có thể

quan niệm: Văn hóa là sản phẩm của con người tạo ra trong quá trình lao động (từ

lao động trí óc đến lao động chân tay), được chi phối bởi môi trường, xã hội, tính cách của từng tộc người và có đặc trưng riêng

Khái niệm về công vụ

Ở các quốc gia khác nhau, khái niệm về công vụ có tính tương đối do phụ thuộc vào cách tiếp cận cũng như đặc điểm của mỗi nền công vụ Tuy nhiên, các quan niệm về hoạt động công vụ đều chỉ ra rằng vai trò hoạt động công vụ chi phối

và ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả, hiệu lực quản lý của nhà nước

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Theo quan điểm của nhà nghiên cứu Ngô Thành Can “Công vụ có thể được xem là một loại lao động mang tính quyền lực và pháp lý do đội ngũ công chức thực hiện, sử dụng ngân sách nhà nước để tiến hành các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước trong việc quản lý toàn diện các mặt của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa

và xã hội của một quốc gia” [5, tr.34]

Công vụ là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước do cán bộ, công chức tiến hành theo quy định của pháp luật nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước, phục vụ lợi ích nhà nước, nhân dân và xã hội Tuy nhiên trong điều kiện cụ thể ở Việt Nam, do đặc thù riêng, các cơ quan, tổ chức của Đảng, Nhà nước và tổ chức chính trị - xã hội là một hệ thống chính trị thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Giữa các cơ quan, tổ chức này luôn có sự liên thông trong sử dụng nguồn nhân lực Do đó, hoạt động công vụ không chỉ thuần tuý là hoạt động của cán bộ, công chức nhân danh quyền lực công, mà còn được hiểu là các hoạt động trong phạm vi rộng hơn Theo đó, hoạt động công vụ được hiểu là việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ, công chức làm việc trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội và trong bộ máy lãnh đạo, quản

lý của đơn vị sự nghiệp công lập Để khẳng định tính đặc thù này, Điều 2 Luật Cán

bộ, công chức năm 2008 (sửa đổi, bổ sung 2019) quy định hoạt động công vụ “là việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ, công chức theo quy định của luật này và các quy định khác có liên quan”[44] Cán bộ, công chức khi tham gia hoạt động công vụ phải tuân thủ các nghĩa vụ và có trách nhiệm thực hiện đúng quyền hạn được giao

Dù được xem xét ở nhiều cấp độ khác nhau, nhưng điểm thống nhất của hoạt động công vụ là gắn với nhà nước, với quyền lực công Công vụ thể hiện ý chí và đáp ứng lợi ích của nhân dân và của nhà nước Xuất phát từ chỗ công vụ là phương tiện thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước, nó là định chế tổ chức - pháp lý trong hệ thống tổ chức quyền lực nhà nước, và phải phục vụ ý chí của nhà nước và của nhân dân Công chức khi thực thi công vụ chính là phục vụ nhân dân, chịu sự kiểm tra, giám sát của nhân dân và của cơ quan nhà nước có thẩm quyền luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Khi tham gia hoạt động công vụ công chức phải tuân thủ các nghĩa vụ, có trách nhiệm thực hiện đúng quyền hạn được giao Để đạt được điều đó, bên cạnh năng lực, trình độ, người công chức còn phải hội đủ các phẩm chất đạo đức, tài năng và thường xuyên r n luyện để có phẩm chất đạo đức tốt, trách nhiệm cao trong thực thi công vụ

Từ những quan niệm trên, có thể khái quát: Công vụ là một loại lao động

mang tính quyền lực và pháp lý, phần lớn do cán bộ, công chức thực hiện nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước, gắn với quyền lực nhà nước, nhân danh nhà nước để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân

Khái niệm về văn hóa công vụ

Giống như khái niệm “Văn hóa” hay khái niệm “Công vụ”, trên thế giới và Việt Nam cũng có nhiều cách hiểu về “Văn hóa công vụ” khác nhau

Tác giả Kenneth Kernaghan, quan niệm văn hoá công vụ là các giá trị, chuẩn mực đạo đức, định hướng, tầm nhìn của nền công vụ Yếu tố giá trị là thành tố quan trọng của văn hoá công vụ được đề cập đến, đồng thời, tác giả quan niệm các chuẩn mực đạo đức cũng là yếu tố của văn hoá công vụ Điều này có thể nói là hợp lý bởi

lẽ, quan niệm giá trị và định hướng chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực hành vi luôn có

sự tương thuộc với nhau [84]

Tác giả Prijono Tjiptoherijanto trong nghiên cứu Civil Service Reform in

Indonesia: Culture and Institution Issues (Cải cách công vụ ở Indonesia: vấn đề văn hoá và thể chế) đã đưa ra quan niệm về văn hoá công vụ ở một góc độ tổng quát hơn

Văn hoá công vụ là tập hợp các giá trị, thái độ, chuẩn mực, niềm tin và các định hướng tinh thần có ý nghĩa định hình và quyết định hành vi của nền công vụ Quan niệm này có thể nói khá toàn diện, bao quát những thành tố căn bản nhất của văn hoá công vụ Văn hoá công vụ là các giá trị, niềm tin và những định ước trong tổ chức được chia sẻ lẫn nhau giữa các thành viên của một nhóm hoặc tổ chức Những giá trị, niềm tin và những định ước đó thấm sâu vào tổ chức, trở thành truyền thống của tổ chức và chi phối hành vi của các thành viên trong tổ chức đó Văn hoá công vụ có ba cấp độ khác nhau: (1) cấp độ với sự xuất hiện của các dạng vật chất chuyển tải văn luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

hoá công vụ (như quy định về ăn mặc, các phát ngôn về triết lý của tổ chức, v.v.); (2) cấp độ xuất hiện các giá trị và (3) cấp độ với sự xuất hiện của các định ước (như cách thức con người trong tổ chức hành động và suy nghĩ) [85]

Theo giáo trình Cao cấp lý luận chính trị: Văn hóa và phát triển: “Văn hóa

công vụ là văn hóa tổ chức đặc thù, bao gồm hệ thống biểu tượng, chuẩn mực, giá trị, niềm tin hình thành trong nhận thức tạo nên tầm nhìn, tác động đến lối sống, hành vi và lề lối làm việc của người thực thi công vụ, tạo ra môi trường tổ chức, có khả năng lưu truyền và ảnh hưởng tới chất lượng công vụ” [26, tr.161]

Trong cuốn tài liệu bồi dưỡng Văn hóa công vụ do Đặng Xuân Hoan và

Nguyễn Thị Thu Vân đồng chủ biên thì cho rằng: “Văn hóa công vụ là hệ thống các giá trị tinh thần và vật chất được hình thành trong quá trình xây dựng, phát triển công vụ, có khả năng lưu truyền, ảnh hưởng đến tâm lý, hành vi của cán bộ, công chức, viên chức và được họ thừa nhận, tuân thủ, phát huy trong thực thi công vụ” [28, tr.17] “Văn hóa công vụ là tập hợp các giá trị của một nền công vụ, được xã hội thừa nhận và chia sẻ, trở thành niềm tin, đạo đức của cán bộ, công chức, trở thành nếp sống, thói quen khi thực hành công vụ, góp phần khẳng định truyền thống

và bản sắc riêng của nền công vụ Văn hóa công vụ thể hiện mối quan hệ tác động qua lại giữa văn hóa với công vụ, giữa công vụ và văn hóa Văn hóa công vụ nâng tầm hoạt động công vụ của con người và của tổ chức lên trình độ văn hóa, làm cho hoạt động công vụ mang tính tự giác, chủ động và sáng tạo Như vậy, văn hóa công

vụ không phải là bản thân công vụ, bản thân văn hóa, hay là sự tập hợp giản đơn hai lĩnh vực này, mà đó là công vụ bao hàm tính văn hóa từ bản chất bên trong của nó" [28, tr.10]

Ngày 27/12/2018, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số TTg về việc phê duyệt Đề án Văn hóa công vụ với các nội dung trọng tâm của văn hóa công vụ gồm: Tinh thần, thái độ làm việc; Chuẩn mực giao tiếp, ứng xử; Chuẩn mực về đạo đức, lối sống; Trang phục của cán bộ, công chức, viên chức Đồng thời

1847/QĐ-Đề án đã đưa ra các giải pháp có tính hệ thống, đồng bộ để triển khai thực hiện văn hóa công vụ

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Văn hoá là nền tảng, là gốc, là lõi để tạo nên thương hiệu của một quốc gia, dân tộc Văn hoá công vụ, gắn với tổ chức thực hiện quyền lực nhà nước liên quan

đến nhiều hoạt động khác nhau như đã phân tích ở trên Vì vậy, có thể hiểu văn hoá

công vụ là hệ thống chuẩn mực, giá trị, niềm tin, được hình thành trong quá trình xây dựng và thực thi công vụ, tác động đến hành vi và lề lối làm việc, cách ứng xử của cán bộ, công chức thực thi công vụ, có khả năng lưu truyền và ảnh hưởng tới chất lượng công vụ

1.1.2 Đặc điểm của văn hóa công vụ

Thứ nhất, văn hóa công vụ phản ánh tầm nhìn, sứ mệnh và mục tiêu chính của

tổ chức công vụ và phục vụ lợi ích của Nhà nước, nhân dân và xã hội Văn hóa công

vụ là một thành tố của văn hóa chính trị, là sự biểu hiện của văn hóa chính trị trong hoạt động quản lý nhà nước Nhà nước Việt Nam là nhà nước của dân, do dân, vì dân, bởi lẽ đó, văn hóa công vụ hướng đến mục tiêu cao nhất là phục vụ nhân dân

Thứ hai, văn hóa công vụ là văn hóa trong sử dụng quyền lực nhà nước Văn

hóa công vụ được thể hiện trong các hoạt động công vụ của cán bộ, công chức, viên chức ở cơ quan công quyền Ở đó, văn hóa sử dụng quyền lực nhân dân ủy thác cho nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức là người đại diện Nhà nước để phục vụ nhân dân Chính vì vậy các biểu hiện lạm quyền, lộng quyền, hách dịch đều là biểu hiện của phản văn hóa công vụ

Thứ ba, văn hóa công vụ là văn hóa của cán bộ, công chức, viên chức trong

thực thi công vụ Văn hóa công vụ là một trong những nội dung cấu thành văn hóa

xã hội Việc xây dựng văn hóa công vụ chính là việc xây dựng xây dựng văn hóa cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong bộ máy nhà nước Văn hóa công vụ còn thể hiện ở chỗ: đơn giản hóa các thủ tục, công khai minh bạch các khoản phí, lệ phí, nề nếp làm việc hành chính đảm bảo thống nhất, khoa học, chặt chẽ Quan trọng nhất, ở Việt Nam, văn hóa công vụ là văn hóa phục vụ nhân dân, vì vậy đòi hỏi cán bộ công chức phải đề cao lợi ích của nhân dân, tôn trọng các quyền

tự do cơ bản của nhân dân

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Thứ tư, văn hóa công vụ đòi hỏi tính sáng tạo trong hoạt động thực thi công

vụ Do hoạt động công vụ đối diện với hàng loạt các vấn đề của đời sống kinh tế -

xã hội, nhiều vấn đề chưa có tính quy luật đòi hỏi nền công vụ phải sáng tạo trong quá trình quản lý

1.1.3 Vai trò của văn hóa công vụ

Thứ nhất, đối với hiệu quả thực thi công vụ

Hiệu quả trong thực thi công vụ thể hiện ở sử dụng hợp lý các nguồn lực làm gia tăng kết quả hoặc thực hiện với năng suất cao, là sự so sánh, đối chiếu các kết quả đạt được với toàn bộ các nguồn lực đã sử dụng nhằm đánh giá kết quả đạt được với chi phí thấp nhất

Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả của hành chính nhà nước là những tác động có chủ đích nhằm làm cho hoạt động hành chính nhà nước đạt được định hướng, và văn hóa công vụ là yếu tố không thể thiếu Đây được xem là cội nguồn mang đến những thành công trong hoạt động quản lý Văn hóa công vụ xuất phát từ con người, quản lý công cũng là từ con người Như vậy, trong quản lý xác định được gốc rễ của vấn đề sẽ đem lại thành công

Thứ hai, đối với đạo đức, trách nhiệm công vụ

Văn hóa công vụ có tác động rất lớn đến đạo đức, trách nhiệm công vụ của người cán bộ, công chức, viên chức Giữa hai yếu tố này có sự giao thoa , bổ sung cho nhau Trong hoạt động công vụ, cán bộ, công chức, viên chức thực thi trên cơ

sở các quy định của pháp luật Tuy nhiên, thái độ, tinh thần, trách nhiệm, ý thức của cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình thực thi công vụ trong mối quan hệ với nhân dân phụ thuộc nhiều vào đạo đức công vụ Pháp luật có được thực thi hay không lại phụ thuộc rất nhiều vào đạo đức công vụ Đạo đức công vụ là yếu tố cấu thành văn hóa công vụ, điều đó có nghĩa là đạo đức càng được rèn luyện, gọt giũa thì văn hóa công vụ càng được khẳng định và phát triển Đạo đức công vụ và văn hóa công vụ đều là khía cạnh chủ quan của cán bộ, công chức, viên chức Có thể khẳng định, văn hóa công vụ đóng vai trò quan trọng trong sự tác động đến đạo đức

và trách nhiệm công vụ:

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Một là, muốn xây dựng một nền hành chính hiệu quả, vì nhân dân phục vụ, tất

cả đều xuất phát từ lợi ích của nhân dân thì phải bắt đầu từ yếu tố cội nguồn là văn hóa công vụ Văn hóa giúp mỗi người sống đẹp hơn, nhân văn hơn, sống vì người khác, vì cộng đồng

Hai là, văn hóa công vụ góp phần xây dựng nền hành chính trong sạch vững

mạnh Văn hóa công vụ thể hiện ở bên trong mỗi con người, vì vậy, trình độ văn hóa công vụ càng cao, mỗi chủ thể càng thể hiện đẹp hơn trong cách giao tiếp, ứng

xử, trong mỗi cử chỉ, hành động Họ tự thấy mình cần làm gì, điều gì đúng, điều gì sai, cái gì tốt, cái gì xấu, điều đó sẽ giúp cho nền hành chính trong sạch hơn, vững mạnh hơn Một giá trị rất cơ bản trong văn hóa công vụ là yếu tố trung thực, khách quan, được thể hiện ở trong cách thực hiện và kết quả thực thi công vụ

Thứ ba, vai trò của văn hóa công vụ với cải cách hành chính Cải cách hành

chính, xét cho cùng là sự thay đổi trong nhận thức, hành vi, thái độ, lề lối thực thi công vụ của cán bộ, công chức, viên chức Những giá trị, chuẩn mực của nền công

vụ chưa được thấm nhuần trong hoạt động công vụ, trong từng hành vi công vụ thì cải cách hành chính chưa thực sự tới đích Nếu chủ thể không ý thức được tầm quan trọng của văn hóa công vụ thì đây có thể là yếu tố kìm hãm công cuộc cải cách hành chính Chính vì vậy việc cán bộ, công chức, viên chức phải tự ý thức, thấy được những giá trị của cải cách hành chính theo hướng xây dựng nền hành chính phục vụ

Ý thức đó sẽ được cụ thể hóa bằng hành động Người dân đánh giá nền công vụ thông qua tinh thần, thái độ làm việc, giao tiếp ứng xử của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức Mục tiêu cuối cùng của cải cách hành chính là hướng tới phục vụ tốt nhất cho người dân, bởi vậy, văn hóa công vụ có vai trò rất lớn đối với cải cách hành chính

1.2 Khái niệm, nội dung, hình thức và vai trò thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ

1.2.1 Khái niệm thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ Khái niệm pháp luật về văn hóa công vụ

Pháp luật là công cụ quan trọng để nhà nước quản lý xã hội, song pháp luật chỉ phát huy được vai trò và những giá trị của mình trong việc duy trì và tạo điều kiện cho

xã hội phát triển khi pháp luật được tôn trọng và thực hiện trong đời sống xã hội

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trong quá trình thực thi công vụ, cán bộ, công chức thường xuyên phải giao tiếp, ứng xử với các mối quan hệ nội bộ (cấp trên, cấp dưới, đồng nghiệp) và với nhân dân hoặc người đại diện cho các cơ quan, tổ chức khác (gọi chung là công dân) Hoạt động giao tiếp, ứng xử công vụ đòi hỏi cán bộ công chức khi giải quyết công việc phải đứng ở vị trí là cán bộ nhà nước, thay mặt nhà nước để giao tiếp với công dân Nói cách khác, khi thực thi công vụ, cán bộ công chức phải giao tiếp, ứng

xử theo vị trí chức danh mà mình đang đảm nhiệm, phải thể hiện thái độ ứng xử của nhà nước với công dân chứ không phải và không chỉ là thái độ ứng xử của cá nhân

họ Vì vậy, hoạt động giao tiếp, ứng xử của cán bộ công chức khi thực thi công vụ

cần có những chuẩn mực chung

Nhận thức được vấn đề trên, nhằm nâng cao văn hóa công vụ, góp phần hình thành phong cách ứng xử, lề lối làm việc chuẩn mực của đội ngũ cán bộ công chức viên chức, trong những năm gần đây, Chính phủ, các bộ, ngành và nhiều địa phương đã ban hành nhiều văn bản quy định về văn hóa, giao tiếp, ứng xử của cán

bộ công chức trong thực thi công vụ, ngoài Hiến pháp năm 2013 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có thể kể đến một số văn bản quy phạm pháp luật như: (i) Luật số 22/2008/QH12 ngày 13/11/2008 của Quốc hội – Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi, bổ sung năm 2019); (ii) Quyết định số 1847/QĐ-TTg ngày 27/12/2018 về việc phê duyệt Đề án văn hóa công vụ; (iii) Quyết định số 733/QĐ-TTg ngày 14/6/2019 về Kế hoạch tổ chức thực hiện Phong trào thi đua “Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở giai đoạn 2019-2025”; (iv) Quyết định số 129/2007/QĐ-TTg ngày 02/8/2007 của Thủ tướng Chính phủ ban

hành Quy chế văn hóa công sở tại các cơ quan hành chính nhà nước

Ngoài ra, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội cũng ban hành Quyết định số 522/QĐ-UBND ngày 25/01/2017 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về việc ban hành Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan thuộc thành phố Hà Nội; Kế hoạch số 163/KH-UBND ngày 31/7/2019 triển khai thực hiện Quyết định số 1847/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Đề

án Văn hóa công vụ

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Những quy định pháp luật trên đã tạo thành một hệ thống văn bản chứa đựng khá đầy đủ những quy phạm pháp luật điều chỉnh những hành vi có liên quan đến văn hóa công vụ trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay Tuy nhiên, trên thực tế vấn đề văn hóa công vụ của cán bộ công chức vẫn đang là chủ đề được dư luận quan tâm, bởi lẽ, dù đã có nhiều quy định, nhưng dường như vấn đề văn hóa công vụ ở Việt Nam vẫn chưa có được sự chuẩn mực

như mong muốn

Từ đó có thể khái quát: Pháp luật về văn hóa công vụ là hệ thống các quy

phạm pháp luật do nhà nước ban hành nhằm điều chỉnh những hành vi, tinh thần, thái độ làm việc, ứng xử, chuẩn mực trong giao tiếp, chuẩn mực về đạo đức, lối sống và trang phục của cán bộ công chức trong quá trình thực thi công vụ, là cơ sở

để xây dựng nền nếp, phong cách, chuẩn mực cho cán bộ công chức hướng tới xây

dựng môi trường văn hóa công vụ

Khái niệm thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ

Thực hiện pháp luật là một hiện tượng xã hội mang tính pháp lý Quá trình hoạt động thực hiện pháp luật được diễn ra đồng thời và tiếp nối với quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật của nhà nước Mục đích của việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật chỉ có thể đạt được khi các quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành được các tổ chức và cá nhân trong xã hội thực hiện một cách chính xác đầy đủ Do vậy, vấn đề không phải xây dựng và ban hành nhiều văn bản luật là sẽ đảm bảo hiệu quả mà điều quan trọng là phải thực hiện pháp luật làm cho những yêu cầu, quy định của pháp luật thực hiện trong đời sống xã hội Như vậy, thực hiện

pháp luật là yêu cầu khách quan của cả xã hội, nhà nước và từng cá nhân, tổ chức

Thực hiện pháp luật là một hiện tượng pháp luật đa dạng và phong phú, vì vậy việc làm sáng tỏ nội hàm của nó có ý nghĩa quan trọng cả lý luận và thực tiễn Trong khoa học pháp lý có nhiều quan niệm, nhận thức và cách giải thích khác nhau

về thực hiện pháp luật, tác giả xin được đề cập một số các quan điểm về thực hiện

pháp luật như sau:

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Tập thể tác giả trường Đại học luật Hà Nội cho rằng “Thực hiện pháp luật là họat động có mục đích nhằm hiện thực hóa các quy định của pháp luật, làm cho chúng đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật” [17, tr.494] Đây cũng chính là quan điểm của nhà nghiên cứu Nguyễn

Minh Đoan trong cuốn “Thực hiện và áp dụng pháp luật ở Việt Nam” (2009)

Các tác giả Phạm Hồng Thái và Đinh Văn Mậu thì cho rằng: “Thực hiện pháp luật là hoạt động của các chủ thể làm cho những quy tắc của pháp luật trở thành hoạt động thực tế của các chủ thể pháp luật” [52, tr.400] Theo quan điểm này thì tất

cả những hoạt động của con người, của tổ chức thực hiện mà phù hợp với quy định

của pháp luật được coi là thực hiện pháp luật

Nhìn chung, trong tất cả các quan điểm, cách tiếp cận về thực hiện pháp luật đều có những cách hiểu, cách luận giải khá phong phú về thực hiện pháp luật, tuy nhiên đều có điểm chung cho rằng thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật trở thành hiện thực trong cuộc sống, tạo ra cơ sở pháp lý cho hoạt động thực tế của chủ thể pháp luật theo mục tiêu

quản lý của nhà nước

Như vậy, thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những

quy định của pháp luật trở thành thực hiện trong cuộc sống, tạo ra cơ sở pháp lý cho

hoạt động thực tế của chủ thể pháp luật theo mục tiêu quản lý của nhà nước

Nhà nước Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân

và vì dân, ở đó, văn hóa công vụ là văn hóa phục vụ nhân dân, nhà nước là “Công bộc” của dân Pháp luật do nhà nước ban hành nhằm đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân và có vai trò điều chỉnh hành vi của người thực thi công vụ Ở Việt Nam, văn hóa công vụ là văn hóa phục vụ nhân dân Song mục đích đó có đạt được hay không, pháp luật có triển khai thực hiện trong thực tế cuộc sống hay không phụ thuộc vào hiệu quả thực hiện pháp luật của các chủ thể tham gia vào quan hệ pháp

luật về văn hóa công vụ

Dưới góc độ của khoa học pháp lý thì thực hiện pháp luật là hành vi phù hợp với các quy tắc, yêu cầu, đòi hỏi của chuẩn mực pháp luật, mang lại và đáp ứng lợi luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

ích xã hội, của nhà nước và công dân Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành những

hành vi thực tế của các chủ thể pháp luật

Thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ là thực hiện pháp luật trên lĩnh vực cụ thể, do đó, khái niệm về thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ cũng có đầy đủ các nội dung cơ bản của thực hiện pháp luật nói chung, đồng thời phải nêu được những phương hướng, mục tiêu cụ thể của Đảng, nhà nước trong xây dựng pháp luật về văn hóa công vụ Như vậy, trên cơ sở luận giải, phân tích khái niệm về văn hóa, pháp luật về văn hóa công vụ và phân tích khái niệm về thực hiện pháp luật, có thể

hiểu thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ như sau:

Thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ là quá trình hoạt động có mục đích làm cho các quy phạm pháp luật về văn hóa công vụ đi vào cuộc sống thực tiễn nhằm điều chỉnh những hành vi, tinh thần, thái độ làm việc, ứng xử, chuẩn mực trong giao tiếp, chuẩn mực về đạo đức, lối sống và trang phục của cán bộ công chức trong quá trình thực thi công vụ, là cơ sở để xây dựng nề nếp, phong cách, chuẩn mực cho cán bộ công chức hướng tới xây dựng môi trường văn hóa công vụ

1.2.2 Nội dung thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ Chủ thể pháp luật của văn hóa công vụ

Chủ thể pháp luật của văn hóa công vụ là con người công vụ, tổ chức công vụ Nói cách khác, chủ thể của văn hóa công vụ là cơ quan, tổ chức Nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức

Cơ quan, tổ chức Nhà nước là những pháp nhân công quyền được thành lập, hoạt động theo quy định của pháp luật Công dân để trở thành cán bộ, công chức, viên chức cần được tuyển dụng theo những điều kiện, tiêu chuẩn, thủ tục do pháp luật quy định So với chủ thể của các loại hình văn hóa khác, chủ thể văn hóa công

vụ có những lợi thế trên nhiều phương diện như: có quyền lực công, có nguồn lực vật chất được Nhà nước bảo đảm, có trình độ chuyên môn, khả năng tiếp cận thông tin nhanh và rộng rãi, được bảo hộ khi thi hành công vụ…Những lợi thế này đòi hỏi các chủ thể văn hóa công vụ phải mẫu mực hơn trong việc tạo ra văn hóa công vụ, thực thi chuẩn mực của văn hóa công vụ cũng như phải lan tỏa được các giá trị của văn hóa công vụ

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn là thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ tại ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội Vì thế, trong giới hạn của luận văn, chủ thể thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ được hiểu là cán bộ, công chức, người lao động làm việc tại ủy ban nhân dân các phường trên địa bàn quận Hai Bà Trưng

Nội dung pháp luật về văn hóa công vụ

Một là, tinh thần, thái độ làm việc của cán bộ, công chức, viên chức

Cán bộ, công chức, viên chức phải trung thành với Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo vệ danh dự Tổ quốc và lợi ích quốc gia; tôn trọng và tận tụy phục vụ Nhân dân Khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ, cán bộ, công chức, viên

chức phải ý thức rõ về chức trách, bổn phận của bản thân, bao gồm:

(i) Phải sẵn sàng nhận và nỗ lực hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được phân công; không kén chọn vị trí công tác, chọn việc dễ, bỏ việc khó Tâm huyết, tận tụy, gương mẫu làm tròn chức trách, nhiệm vụ được giao; không vướng vào “tư duy

nhiệm kỳ”

(ii) Phải có ý thức tổ chức kỷ luật; sử dụng có hiệu quả thời giờ làm việc; tránh hiện tượng trung bình chủ nghĩa, làm việc qua loa, đại khái, kém hiệu quả; nghiêm chỉnh chấp hành nội quy, quy chế của cơ quan, tổ chức; chủ động phối hợp trong

thực hiện nhiệm vụ, công vụ

(iii) Không được gây khó khăn, phiền hà, vòi vĩnh, kéo dài thời gian xử lý công việc của cơ quan, tổ chức và người dân; không thờ ơ, vô cảm, thiếu trách

nhiệm trước những khó khăn, bức xúc của người dân

(iv) Cán bộ, công chức, viên chức lãnh đạo phải công tâm, khách quan trong

sử dụng, đánh giá cán bộ thuộc quyền quản lý; không lợi dụng vị trí công tác để bổ nhiệm người thân quen; chủ động xin thôi giữ chức vụ khi nhận thấy bản thân còn

hạn chế về năng lực và uy tín

Hai là, chuẩn mực giao tiếp, ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức

(i) Trong giao tiếp với người dân, cán bộ, công chức, viên chức phải tôn trọng, lắng nghe, tận tình hướng dẫn về quy trình xử lý công việc và giải thích cặn kẽ những thắc mắc của người dân Thực hiện “4 xin, 4 luôn”: xin chào, xin lỗi, xin cảm

ơn, xin phép; luôn mỉm cười, luôn nhẹ nhàng, luôn lắng nghe, luôn giúp đỡ

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

(ii) Đối với đồng nghiệp, cán bộ, công chức, viên chức phải có tinh thần hợp tác, tương trợ trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ; không bè phái gây mất đoàn kết

nội bộ của cơ quan, tổ chức

(iii) Đối với lãnh đạo cấp trên, cán bộ, công chức, viên chức phải tuân thủ thứ bậc hành chính, phục tùng sự chỉ đạo, điều hành, phân công công việc của cấp trên; không trốn tránh, thoái thác nhiệm vụ; không nịnh bợ lấy lòng vì động cơ không

trong sáng

(iv) Cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý không được duy ý chí, áp đặt, bảo thủ; phải tôn trọng, lắng nghe ý kiến của cấp dưới; gương

mẫu trong giao tiếp, ứng xử

Bà là, chuẩn mực về đạo đức, lối sống của cán bộ, công chức, viên chức

(i) Cán bộ, công chức, viên chức phải không ngừng học tập, tu dưỡng, rèn luyện về đạo đức, lối sống Thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; trung thực, giản dị, thẳng thắn, chân thành; không có biểu hiện cơ hội, sống ích kỷ, ganh ghét, đố kỵ

(ii) Cán bộ, công chức, viên chức không được đánh bạc, sa vào các tệ nạn xã hội; không được sử dụng đồ uống có cồn trong thời gian làm việc và giờ nghỉ trưa; hút thuốc lá đúng nơi quy định; phải tuân thủ kỷ luật phát ngôn, không sử dụng mạng xã hội để khai thác, tuyên truyền các thông tin chưa được kiểm chứng, phiến

diện, một chiều ảnh hưởng đến hoạt động công vụ

(iii) Cán bộ, công chức, viên chức phải tuân thủ chuẩn mực đạo đức gia đình

và xã hội, thuần phong mỹ tục, truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc; không mê tín dị đoan và có những hành vi phản cảm khi tham gia lễ hội

Bốn là, trang phục của cán bộ, công chức, viên chức

Khi thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, công chức, viên chức phải ăn mặc gọn gàng, lịch sự, đi giày hoặc dép có quai hậu Trang phục phải phù hợp với tính chất công việc, đặc thù trang phục của ngành và thuần phong, mỹ tục của dân tộc Đối với những ngành có trang phục riêng thì phải thực hiện theo quy định của ngành

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Nội dung thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ

Thứ nhất, xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về văn hóa công vụ

Văn bản pháp luật là công cụ quan trọng để Nhà nước quản lý xã hội nói chung và quản lý việc thực hiện văn hóa công vụ của cán bộ công chức nói riêng

Để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ, nhà nước cần ban hành các văn bản quy phạm pháp luật trong đó chú trọng cả về chất lượng và số lượng của văn bản ban hành

Văn bản quy phạm pháp luật cần cụ thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước Nội dung của các văn bản quy phạm pháp luật về văn hóa công vụ nhằm điều chỉnh tinh thần, thái độ làm việc; chuẩn mực giao tiếp ứng xử, chuẩn mực đạo đức lối sống và trang phục của cán bộ, công chức, viên chức

Thứ hai, tổ chức triển khai thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ Một là, tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục thực hiện pháp luật về văn

hóa công vụ

Tổ chức thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ là hoạt động, quá trình có mục đích làm cho các quy phạm pháp luật về văn hóa công vụ đi vào cuộc sống thực tiễn nhằm điều chỉnh những hành vi, tinh thần, thái độ làm việc, ứng xử, chuẩn mực trong giao tiếp, chuẩn mực về đạo đức, lối sống và trang phục của cán bộ công chức trong quá trình thực thi công vụ, là cơ sở để xây dựng nền nếp, phong cách, chuẩn mực cho cán bộ công chức hướng tới xây dựng môi trường văn hóa công vụ Vì vậy, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ là một khâu quan trọng trong tổ chức triển khai thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ Căn cứ vào đối tượng, nội dung và hình thức triển khai, mỗi cơ quan, đơn vị sẽ lựa chọn cách thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ khác nhau Tuy nhiên, dù bằng hình thức nào thì mục tiêu cao nhất của tuyên truyền là nâng cao chất lượng, hiệu quả của thực hiện pháp luật về văn hóa

công vụ; nhằm đưa pháp luật về văn hóa công vụ trở thành hành vi thực tiễn của

chủ thể thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ, bảo đảm nâng cao chất lượng đội luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

ngũ cán bộ công chức trong phục vụ nhân dân Cán bộ công chức không chỉ có nghĩa vụ trong việc chấp hành chủ trương, chính sách chung của Đảng, pháp luật của Nhà nước, mà trong quá trình thực thi công vụ, cán bộ công chức còn phải có nghĩa vụ nghiên cứu kỹ các chủ trương, chính sách, văn bản pháp luật có liên quan đến lĩnh vực công tác của bản thân để có thể áp dụng vào quá trình thực hiện nhiệm

vụ quản lý nhà nước

Hai là, triển khai các hình thức thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ

Cơ sở để đánh giá một văn bản pháp luật của nhà nước ban hành là hiệu quả hay kém hiệu quả thì việc cần làm đó là triển khai thực hiện pháp luật đó Bởi lẽ trong giai đoạn xây dựng pháp luật, có những vấn đề mà các nhà làm luật chưa nhận thấy, phải đến khi thực hiện mới bộc lộ Pháp luật về văn hóa công vụ cũng không nằm ngoài quy luật trên Chính vì thế mà C.Mác mới nói: “vấn đề tìm hiểu xem tư duy của con người có thể đạt tới chân lý khách quan không, hoàn toàn không phải là một vấn đề lý luận mà là một vấn đề thực tiễn Chính trong thực tiễn mà con người phải chứng minh chân lý, nghĩa là chứng minh tính hiện thực và sức mạnh, tính trần tục của tư duy của mình” [7, tr.9-10]

Bởi vậy, thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ phải được tiến hành triển khai trên tất cả các mặt bằng tất cả các hình thức Trong đó cần tuân thủ đúng quy định về nội dung văn hóa công vụ gồm: tinh thần, thái độ làm việc; chuẩn mực giao tiếp ứng xử; chuẩn mực đạo đức lối sống và trang phục của cán bộ, công chức, viên chức

Thứ ba, thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý các vi phạm trong thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ

Thanh tra là nội dung không thể thiếu của quản lý nhà nước, là giai đoạn cuối cùng trong chu trình quản lý, có vai trò kiểm định, đánh giá hiệu quả của quản lý nhà nước Qua thanh tra để có các kiến nghị, khắc phục những sơ hở, yếu kém, đề xuất những biện pháp đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý, sửa đổi cơ chế, chính sách nhằm quản lý nhà nước tốt hơn, hiệu quả hơn Chính vì vậy, trong quá trình tổ chức thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ, nếu thiếu thanh tra, kiểm tra, giám sát

sẽ dẫn đến tình trạng quan liêu và xa rời thực tiễn

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Việc tiến hành thanh tra, kiểm tra, giám sát nhằm kịp thời phát hiện và xử lý những vi phạm về văn hóa công vụ của cán bộ công chức trong quá trình thực thi công vụ, bảo đảm cho hoạt động công vụ hoạt động có hiệu quả và theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa Kết quả của hoạt động này là cơ sở để Nhà nước quyết định xem có nên tiếp tục duy trì, hoặc cần sửa đổi bổ sung các quy định về văn hóa công vụ thế nào cho hiệu quả cao hơn, phù hợp hơn với thực tiễn

Nội dung thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý các vi phạm trong thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ cần tập trung vào tinh thần, thái độ làm việc; chuẩn mực giao tiếp ứng xử, chuẩn mực đạo đức lối sống và trang phục của cán bộ, công chức, viên chức

1.2.3 Hình thức thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ

Các quy phạm pháp luật được thể hiện trong hệ thống pháp luật được thể hiện trong hệ thống pháp luật với số lượng rất lớn và nội dung phong phú, đa dạng nên hình thức thực hiện pháp luật cũng khác nhau Căn cứ vào tính chất của hoạt động thực hiện pháp luật, khoa học pháp lý chia thành bốn hình thức thực hiện pháp luật:

tuân thủ pháp luật; chấp hành pháp luật; sử dụng pháp luật; áp dụng pháp luật

Hình thức thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ là cách thức mà các chủ thể tiến hành các hoạt động có mục đích làm cho các quy định của pháp luật về văn hóa

công vụ đi vào thực tiễn trong cuộc sống

Thứ nhất, tuân thủ pháp luật

Hiểu theo nghĩa chung nhất, tuân thủ pháp luật chính là việc các cá nhân, tổ

chức thực hiện đúng các quy định của pháp luật

Trong cuốn Lý luận nhà nước và pháp luật, tác giả Phạm Hồng Thái và Đinh

văn Mậu cho rằng: “tuân thủ pháp luật là một hình thức thực hiện pháp luật, trong

đó các chủ thể pháp luật kiềm chế không thực hiện những hoạt động mà pháp luật

ngăn cấm” [52, tr.418]

Tác giả Nguyễn Minh Đoan trong cuốn “Thực hiện, áp dụng và giải thích

pháp luật ở Việt Nam” đưa khái niệm: “tuân thủ pháp luật là hình thức các chủ thể

pháp luật thực hiện các quy phạm pháp luật cấm bằng hành vi không hành động, nói cách khác, các tổ chức, cá nhân kiềm chế, giữ mình, không làm những gì pháp luật cấm”[18 tr.36]

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Hiểu theo cách tiếp cận trên, tuân thủ pháp luật chính là một hình thức thực hiện pháp luật đối với các quy định mang tính ngăn cấm, cấm đoan hoặc thực hiện các giới hạn mà pháp luật cho phép Do vậy, các hành vi được đánh giá là tuân thủ pháp luật dưới dạng không tiến hành các hoạt động mà pháp luật cấm Chủ thể thực

hiện các hành vi tuân thủ pháp luật là mọi tổ chức, cá nhân

Theo cách tiếp cận này, có thể hiểu tuân thủ pháp luật về văn hóa công vụ là

hình thức thực hiện pháp luật văn hóa công vụ, trong đó yêu cầu các cán bộ công chức (chủ thể thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ) kiềm chế không tiến hành những hoạt động mà pháp luật về văn hóa công vụ cấm, nhằm đảm bảo hoạt động

công vụ được thực hiện đúng theo quy định pháp luật

Ngoài các quy định về các điều cấm không được làm trong quá trình thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ thì cán bộ công chức thực hiện nhiệm vụ công còn phải tuân thủ các quy định cấm mà cán bộ công chức không được làm liên quan đến đạo đức công vụ và các quy định khác được quy định từ điều 18 đến điều 20, luật

Cán bộ công chức 2008

Thứ hai, chấp hành pháp luật

Tác giả Phạm Hồng Thái và Đinh Văn Mậu cho rằng chấp hành pháp luật là

“một hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể thực hiện nghĩa vụ của

mình bằng hành động tích cực” [52, tr.418]

Tác giả Nguyễn Minh Đoan cũng cho rằng chấp hành pháp luật “là hình thức các chủ thể pháp luật thực hiện các quy định pháp luật bằng hành vi hành động, nói cách khác, các tổ chức, cá nhân buộc phải tiến hành những hành động nhất định để

thực hiện nghĩa vụ pháp lý” [18, tr.37]

Nghĩa vụ pháp lý được quy định trong các quy phạm pháp luật bắt buộc và được bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế nhà nước Do vậy các chủ thể thực hiện pháp luật nếu không chủ động thực hiện các nghĩa vụ pháp lý do pháp luật quy định thì sẽ có bộ máy cưỡng chế của Nhà nước để buộc các cá nhân và tổ chức

phải thực hiện nghĩa vụ pháp lý của mình

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Như vây, chấp hành pháp luật về văn hóa công vụ là hình thức thực hiện pháp

luật, trong đó các chủ thể thực hiện nhiệm vụ công thực hiện trách nhiệm và nghĩa

vụ của mình bằng những hoạt động tích cực Khác với tuân thủ pháp luật, chấp

hành pháp luật đòi hỏi các cán bộ công chức (chủ thể thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ) phải thực hiện trách nhiệm pháp lý của mình một cách tích cực Ở đây cán

bộ công chức cần phải thực hiện những hành động cụ thể mà pháp luật quy định chứ

không phải dừng lại ở việc chỉ không được làm những việc pháp luật cấm

Tại điều 17 Luật cán bộ công chức 2008 quy định Văn hóa giao tiếp với nhân dân:

1 Cán bộ, công chức phải gần gũi với nhân dân; có tác phong, thái độ lịch sự,

nghiêm túc, khiêm tốn; ngôn ngữ giao tiếp phải chuẩn mực, rõ ràng, mạch lạc

2 Cán bộ, công chức không được hách dịch, cửa quyền, gây khó khăn, phiền

hà cho nhân dân khi thi hành công vụ

Chấp hành pháp luật về văn hóa công vụ là hành động tự giác mang tính chủ động của cán bộ công chức chứ không phải là sự thụ động như hình thức tuân thủ pháp luật Từ đó chấp hành pháp luật về văn hóa công vụ là việc mà cán bộ công chức thực hiện các nghĩa vụ trách nhiệm của mình theo đúng quy định của pháp luật

về văn hóa công vụ một cách tích cực

Thứ ba, sử dụng pháp luật

Tác giả Phạm Hồng Thái và Đinh Văn Mậu cho rằng: “Sử dụng pháp luật là một hình thức thực hiện pháp luật, trong đó con người được thực hiện những hành

vi cho phép theo các quy định của pháp luật” [52, tr.419]

Tác giả Nguyễn Minh Đoan cũng cho rằng: “Sử dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật tiến hành những hành vi mà

pháp luật cho phép” [18 tr.37]

Sử dụng pháp luật về văn hóa công vụ là hình thức thực hiện pháp luật trong

đó các chủ thể thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ, thực hiện quyền tự do pháp

lý về văn hóa công vụ do pháp luật cho phép, ở hình thức này chủ thể thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ được quyền lựa chọn các quyền năng của mình do

pháp luật quy định để sử dụng theo ý chí của mình

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Nếu như trong hai hình thức thực hiện pháp luật trên thể hiện nghĩa vụ phải thực hiện các quy phạm một cách thụ động hay tích cực thì trong hình thức sử dụng pháp luật về văn hóa công vụ là việc mà chủ thể thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ được quyền chủ động thực hiện hoặc không thực hiện quyền được pháp luật trao theo ý chí của mình, chứ không bị ép buộc phải thực hiện Chủ thể hình thức sử dụng pháp luật này bao gồm tất cả các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội

và mọi công dân

Việc sử dụng pháp luật về văn hóa công vụ sao cho đồng bộ, chuẩn mực, hiệu quả là yếu tố góp phần quan trọng trong đảm bảo việc thực hiện pháp luật về văn

hóa công vụ

Thứ tư, áp dụng pháp luật

Về khái niệm áp dụng pháp luật, tác giả Phạm Hồng Thái và Đinh Văn Mậu cho rằng: “Áp dụng pháp luật là một hoạt động có tính tổ chức, mang tính quyền lực nhà nước của cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền, nhằm thực hiện trong thực tế

các quy phạm pháp luật trong tình huống cụ thể của cuộc sống” [52, tr.420]

Tác giả Nguyễn Minh Đoan đưa ra khái niệm “Áp dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể có thẩm quyền tổ chức cho các chủ thể pháp luật khác thực hiện những quy định cùa pháp luật hoặc tự mình căn cứ vào các quy định của pháp luật để tạo ra các quyết định làm phát sinh, thay đổi, đình chỉ

hoặc chấm dứt những quan hệ pháp luật cụ thể” [18, tr.38]

Từ quan điểm của các chuyên gia pháp lý trên, cho thấy áp dụng pháp luật là hoạt động có tính tổ chức, quyền lực nhà nước, do cơ quan, tổ chức hoặc các cá nhân có thẩm quyền tiến hành theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định nhằm cá biệt hóa các quy phạm pháp luật hiện hành vào những trường hợp cụ thể, đối với

các cá nhân, tổ chức cụ thể

Như vậy, áp dụng pháp luật về văn hóa công vụ là hình thức thực hiện pháp

luật về văn hóa công vụ mà cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc cá nhân được nhà nước ủy quyền tổ chức cho các chủ thể pháp luật khác thực hiện những quy đinh pháp luật về văn hóa công vụ hoặc tự mình căn cứ vào các quy định của pháp luật về văn hóa công vụ để làm thay đổi, phát sinh, chấm dứt các quan hệ pháp luật

về văn hóa công vụ

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Áp dụng pháp luật về văn hóa công vụ là hoạt động có tổ chức mang tính quyền lực nhà nước của các cơ quan tổ chức, cá nhân được nhà nước trao quyền nhằm thực

hiện các quy định của pháp và chỉ được thực hiện trong các trường hợp sau:

Một là, khi cần áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhà nước hoặc áp dụng các chế

tài pháp luật đối với các chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật về văn hóa công vụ

Hai là, khi các quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia quan hệ pháp luật

về văn hóa công vụ không tự nhiên phát sinh nếu thiếu sự can thiệp của nhà nước

Ba là, khi xảy ra tranh chấp giữa các bên tham gia quan hệ pháp luật về quyền

và nghĩa vụ mà họ tự không thể giải quyết được, phải nhờ đến cơ quan nhà nước có

thẩm quyền giải quyết

Ngoài ra trong một số trường hợp nhà nước thấy cần thiết phải tham gia để kiểm

tra, giám sát hoạt động của các bên trong quan hệ pháp luật về văn hóa công vụ

1.2.4 Vai trò của thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ

Vai trò của pháp luật về văn hóa công vụ Một là, pháp luật về văn hóa công vụ là một trong những biểu hiện của đạo

đức cách mạng, thông qua thái độ, hành vi của cán bộ công chức phù hợp với một nền hành chính hiện đại, văn minh mang tính phục vụ cao đối với nhân dân và toàn

xã hội Nó có ý nghĩa lâu dài, mang những giá trị đạo đức đã được công nhận trong những hoàn cảnh lịch sử xã hội nhất định Giá trị đạo đức luôn được kế thừa, bổ sung, phát triển và loại bỏ Là hình thái ý thức xã hội, song pháp luật văn hóa công

vụ có tính độc lập tương đối Vì vậy, nó có khả năng chi phối hành vi và ý thức cán

bộ công chức một cách trực tiếp và lâu dài, cho nên ảnh hưởng của nó là vô cùng to lớn đối với sự nghiệp xây dựng một nền hành chính phát triển và nhà nước pháp

quyền của chúng ta

Hai là, pháp luật về văn hóa công vụ góp phần thực hiện tốt bản chất của nhà

nước ta là của dân, do dân và vì dân Pháp luật về văn hóa công vụ là nơi biểu hiện tập trung của văn hóa xã hội, văn hóa của chế độ Nhà nước; nhà nước của chúng ta, một nhà nước dân chủ Với xu hướng phát triển đã được dự báo ở tầm xa, ở tầm chiến lược, đó là: xã hội càng phát triển kinh tế thị trường, khoa học, công nghệ luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

càng có những biến đổi nhảy vọt với gia tốc ngày càng tăng thì cần đến những đảm bảo về văn hóa, đạo đức trên tất cả mọi lĩnh vực đời sống, các hoạt động của con người; nó tôn vinh giá trị con người như một giá trị văn hóa cao nhất, chứ nó không

hề hạ thấp con người, không làm lu mờ vai trò nhân tố con người bởi sự lấn át của nhân tố kỹ thuật công nghệ Cũng như vậy, pháp luật về văn hóa công vụ cùng với trí tuệ sẽ là cội nguồn sáng tạo và hiệu quả, đáp ứng được những nhu cầu của nhân dân trong xã hội văn minh và hiện đại Dù sự phồn vinh của xã hội có tăng lên thế nào, dù thế giới vật chất và lối sống tiêu dùng có đến mức nào thì đạo đức, trí tuệ, nhân cách người cán bộ công chức cũng không thể trở thành phương tiện bị thao

túng và khuất phục Được như vậy sẽ làm nên tính bền vững của Nhà nước ta

Ba là, góp phần tích cực trong tiến trình cải cách hành chính, hội nhập kinh tế

quốc tế: Trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân,

do dân, vì dân và tiến hành cải cách hành chính nhà nước, vai trò của pháp luật về văn hóa công vụ là hết sức quan trọng, có tính quyết định tới văn hóa của mỗi cơ quan, công sở; thông qua cung cách ứng xử của cán bộ công chức trong nội bộ công

sở và với các tổ chức, công dân bên ngoài Điều này trực tiếp ảnh hưởng tới hiệu lực và hiệu quả của quản lý nhà nước, tới mục tiêu xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, có năng lực kiến tạo phát

triển, liêm chính, phục vụ nhân dân

Từ những phân tích về vai trò của pháp luật về văn hóa công vụ có thể rút ra kết luận về vai trò của thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ như sau:

Thứ nhất, thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ góp phần nâng cao hiệu lực,

hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp phục vụ nhân dân, sẵn sàng lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, những thông tin phản hồi, các kiến nghị, góp ý của nhân dân đáp ứng xây dựng nhà nước pháp quyền xã

hội chủ nghĩa Một nhà nước vững mạnh và thực sự là của dân, do dân và vì dân

Thứ hai, thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ nhằm bảo đảm tính trang

nghiêm và hiệu quả hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước; Với đội ngũ cán bộ công chức có phẩm chất đạo đức tốt, tinh thần trách nhiệm cao, phong cách luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

giao tiếp chuẩn mực của cán bộ công chức trong hoạt động công vụ hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường văn hóa công vụ của đội ngũ cán bộ công chức, để hình

ảnh người công chức thật chuẩn mực, gần gũi với nhân dân

Thứ ba, thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ là căn cứ để lãnh đạo, thủ

trưởng các cơ quan, đơn vị xử lý trách nhiệm khi cán bộ công chức thuộc quyền quản lý vi phạm các chuẩn mực được quy định trong thi hành nhiệm vụ, công vụ và trong quan hệ xã hội, đồng thời là căn cứ để nhân dân giám sát việc chấp hành các quy định pháp luật của cán bộ công chức Từ đó giúp cho các cơ quan Nhà nước kiểm tra, đánh giá phát hiện xử lý kịp thời các khuyết điểm, hạn chế của cán bộ công chức thoái hoá biến chất, tham nhũng, tiêu cực góp phần xây dựng bộ máy

Nhà nước trong sạch, vững mạnh

Thứ tư, thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ góp phần định hướng cho cán

bộ công chức các chuẩn mực về văn hóa trong thực thi công vụ, tạo một hành lang pháp lý để buộc cán bộ công chức phải chấp hành, tuân thủ một cách nghiêm túc các quy định trong thực thi công vụ, trong đó chú trọng đến tình thần, thái độ là

việc, cách ứng xử, giao tiếp với công dân và với đồng nghiệp

Thứ năm, thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ góp phần nâng cao nhận

thức và giáo dục văn hóa, lối sống thượng tôn pháp luật cho đội ngũ cán bộ công chức Thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ cũng là một công cụ phòng ngừa và pháp hiện sớm tình trạng tham nhũng, đặc biệt là tham nhũng vặt đang được coi là

“quốc nạn” ở Việt Nam Qua công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật

về văn hóa công vụ của cán bộ công chức, cơ quan có thẩm quyền có cơ sở để xử lý

và loại ra khỏi hàng ngũ những cán bộ công chức chậm sửa chữa, khắc phục khuyết điểm, những cán bộ công chức ứng xử thiếu chuẩn mực nhằm hướng tới xây dựng

đội ngũ cán bộ công chức “Kỷ cương - Trách nhiệm - Tận tình - Thân Thiện” 1.3 Các yếu tố bảo đảm thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ

1.3.1 Yếu tố bảo đảm về chính trị

Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam với chế độ một đảng lãnh đạo, cầm quyền là Đảng Cộng sản Việt Nam Nhà nước thể chế hóa cương lĩnh chính trị, luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

các quan điểm, đường lối chính sách của đảng vì vậy sự đảm bảo về mặt chính trị được thể hiện ở vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của đảng trong hoạt động của bộ máy nhà nước Nhằm thể chế hoá chủ trương, đường lối của Đảng về cán bộ công chức, công

vụ, Quốc hội đã thông qua Luật Cán bộ công chức năm 2008 và mới đây là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ công chức, Luật Viên chức năm 2020 Nhận thức trách nhiệm của các tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức về công tác này từng bước được nâng lên Việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ công của cán bộ công chức được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của công dân, góp phần giữ vững, ổn định

chính trị, trật tự an toàn xã hội

Trong giới hạn nghiên cứu, đảm bảo về chính trị đối với thực hiện pháp luật về văn hóa công vụ là thực hiện nghiêm túc các chủ trương chính sách của Đảng về văn hóa công vụ Thông qua thực hiện văn hóa công vụ, Nhà nước và các cơ quan, tổ chức xây dựng môi trường văn hóa chuẩn mực, giúp các cơ quan nhà nước tiếp nhận được các phản ánh, kiến nghị của nhân dân liên quan đến việc thực hiện chủ trương, đường

lối, chính sách, pháp luật để có các biện pháp xử lý, khắc phục kịp thời

1.3.2 Yếu tố bảo đảm về pháp lý

Nhà nước pháp quyền là nhà nước có bản chất tốt đẹp mà ở đó những giá trị cao quý của con người được thừa nhận, bảo vệ Với những ưu việt của nhà nước pháp quyền, chúng ta khẳng định xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là con đường phát triển tất yếu phù hợp xu thế chung của thời đại, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, đảm bảo thực hiện mục tiêu

mà chúng ta đang hướng tới

Bảo đảm về mặt pháp lý đó chính là sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật về văn hóa công vụ Trong thời gian qua, hệ thống pháp luật về văn hóa công vụ đã được nhà nước ngày một hoàn thiện Cùng với sự ra đời Luật Cán bộ công chức năm 2008 và mới đây là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ công chức, Luật Viên chức năm 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành, các văn bản dưới luật, các quy chế, bộ quy tắc ứng xử của Luật Cán bộ công chức tạo ra cơ sở pháp lý ngày càng hoàn thiện hơn trong quá trình thực thi công vụ, góp phần xây

dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si