(Luận văn) thế giới nhân vật trong tiểu thuyết life navigator 25 người tình củ cả thế gian của trần tiễn cao đăng

Lịch sử nghiên cứu vấn đề Như phần Lý do chọn đề tài đã đề cập, Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian là cuốn tiểu thuyết đầu tay của Trần Tiễn Cao Đăng, với tư cách là một n

Trang 1

NGUYỄN VĂN TOÀN

THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG

LIFE NAVIGATOR 25: NGƯỜI TÌNH CỦA CẢ THẾ GIAN

CỦA TRẦN TIỄN CAO ĐĂNG

Chuyên ngành: Văn học Việt Nam

Mã số: 8220121

Người hướng dẫn: TS Bùi Thị Kim Hạnh

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 2

nghiên cứu liên quan đến đề tài của những công trình đi trước Tôi cũng xin cam đoan rằng mọi trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc

Học viên

Nguyễn Văn Toàn luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 3

với tất cả sự đam mê và ý thức nghiêm túc dòng tiểu thuyết hư cấu viễn tưởng hầu như chưa tạo ra và khẳng định được một chỗ đứng xứng đáng trong tiếp nhận của người đọc Mặc dù văn học hiện đại đã và đang đổi mới với tinh thần cầu thị, cởi mở và hòa nhập trong nhu cầu tha thiết được tiệm cận với dòng chảy văn học thế giới, nhưng với hầu hết người đọc Việt Nam, dòng tiểu thuyết giả tưởng từ lâu vốn đã rất thành công trong văn học phương Tây, còn khá lạ lẫm và mới mẻ Tuy nhiên, gần đây việc sáng tác nên những tiểu thuyết mang đậm dấu ấn văn học hiện đại phương Tây lại đang nở rộ, và xu hướng văn học giả tưởng đang trở thành một mảnh đất màu mỡ cho những cây bút mới khai thác và thỏa sức sáng tạo Người ta nhắc nhiều đến Phan Hồn Nhiên như một tác giả đầu tiên có khá nhiều thành công từ việc sáng tác tiểu thuyết giả tưởng Bên cạnh Phan Hồn Nhiên, người được xem là tác giả ăn khách của dòng tiểu thuyết giả tưởng, còn có Trần Tiễn Cao Đăng Không nổi đình nổi đám như một hiện tượng, anh trình làng một cách đầy khiêm tốn tiểu

thuyết viễn tưởng đầu tay của mình, Life navigator 25: Người tình của cả thế

gian, vào năm 2016 Cuốn tiểu thuyết đã chính thức khẳng định Trần Tiễn

Cao Đăng với tư cách là một nhà văn, bên cạnh vai trò là một dịch giả và học giả có tiếng trong ngành xuất bản những năm gần đây Với Life navigator 25: Người tình của cả thế gian, người đọc Việt Nam bắt gặp một cách viết đậm chất văn học phương Tây – đầy tính ẩn dụ, biểu tượng, với những thông điệp cởi mở về nhân quyền, nhân tính và nhân bản – vốn khá lạ lẫm và khó hiểu với những người đọc trung thành với dòng văn học truyền thống Song sự mới

lạ không phải là yếu tố duy nhất định nghĩa tiểu thuyết đầu tay của Trần Tiễn Cao Đăng, mà chính là những suy ngẫm đầy tính triết học và sâu sắc về quyền luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 4

điển thế giới, người đã truyền tải thành công tiểu thuyết của Murakami, Tim Obrien, Thomas Bernhard,… khiến cho nó phảng phất những giá trị tinh hoa

từ nội dung tư tưởng đến nghệ thuật của tác phẩm những ông trùm văn chương thế giới Người đọc có thể bắt gặp đâu đó trong tiểu thuyết của anh chút lạnh lùng tỉnh táo của văn Murakami, cái thâm trầm triết lý của Kazuo, khát vọng tha thiết muốn tung hê tất cả trong Thomas Bernhard Thế giới giả

tưởng của Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian tưởng lạ lẫm, xa xăm

mà vẫn gần gũi với tâm hồn Việt Nam Trần Tiễn Cao Đăng đã khéo léo kết hợp yếu tố giả tưởng với hiện thực để tạo nên một món ăn tinh thần độc đáo Người đọc không phát ngán với những yếu tố ngoại lai phương Tây khi bắt gặp hình ảnh tâm hồn con người Việt Nam được thể hiện đầy chân thực, nhưng họ vẫn cảm nhận được đây là thế giới của đam mê và sáng tạo từ một trí tưởng tượng thấm đẫm chất cởi mở, cầu thị và sự tôn trọng và đề cao cá tính làm nên đặc trưng cho văn học phương Tây

Trần Tiễn Cao Đăng là cái tên còn khá mới mẻ trong làng văn Việt Nam những năm gần đây Giới nghiên cứu và bạn đọc biết đến anh phần lớn với tư cách là một dịch giả Anh đã làm chiếc cầu nối đưa nhiều tác phẩm văn chương thế giới đến với bạn đọc Việt Nam qua những dịch phẩm khá trung thành với nguyên tác song cũng vô cùng uyển chuyển và tinh tế đủ để truyền

tải thành công thông điệp của chính tác giả, như tiểu thuyết Biên niên ký chim

vặn dây cót của nhà văn Nhật Murakami Ít ai biết rằng Trần Tiễn Cao Đăng

cũng là một nhà văn Càng không mấy người biết anh theo đuổi lối viết hiện thực huyền ảo vốn rất quen thuộc với văn học phương Tây nhưng lại xa lạ với

văn học Việt Nam Mặc dù Life Navigator 25 – Người tình của cả thế gian là

Trang 5

những cảm nhận rất sâu sắc, cởi mở về quyền sống của con người, Trần Tiễn Cao Đăng đã dựng lên một bức tranh đầy tân kỳ về thế giới tương lai, nơi ranh giới giữa thực và mơ đan xen hòa quyện với nhau trong khát vọng khắc khoải về hạnh phúc đích thực Trong bức tranh ấy, người ta không thể không nhận ra một sự dung hòa tuyệt đối giữa khát vọng và tuyệt vọng, giữa tin

tưởng và phản bội, giữa thấu hiểu và mâu thuẫn Với Life Navigator 25 –

Người tình của cả thế gian, Trần Tiễn Cao Đăng đã chứng tỏ bản lĩnh và sự

nghiêm túc với nghề viết, vốn dĩ rất cần sự mới mẻ, cá tính và cầu thị ở mọi nơi, mọi thời Cùng với Phan Hồn Nhiên,… anh là một trong những người đi đầu trong dòng văn học kỳ ảo hiện nay và đưa xu hướng này từng bước định

hình và khẳng định chỗ đứng trong văn học hiện đại Tuy nhiên, Life

Navigator 25 – Người tình của cả thế gian còn là sự sáng tạo riêng có của

Trần Tiễn Cao Đăng Nó thể hiện ở việc anh chỉ sử dụng chất liệu Fantasy như là lớp vỏ ngoài ẩn chứa những tầng lớp thông điệp nhân văn sâu sắc bên trong Thế giới ảo tưởng trong tiểu thuyết này chẳng qua là sự phản chiếu nghệ thuật chính hình ảnh thật của thế giới mà chúng ta sống với bao xung đột

và nghịch lý Người đọc có thể nhận rõ những nỗi đau và trăn trở rất con người khi bóc tách từng lớp vỏ Fantasy để tiệm cận với cốt lõi sự thật trong

truyện Tính cho tới thời điểm hiện nay, Life Navigator 25 – Người tình của

cả thế gian là cuốn tiểu thuyết được đánh giá là thành công và nổi bật nhất

trong văn nghiệp của Trần Tiễn Cao Đăng Khép lại cuốn tiểu thuyết, người đọc có quyền tin tưởng vào những cú bùng nổ tiếp theo của anh, với tư cách

là nhà văn đầy nghiêm túc với chính sự sáng tạo và cảm xúc của mình

Trang 6

Hầu như không có bất cứ một dự án nghiên cứu nào mang tính học thuật đi sâu vào nghiên cứu thế giới nhân vật của tác phẩm này một cách cụ thể, chi

tiết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian của Trần Tiễn Cao Đăng

vẫn còn để ngỏ đó những thách thức đòi hỏi được giải mã trọn vẹn và có tính

hệ thống Nhận thức được nhu cầu đó, người viết mong muốn được đi sâu vào nghiên cứu và giải mã thế giới nhân vật trong tác phẩm này, qua đó đem đến một cái nhìn sâu sắc hơn về nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và dòng văn học hiện thực huyền ảo anh đang theo đuổi

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Như phần Lý do chọn đề tài đã đề cập, Life Navigator 25: Người tình của

cả thế gian là cuốn tiểu thuyết đầu tay của Trần Tiễn Cao Đăng, với tư cách là

một nhà văn Nó không chỉ mới mẻ với cách viết đậm chất phương Tây, thuộc

về dòng văn học giả tưởng vốn kén chọn người đọc, mà còn khá mới mẻ với

cả người đọc Việt Nam trong giới phê bình lẫn tiếp nhận Hầu như không có một bài nghiên cứu, đánh giá nào mang tính học thuật đi sâu vào phân tích

một cách nghiêm túc và chỉn chu giá trị nội dung và nghệ thuật của Life

Navigator 25: Người tình của cả thế gian Những cảm nhận của người đọc về

tiểu thuyết này được ghi nhận ở những bài đánh giá sách trên các trang mạng

xã hội như KoMo, Trạm đọc, những bình luận của người đọc trên Tiki,…Phần lớn trong số đó đều là những cảm nhận rời rạc, chủ quan, đầy ngẫu hứng của người đọc, chưa có tính hệ thống và xác đáng, mặc dù giá trị của những bình luận này không phải là không có Trong quá trình đi tìm kiếm những nghiên cứu và phân tích đi trước về tiểu thuyết của Trần Tiễn Cao

Đăng để làm cơ sở nền tảng định hướng cho việc nghiên cứu đề tài Thế giới

Trang 7

gian về đứa con tinh thần của mình Đây là nguồn tài liệu vô cùng giá trị để

người viết định hướng những phân tích của mình về thế giới nghệ thuật trong tiểu thuyết của Trần Tiễn Cao Đăng, giúp làm sáng tỏ những giá trị nội dung

và nghệ thuật của tác phẩm một cách đầy thuyết phục Trong cả hai cuộc phỏng vấn, Trần Tiễn Cao Đăng đều thừa nhận tiểu thuyết đầu tay của mình

khá kén chọn người đọc Anh nói: “Đương nhiên sách của tôi không dễ đọc

với số đông Nếu bạn đến với nó mà mong chờ câu chuyện tình yêu kiểu Marc Levy thì không có Văn chương hay ở chỗ có cuốn dễ có cuốn khó Có lẽ các bạn nên kiên nhẫn khi đọc tiểu thuyết này.” Trả lời cho câu hỏi của phóng

viên: “Do đâu mà anh viết tiểu thuyết với nhân vật lạ lùng là Life

Navigator?”, tác giả tiết lộ: “Cái tứ của cuốn tiểu thuyết đến với tôi từ một giấc mơ lạ […] Tôi chỉ nhớ được một hình ảnh, đó chính là hình ảnh Life Navigator – một thanh niên dong dỏng, thanh tú – đứng dựa vào thân tàu trắng Cái tên “Life Navigator 25” là những gì còn lại của giấc mơ Khi thức dậy, tôi biết rõ anh ta là con người như thế nào, có năng lực gì Có lẽ tiềm thức đã chuẩn bị sẵn cho tôi nhân vật này rồi.” Khi được hỏi về lý do đặt tên

sách là “Người tình của cả thế gian”, anh nói: “Nó đến với tôi một cách tự

nhiên Nhưng nếu phải lý giải nó, thì mối tình của nhân vật Life Navigator, cũng như mối tình của các nhân vật chính trong tác phẩm này đều là tình yêu tha thiết Họ không chỉ yêu một con người, mà là yêu cả thế giới Khi yêu một người, không thể chỉ yêu một “anh” hoặc “em”, mà chán ghét thế giới Họ yêu thế giới như yêu người tình vậy.”[31]

Bên cạnh hai bài phỏng vấn với chính tác giả Life Navigator 25: Người tình

của cả thế gian, người viết cũng tìm được một số bài đánh giá sách về tiểu

Trang 8

viết này, Kodaki đã phần nào đánh giá được những giá trị về nội dung và

nghệ thuật của tiểu thuyết “Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian”

Thông qua việc phân tích hình tượng hai nhân vật chính của câu chuyện, chàng Life Navigator mang số hiệu 25 và người yêu của chàng để phát hiện ra những vấn đề nhức nhối về nhân tính, nhân quyền và nhân văn mà nhà văn đặt ra trong tác phẩm Bài viết này chia làm 5 phần, với 5 luận điểm rõ rệt Sau vài dòng giới thuyết về nhân vật chính của tác phẩm, một chàng Life

Navigator mang số hiệu 25 ở thế giới tương lai xa xôi, “người biết cúi xuống

để nâng những điều đẹp đẽ lên, người quan sát tinh tường để không bỏ lỡ bất

cứ sát na nào của vũ trụ, người dịu dàng lắng nghe tiếng nói bên trong của người mình yêu”, Kodaki đi vào làm sáng tỏ luận điểm thứ nhất, “Slice of life được điểm xuyết bằng sci – fi” Cây viết này khẳng định: “ Với đoạn mở đầu giải thích những khái niệm mới đặt trong viễn cảnh tương lai, Life Navigator

25 có lẽ sẽ dễ mang đến cho độc giả dự tưởng về một câu chuyện thuộc thể loại sci – fi sắp diễn ra phía trước Tuy nhiên, cuốn tiểu thuyết này không hẳn thuộc về thể loại sci -fi Cụ thể hơn, sci – fi không phải là cái khung để câu chuyện bám sát vào, mà chỉ là một trong những yếu tố để kể chuyện, là thứ góp phần vào việc tạo chi tiết, tình tiết và không khí cho truyện, nó như một hoa văn được chạm trổ thêm trên nền bức tranh đã được định hình sẵn cơ bản về đường nét và màu sắc.”[27]

Ở luận điểm thứ hai của bài viết, “Bộ sưu tập những tiếng thét”, Kondaki

phân tích ý nghĩa chi tiết những giấc mơ của nàng – người yêu của chàng Life Navigator 25, và những tiếng thét kết thúc mỗi giấc mơ Kondaki lý giải:

“Nàng không thể có được câu trả lời cho việc này nhưng thông qua quá trình

Trang 9

cùng nàng khám phá những giấc mơ, chúng ta hiểu được một điều tuy không mới nhưng luôn quan trọng: ý thức có thể quên nhưng tiềm thức luôn ghi nhớ,

và tiềm thức một lúc nào đó có thể trở ngược thành ý thức, từ ý thức lại chuyển hóa thành hành động Xét trên khía cạnh đó, dù nghe có vẻ nghịch lý nhưng đôi khi, những thứ bản thân ngỡ như đã quên lại còn quan trọng hơn

cả những thứ bản thân vẫn nhớ Đơn giản là vì chúng ta có thể kiểm soát được ý thức nhưng không thể kiểm soát được tiềm thức ”[27]

Với luận điểm thứ 3 là “Sự giống nhau của những sinh thể”, Kondaki lý giải tại sao Trần Tiễn Cao Đăng lại dùng từ “sinh thể” để chỉ cho con người và sử dụng với tần số khá cao trong tác phẩm: “Chữ “sinh thể” xuất hiện với mật

độ đáng chú ý như thế cho thấy nỗ lực của tác giả trong việc cố gắng tạo sự bình đẳng giữa người và vật (không chỉ động vật mà cả thực vật) Chẳng phải rằng dù là người hay vật, khi đang sống cũng đều là những sinh thể giống nhau hay sao? Chẳng có gì khác biệt ở đây cả Chỉ cần không có cái chết cách biệt, mọi thứ đều giống nhau ở chỗ đang sống, đang tồn tại […], cách dùng từ như thế lại càng cho người đọc thấy rõ hơn tình yêu, sự trân trọng của tác giả dành cho loài vật.”[27]

Hai luận điểm cuối cùng khép lại bài viết, “Mở rộng khả thể cho một bản

thể” và “Những phác thảo vẽ chồng lên nhau” lần lượt là những đánh giá xác

đáng về văn phong và nghệ thuật kể chuyện của Trần Tiễn Cao Đăng trong

tiểu thuyết “Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian” Phần “Mở rộng

khả thể cho một bản thể” đi tìm nguyên nhân cho việc tại sao tác giả lại sử

dụng nhiều câu văn dài với những mệnh đề được ghép lại với nhau bằng các

từ nối như “hay”, “hoặc” Kondaki đã ước lượng những câu văn kiểu này

chiếm khoảng 80% đến 90% trong khi những câu văn ngắn chỉ nằm ở mức

10% hay 20% Người viết nghiệm ra rằng: “Có vẻ như, thông qua việc sử

dụng nhiều nhóm câu như thế này, anh muốn chỉ ra sự bất toàn của vạn vật

Trang 10

trong cuộc sống Không bao giờ, một vật nào đó nằm nghiêng hẳn về một tính chất nào đó, tất cả đều nằm ở giữa lưng chừng hoặc thế này, hoặc thế kia Bên cạnh đó, nhóm câu này cũng cho thấy sự quan sát tỉ mỉ, không bỏ lỡ bất

cứ khoảnh khắc nào, sắc thái nào, chuyển biến dù nhỏ nhặt nhất nào của Life Navigator 25 khi anh sống.”[27]

Phần còn lại của bài viết, “Những phác thảo vẽ chồng lên nhau” là những

gợi mở của người viết về nghệ thuật kể chuyện của Trần Tiễn Cao Đăng

Kondaki nhận xét toàn bộ tiểu thuyết này như “một bức phác thảo với nhiều

chi tiết chằng chịt lẫn vào nhau, song không một chi tiết nào được tô đậm hơn chi tiết nào Tất cả đều mờ nhạt, mơ hồ Tựa như một họa sỹ vữa phác thảo xong một đối tượng đã nhìn thấy khả thể khác trong đối tượng ấy, bèn lấy khả thể vừa thấy được vẽ chồng lên phác thảo đầu tiên; trong quá trình này, người đó lại tiếp tục thấy những khả thể khácvà cứ thế vẽ chồng lên mãi, lên mãi.[…] Cuối cùng, chúng ta có được bức tranh không hoàn chỉnh về những khả thể khác nhau Hoặc có thể nói, ta có được bức phác thảo hoàn chỉnh và mãi mãi chỉ dừng lại ở phác thảo.” Trên diễn đàn Komo, bài viết của

Kondaki được đánh giá 4 sao

Ngoài những đánh giá đầy tích cực trên các diễn đàn về sách, tiểu thuyết của Trần Tiễn Cao Đăng cũng nhận được những phản hồi tốt đẹp từ các đồng nghiệp và nhà chuyên môn trong giới xuất bản và nghệ thuật Đạo diễn điện

ảnh Nguyễn Mỹ Khanh nhận xét: “Lạ mà quen, đó là cảm giác sau khi đọc

một đoạn, ngẫm lại, ngỡ như nhân vật có thể xuyên mọi chiều không gian, thời gian, mang đặc trưng của mọi sắc tộc một cách người nhất, cơ bản nhất, chắt lọc mọi thuộc tính độc đáo để từ trạm trung chuyển hôm nay bắn tới tương lai Những đoạn xoáy sâu cạn kiệt tâm can của Trẫn Tiễn Cao Đăng khiến tôi giật mình nhưng khoan khoái trước thế giới hiện đại được bày ra trong từng trang viết với triết lý sâu sắc về thân phận con người…Có những

Trang 11

đoạn đọc như đang xem phim, phim bom tấn Hollywood mô tả sức sống cuồn cuộn kiểu Tây Ban Nha pha màu mưa nhiệt đới, dường như nhà văn đang trong vai trò đạo diễn, dắt tôi khám phá thế giới nội tâm phức tạp, khát khao

tự do và giải thoát của những nhân vật thế kỷ XXI Gấp sách lại, tôi thấy hung phấn như đang uống một chai vang Chile với bạn tri kỷ trên cầu vồng và ngắm mưa bay dưới chân mình.” Nhà thơ, kiêm nhà văn và nhạc sỹ Nguyễn

Hữu Hồng Minh thừa nhận: “Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian

chắc chắn là một cuốn sách khó đọc, thử thách lòng kiên nhẫn, nhưng là cuốn sách đáng tìm đọc nhất đối với những ai yêu tiểu thuyết và muốn tìm những thể nghiệm, sáng tạo văn chương mới mẻ ở Việt Nam Nó không chỉ thay đổi triệt để cách viết quen thuộc, mà còn xuyên phá những định giới vốn đã trở thành một thứ khuôn mẫu trơ nghèo nàn của hiện thực Tính hư cấu và độc biến liên tục của nó biến độc giả từ chỗ là đối - tượng - tĩnh thụ động, thư thái, chờ đợi trở thành một mắc – xích – động, cùng tham gia vào tác phẩm, tích cực tìm cách giải quyết những vấn đề ngổn ngang ở đó Như thế độc giả cũng hóa thân thành một người tình của thế gian biến cải ấy”.[13] Một mặt,

những nhận xét có cánh này đã khẳng định được giá trị của “Life Navigator:

Người tình của cả thế gian”, mặt khác, chúng cũng tạo nên những nét cơ bản

trong bức tranh chung về tình hình tiếp nhận và thưởng thức của cuốn tiểu thuyết này Những nhận xét này sẽ là một phần không thể thiếu trong hành trang giúp người viết có những cảm nhận và phân tích xác đáng về thế giới nghệ thuật trong tiểu thuyết này

Mặc dù đã xuất bản hơn ba năm nay và hiện tại vẫn còn là một hiện tượng trong giới văn học hiện thực huyền ảo Việt Nam, tiểu thuyết của Trần Tiễn Cao Đăng vẫn còn là một thách thức đối với người đọc trong giới phê bình lẫn tiếp nhận Vẫn chưa có một dự án nghiên cứu nào nghiêm túc và có đầu tư dành cho việc khám phá trọn vẹn những chiều sâu ý nghĩa và giá trị của nó luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 12

Vẫn chưa có một sự đánh giá nào mang tính học thuật và công khai khả dĩ khẳng định đúng tầm của tiểu thuyết này và những thành tựu mà nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng đã đem đến cho giới văn học thông qua nó Vẫn chưa có được một sự nhìn nhận sâu sắc về thể loại văn học hiện thực huyền ảo nói riêng, và những gì nó đã khẳng định trong lòng công chúng qua những viên gạch đầu

tiên, mà Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian là một trong số đó

Với vốn kiến văn hạn hẹp, người viết hy vọng đề tài của mình sẽ góp phần giải quyết những vấn đề còn đang tồn tại đó

3 Mục đích nghiên cứu

Đề tài Thế giới nhân vật trong Life Navigator 25: Người tình của cả thế

gian đi sâu vào phân tích, giải mã thế giới nhân vật trong tiểu thuyết này, làm

sáng tỏ những giá trị nội dung và nghệ thuật trong tác phẩm

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Ở đề tài Thế giới nhân vật trong Life Navigator 25: Người tình của cả thế

gian của Trần Tiễn Cao Đăng, chúng tôi căn cứ vào ấn phẩm tiểu thuyết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian của nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng do

nhà xuất bản Nhã Nam kết hợp với nhà xuất bản Hội Nhà Văn phát hành năm

Trang 13

6 Đóng góp của đề tài

Thông qua đề tài Thế giới nhân vật trong Life Navigator 25: Người tình của

cả thế gian của Trần Tiễn Cao Đăng, người viết hy vọng sẽ đem đến một sự

giải mã trọn vẹn và có tính hệ thống thế giới nhân vật của tiểu thuyết này, cũng như làm một chiếc cầu nối đưa cái tên Trần Tiễn Cao Đăng đến gần hơn bạn đọc yêu văn chương với tư cách một nhà văn

7 Cấu trúc của luận văn

Chương 1: Trần Tiễn Cao Đăng và tiểu thuyết Life Navigator: Người tình

của cả thế gian

Chương 2: Đặc điểm thế giới nhân vật trong tiểu thuyết Life Navigator 25:

Người tình của cả thế giancủa Trần Tiễn Cao Đăng

Chương 3: Nghệ thuật thể hiện nhân vật trong Life Navigator 25: Người tình

của cả thế gian

Trang 14

NỘI DUNG

Chương 1:TRẦN TIỄN CAO ĐĂNG VÀ TIỂU THUYẾT LIFE NAVIGATOR 25: NGƯỜI TÌNH CỦA CẢ THẾ GIAN

1.1 Trần Tiễn Cao Đăng – dịch giả, nhà văn

Nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng quê gốc ở Huế, hiện tại đang làm việc tại Sài Gòn với tư cách là biên tập viên cho công ty sách Nhã Nam

1.1.1.Dịch giả của những tác phẩm văn học nước ngoài hay và khó

Trước khi là một nhà văn, anh từng được biết đến nhiều hơn với vai trò

là một dịch giả đã chuyển ngữ nhiều tác phẩm văn học hay và khó của thế giới Những tác phẩm của văn học thế giới đã được anh dịch ra tiếng Việt có thể kể đến như:

Biên niên ký chim vặn dây cót – Haruki Murakami Mãi đừng quên tôi – Kazuo Ishiguro

Những thứ họ mang – Tim O’Brien Nếu một đêm đông có người lữ khách – Italo Calvino

Từ điển Khazar – Milorad Pavic

Có thể thấy các tác phẩm văn học được Trần Tiễn Cao Đăng lựa chọn

để chuyển ngữ đều là những tác phẩm văn học rất kén chọn người đọc bởi khó đọc và khó hiểu Hầu hết các tác phẩm này đều thuộc dòng văn học Hậu

hiện đại Trong đó, Biên niên ký chim vặn dây cót của Haruki Murakami, Mãi

đừng quên tôi của Kazuo Ishiguro và Từ điển Khazar của Milorad Pavic là

những tác phẩm tiêu biểu của văn học hiện thực huyền ảo Theo Báo Tiền Phong:

“Với Trần Tiễn Cao Đăng, dịch thuật là một cách giúp anh tiếp xúc với

các nền văn hóa khác nhau Dịch một tác phẩm, anh thường tìm xem nó được sinh ra từ cái nôi văn hóa nào, đặc trưng của nó và thậm chí anh còn tra cứu đến từng địa danh trong tác phẩm, tìm hiểu từng loại cây, từng loại rượu

Trang 15

được viết trong cuốn sách ấy Trong những cuộc trò chuyện với độc giả, đôi khi anh như một hướng dẫn viên du lịch, có thể trả lời rất nhiều câu hỏi của độc giả về văn hóa Nhật, Tây Ban Nha… với lời thú nhận: “Mình chỉ nghiên cứu qua sách vở mà… chưa bao giờ đến những xứ ấy”

Theo Trần Tiễn Cao Đăng, sở dĩ anh tìm được nhiều cảm hứng dịch thuật đối với nhiều tác giả và nhiều tác phẩm đến từ các quốc gia khác nhau

đó là do anh tâm niệm rằng “là một dịch giả, một người đọc thì cần “biết tuân

thủ luật chơi mà tác giả đưa ra trong một cuốn sách” Mỗi tác giả, thậm chí trong mỗi tác phẩm của họ đều có những “luật chơi” riêng, một cách viết, một cách triển khai và giải quyết tác phẩm theo cách riêng Người dịch, người đọc không thể áp dụng cái tôi của mình để phán xét mà nên tham gia vào luật chơi đó để tìm ra những cái thú vị mà tác giả muốn đem đến.”

1.1.2.Nhà văn chịu nhiều ảnh hưởng của văn học phương Tây

Năm 2005, Trần Tiễn Cao Đăng bén duyên với văn chương khi xuất

bản tập truyện ngắn đầu tay của mình – Baroque và ẩn hoa Năm 2015, anh tiếp tục xuất bản tiểu thuyết đầu tay của mình với nhan đề Life Navigator 25:

Người tình của cả thế gian Năm 2018, Trần Tiễn Cao Đăng tiếp tục đem đến

cho độc giả tập truyện ngắn thứ hai của mình, Những gặp gỡ không thể có Tiểu thuyết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian được Trần Tiễn

Cao Đăng viết tay bằng bút bi, trong những buổi trưa hay chiều ngồi trong quán cà phê hay quán cóc vỉa hè trước khi đem xuất bản thành sách Tác phẩm là câu chuyện về mối quan hệ giữa một Life Navigator đến từ tương lai

và một cô gái bình thường sống ở hiện tại Life Navigator là tên gọi chung để chỉ cho những người làm một nghề nghiệp lạ lùng trong thế giới tương lai,

“những cá thể mang năng lực tâm trí đặc biệt, có khả năng giúp những người

khác thâm nhập vào các kiếp sống trước và đôi khi những kiếp sống sau của họ”, “đi đi về về giữa các thời gian – không gian khác nhau”, và quan trọng

Trang 16

nhất, họ là kẻ “có năng lực dẫn dắt tâm trí con người đi qua những giấc mơ

của chính mình và của người khác.” [8] Bằng việc dẫn dắt cho cô gái vào

những giấc mơ đầy quái đản và phi lý đến tột độ, Life Navigator muốn giúp cho cô gái làm quen với cuộc sống trong tương lai, khi con người chỉ tồn tại dưới dạng những ý niệm và sống trong thuần tâm tưởng Thông qua câu chuyện này, Trần Tiễn Cao Đăng đã thể hiện nỗi lo sợ của mình trước thực trạng con người trong thời đại kỹ trị: Dưới ảnh hưởng của hiện tượng Nóng lên toàn cầu, những hệ lụy không nhỏ từ văn minh kỹ thuật số, liệu rằng con người còn giữ được cho mình những giá trị căn cốt của nhân loại hay phải chấp nhận thay đổi để thích ứng với môi trường mới, và liệu rằng với những thay đổi ấy, con người sẽ có thể tồn tại nổi không

1.2.Nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và hành trình sáng tạo cuốn tiểu thuyết

Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian 1.2.1.Nguồn cảm hứng chính tạo nên Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian

Trong Lời nói đầu của tiểu thuyết Life Navigator 25: Người tình của cả

thế gian, Trần Tiễn Cao Đăng đã từng thừa nhận rằng anh sáng tác câu

chuyện của mình dựa trên một giấc mơ:

“Life Navigator 25 đến với tôi trong một giấc mơ Trong giấc mơ, tôi được

biết tên anh, hay đúng hơn là cách người ta gọi anh và tôi sẽ gọi anh, đôi nét ngoại hình của anh, và được khơi gợi mấy câu đầu tiên mà từ đó tôi có thể dấn vào câu chuyện về anh, về tình yêu mà vì nó anh chấp nhận chết

Đó là vào đêm 30 tháng Tư rạng ngày 01 tháng Năm năm 2010, khoảng thời gian mà tôi đang bận bịu với một dự án khác, một cuốn tiểu thuyết dày mà tôi khởi đầu vào cuối năm 2005 và bấy giờ đang đến lúc cao trào Bởi vậy nên, ban đầu, tôi không dành nhiều thời gian và tâm trí để nghĩ về Life Navigator

25 Tôi có nghĩ đến việc viết ra câu chuyện về anh, câu chuyện mà giấc mơ đã

Trang 17

hé mở cho tôi mạch nguồn của nó, song khi ấy tôi nghĩ rằng một truyện vừa, khoảng bảy mươi đến tám mươi trang in, hẳn là đủ cho nó.” [13, tr.7]

Trái hẳn với dự định ban đầu của Trần Tiễn Cao Đăng khi đặt bút viết

Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian, “câu chuyện về Life Navigator

25 và thế giới càng ngày càng lớn lên Nó cứ vậy mà tuôn ra từ tôi, hết trang này đến trang khác, hết mảng này đến mảng khác (những mảng mà về sau tôi

sẽ gọi một cách quy ước là chương)” Anh tạm gác lại cuốn tiểu thuyết đang

viết dang dở từ trước đó, “Cospolist Nổi Loạn và những nỗi niềm của y” để

“hiến mình trọn vẹn cho câu chuyện mới” mà bản thân anh khi đó cũng không

thể chắc chắn được ẩn ý đằng sau nó và nó sẽ đưa mình đến đâu Sau ba năm làm việc cật lực, nhà văn không khỏi cảm thấy bất ngờ trước thành quả sáng

tạo văn chương của mình, “tôi mới hơi ngỡ ngàng trước khối lượng giấy và

không gian ổ cứng mà nó chiếm, và hình dung trọng lượng của nó theo nghĩa đen nếu nó được on một lúc nào đó.”

Những chia sẻ chân thành của Trần Tiễn Cao Đăng về quá trình sáng

tạo nên tiểu thuyết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian không khỏi

khiến người đọc liên tưởng đến trường hợp tương tự của nhà văn Gabriel

Garcia Marquez với cuốn tiểu thuyết Hiện thực huyền ảo Kinh điển Trăm

năm cô đơn của ông, khi ông viết nó từ những giấc mơ thuở thơ ấu của mình,

sau khi nghe người bà của mình kể lại những câu chuyện hoang đường, ma quái và huyền bí về xứ sở Colombia Không hẹn mà gặp, cả hai nhà văn đều viết lại những giấc mơ của mình bằng tiểu thuyết Hiện thực huyền ảo Điều này khẳng định sâu sắc thế giới trực cảm, tiềm thức bản năng có vai trò rất lớn trong quá trình sáng tạo văn chương của những nhà văn Với nhà văn, hành trình viết ra một tác phẩm, không chỉ đơn thuần là công việc của sáng tạo, mà có lẽ chính là quá trình đào sâu vào thế giới nội tâm của bản thân họ

để khám phá, phát hiện và giác ngộ được những giá trị vô giá sẵn có, mà luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 18

những giá trị này vô tình đã bị lãng quên trong đời sống xô bồ với quá nhiều

áp lực và toan tính Vì thế, hành trình sáng tạo văn chương với nhà văn nói chung, Trần Tiễn Cao Đăng nói riêng, đầy thiêng liêng và huyền bí, như chính thứ văn chương hiện thực huyền ảo anh đang theo đuổi Bản thân anh không thể biết trước được những gì sẽ xảy đến với các nhân vật của mình, cái kết của câu chuyện, hay số phận của chính tác phẩm, bởi anh chỉ đang lắng nghe và tái hiện lại chính những diễn biến từ trong tâm hồn mình

“Thế giới đó, của Life Navigator 25, là một thế giới lạ lẫm đối với tôi, và

quá trình viết cuốn sách này là quá trình tôi dấn vào thế giới ấy được chừng nào hay chừng đó, cố gắng biết được về nó được chút nào hay chút đó.”

Anh ý thức được “người viết văn nên tránh cái bẫy thần bí hóa công việc

của mình ra sao”, nhưng anh cũng thừa nhận vai trò quan trọng của trực cảm

trong câu chuyện của mình: “tôi biết rằng không nên để điều nói trên dẫn ta

đến chỗ chối bỏ mọi trực cảm của ta về những cõi chưa biết.” [13, tr.8]

Anh cho rằng thế giới của những Life Navigator vẫn “đang hiện hữu ở đâu

đó” và nó đã chọn anh “để hiện thị ra theo cách này (giữa nhiều cách khả dĩ khác)”, chứ không phải do anh “chế ra nó từ chỗ không có gì”

Trong quá trình sáng tạo nên câu chuyện về Life Navigator 25, Trần

Tiễn Cao Đăng cho rằng cái giúp anh “thâm nhập” vào thế giới của các Life Navigator “không phải là lý tính sáng rõ và sắc bén song nhiều khi đáng ngờ,

càng không phải là khả năng tiên liệu và tính toán chi li, chuẩn xác của một nhà phát minh hoặc công trình sư” mà chính là “trí tò mò và trực giác” “Trí

tò mò giống như của một đứa trẻ đang dò dẫm vào một nơi chưa biết và trực giác giống như của một đứa trẻ đang dệt nên một trong những chuyện kể đầu tiên của mình Trong quá trình câu chuyện – cuộc thám hiểm này, đứa trẻ sẽ lớn lên, và nếu có lúc nào đó câu chuyện trở nên không còn tươi mới như ý muốn của tác giả, đó là do sự mất tuổi thơ ấy.”[13, tr.8]

Trang 19

Có thể thấy rõ sự chi phối của “trí tò mò và trực giác” của nhà văn trong những giấc mơ đầy hoang đường và quái đản của nhân vật “nàng” trong

truyện, thế giới tương lai siêu thực của các Life Navigator, cũng là tương lai của Nhân loại sau Tận thế, với cuộc sống thuần tâm tưởng, chỉ tồn tại hoàn toàn nhờ các ý niệm, những Đảo Vũ trụ, nơi hội tụ đủ các năng lực phi thường của Life Navigator 25 và những người như chàng, thậm chí trong cả mối quan hệ giữa Life Navigator 25 với người yêu trong đời thực lẫn những giấc mơ

1.2.2.Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian là tiểu thuyết được viết theo chủ nghĩa Hiện thực huyền ảo

Ngay từ khi mới được xuất bản, Life Navigator: Người tình của cả thế

gian của Trần Tiễn Cao Đăng đã gây ra nhiều tranh cãi trong giới văn

chương Chính nhà văn cũng từng thừa nhận rằng, “tác phẩm của tôi không

dành cho số đông” Trong một cuộc phỏng vấn trên báo Tiền Phong, Trần

Tiễn Cao Đăng đã khẳng định tiểu thuyết đầu tay của anh thuộc dòng văn học

hiện thực huyền ảo “Tác phẩm của tôi có lẽ thuộc về các tác phẩm hiện thực

kỳ ảo Nó thực sự không phải là văn học kỳ ảo theo đúng đặc trưng của nó, nhưng tôi là người rất thích văn học Fantasy.”

Theo Lê Huy Bắc, trong Chủ nghĩa hiện thực huyền ảo và Garcia Marquez, thì văn học hiện thực huyền ảo là một khuynh hướng, trào lưu sáng tác chứ không phải là một thể loại văn học, cũng tương tự như chủ nghĩa hiện thực phê phán, chủ nghĩa lãng mạn, chủ nghĩa Hậu hiện đại:

“Chủ nghĩa hiện thực huyền ảo là khuynh hướng văn học sử dụng các

yếu tố siêu nhiên, huyền ảo, hoang đường,…làm cho hiện thực khác lạ, hấp dẫn người đọc, song đằng sau vẻ li kì đó, tác phẩm vẫn đảm bảo một thực trạng cơ bản của thời đại Các vấn đề xã hội được các nhà văn quan tâm thường là nạn độc tài, nỗi cô đơn, thói tự mãn tách li, tính tò mò,

Trang 20

niềm đam mê tiền bạc và danh lợi quá mức, tính ích kỷ của con người,…những vấn đề này thường không bao giờ được họ đề cập trực tiếp mà thông qua các hình tượng ẩn dụ siêu phàm tới mức đôi khi cực kỳ quái đản để độc giả suy ngẫm và tự rút ra ý nghĩa.” [4, tr.32]

Trong Nhà văn Nhật Bản thế kỷ XX, Đào Thị Thu Hằng đã định nghĩa

chủ nghĩa hiện thực huyền ảo như sau:

“Trong văn học, chủ nghĩa hiện thực huyền ảo là trào lưu quan trọng của văn

học Mỹ Latin, xuất hiện vào những năm 60 của thế kỷ XX, trong đó, nhà văn trộn lẫn những cảnh tượng vừa mang tính ly kỳ, huyền ảo, vừa có những yếu

tố hiện thực, mà mục đích là mang lại cho người đọc cảm giác về những hiện tượng hợp lý – nghịch lý, tựa như không khí của một câu chuyện cổ tích.” [14,

tr.246]

Trần Tiễn Cao Đăng là một dịch giả trước khi là một là nhà văn, và với vai trò là một dịch giả, anh đã chuyển dịch thành công nhiều tác phẩm văn học thế giới “khó nhằn” thuộc dòng văn học Hậu hiện đại và Hiện thực huyền

ảo, trong đó có Biên niên ký chim vặn dây cót của Haruki Murakami và Mãi đừng xa tôi của Katsuo Có thể thấy nhà văn đã chịu ảnh hưởng rất sâu sắc văn phong của Haruki Murakami trong việc vận dụng các yếu tố huyền ảo

Trong Nhà văn Nhật Bản thế kỷ XX, Đào Thị Thu Hằng đã nhận xét rằng Haruki Murakami có một “lối kể mang tính huyền ảo khá độc đáo” có thể tạm gọi là “siêu hiện thực”, bởi vì đó là một cái “huyền ảo giữa hiện

thực”, tưng tửng như một mặc nhiên Cái huyền ảo của Murakami xuất hiện

một cách tự nhiên trong tác phẩm, “được diễn đạt bằng một ngôn ngữ trần

thuật bình thản như khi người kể chuyện nói về những hiện tượng bình thường khác Cả người kể chuyện, nhân vật đều không hề cảm thấy lo lắng, bất an hay do dự trước sự xuất hiện của nó Và điều này đã khiến độc giả tiếp nhận

Trang 21

siêu hiện thực ấy một cách hết sức bình thản như đối diện với những hiện thực ngày thường.” [246]

Tương tự như Haruki Murakami, Trần Tiễn Cao Đăng cũng cố hết sức

“bình thường hóa” những yếu tố huyền ảo trong truyện của mình Nhà văn chọn bối cảnh xảy ra câu chuyện là hành trình qua lại giữa thời hiện tại ngày nay khi chúng ta sống với thế giới tương lai trong hàng trăm thế kỷ tới của nhân loại, sau khi Tận thế đã xảy ra Chính sự lựa chọn đầy thông minh này

đã khiến cho người đọc không cảm thấy khó chịu trước những chi tiết đầy phi

lý và kỳ ảo trong truyện, vì tất cả chúng đều được mặc định là những thành tựu văn minh của thời tương lai, từ năng lực thần kỳ của Life Navigator 25 và các đồng nghiệp, đến những giấc mơ đầy quái đản của nàng và sự nhập nhằng chồng chéo giữa mơ và thực, hiện tại và tương lai Nhân vật chính “nàng” chẳng có chút phản ứng bất ngờ hay thắc mắc nào về sự tồn tại của Life Navigator 25 hay những chi tiết phi lý đến cùng cực trong những giấc mơ của mình, có chăng thì chỉ là những phẫn uất của nàng khi liên tục bị ám ảnh bởi những giấc mơ này mà không biết được ý nghĩa hay lý do đằng sau chúng Trong những giấc mơ quái đản, nàng luôn không cảm thấy quá bất ngờ hay bị sốc khi bỗng chốc thấy mình có mặt tại một không gian và thời gian xa lạ Nàng cũng không cảm thấy kỳ lạ về những thứ xuất hiện trong mơ và đặt ra những câu hỏi thắc mắc, như thể những hiện tượng kỳ lạ kia quá đỗi bình thường với chính nàng Thay vì thử tìm hiểu xem chúng là gì và đến từ đâu, thì nàng lại có nhu cầu phân tích ý nghĩa của chúng và những cảm xúc mà chúng gây ra cho mình Khi cảm thấy hoang mang vì liên tục bị ám ảnh bởi những giấc mơ kia, người mà nàng tìm đến đầu tiên cũng không phải là bạn thân, người thân hay bác sỹ tâm lý, mà lại là Life Navigator 25 Điều đó chứng tỏ nàng có niềm tin một cách tự nhiên và chấp nhận những thứ kỳ quái trong đời mình, bao gồm Life Navigator 25 Đây cũng là cách mà câu chuyện luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 22

giữa chàng và nàng diễn ra, nó không theo hướng đi giải mã những cái huyền

ảo, mà mượn những cái huyền ảo để diễn tả những cái có thật trong đời

1.2.3.Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian – trăn trở và tham vọng của nhà văn muốn lý giải cuộc sống dưới nhiều góc độ

Có thể dễ dàng nhận ra trong tiểu thuyết đầu tay của mình, Trần Tiễn Cao Đăng đã thể hiện một tham vọng vô cùng to lớn Người đọc có thể nhận

ra vốn học thức uyên bác của tác giả trong truyện, và để có thể hiểu thấu tác phẩm này, người đọc cũng phải tự trang bị cho mình một lượng kiến thức nhất định Nhà văn có một yêu cầu khá cao đối với chính mình và cả độc giả Điều

này tạo nên cho tiểu thuyết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian của

Trần Tiễn Cao Đăng một cá tính rất riêng có

Dải kiến thức trong Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian rất

rộng, bao gồm nhiều lĩnh vực thường thức trong đời sống, từ Phật giáo, Thiên Chúa giáo, Văn học, Văn hóa cổ, Âm nhạc, Hội họa, Triết học cho đến Thiên văn, và Phân tâm học Để vận dụng một cách khéo léo tổng hợp các kiến thức thường thức này vào xây dựng hình tượng Life Navigator 25, nàng cũng như thế giới nhân vật trong tiểu thuyết không phải là điều dễ dàng Nó yêu cầu nhà văn không chỉ có vốn kiến thức rộng sâu mà còn phải biết cách để lồng ghép chúng vào câu chuyện của mình sao cho khéo léo và duyên dáng để người đọc không cảm thấy khó chịu Sau tất cả, nhà văn đang sáng tạo nên một tác phẩm văn học, chứ không phải rao giảng kiến thức mình có Làm sao để hình tượng nhân vật đẹp đẽ, sâu sắc và đa chiều với những phát hiện rộng lớn, sâu thẳm của những lĩnh vực thường thức kia là cả một vấn đề

Trong những lĩnh vực trên, nhà văn thể hiện sự am hiểu uyên bác của mình trong Phật giáo, Văn chương, Âm nhạc và Hội họa nhiều nhất Thông qua việc xác định những nguồn ảnh hưởng to lớn tác động đến nội dung của

tiểu thuyết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian, người đọc có thể

Trang 23

tìm được cho mình những chiếc chìa khóa cần thiết trước khi bước vào giải

mã thế giới của Life Navigator 25 và nàng

Chẳng hạn như về Phật học, Trần Tiễn Cao Đăng đã vận dụng những hiểu biết của mình về Tam giới, Niết Bàn, triết lý Nhân duyên, Bình đẳng bác

ái Trong truyện, Life Navigator 25 thực chất chỉ là một con người tồn tại bằng ý niệm chứ không có thực thể xác thịt Nhà văn đã để cho Life Navigator 25 tiết lộ với người yêu về cuộc sống trong tương lai sau Tận thế,

đó là cuộc sống của những con người chỉ tồn tại dưới dạng ý thức vô hình vô ảnh Sở dĩ Life Navigator 25 quay về quá khứ là để giúp người yêu chuẩn bị tâm lý và làm quen với cuộc sống trong tâm tưởng Chi tiết này gợi cho người đọc nhớ tới cõi trời Vô Sắc Giới được nói tới trong kinh Phật Đây cũng là cõi giới mà ở đó chư Thiên chỉ tồn tại bằng ý thức chứ không có hình dạng cụ thể xác định Họ ăn, ở, sinh sống bằng những ý niệm, song vẫn phải luân hồi tái sinh Theo Phật học từ điển của Đoàn Trung Còn:

“Vô sắc giới là một cõi trong Tam giới, bắt từ dưới kể lên là: Dục giới,

Sắc giới, Vô sắc giới Ở cõi này, chư Thiên chỉ còn giữ cái tâm thức, chớ không còn giữ hình sắc Ở Vô sắc giới, có bốn từng trời, bốn cảnh trời từ dưới kể lên là:

Không Vô biên xứ Thức Vô biên xứ

Vô sở hữu xứ Phi tưởng phi phi tưởng xứ Chư Thiên ở Vô sắc giới còn giữ bốn cái tâm thức này: Thọ, Tưởng, Hành, Thức chứ các ngài chẳng còn giữ hình sắc.” [12, tr.646]

Thực chất, cuộc sống trong tâm thức này cũng được quan niệm là một cảnh giới của Niết bàn giải thoát, khi con người không còn bị trói buộc trong các giác quan và xác thịt vô thường Trần Tiễn Cao Đăng đã để cho nàng kịch luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 24

kiệt lên án cuộc sống bằng tâm tưởng này Với nàng, sống trọn vẹn đúng nghĩa phải là cuộc sống hội tụ đủ cả thể xác và tâm tưởng, chứ không phải là một cuộc sống thiếu khuyết đi thể xác mà chỉ thuần tâm tưởng Nàng khẳng định dù chỉ được sống một lần duy nhất mà đầy đủ cả hình hài lẫn ý thức thì cũng đáng sống hơn vạn lần, và sẵn sàng đấu tranh vì cuộc sống đó Đó cũng

là lý lẽ của những nhà khoa học đứng ngoài Phật giáo, tôn thờ chủ nghĩa Duy vật biện chứng Nhà văn không khẳng định cuộc sống nào tốt hơn, duy vật hay duy tâm, cũng như không có nhu cầu châm ngòi cho một cuộc tranh cãi xem bên nào lý tưởng hơn Đó là vấn đề về điểm nhìn của mỗi người, mà với điểm nhìn, ta chỉ có thể thừa nhận và tôn trọng chứ không thể tranh luận đúng hay sai

Trong chương “Đối thoại 2”, Trần Tiễn Cao Đăng để cho Life Navigator

25 kể lại chuyện một gã đàn ông đánh chết một con chó một cách tàn nhẫn và man rợ nhất, và chuyện người ta đã chém chảy máu cho đến chết một con voi

Qua đó, anh rút ra kết luận rằng “Loài người phần nhiều là đáng sợ, mặc dù

đôi khi cũng thật tuyệt.” [13, tr.86] Anh lớn tiếng phê phán các tôn giáo khác,

đặc biệt là triết lý vị tha, bình đẳng bác ái của Phật giáo với những giới hạn của

nó Rõ ràng, với những kẻ ác độc thì ta không thể tha thứ cho chúng, nhất là khi sự độc ác đó nhằm hủy diệt mình Ở đây, Trần Tiễn Cao Đăng không kết tội con người trong tội ác gây ra với con người, mà là tội ác họ gây ra với động vật Như vậy, ảnh hưởng Phật giáo về lòng từ bi, bình đẳng, bác ái đã giúp nhà văn lan tỏa tình yêu thương của mình đến một đối tượng mới: động vật Trong

tiểu thuyết của mình, nhà văn thường dùng từ “sinh thể” để chỉ cho con người

Với anh, con người cũng chỉ là một sinh vật bình đẳng ngang hàng như các loài

khác trên Trái đất Trong chương “Về Huế, về cái lạnh của những giấc mơ”, nhà văn để cho chàng lên tiếng: “Không ai, không một sinh vật nào sinh ra để

bị đè nát cả Mục đích tồn tại của chúng ta là không để bị đè nát và đồng thời

Trang 25

không đè nát những sinh vật khác, không để những sinh vật khác bị đè nát chừng nào việc đó còn có thể.”[13, tr.255] Tuy nhiên, Trần Tiễn Cao Đăng

không muốn làm một tín đồ Phật giáo Anh nhận thấy rõ giới hạn của triết lý bình đẳng từ bi của đạo Phật, và chỉ tiếp nhận phần tích cực của nó Khi khẳng

định “không để mình và những sinh vật khác bị đè nát” nghĩa là anh đã thừa

nhận khía cạnh trừng phạt tội ác của những sinh thể trên thế giới này, ngăn chặn và trấn áp cái ác bằng bạo lực và đổ máu, điều mà cái thiện thuần túy của

Đức Phật không muốn chấp nhận: “Anh bất lực trong việc không để mình mang

cái tâm trừng phạt, và anh chỉ sống được sau khi đã rèn được khả năng không hối tiếc về việc đó.” [85] Nhưng Trần Tiễn Cao Đăng không lấy điều đó làm

chỗ để tự mãn, một lần nữa, anh vẫn tôn trọng và thừa nhận triết lý bình đẳng bác ái của đức Phật bằng một cái nhìn phóng khoáng, tự nhận mình là kẻ chưa

giác ngộ được: “Phải, có thể anh còn xa mới tới chỗ trưởng thành về tâm trí và

đạt tới cách nhìn thế giới như một số bậc hiền nhân nào đấy, nhưng sở dĩ như vậy là bởi anh là người Bất toàn là bản chất của con người Hầu hết con người trên trái đất này giống như anh chứ không giống như bậc hiền nhân Không thể kết tội con người vì chuyện họ là con người chứ không phải là hiền nhân.”[85]

Cũng trong chương “Độc thoại 2”, nhà văn đã để anh hỏi nàng rằng:

“Em đọc Anh em nhà Karamazov chưa?” Trong truyện, Life Navigator 25 đã

đóng vai là một nhà văn kiêm dịch giả T ngoài đời thực để tiếp xúc với nàng

Tự nhận mình là nhà văn, T từng nhắc đến nhiều tác phẩm của văn học thế giới trong những cuộc nói chuyện với nàng và bạn thân, chẳng hạn như tiểu

thuyết Kim Các tự của Mishima Yukio, Người đẹp say ngủ của Kawabata Yasunari, Anh em nhà Karamazov của Dovstoievski,…và say sưa bình luận

về những tác phẩm này, chẳng hạn trong chương “Độc thoại 2”, anh và nàng

Trang 26

đã bàn luận về nhân vật Aliosa trong tiểu thuyết Anh em nhà Karamazov như

sau:

“Em phải đọc Rất nhiều cái trong phim không có Chẳng hạn những

cuộc đối thoại dài Nhất là những đối thoại dài Em nhớ Aliosa chứ?

Anh thầy tu trẻ phải không? Cậu út Hơi bị đẹp trai

Ừ, đẹp trai Và con người hiền hậu dịu dàng không để đâu cho hết, có lòng từ

ái bao la vô tận, tư chất rõ ràng của một bậc thánh nhân, một con kiến trên bàn cũng không nỡ giết Khi nghe ông anh Ivan kể chuyện một lão địa chủ nghi cho một thằng nhỏ nông dân tội ăn cắp và xử lý vấn đề bằng cách cho thằng nhóc chạy vào trong rừng rồi thả bầy chó săn của lão ra cho bầy chó cắn và xé xác thằng nhóc, và khi được ông anh hỏi cậu sẽ xử lão địa chủ như thế nào, thì Aliosa, con người từ bi vô lượng ấy, buột mồm: Bắn! Đó là phán quyết của ai hay cái gì em biết không? Của tòa án lương tri thuần khiết, đến trực tiếp từ trái tim, ngoài mọi thứ pháp luật hay quy ước dựa trên lý tính.”

[85]

Trong chương “Về âm nhạc, văn chương, phụ nữ…, giữa cơn mưa”,

nhà văn đã dành hẳn một chương để anh và người bạn vô danh ngồi trong quán cà phê trong khi ngoài trời đang mưa tầm tã để mà đàm đạo tản mạn về những tác phẩm văn chương:

“Họ nói về sự im lặng của những người viết được nhắc tên trong

Bartleby & Co của Enrique Vila – Matas, về những sự im –lặng – mà – không – im – lặng của những người dứt khoát chọn giải pháp kể chuyện bằng miệng thay vì cầm bút viết trong cái Câu lạc bộ những người giết chữ của Sigizmund Krzhizhanovsky, về chuyện bạn chàng rất khoái cái nhan đề của cuốn sách đó bằng tiếng Nga […] anh sẽ vô cùng hạnh phúc nếu anh có thể là một người kể chuyện miệng thiên tài chứ không phải một người cầm bút thiên tài hay đạo diễn phim thiên tài, và anh biết tương lai của nhân loại chỉ là một tương lai

Trang 27

lành mạnh nếu như trong đó có chỗ cho những người kể chuyện miệng thiên tài, những Homer, những troubadour, những hlaiqi, những già làng kể khan của loài người tương lai nếu như loài người đủ minh triết và đủ quả cảm để

tự cho mình cơ hội sống tới cái tương lai đó, anh nói […]

Phải, viết, bạn chàng nói, ngoài ra thì làm một việc dở hơi và khùng điên nào đó để cứu dân tộc mình, hay để cứu thế giới, như anh nhà thơ Nga cám hấp trong “Noltalghia” hay ông Thụy Điển hâm hâm trong “Hy sinh”

dị nhưng đầy tinh tế, từ những bản nhạc giao hưởng thính phòng vốn kén chọn người nghe đến những bài dân ca quan họ, nhạc bolero trữ tình,…Trong

chương “Minotaur hát giữa quảng trường”, nhà văn miêu tả tiếng hát của con

quái vật đầu thú mình người như sau:

“Ngay lúc đó Minotaur cất tiếng hát Dù đã được chuẩn bị ít nhiều về

mặt tâm thế từ nãy đến giờ, chàng vẫn lập tức nẩy người ra sau, gần giống như bị điện giật Minotaur đang hát những câu đầu của bản tình ca dân gian Ukraina “đã được giọng ca phi phàm của Evgenii Belyaev và Hợp xướng Hồng quân Liên Xô của Boris Alexandrov trên sân khấu Albert Hall, Luân Đôn năm 1963 làm cho trở thành bất tử”, một trong “số ít những bài hát mà chàng sẽ muốn nghe lần cuối cùng trước khi chết” Và Minotaur hát bằng đúng y chang giọng đó, giọng Evgenii Belyaev, và dường như có cả âm thanh dàn hợp xướng hòa theo […] Hình như hầu hết những người khác lĩnh hội

Trang 28

tiếng hát này khác với chàng Hình như họ nhìn thấy sự chết cười chính ở chỗ tiếng hát này của Minotaur gần giống với tiếng hát nguyên tuyền hay phiên bản xịn của Evgenii Belyaev hay nói cách khác là của con người như thế, cũng như họ cười trước cảnh Mr Bean hát “Habanera” in hệt Maria Callas hay đến thế nào hay một con khỉ đột cất lên “O sole mio” bằng giọng không thể nào nhầm lẫn của Pavarotti hay Mario Lanza ra sao.” [13, tr.71]

Trong chương “Độc thoại”, nhà văn đã để cho nàng liên tưởng tới

những bài hát được ngồi lắng nghe cùng chàng khi nhắc tới cảm giác hư vô

Theo đó, với nàng, hư vô giống như “khi nàng cùng chàng lắng nghe âm

nhạc, những âm nhạc hay nhất đối với họ, Bài ca Sovejg, Malka Mona, Concierto Aranjuez, Từ thế giới mới, Bolero của Ravel, Giọt mưa thu, Hòn Vọng Phu, Kumishki, những bài quan họ qua giọng hát Thanh Hiếu, nghe và không còn cảm nhận về chính mình trong một khoảng thời gian hữu hạn,

“qua âm nhạc mà có được một lối thông đến cõi hư vô” như người ta nói, không, hư vô thì không phải, đến hư không, đến cõi vô hạn hay gì đó, bận tâm cho lắm làm gì đến ngôn từ” [13, tr.125]

Tương tự như với âm nhạc, Trần Tiễn Cao Đăng thường có những liên tưởng, so sánh độc đáo về hội họa, cho thấy khả năng am tường của anh về

nghệ thuật vẽ tranh Hậu hiện đại Trong chương “Người đẹp và thú nhỏ”,

nàng lạc vào một sân vận động đầy huyên náo và hỗn loạn, trong đó người ta đang xem những người đẹp tra tấn những con vật nhỏ từ trên khán đài Nhà văn miêu tả khung cảnh khi đó bằng bức tranh nổi tiếng của nghệ thuật mỹ thuật châu Âu:

“Cái bầu trời nàng thấy, nó như là bầu trời trong một bức tranh theo

trường phái Biểu hiện, bầu trời như trong phim Kwaidan, một bầu trời vẽ bằng tranh, bằng những màu cơ bản, đỏ, vàng, đen, chói gắt đến hầu như làm buốt võng mạc nàng, bằng những nét cọ lớn, khoáng đạt, vô kiềm tỏa, bạo

Trang 29

liệt, có gì đó giống một cơn cuồng loạn bị dồn ứ trong cơ thể và chọn cách này, duy chỉ có một cách này để phụt ra ngoài thành từng đợt, một cơn điên bởi đau hoặc bởi cô đơn Dĩ nhiên là nàng không thể còn tâm trí để liên tưởng tới Tiếng hét của Edvard Munch song nếu có lúc nào đó nhớ lại phút này nàng sẽ liên tưởng đến bức tranh ấy, bầu trời ở đó, […], sự cong vẹo méo xệch của không gian, nỗi đau, sự cô đơn hay bất cứ cái gì đã khiến người đàn

bà hét lên như thế và không – thời gian xoắn vặn đi như thế, sự điên loạn.”

và thích thú truy tìm những kiệt tác hội họa, âm nhạc và điện ảnh mà anh nói tới trong truyện để rồi lại thấm thía thêm cái hay, cái sâu của văn anh

Như vậy, có thể thấy Trần Tiễn Cao Đăng khá tham vọng khi “ôm đồm” nhiều lĩnh vực thường thức của đời sống vào tiểu thuyết của mình Tham

vọng này có lẽ bắt nguồn từ chính thông điệp mà tiểu thuyết Life Navigator

25: Người tình của cả thế gian gửi gắm: Thức tỉnh con người thời đại kỹ trị

về những giá trị cốt lõi làm nên bản thể của chính họ Người đọc có quyền cảm thấy khó chịu trước tham vọng này, nhưng vẫn không thể phủ nhận những nỗ lực của một nhà văn tiên phong muốn tạo một xu hướng mới trong một nền văn học vốn đã tồn tại vào bảo lưu quá nhiều giá trị xưa cũ Với tham luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 30

vọng này, nhà văn đã làm cho những nhân vật của mình hiện lên đầy đặn và

có chiều sâu hơn Life Navigator 25 và nàng là hiện thân cho hai thế hệ hiện tại và tương lai của nhân loại Mỗi một suy nghĩ, một cảm nhận, một phát ngôn của họ đều thể hiện cái tầm phổ quát nhân loại nhưng vẫn mang những nét riêng có của chính họ Cả tiểu thuyết chính là hành trình của hai thế hệ này đi tìm tiếng nói chung để phát hiện ra những giá trị cao quý cần lưu giữ của nhân loại, những giá trị cốt lõi làm nên bản thể của nhân loại

Chính tham vọng của tác giả đã nâng tầm cho đứa con tinh thần của anh

1.3 Sự đồng điệu giữa nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng với những nhân vật

chính trong tiểu thuyết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian

Bản thân nhân vật Life Navigator 25 và người yêu chính là một biến

thể của con người Trần Tiễn Cao Đăng Trong chương “Đối thoại 1”, khi được nàng hỏi về nghề nghiệp của mình, anh đã trả lời rằng mình “làm cái

lưỡi nói thay cho người ta” Nàng hiểu ngay rằng anh làm thông dịch viên

Chương “Về âm nhạc, văn chương, phụ nữ…, giữa cơn mưa” tiết lộ anh cũng

là một nhà văn và đang có dự định viết một cuốn tiểu thuyết Trong nhiều chương của tiểu thuyết, Life Navigator 25 luôn tự nhận mình là một nhà văn trong đời thực Như vậy, nếu như trong những giấc mơ, anh là một Life Navigator mang số hiệu 25, người có khả năng thâm nhập vào những giấc mơ của nàng, thì ngoài đời, anh lại có thân phận là một nhà văn kiêm dịch giả tên

T Điều này không khỏi khiến người đọc liên tưởng tới chính tác giả Trần Tiễn Cao Đăng, vừa là một dịch giả của nhiều tác phẩm văn học nước ngoài, vừa là một nhà văn chuyên viết những tiểu thuyết và truyện ngắn mang phong cách hiện thực huyền ảo Ngoài ra, chi tiết nàng xuất thân từ một gia đình gốc Huế cũng khá trùng hợp khi đây cũng là quê gốc của Trần Tiễn Cao Đăng Trong truyện, khi Life Navigator sắp phải nói lời chia tay với người yêu, anh

đã đưa nàng đến sông Hương, một biểu tượng của mảnh đất cố đô Đến gần luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 31

cuối truyện, trong chương “Về âm nhạc, văn chương, phụ nữ…, giữa cơn

mưa”, nhà văn T đã có một cuộc bàn luận với người bạn trong quán cà phê

ấm cúng, khi ngoài trời đang mưa lớn Nhà văn T sau đó đã hứa với bạn mình

là sau này có dịp sẽ cùng anh ta đi nhậu khuya ở kênh Nhiêu Lộc Chi tiết này cho thấy nơi anh và nàng đang ở ngoài đời cũng chính là thành phố Sài Gòn, nơi sinh sống và làm việc hiện nay của Trần Tiễn Cao Đăng

Nhưng điều đáng nói hơn cả, là Trần Tiễn Cao Đăng đã gửi gắm toàn

bộ vốn kiến thức uyên bác của anh vào nhân vật Life Navigator 25 Trong truyện, để tiếp cận được nàng trong đời thực, Life Navigator 25 phải mượn thân xác của nhà văn kiêm dịch giả tên T Tuy chỉ là một nhà văn và dịch giả bình thường như bao người, nhưng T lại sở hữu vốn kiến thức khổng lồ về các lĩnh vực tôn giáo, tâm lý, đặc biệt là về nghệ thuật thường thức T thường bàn luận, tranh cãi với người yêu và bạn những vấn đề anh tâm đắc liên quan đến nhiều lĩnh vực trên Trong những cuộc nói chuyện với họ, người đọc có thể nhận ra vốn kiến thức am hiểu đầy uyên bác và rộng lớn của T, mà thực ra cũng chính là của Trần Tiễn Cao Đăng Dù là những cuộc nói chuyện có vẻ bình thường, nhưng đằng sau những câu từ là một khối lượng lớn kiến thức thường thức được lựa chọn, chắt lọc kỹ càng trở thành tinh hoa, cốt cách của nhà văn và những triết lý sâu sắc anh muốn chuyển tải cùng với chúng Người đọc đến đây khó có thể tác bạch rõ ràng đâu là Life Navigator 25, đâu là người kể chuyện, nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng nữa Dường như chính nhà văn là Life Navigator 25 đang kể lại câu chuyện của mình

Những chi tiết nhỏ đã góp phần định hướng cho người đọc đi đến ấn tượng chủ quan: những nhân vật chính trong truyện chính là hiện thân cho con người nhận thức của tác giả

Trần Tiễn Cao Đăng là một nhà văn đầy tham vọng với cuốn tiểu

thuyết đầu tay của mình – Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian

Trang 32

Cuốn tiểu thuyết này mang phong cách văn học Hiện thực huyền ảo với những ảnh hưởng rõ rệt của chủ nghĩa Hậu hiện đại Bên cạnh đó, nhà văn

còn thể hiện vốn học thức uyên bác của mình bằng việc đưa vào tác phẩm khá nhiều những kiến thức thuộc nhiều lĩnh vực thường thức khác nhau Anh yêu cầu khá cao đối với chính mình trong việc viết văn cũng như với cả bạn đọc trong việc tiếp nhận, thưởng thức tác phẩm của mình Đến với thế giới của nàng và Life Navigator 25, người đọc cần phải tự trang bị một số kiến thức nhất định như những chiếc chìa khóa thiết yếu để giải mã những ẩn số trong

đó, đặc biệt là Văn chương, Hội họa, Âm nhạc, Phật học

Trang 33

Chương 2: ĐẶC ĐIỂM THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG TIỂU

THUYẾT LIFE NAVIGATOR 25: NGƯỜI TÌNH CỦA CẢ THẾ GIAN

CỦA TRẦN TIỄN CAO ĐĂNG 2.1.Con người với bi kịch thân phận

2.1.1.Bi kịch cô đơn cùng cực

Trong Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian, anh và nàng là

những con người đầy cô đơn Họ khao khát tìm kiếm cho mình sự đồng cảm, đồng điệu, song bao giờ cũng vậy, những lúc họ ở gần nhau nhất là những lúc

họ cảm thấy sâu sắc khoảng cách giữa mình và đối phương Cảm thức cô đơn được thể hiện trong tiểu thuyết này một cách tự nhiên đến vô lý Ngay từ đầu, các nhân vật đã cảm nhận rõ về nó Họ khao khát đến với nhau để xóa bỏ nó, nhưng không thể Người đọc không thể truy tìm được nguyên nhân thật sự đằng sau sự cô đơn đó của họ Dường như bản chất của họ đã là sự cô đơn

2.2.1.1.Bi kịch cô đơn của con người trong cuộc đối đầu với Định kiến

và cái Ác

Trong những giấc mơ của mình, dù có anh bên cạnh hay không, nàng vẫn là một cô gái cô đơn phải tự mình đối mặt với những diễn biến quái đản của giấc mơ Sự cô đơn tận cùng được lột tả ở cái cảm giác trơ trọi, lạc lõng

và xa lạ với những không – thời gian trong mơ Nhà văn miêu tả như thể nàng

bị một thế lực tàn bạo vô hình nào đó nhẫn tâm ném thẳng vào những giấc mơ hoang đường Nàng không biết những gì đang chờ đợi mình ở những giấc mơ

đó, nhưng phải chấp nhận đi đến cùng trong những giấc mơ Sự chấp nhận ấy vừa thể hiện sự dũng cảm, vừa khắc họa sắc nét sự cô đơn của nàng Ngay cả khi có Life Navigator 25 đi cùng, thì dường như trong những giấc mơ này, anh cũng hoàn toàn bất lực trong việc cứu nàng ra khỏi những rắc rối

Trong chương “Minotaur hát giữa quảng trường”, sau khi anh và nàng đến

quảng trường chứng kiến đoàn người hành hạ con vật đầu thú – mình người luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 34

đang hát, họ đã tìm đến ngồi trong một quán cà phê bên bờ biển để hồi tưởng

lại những gì xảy ra sau đó, những gì “càng đứt đoạn, lờ mờ và ít có vẻ thực

hơn trong ý thức” [13, tr.75] Rõ ràng trước đó họ đang đi cùng với nhau,

nhưng ngay sau đó chàng lại ở trong một phòng khám xa lạ ở nước ngoài để khâu mũi vì bị một gã Hộ Pháp khổng lồ đấm Nàng thì bị một gã khổng lồ khác làm nhục ngay giữa đường vì đã xông vào ngăn cản hắn ta hành hạ một con chó Mặc dù đã ra sức ngăn hắn lại, nhưng nàng không thể cứu nổi con

vật đáng thương kia Cái chết của con vật đầy thảm hại vì “một số người qua

đường lấy làm tiếc rẻ đã không kịp chụp ảnh khi nó còn chưa chết hẳn” Còn

nàng thì bị hắn nhấc bổng lên như một con mèo Gã “cười hềnh hệch vào mặt

nàng, nhổ nước bọt vào miệng nàng, lột trần nàng, và vứt phịch nàng xuống vỉa hè sau đó thì bỏ đi, thậm chí không thèm cả chơi nàng có lẽ vì với gã nàng quá nhỏ hoặc có thể vì lý do khác hoặc chẳng vì lý do gì” [13, tr.76]

Cặp đôi ngồi uống nước sau biến cố đó trong cái tĩnh lặng của không gian chỉ có độc nhất tiếng khóc thút thít của nàng và bài hát Dalida hát được

phát trong cái đĩa 45 vòng mà “bằng cách nào đó tiếng hát khiến cho tĩnh

lặng quanh nàng dường như lớn hơn, hay đúng hơn không phải sự tĩnh lặng

mà là sự cô đơn của nàng Nàng nhớ lại những tiếng thút thít của mình mà lúc này không quay lại nữa, tiếng thút thít mà chàng có thể hiểu là do nỗi nhục bị kẻ khác lột trần giữa phố, do ý thức được sâu sắc hơn bao giờ hết sự bất lực tuyệt đối của một linh hồn giống như linh hồn của nàng trong thế giới này, tuy nhiên, trong tiếng thút thít này còn một cái gì đó mà bản thân nàng không muốn thừa nhận và chàng không muốn thấy dù có khả năng nhìn thấy,

đó là cảm giác ô nhục vì nỗi nàng không được hay bị gã khổng lồ kia đụng tới, khi mà toàn bộ những gì đã xảy ra dường như chỉ có thể dẫn tới một và chỉ một kết cuộc, một kết luận đó thôi: hắn đã tha nàng vì hắn chê nàng” [13,

tr.77]

Trang 35

Hay trong chương “Máu đổ toa tàu và những gì xảy ra sau đó”, anh và

nàng tham gia một chuyến tàu đẫm máu Toàn bộ hành khách trên tàu đều bị

gã Hộ Pháp khổng lồ giết chết một cách man rợ, chỉ còn lại anh với nàng Một Life Navigator có đủ tài phép ở hiện thực và trong mơ lại không thể làm gì để ngăn chặn gã khổng lồ kia không làm hại người yêu mình Khi nạn nhân cuối cùng đã chết, gã hướng sự chú ý về nàng Nàng lập tức tìm mọi cách để chạy

trốn khỏi toa tàu đó, “Lập tức bước chạy của nàng, vốn chỉ mới bắt đầu thực

sự vững và tương đối giống chạy hơn, liền ríu ngay lại, như thể mắt hắn vừa giật sợi dây vô hình ở trong chính nàng và gây rối cho cử động của nàng.”

Lúc này, người yêu nàng đã nhặt được một con dao rơi khỏi tay người đàn bà nạn nhân trước đó Những tưởng đó sẽ là lối thoát cho cặp đôi này khỏi kẻ thủ

ác Nhưng chàng không thể nào đâm được con dao vào người kẻ ác đó, cho

dù đã rất nỗ lực

Nhà văn mô tả những sợ hãi hoang mang chi phối con người Life Navigator 25 từ lúc nhìn thấy con dao đến khi tìm cách nhặt nó lên và đâm vào người gã khổng lồ:

“Chàng phải có nó Chàng có thể có được nó không? Nó kia, trên sàn, ngay

giữa lối đi, hơi chếch về dãy ghế bên trái, cách chàng không xa Có chắc là không xa không? Nó gần hắn hơn hay gần mình hơn? Hắn vẫn đang tập trung vào nàng, gần như xoay lưng lại, không để tâm đến chàng Có thật thế không? Mình phải hành động thật nhanh Nhanh, dứt khoát, chuẩn xác Mình làm được không? Mình có cơ hội không?” [13, tr.109]

Lúc này nàng phải tự mình đương đầu với gã thủ ác chỉ với một khẩu súng

trong tay, “phần nối dài tối hậu của nàng” song “Nàng sẽ không bắn Hoặc

bắn cũng như không: điều này tiếp tục rõ nhưban ngày” Người duy nhất có

thể và phải làm gì đó là chàng, nhưng chàng lại đâm hụt, “cái gì đó chặt

ngang chàng Chàng bị đứt phăng đâu đó trên cổ tay dù nhất thiết đó không

Trang 36

phải là thể xác xương thịt chàng bị đứt Nhưng không phải chỉ có chàng bị đứt Một cái gì đó khác chàng, ở bên ngoài chàng cũng bị đứt ngay lúc đó.”

[13, tr.12]

Trong giấc mơ nàng bị tên Hộ Pháp làm nhục giữa phố, người đọc có lẽ

sẽ tự hỏi chàng ở đâu khi nàng gặp rắc rối Sự biến mất của Life Navigator 25

là một dấu chấm hỏi lớn Nếu anh ở đó, có lẽ sự thể sẽ khác, anh sẽ ra tay để bênh vực và bảo vệ nàng, hay chí ít tên Hộ Pháp cũng sẽ không thể làm nhục nàng vì thấy nàng có một người đàn ông bên cạnh Nhưng nàng chỉ có một mình và phải một mình hứng đủ sự tàn nhẫn của kẻ ác Khi họ đã quay trở về nghỉ chân tại quán cà phê trên bờ biển, anh đã nghĩ rằng nàng khóc vì cảm thấy ấm ức, và cố lảng tránh đi ý nghĩ rằng một phần của ấm ức đó là do mặc cảm nàng bị gã đàn ông kia chê bai Thậm chí, có lẽ lý do chủ yếu khiến nàng khóc thút thít là do không được gã đàn ông kia hiếp mình Ý nghĩ này thật khó chấp nhận, khi chính nạn nhân lại cảm thấy bất mãn vì kẻ đã hạ nhục mình không thể hạ nhục thêm được nữa Với nàng, việc gã đàn ông kia chê bai thân thể mình nên không thèm cưỡng hiếp còn nhục nhã hơn bản thân việc

bị cưỡng hiếp Và anh không thể chia sẻ được với nàng nỗi nhục to tát đó Điều này khắc họa đậm nét nỗi cô đơn của nàng

Việc ấm ức vì bị gã đàn ông kia từ chối cưỡng hiếp gợi cho người đọc đến căn bệnh Khổ dâm, một trong những đề tài cấm kỵ của văn học truyền thống, nhưng đến văn học Hậu hiện đại, các nhà văn đã đưa chủ đề này vào trong các tiểu thuyết của mình để thể hiện sự lạc lối của con người Khổ dâm, trong quan niệm truyền thống, là một hành vi bệnh hoạn, đầy sai trái, thể hiện

sự sa ngã tuyệt đối của con người Người ta càng không lý giải được nó thì càng né tránh nó Trong văn học Hậu hiện đại, Khổ dâm được nói tới như một

sự sụp đổ đức tin của con người vào những gì là thánh thiện, cao quý Con luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 37

người mất niềm tin vào những giáo điều kiềm tỏa dục vọng, tha thiết muốn tung hê tất cả

Trong truyện, chi tiết này thể hiện sự cô đơn tột độ của nàng Đó không chỉ là nỗi cô đơn vì bị bỏ mặc lại chỉ có một thân một mình trong giấc mơ hoang đường, mà còn là cảm giác không thể được ai đó thấu hiểu đồng cảm đến cùng với mình, sự cô đơn giữa đám đông Ý nghĩ cảm thấy nhục nhã vì không thể bị hiếp là một ý nghĩ lệch lạc, thầm kín, và nàng không thể để ai biết được ý nghĩ đó Life Navigator thấu hiểu những gì nàng nghĩ, nhưng lại

cố lảng tránh đi không quan tâm đến ý nghĩ đó Chàng có thể chăm sóc, an ủi nàng vì nàng bị người khác ức hiếp, nhưng không thể đồng cảm với nàng vì nàng không bị người khác làm nhục Nàng chỉ có thể giữa riêng cho mình suy nghĩ đó, và thút thít khóc trong ấm ức mà thôi Từ đó, phải chăng nhà văn muốn thể hiện sự cô đơn của cái lệch chuẩn khi bị đặt giữa một rừng chuẩn mực, sự cô đơn của cái khác biệt giữa vô vàn quy tắc luật lệ lối mòn rập khuôn?

Giấc mơ chàng và nàng bị tên Khổng Lồ tấn công được miêu tả như một màn phim hành động Hollywood, chỉ có điều nếu như trong một bộ phim hành động Mỹ họ là giai nhân và người hùng, thì trong truyện, họ lại là những nạn nhân thảm hại của bạo lực Cũng như giấc mơ trước, nàng chẳng có bất

cứ sự bảo vệ nào từ người yêu của mình Khi gã Khổng Lồ tấn công mình, nàng chỉ có cây súng trong tay để tự vệ Chàng có con dao nhặt được từ tay người mẹ bị cắn nát đầu đến chết Có trong tay vũ khí là súng và dao, nhưng

họ không thể thoát nổi kẻ ác Nhà văn liên tục để cho Life Navigator và nàng

có những băn khoăn, dằn vặt, trăn trở không cần thiết trong khoảnh khắc sống chết Giữa sự sống và cái chết, con người thường không suy nghĩ nhiều đến vậy Họ thường có xu hướng làm tất cả mọi thứ theo bản năng để giành giật

sự sống Bốn nạn nhân trước đó, từ các cô gái ngồi tám chuyện trên tàu đến luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 38

ba mẹ con trong to tàu họ gặp là một ví dụ điển hình Khi gã khổng lồ tiến lại gần mình, các cô gái chống trả quyết liệt, còn người mẹ, khi nhận ra hai đứa con của mình và mình sắp bị hại, cô đã “hóa thú” điên cuồng lao vào kẻ ác hòng tìm lấy một cơ may sống sót cho con Nhưng cả chàng và nàng, khi đối diện trước khổng lồ đang dửng dung trước mọi đau đớn của con người và chỉ chờ chực tước đoạt nốt mạng sống của họ, hai nạn nhân cuối cùng trên toa tàu định mệnh lại miên man suy nghĩ không ngừng

Những suy nghĩ của nàng và anh xoay quanh việc giết hay không giết

kẻ ác Trước giấc mơ này, trong chương “Đối thoại 2”, khi ngồi tại Hồ Tây để

nói chuyện, anh từng thể hiện sự căm ghét đối với những hành vi man rợ, phi nhân tính của con người, và nói với nàng rằng nếu có thể, sẽ tự tay giết những

kẻ ác đó, trừng phạt thích đáng chúng bằng chính cái chết mà chúng gieo rắc Nhưng giờ đây, anh lại yếu lòng đến lạ Người đọc nhận ra nguyên nhân thực

sự đằng sau những băn khoăn lăn tăn của anh và nàng Người cầm súng không thể nào cầm chắc trong tay để mà bóp cò, mặc cho kẻ ác nhiều lần thách thức trêu ngươi Người cầm dao thì không thể nhắm cho trúng đích vì quá hồi hộp căng thẳng Đến tận khoảng khắc phải giành giật sự sống từ tay

kẻ ác, nhưng anh vẫn không dám tin chắc rằng mình sẽ giết được kẻ ác đó Chính sự không tin này đã khiến anh đánh mất đi cơ hội bảo vệ người yêu và mình Ban đầu, anh không tin là mình sẽ đến được chỗ con dao và lấy được

nó Sau đó, anh không tin là mình có thể cầm con dao đó nhắm vào lưng kẻ ác kia Cuối cùng, khi buộc phải lao con dao vào hắn, anh không tin rằng mình

sẽ đâm trúng Vậy mà anh vẫn không thể làm khác đi được Tại sao vậy?

Dù không tin chắc là mình sẽ làm được, nhưng anh vẫn phải từng chút một bất đắc dĩ làm những điều đó Anh bị chính những suy nghĩ đầy định kiến của mình chi phối Khi nàng bị tấn công, theo lẽ thường, người đàn ông phải bảo

vệ nàng Khi có một tia hy vọng để đánh bại kẻ ác, trong trường hợp này là luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 39

con dao rơi ra từ cái xác người mẹ mới bị giết, theo lẽ thường, anh phải nắm bắt ngay cơ hội Cũng giống như phim Hollywood đã xây dựng những bộ phim hành động thành công thức: Anh hùng cứu Mỹ nhân, những định kiến trong đời chi phối cách con người ứng xử trong từng tình huống và biến cố Nhưng vấn đề ở đây là con người không đủ bản lĩnh, đủ tin tưởng và đủ khả năng để mà hành động theo những định kiến sẵn có đó Sự bất đắc dĩ phải hành động, để rồi gặt lấy thất bại thảm hại chính là một biểu hiện nữa cho sự

cô đơn của con người

Con người thời đại kỹ trị luôn bị bủa vây bởi hàng loạt những định kiến

vô hình Điều này giống như một nghịch lý, nhưng lại là sự thật Thay vì đó là những hủ tục hà khắc kiềm tỏa trực tiếp sự tự do của con người trong thời Phong kiến Trung cổ, thì giờ đây, đó lại là những chuẩn mực tồn tại vững chắc trong tư duy của mỗi người Mỗi người thường tiếp thu những chuẩn mực sẵn có của xã hội để biến nó trở thành định kiến của chính mình, chi phối cách hành xử trong giao tiếp, làm việc, sinh hoạt Một vấn đề muôn thuở xuyên suốt từ Trung cổ, Phong kiến đến Hiện đại và Hậu hiện đại là con người luôn lo sợ những gì người khác nghĩ về mình Đó là lý do định kiến của đám đông luôn quan trọng hơn định kiến của chính mỗi người Nếu như trong quá khứ, con người từng phải sống khép mình trong cái vỏ bọc để không bị phán xét, bình luận ác ý thì thời nay, con người nhiều khi cũng phải chịu thua trước dư luận đám đông Bi kịch ở đây là, con người không thể lúc nào cũng tuân theo định kiến của số đông được Càng cố để không bị phán xét thì con người càng nhận ra sự bất toàn của chính mình không thể lúc nào cũng tương xứng với quy chuẩn của dư luận xã hội Sự cô đơn nằm ở chỗ họ đánh mất đi quyền lựa chọn của mình, cái khác biệt của mình trong lúc sống cho đám đông, sống vì định kiến dư luận

Trang 40

Trong truyện, anh và nàng dù cố đến mấy cũng không thể giết được kẻ thủ ác Họ có căm hận hắn, kinh sợ hắn, ghê tởm hắn, tha thiết muốn được giết chết hắn để thoát khỏi hắn, nhưng họ không phải là những kẻ giết người

Sự khác biệt giữa họ và những nạn nhân còn lại nằm ở chỗ: họ có cơ hội giết chết hắn nhưng lại không làm, trong khi những người kia sẵn sàng giết hắn để thoát thân thì lại không có cơ hội Người mẹ kia đã làm tốt bổn phận của mình: chết để bảo vệ con Nhưng anh lại không thể giống như diễn viên phim

Mỹ, đóng vai người hùng để cứu nàng Nàng cũng không thể đóng vai giai nhân, giúp người hùng giết kẻ ác Họ là những con người cô đơn vì không thể sống với những vai diễn mà cuộc đời giao cho họ

Ở đây, sự cô đơn còn nằm ở sự đối lập giữa lương tri và bạo lực trên toa tàu ngày hôm đó Cặp đôi Life Navigator 25 tôn thờ sự lương thiện của con người, họ muốn giết người cũng là vì đó là kẻ ác dám giẫm đạp lên sự lương thiện đó Trong khi đó, gã Hộ Pháp giết người không gớm tay đại diện cho bản chất vô luân, phi nhân tính, phi lý trí Hắn muốn và đã giết bao nhiêu người vì tàn nhẫn là bản chất của hắn Khi lương thiện đối đầu với bạo tàn, lương thiện có đánh mất đi tính chính nghĩa của mình không? Trong cuộc nói chuyện bên Hồ Tây, Life Navigator 25 trả lời hùng hồn rằng đó mới là công bằng Nhưng khi cả anh và nàng đối diện trước thực tế phải đưa ra quyết định,

họ lại không thể hành động như những gì đã nói Như vậy, cái thiện thuần túy nơi họ là lý do quyết định khiến họ phải chịu thua bạo tàn độc đoán Bi kịch của cái lương thiện nằm ngay trong bản chất lương thiện của nó, nằm ở chỗ cái thiện ngay từ đầu đã thua cái ác trong cuộc chiến một mất một còn giữa chúng Phải chăng con người lương thiện cô đơn giữa một rừng cái ác là vì họ quá yếu đuối từ bản chất nên không dám theo phe cái ác?

Trong hầu hết giấc mơ của nàng, họ đều phải đối mặt với những thế lực hung ác, bạo tàn dưới hình thức này hay hình thức khác Hầu hết những giấc luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Tiêu đề	Thế giới nhân vật trong tiểu thuyết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian của Trần Tiễn Cao Đăng
Tác giả	Trần Tiễn Cao Đăng
Người hướng dẫn	TS. Bùi Thị Kim Hạnh
Trường học	Trường Đại Học Quy Nhơn
Chuyên ngành	Văn học Việt Nam
Thể loại	Luận văn
Năm xuất bản	2016
Thành phố	Quy Nhơn

Định dạng
Số trang	133
Dung lượng	1,36 MB