(Luận văn) quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các trường tiểu học thị xã an khê, tỉnh gia lai

38 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ XÃ AN KHÊ, TỈNH GIA LAI .... THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CH

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN

HUỲNH THỊ THẢO

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ XÃ AN KHÊ TỈNH GIA LAI

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Trang 2

Tôi tên Huỳnh Thị Thảo, là học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục, khóa 18, Khoa Tâm lý giáo dục và Công tác xã hội, trường Đại học Quy Nhơn

Tôi xin cam đoan đây là phần nghiên cứu do tôi thực hiện

Các số liệu, kết luận của nghiên cứu được trình bày trong luận văn này chưa được công bố ở các nghiên cứu nào khác

Tôi xin cam đoan và chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình

Học viên

Huỳnh Thị Thảo

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, tác giả luận văn xin bày tỏ lòng biết ơn Hội đồng khoa học, Hội đồng đào tạo thạc sĩ chuyên ngành Quản lý Giáo dục cùng các thầy giáo, cô giáo đã trang bị vốn kiến thức lý luận về khoa học quản lý, giúp cho em nghiên cứu và hoàn thiện đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục KNS cho học sinh các trường tiểu học thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai”

Đặc biệt, tác giả luận văn xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Trần Xuân Bách, người Thầy đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ cũng như cho em sự tự tin để em hoàn thành luận văn này

Tác giả luận văn cũng xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Phòng GD&ĐT thị xã An Khê, Ban Giám hiệu và đồng nghiệp các trường tiểu học thị xã An Khê đã tạo điều kiện giúp tôi nghiên cứu, khảo sát và cung cấp thông tin, tư liệu cho luận văn Xin được bày tỏ lòng biết ơn tới những người thân trong gia đình đã luôn động viên, chia sẻ để tôi hoàn thành luận văn này

Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong việc nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn chỉnh luận văn, song chắc rằng luận văn vẫn còn có những thiếu sót, rất mong nhận được

sự góp ý, chỉ đạo của quý thầy giáo, cô giáo, các bạn đồng nghiệp và bạn đọc để đề tài được hoàn thiện hơn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh thân yêu của chúng ta

Xin chân thành cảm ơn!

Huỳnh Thị Thảo

Trang 4

LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Phạm vi nghiên cứu 4

5 Giả thuyết khoa học 4

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc luận văn 5

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 6

1.1 KHÁI LƯỢC LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 6

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 6

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước 7

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI 8

1.2.1 Quản lý 8

1.2.2 Giáo dục 11

1.2.3 Quản lý giáo dục 11

1.2.4 Quản lý trường học 12

1.2.5 Kỹ năng sống 12

1.2.6 Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh 15

Trang 5

1.3.1 Mục tiêu của giáo dục kỹ năng sống cho HSTH 15

1.3.2 Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học 16

1.3.3 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học 18

1.3.4 Tầm quan trọng của giáo dục KNS cho học sinh tiểu học 20

1.3.5 Phương pháp GDKNS cho học sinh tiểu học 20

1.3.6 Các con đường thực hiện giáo dục kỹ năng sống 23

1.4 QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 23

1.4.1 Xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống 23

1.4.2 Tổ chức giáo dục kỹ năng sống 25

1.4.3 Phối hợp, huy động các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường tham gia tổ chức hoạt động GDKNS 31

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện chương trình GDKNS 32

1.4.5 Quản lý các điều kiện GDKNS cho học sinh 33

1.5 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 34

1.5.1 Môi trường nhà trường 34

1.5.2 Môi trường gia đình 36

1.5.3 Môi trường xã hội 37

Tiểu kết chương 1 38

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ XÃ AN KHÊ, TỈNH GIA LAI 39

2.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI THỊ XÃ AN KHÊ 39

2.1.1 Vị trí địa lý 39

Trang 6

2.2 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TÌNH HÌNH GD&ĐT THỊ XÃ AN KHÊ41

2.2.1 Quy mô giáo dục 41

2.2.2 Chất lượng giáo dục 44

2.3 KHÁI QUÁT VỀ QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT THỰC TRẠNG 46

2.3.1 Mục tiêu khảo sát 46

2.3.2 Đối tượng khảo sát 46

2.3.3 Địa bàn khảo sát 46

2.3.4 Thời gian khảo sát 46

2.3.5 Nội dung khảo sát 46

2.4 THỰC TRẠNG VỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THỊ XÃ AN KHÊ, TỈNH GIA LAI 46

2.4.1 Thực trạng nhận thức về KNS của CMHS VÀ HSTH 46

2.4.2 Thực trạng kỹ năng sống của học sinh tiểu học 48

2.4.3 Thực trạng hoạt động GDKNS cho HSTH 52

2.5 THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC Ở THỊ XÃ AN KHÊ, TỈNH GIA LAI 55

2.5.1 Thực trạng nhận thức của CBQL, giáo viên, các lực lượng tham gia GDKNS về tầm quan trọng của việc GDKNS cho HSTH 55

2.5.2 Thực trạng về xây dựng kế hoạch nội dung, chương trình công tác GDKNS cho học sinh tiểu học thị xã An Khê 58

2.5.3 Thực trạng tổ chức công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thị xã An Khê 61

2.5.4 Thực trạng về chỉ đạo thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thị xã An Khê 64

Trang 7

dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học tại thị xã An Khê 66

2.5.6 Thực trạng quản lý các điều kiện giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thị xã An Khê 68

2.6 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ XÃ AN KHÊ 71

2.6.1 Ưu điểm 71

2.6.2 Hạn chế, tồn tại 72

2.6.3 Nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại 73

CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ XÃ AN KHÊ, TỈNH GIA LAI 77

3.1 NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP 77

3.1.1 Bảo đảm tính mục tiêu 77

3.1.2 Bảo đảm tính thực tiễn 77

3.1.3 Bảo đảm tính hệ thống 77

3.1.4 Bảo đảm tính khả thi 78

3.2 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ XÃ AN KHÊ, TỈNH GIA LAI 78

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho CBQL, GV các trường tiểu học trên địa bàn thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai về việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong giai đoạn hiện nay 78

Trang 8

sinh các trường tiểu học thị xã An Khê phù hợp với điều kiện thực tế của nhà

trường 85

3.2.3 Chỉ đạo giáo viên thực hiện việc tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào các môn học theo hướng dạy học tích cực và thông qua giáo dục ngoài giờ lên lớp .88

3.2.4 Tăng cường công tác phối hợp các lực lượng trong hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh .91

3.2.5 Đầu tư xây dựng các điều kiện bổ trợ cho GDKNS 98

3.2.6 Đẩy mạnh công tác kiểm tra, đánh giá HĐGDKNS cho HSTH 101

3.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 104

3.4 KHẢO NGHIỆM NHẬN THỨC VỀ TÍNH CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP 105

3.4.1 Đối tượng khảo nghiệm 105

3.4.2 Phương pháp tiến hành khảo nghiệm 105

3.4.3 Mục đích khảo nghiệm 105

3.4.4 Nội dung khảo nghiệm 105

3.4.5 Kết quả khảo nghiệm 105

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 111

1.Kết luận 111

2 Khuyến nghị 112

2.1 Đối với Bộ, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai , 112

2.2 Đối với Phòng GD&ĐT thị xã An Khê 113

2.3 Đối với các trường tiểu học 113 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (bản sao)

Trang 9

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BGH Ban giám hiệu CBGVNV Cán bộ, giáo viên, nhân viên CBQL Cán bộ quản lý

CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CMHS Cha mẹ học sinh

HSTH Học sinh tiểu học

LLGD Lực lượng giáo dục PCGDTH Phổ cập giáo dục tiểu học TDTT Thể dục thể thao

TNTPHCM Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh TPTĐ Tổng phụ trách Đội

QLGD Quản lý giáo dục UNICEF Quỹ cứu trợ Nhi đồng Liên hiệp quốc

XHHGD Xã hội hóa giáo dục

Trang 10

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Số

1.2 Kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng sống 24 1.3 Mô hình hóa vai trò quản lý hoạt động GDKNS HSTH 32 1.4 Sơ đồ bộ máy quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống 35

Trang 11

DANH MỤC CÁC BẢNG

Số

2.1 Bảng Tổng hợp mạng lưới trường, lớp, học sinh tiểu học 42 2.2 Bảng tổng hợp đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên 43 2.3 Bảng tổng hợp cơ sở vật chất các trường tiểu học 44 2.4 Chất lượng giáo dục toàn diện HSTH thị xã An Khê, Gia Lai 45 2.5 Ý kiến của học sinh về vai trò của việc GDKNS 49 2.6 Đánh giá của học sinh về các KNS cần GD của HSTH 50 2.7 Khảo sát các nguyên nhân ảnh hưởng đến việc thiếu KNS của HS 54 2.8 Nhận thức của CBQL,GV về việc GDKNS 56 2.9 Sự phối hợp giữa hiệu trưởng với các lực lượng giáo dục 57 2.10 Nhận thức của phụ huynh về tầm quan trọng của GDKNS cho HS 58

2.11 Đánh giá của CBQL, GV, TPT Đội về xây dựng kế hoạch

2.12 Thực trạng về quản lý xây dựng kế hoạch nội dung, chương

2.13 Đánh giá về tổ chức công tác GDKNS cho HSTH 61 2.14 Thực trạng về chỉ đạo quản lý đội ngũ thực hiện GDKNS 65 2.15 Thực trạng quản lý việc kiểm tra, đánh giá hiệu quả HĐGDKNS 67 2.16 Thực trạng QL các điều kiện hỗ trợ thực hiện HĐGDKNS 69

2.17 Thực trạng quản lý sự phối hợp của các lực lượng giáo dục 70 2.18 Những nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong công tác quản lý 73 3.1 Đánh giá tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 106

Trang 12

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Số

2.1 Đánh giá của CBQL, GV, TPT Đội về mức độ GDKNS cho

2.2 Đánh giá của CBQL, GV, TPT Đội về mức độ GDKNS 64 3.1 Tỷ lệ bình quân về tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất 107 3.2 Tỷ lệ bình quân về tính khả thi của các biện pháp đề xuất 107

Trang 13

được các nhà giáo dục và toàn thể xã hội đặc biệt quan tâm

Tiểu học là cấp học đầu tiên, là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục tiểu học có tầm quan trọng trong việc hình thành nên nhân cách của mỗi người Giáo dục kỹ năng sống ngay từ cấp học này sẽ giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về

đạo đức và nhân cách Các nhà tâm lý học cho rằng: “Nhân cách của trẻ được hình thành về cơ bản trước năm 12 tuổi” Đây là độ tuổi các em học tiểu học

Giáo dục kỹ năng sống (GDKNS) là một nội dung giáo dục hết sức cần thiết cho các em học sinh và đây cũng là một vấn đề được đông đảo cha mẹ học sinh, dư luận và cả ngành giáo dục quan tâm Trong giai đoạn hiện nay, vấn đề giáo dục đạo đức cho các em học sinh đang thể hiện nhiều vấn đề gây nhức nhối trong dư luận xã hội Sự thiếu hụt trong nhận thức đạo đức của học sinh vừa là hậu quả, vừa thể hiện vấn đề lớn: “Học sinh hiện nay không được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để ứng phó thích đáng với các biến cố đến từ các yếu tố ngoại cảnh cũng như các biến động xuất phát từ

chính tâm sinh lý của các em” Tức là các em thiếu Kỹ năng sống (KNS)

Trang 14

Do nhu cầu đổi mới giáo dục đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế cũng như đáp ứng nhu cầu của người học, Việt Nam đã thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông; đổi mới mục tiêu giáo dục từ chủ yếu là trang bị kiến thức cho người học sang trang bị những năng lực cần

thiết cho họ: “Năng lực hợp tác, có khả năng giao tiếp, năng lực chuyển đổi nghề nghiệp theo yêu cầu mới của thị trường lao động, năng lực quản lý, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề; tôn trọng và nghiêm túc tuân theo pháp luật; quan tâm và giải quyết các vấn đề bức xúc mang tính toàn cầu; có

tư duy phê phán, có khả năng thích ứng với những thay đổi trong cuộc sống”

[17, tr 5] Bốn trụ cột của giáo dục thế kỷ XXI mà thực chất là cách tiếp cận

kỹ năng sống trong giáo dục đã được quán triệt trong đổi mới mục tiêu, nội dung và phương pháp giáo dục phổ thông ở Việt Nam Tuy nhiên, nhận thức

về kỹ năng sống, cũng như việc thể chế hóa giáo dục kỹ năng sống trong giáo dục phổ thông ở Việt Nam chưa thật cụ thể, đặc biệt hướng dẫn tổ chức hoạt động giáo dục KNS cho HS ở các cấp, bậc học còn hạn chế [5]

Ở Việt Nam, vấn đề GDKNS ngày càng được quan tâm Từ năm 2001,

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã thực hiện GDKNS cho học sinh phổ

thông qua dự án: “Giáo dục sống khỏe mạnh, kỹ năng sống cho trẻ và vị thành niên” với sáng kiến và hỗ trợ của UNESCO Năm học 2010 - 2011, Bộ

GD&ĐT đã đưa nội dung GDKNS vào một số môn học ở bậc phổ thông Việc GDKNS cho thế hệ trẻ là rất cần thiết, giúp các em rèn luyện hành vi có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ quốc, giúp các em có khả năng ứng phó trực tiếp trước các tình huống của cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và mọi người Bậc học tiểu học là bậc học nền tảng tạo cơ sở cho học sinh phát triển và học tiếp các bậc học tiếp theo Các môn học trong chương trình giáo dục bậc tiểu học vừa cung cấp cho học sinh những kiến thức ban đầu về khoa học tự nhiên và xã hội, vừa cung

Trang 15

cấp những tri thức sơ đẳng về các chuẩn mực hành vi xã hội gắn với những bài học đạo đức, để từ đó giúp các em hình thành KNS Chính vì vậy, việc rèn KNS ở bậc tiểu học là một nhiệm vụ quan trọng mà người làm công tác giáo dục cần quan tâm GDKNS nhằm trang bị cho học sinh những hiểu biết và kinh nghiệm thực tế để trải nghiệm trong đời sống

Thực trạng quản lý GDKNS cho học sinh hiện nay có nhiều hạn chế, bất cập về: mục tiêu, nội dung, chương trình, kế hoạch, chỉ đạo; phương thức tổ chức; CSVC; kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục KNS (HĐGDKNS), công tác phối hợp với các đoàn thể trong và ngoài nhà trường Nhìn chung, các yếu

tố trong hoạt động giáo dục KNS cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã An Khê, Gia Lai hiện nay chưa đáp ứng được hệ thống các yêu cầu giáo dục toàn diện được quy định tại các văn bản của Bộ, Ngành và địa phương

Với ý nghĩa và tầm quan trọng đó, tôi chọn đề tài “Quản lý hoạt động

giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các trường tiểu học thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai.”

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát và đánh giá thực trạng, tác giả đề xuất hệ thống biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các trường tiểu học thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai nhằm nâng cao chất lượng của GDKNS, góp phần giáo dục toàn diện nhân cách cho HS tiểu học

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động GDKNS cho HS các trường tiểu học thị xã

An Khê, tỉnh Gia Lai

Trang 16

4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Đề tài được triển khai nghiên cứu ở 6 trường tiểu học trên địa bàn thị xã

An Khê tỉnh Gia Lai: Trường Tiểu học Ngô Mây, Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, Trường Tiểu học Võ Thị Sáu, Trường Tiểu học Bùi Thị Xuân, Trường Tiểu học Lê Lợi, Trường Tiểu học Lê Văn Tám

5 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Nếu nghiên cứu đầy đủ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động GDKNS và đánh giá đúng thực trạng quản lý GDKNS cho học sinh các trường tiểu học thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai thì có thể đề xuất được biện pháp quản lý mang tính cấp thiết, khả thi, góp phần nâng cao hiệu quả GDKNS cho HS, đáp ứng yêu cầu giáo dục toàn diện trong giai đoạn hiện nay

6 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 6.1 Hệ thống hóa cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động GDKNS

cho HS tiểu học

6.2 Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động GDKNS

cho HS tiểu học trên địa bàn thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai

6.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động GDKNS cho HS tiểu học

trên địa bàn thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp phân tích - tổng hợp

- Phương pháp hệ thống

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra

Khảo sát trình độ KNS của HS, thực trạng GDKNS và quản lý hoạt động GDKNS cho HS, tính cấp thiết và tính khả thi của hệ thống biện pháp quản lý GDKNS cho học sinh

Trang 17

7.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Phỏng vấn một số CBQL, giáo viên (GV), cha mẹ HS, học sinh các

trường tiểu học trên địa bàn thị xã An Khê, Gia Lai

7.2.3 Phương pháp quan sát

Quan sát tổ chức thực hiện GDKNS cho học sinh

7.2.4 Phương pháp thực nghiệm

Phương pháp này được sử dụng nhằm khẳng định tính khả thi và hiệu

quả của một số biện pháp quản lý GDKNS cho học sinh

7.3 Nhóm các phương pháp bổ trợ

- Phương pháp thống kê toán học

- Phương pháp xử lý thông tin bổ trợ

8 CẤU TRÚC LUẬN VĂN

* Mở đầu: Lý do chọn đề tài, mục đích nghiên cứu, khách thể nghiên

cứu, đối tượng nghiên cứu, giả thuyết khoa học, phạm vi nghiên cứu, giả thuyết khoa học, nhiệm vụ nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu

* Nội dung Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý GDKNS cho HSTH

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh các

trường tiểu học thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai

Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh ở các

trường tiểu học thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai

Trang 18

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 1.1 KHÁI LƯỢC LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Từ những năm 90 của thế kỷ XX, thuật ngữ KNS đã được xuất hiện trong các chương trình hành động giáo dục của Quỹ nhi đồng Liên hiệp quốc

(UNICEP) Trước tiên là chương trình “Giáo dục những giá trị sống” với 12

giá trị cơ bản cần giáo dục cho thế hệ trẻ Những nghiên cứu về KNS trong giai đoạn này mong muốn thống nhất một quan niệm chung về KNS cũng như đưa ra một bản danh mục các KNS cơ bản mà thế hệ trẻ cần có Tác giả Nguyễn Huỳnh Mai– Liège, Bỉ [32] trong bài Kỹ năng sống cho học sinh bậc Tiểu học - Kinh nghiệm từ một nhà giáo ở Bỉ (www.Tiểu học.vn) đã chỉ ra cách dạy và định hướng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học tại Bỉ và khẳng định một trong những sứ mạng của trường tiểu học là giúp cho trẻ

tự lập và tạo điều kiện, tạo môi trường để trẻ phát triển KNS Cho trẻ học KNS và kỹ năng tự lập sẽ hình thành cho trẻ nhân cách tốt [14]

Tác giả Diane TillMan: “Giáo dục các giá trị sống để có kỹ năng sống ngày càng được nhìn nhận là có sức mạnh vượt lên khỏi lời răn dạy đạo đức chi tiết đến mức hạn chế trong cách nhìn hoặc những vấn đề thuộc về tư cách công dân Nó đang xem là trung tâm của tất cả thành quả mà giáo viên và nhà trường tâm huyết có thể hy vọng đạt được thông qua việc dạy về giá trị, KNS” [19]

Hội nghị giáo dục Thế giới đã thông qua Kế hoạch hành động Giáo dục cho mọi người - gọi tắt là Kế hoạch Dakar, bao gồm 6 mục tiêu [46] Trong

đó, mục tiêu 3 nêu rõ: Đảm bảo nhu cầu học tập cho tất cả các thế hệ trẻ và người lớn được đáp ứng thông qua bình đẳng tiếp cận với các chương trình

Trang 19

Như vậy có thể thấy, các quốc gia cũng mới bước đầu triển khai chương trình và biện pháp GDKNS nên chưa thật toàn diện và sâu sắc, vì chưa có quốc gia nào đưa ra được kinh nghiệm hoặc hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng KNS ở người học sau khi được trang bị hay huấn luyện KNS

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước

Kỹ năng sống và giáo dục KNS đã được quan tâm từ lâu ở Việt Nam Tuy nhiên vấn đề này đến nay mới thực sự trở nên cấp thiết vì nguy cơ, thách thức của cuộc sống hiện đại đặt ra

Từ năm 2002-2003, ở Việt Nam đã thực hiện đổi mới GD phổ thông (Tiểu học và Trung học cơ sở) trong cả nước Trong chương trình GD Tiểu học mới đã hướng GDKNS thông qua lồng ghép một số môn học có tiềm

năng như: Đạo đức, Tự nhiên - Xã hội (ở lớp 1-3) và môn Khoa học (ở lớp 4-5)

Tác giả Ngô Thị Tuyên đã chỉ ra rằng: Kỹ năng sống là sản phẩm bắt buộc phải có của giáo dục nhà trường Tác giả đưa ra khái niệm về kỹ năng sống, các loại kỹ năng sống, vị trí vai trò của KNS trong giáo dục nhà trường, phương pháp GDKNS và trình bày phương pháp xây dựng một chương trình học tập, nguyên tắc chọn nội dung và hướng dẫn giáo viên phương pháp giáo dục cho trẻ bằng việc làm để có được sản phẩm là KNS [50]

Theo các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đinh Thị Kim Thoa, Bùi Thị Thúy Hằng thì học sinh phải tham gia chủ động vào các hoạt động giáo dục

Trang 20

kỹ năng sống mới làm thay đổi hành vi của các em Tài liệu cũng đưa ra các phương pháp giáo dục giá trị sống, KNS và cách thức tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học [30]

Tác giả Nguyễn Thanh Bình khẳng định về yêu cầu cụ thể đổi mới chương

trình nội dung và phương pháp, trong đó: “Cốt lõi của việc đổi mới phương pháp dạy học là hướng vào học tập chủ động, chống thói quen thụ động, đồng thời coi dạy học thông qua tổ chức hoạt động của học sinh là đặc trưng thứ nhất của phương pháp dạy học tích cực” [7].

Tác giả Nguyễn Dục Quang cho rằng: “Cách thức giáo dục kỹ năng sống được hiểu bao gồm những phương pháp tiếp cận, các phương pháp dạy học tích cực và các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống cần quan tâm đến vai trò của người học” [41].

Tác giả Vũ Minh đã chỉ ra vai trò quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho HSTH và những bất cập trong việc triển khai GDKNS cho học sinh khi chưa có một giáo trình thống nhất và bản thân giáo viên còn rất lúng túng trong việc GDKNS lồng ghép vào các môn học [34] Tuy nhiên tác giả chưa nghiên cứu và đưa ra những giải pháp cụ thể khắc phục tình trạng này

Từ năm 2000, chủ đề GDKNS cho HS được bàn thảo và nghiên cứu ngày càng nhiều Bộ GD&ĐT xác định GDKNS cho HS là một trong những nội dung chính thức của GD phổ thông Từ năm học 2007–2008, Bộ GD&ĐT

đã chính thức phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” [11]

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI 1.2.1 Quản lý

Trang 21

chính trị, văn hóa xã hội, kinh tế bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra

môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng

Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích với hiệu quả cao nhất” [27, tr.8] Theo tác giả Hà Sĩ Hồ: “Quản lý là một quá trình tác động có định hướng, có tổ chức, lựa chọn trong số tác động có thể có, dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng và môi trường, nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định” [24]

Khudomixki cho rằng: “Quản lý là tác động có mục đích đến tập thể những con người để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình lao động” [26]

Sơ đồ 1.1: Mô hình hóa khái niệm quản lý

Tóm lại, quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được các mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường

CHỦ THỂ QUẢN LÝ

CÔNG CỤ

KHÁCH THỂ QUẢN LÝ

PHƯƠNG PHÁP

Trang 22

* Kế hoạch hóa: Là việc làm đầu tiên của người quản lý, làm cho tổ

chức phát triển theo kế hoạch Đây là căn cứ mang tính pháp lý quy định hành động của cả tổ chức Là quá trình thiết lập các mục tiêu, con đường,

biện pháp, cách thức và các điều kiện để thực hiện các mục tiêu đó

* Tổ chức (nhân sự, bộ máy): Chức năng tổ chức trong quản lý là việc

thiết kế cơ cấu các bộ phận sao cho phù hợp với mục tiêu của tổ chức Tùy theo tính chất công việc, có thể tiến hành phân công, phân nhiệm cho các cá nhân, quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng bộ phận, mối quan

hệ giữa chúng (liên kết ngang, dọc và việc bố trí cán bộ - người vận hành các

bộ phận của tổ chức)

* Chỉ đạo (điều hành, điều khiển): Đây là khâu quan trọng tạo nên

thành công của kế hoạch dự kiến Chính ở khâu này, người quản lý sử dụng quyền lực quản lý để tác động đến các đối tượng bị quản lý (con người, các

bộ phận) một cách có chủ đích nhằm phát huy hết tiềm năng của họ hướng vào việc đạt mục tiêu chung của hệ thống

* Kiểm tra: Là chức năng xuyên suốt quá trình quản lý và cũng là chức

năng của mọi cấp quản lý, kể cả đối với nhà quản lý ở cơ sở giáo dục như trường học Kiểm tra là hoạt động nhằm thẩm định, xác định một hành vi của

cá nhân hay một tổ chức trong quá trình thực hiện quyết định Công việc này gắn bó với sự đánh giá, tổng kết kinh nghiệm, điều chỉnh mục tiêu

Trang 23

1.2.2 Giáo dục

Giáo dục theo nghĩa rộng là giáo dục xã hội, được coi là lĩnh vực hoạt động của xã hội nhằm truyền đạt những kinh nghiệm xã hội - lịch sử chuẩn bị cho thế hệ trẻ trở thành lực lượng tiếp nối, sự phát triển xã hội kế thừa và phát triển nền văn hóa của loài người và dân tộc

GD hiểu theo nghĩa hẹp là giáo dục trong nhà trường, đó là quá trình tác động có tổ chức, có kế hoạch, có quy trình chặt chẽ nhằm mục đích cung cấp kiến thức, kỹ năng, hình thành thái độ, hành vi kỹ năng sống cho HS, xây

dựng và phát triển nhân cách theo mô hình mà xã hội đương thời mong muốn

1.2.3 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục là quá trình tác động có mục đích của chủ thể quản lý giáo dục đến các đối tượng quản lý trong hệ thống giáo dục nhằm thực hiện mục đích chung của hệ thống giáo dục

Trong nhà trường, quản lý giáo dục (QLGD) được biểu hiện thông qua quản lý mục tiêu đào tạo, chương trình đào tạo, quản lý CSVC, trang thiết bị phục vụ dạy và học, quản lý đội ngũ CB, GV, quản lý người học và chất

lượng GD&ĐT Tác giả Đặng Quốc Bảo khẳng định: “Quản lý giáo dục là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội” [4]

Tác giả Trần Kiểm đã trình bày một cách hệ thống và sâu sắc về công tác quản lý và QLGD, quản lý nhà nước về giáo dục, đổi mới QLGD, quản lý

và lãnh đạo nhà trường Với cách nhìn tổng quan và chi tiết về các vấn đề của QLGD, tác giả đã cung cấp những tri thức, hình thành những kỹ năng, thái độ, giá trị về QLGD và chỉ ra quy trình tiến hành cụ thể trong công tác QLGD, từ hoạch định chiến lược đến kế hoạch công tác, quản lý từng lĩnh vực như tổ chức, nhân sự, tài chính và các nguồn lực khác trong nhà trường [28]

Trang 24

1.2.4 Quản lý trường học

Trường học là một tổ chức GD cơ sở, trực tiếp làm công tác giáo dục đào tạo, là tế bào của hệ thống giáo dục các cấp, là một hệ thống con trong hệ thống GD quốc dân Chất lượng giáo dục chủ yếu do các nhà trường tạo nên, bởi vậy khi nói đến quản lý giáo dục là phải nói đến quản lý trường học Quản lý trường học là quá trình tác động có mục đích của chủ thể quản lý trường học đến các đối tượng quản lý trong trường học nhằm thực hiện mục tiêu GD của trường học Nghiên cứu của Brent Davies và Linda Ellison đã đưa ra quan niệm về vai trò của người lãnh đạo trường học và giáo viên trong quản lý hoạt động

dạy học: “Các hiệu trưởng không quản lý việc học tập Họ lãnh đạo và quản

lý những giáo viên quản lý việc học tập, nguồn nhân lực và tài chính hỗ trợ cho quá trình dạy học, trong những tổ chức tương đối linh hoạt” [44]

Tác giả Trần Khánh Đức: “Quản lý trường học là quản lý giáo dục được thực hiện trong phạm vi xác định của một đơn vị giáo dục nhà trường, nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội”

1.2.5 Kỹ năng sống

Theo Xavier Roegiers: “Kỹ năng là khả năng thực hiện một cái gì đó

Đó là một hoạt động được thực hiện” [53].

Kỹ năng là năng lực hay khả năng chuyên biệt của một cá nhân về một hoặc nhiều khía cạnh nào đó được sử dụng để giải quyết tình huống hay công việc nào đó phát sinh trong cuộc sống Lần đầu tiên, thuật ngữ kỹ năng sống được đề cập vào những năm 1960 bởi những nhà tâm lý học thực hành, coi đó như là khả năng quan trọng trong việc phát triển nhân cách Trong những năm

gần đây, thuật ngữ KNS xuất hiện ngày càng nhiều ở mọi nơi trên thế giới

Hiện nay, có nhiều quan niệm hay cách hiểu khác nhau về kỹ năng sống:

- Theo Tổ chức Văn hoá, Khoa học và Giáo dục của Liên hiệp quốc (UNESCO): KNS là năng lực cá nhân để thực hiện đầy đủ các chức năng và

Trang 25

tham gia vào cuộc sống hàng ngày – đó là những kỹ năng cơ bản như kỹ năng đọc, viết, làm tính, giao tiếp ứng xử, giới thiệu bản thân, thuyết trình trước đám đông, làm việc nhóm, khám phá những thay đổi của bản thân, tư duy hiệu quả,…[29]; [35] Kỹ năng sống gắn với 4 trụ cột của giáo dục, đó là:

Học để biết (Learning to know) gồm các kỹ năng tư duy như: tư duy sáng tạo,

ra quyết định, giải quyết vấn đề, ; Học làm người (Learning to be) gồm các

kỹ năng cá nhân như: ứng phó với căng thẳng, tự nhận thức, tự tin, ; Học để sống với người khác (learning to live together) gồm các kỹ năng xã hội như: giao tiếp, tự khẳng định, hợp tác, làm việc theo nhóm, ; Học để làm (Learning

to do) gồm kỹ năng thực hiện công việc và các nhiệm vụ như: kỹ năng đặt mục tiêu, đảm nhận trách nhiệm, [31, tr.35-37]

- Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): KNS là những kỹ năng thiết thực

mà con người cần để có cuộc sống an toàn, khoẻ mạnh Đó là những kỹ năng mang tính tâm lí xã hội và kỹ năng giao tiếp được vận dụng trong những tình huống hàng ngày để tương tác một cách có hiệu quả với người khác và giải quyết có hiệu quả những vấn đề, những tình huống của cuộc sống hàng ngày [3]; [10] KNS là năng lực cá nhân để thực hiện đầy đủ các chức năng và tham gia vào cuộc sống hàng ngày Đó là khả năng làm cho hành vi và sự thay đổi của mình phù hợp với cách ứng xử tích cực giúp con người có thể kiểm soát, quản lý có hiệu quả các nhu cầu và những thách thức trong cuộc sống hàng ngày [45].Theo UNICEF: Kỹ năng sống là cách tiếp cận giúp thay đổi hoặc hình thành hành vi mới Cách tiếp cận này lưu ý đến sự cân bằng về tiếp thu kiến thức, hình thành thái độ và phát triển kỹ năng KNS là khả năng phân tích tình huống và ứng xử, khả năng phân tích cách ứng xử và khả năng tránh được các tình

huống Các KNS nhằm giúp chúng ta chuyển dịch kiến thức “cái chúng ta biết” và thái độ, giá trị “cái chúng ta nghĩ, cảm thấy, tin tưởng” thành hành động thực tế “làm gì và làm cách nào” là tích cực nhất và mang tính chất xây dựng [52].

Trang 26

Theo Mạc Văn Trang: Kỹ năng sống là năng lực biểu hiện những giá trị sống trong hoạt động và giao tiếp hàng ngày KNS giúp người ta học tập, làm việc hiệu quả hơn, giao tiếp với mọi người thân thiện, vui vẻ, hợp tác, thành công hơn; biết tự điều chỉnh bản thân làm việc tốt, tránh việc xấu [23]

Từ góc độ tâm lý học, tác giả Nguyễn Quang Uẩn khẳng định: “Trong hệ thống các kỹ năng cơ bản có tính tổng hợp và phức tạp của hoạt động sống của con người có KNS Đó là một tổ hợp phức tạp của hệ thống kỹ năng nói lên năng lực sống của con người, giúp con người thực hiện công việc và tham gia vào hoạt động sống hằng ngày có kết quả, trong những điều kiện xác định của cuộc sống” [51] Tác giả Huỳnh Văn sơn: “KNS chính là những kỹ năng tinh thần hay những kỹ năng tâm lý - xã hội cơ bản giúp cho cá nhân tồn tại và thích ứng trong cuộc sống Những kỹ năng này giúp cho cá nhân thể hiện được chính mình cũng như tạo ra nội lực cần thiết để thích nghi và phát triển KNS còn được xem như một biểu hiện quan trọng của năng lực tâm lý- xã hội, giúp cho

cá nhân vững vàng trước cuộc sống vốn chứa đựng nhiều kiến thức” [42]

Từ các quan niệm trên có thể hiểu: KNS chính là năng lực tự quản lý bản thân và kỹ năng xã hội cần thiết để cá nhân tự lực trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả Nói cách khác, KNS là khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác, với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống KNS còn là những trải nghiệm có hiệu quả nhất, giúp giải quyết hoặc đáp ứng các nhu cầu cụ thể, trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của con người bao gồm cả hành vi vận động của cơ thể và tư duy trong não bộ của con người KNS có thể hình thành một cách tự nhiên, thông qua GD hoặc rèn luyện của con người.

Tóm lại, kỹ năng sống là kỹ năng, năng lực của mỗi cá nhân được hình thành thông qua những trải nghiệm của cá nhân đó trong suốt quá trình tồn tại

và phát triển của con người

Trang 27

1.2.6 Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

Những nghiên cứu về GDKNS cho HSTH tại Bỉ đã khẳng định một trong những sứ mạng của trường tiểu học là giúp cho trẻ tự lập, tạo điều kiện

và tạo môi trường để trẻ phát triển kỹ năng sống Theo đó, cần cho trẻ học kỹ năng sống và kỹ năng tự lập sẽ hình thành cho trẻ nhân cách tốt [33]

Hoạt động GDKNS cho HS là quá trình hình thành và phát triển cho các

em các kỹ năng, năng lực cá nhân để các em có khả năng làm chủ bản thân, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống phù hợp đặc điểm phát triển lứa tuổi nhằm đáp ứng với mục tiêu GD toàn diện của giáo dục phổ thông Quản lý hoạt động GDKNS là quá trình tác động có hướng đích của chủ thể quản lý đối với các thành tố tham gia vào quá trình hoạt động để GDKNS

vừa là yêu cầu, vừa là mục tiêu của quá trình giáo dục

1.3.1 Mục tiêu của giáo dục kỹ năng sống cho HS tiểu học

Mục tiêu giáo dục của Việt Nam đã chuyển từ cung cấp kiến thức là chủ yếu sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học, học đi đôi với hành, hình thành và phát triển những năng lực cần thiết [2] Ở người học trong đó các kỹ năng là một thành phần quan trọng để đáp ứng yêu cầu đổi mới đất nước Học sinh không chỉ cần có kiến thức, mà còn phải biết làm, biết hành động phù hợp trong những tình huống, hoàn cảnh [10]

Các tác giả đã phân tích tầm quan trọng của việc GDKNS cho học sinh trong các trường phổ thông, KNS là nhịp cầu giúp con người biến kiến thức thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh, KNS thúc đẩy sự phát triển cá nhân và xã hội GDKNS là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ nhằm thực hiện yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông và cách tiếp cận phương pháp GDKNS cho học sinh [17]

Trang 28

Các công trình nghiên cứu về KNS và GDKNS của các tác giả như: Đặng Quốc Bảo [3]; Phạm Minh Hạc [21]; Phạm Văn Nhân [36]; Trần Thời [45]; Nguyễn Thanh Bình [5,6,7,8,9] cũng nhất quán về mục tiêu của giáo dục

KNS là: “Nâng cao tiềm năng của con người để có hành vi thích ứng và tích cực nhằm đáp ứng nhu cầu, sự thay đổi, các tình huống của cuộc sống hàng ngày, đồng thời tạo ra sự thay đổi và nâng cao chất lượng cuộc sống”

Chương trình rèn luyện KNS nhằm giáo dục, rèn luyện khả năng giao

tiếp, ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, giúp các em có khả năng ứng phó trước những tình huống bất ngờ, nguy hiểm; ý thức tự rèn luyện

và bảo vệ sức khỏe, biết cách phòng tránh các tai nạn thương tích Thông qua chương trình, giúp các em tự trang bị KNS, hiểu về giá trị sống, tạo những thói quen có ích trong cuộc sống, trong học tập, trong giao tiếp và sinh hoạt cộng đồng Giáo dục, trang bị kỹ năng thực hành xã hội, kỹ năng làm việc nhóm giúp các em hình thành nhân cách, quan điểm sống tích cực [49]

Giáo dục kỹ năng sống cho HS tiểu học nhằm các mục tiêu sau:

- Trang bị cho HS những kiến thức, giá trị, thái độ và kỹ năng phù hợp, hình thành cho HS những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực

- Tạo cơ hội thuận lợi để học sinh thực hiện tốt quyền, bổn phận của mình và phát triển hài hoà về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức

- Có khả làm chủ bản thân, thích ứng và sẵn sàng ứng phó trước những tình huống khó khăn trong cuộc sống hàng ngày

- Hình thành cho học sinh hành vi, thói quen, cách ứng xử lành mạnh, mang tính xây dựng, rèn luyện sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng; Biết trải nghiệm sáng tạo từ các hành vi để vận dụng thực tiễn

1.3.2 Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học

Nội dung GDKNS cho HS rất phong phú, trong đó có thể nói đến một số KNS cốt lõi, cơ bản nhất đối với lứa tuổi tiểu học như:

Trang 29

* Kỹ năng giao tiếp – hòa nhập cuộc sống

Giao tiếp là bản chất của các mối quan hệ của con người Mối quan hệ của HS rất phong phú, đa dạng như: quan hệ với người thân trong gia đình,

họ hàng với thầy cô giáo, với bạn bè cùng lứa tuổi trong và ngoài trường học, với những người họ gặp gỡ trong cuộc sống Giúp các em biết giới thiệu về bản thân, gia đình, trường lớp và bạn bè thầy cô giáo; Biết chào hỏi lễ phép trong nhà trường, ở nhà và nơi công cộng; Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi

* Kỹ năng tự nhận thức

Tự nhận thức là một KNS cơ bản, nó giúp cá nhân hiểu rõ về bản thân mình như: đặc điểm, tính cách, thói quen, thái độ, ý kiến, cách suy nghĩ, cảm xúc, các mối quan hệ xã hội cũng như những điểm tích cực và hạn chế của bản thân Mỗi cá nhân đều có nhận thức riêng, có những ưu điểm đáng tự hào

và những nhược điểm cần cố gắng, hoàn thiện thêm

* Kỹ năng xác định giá trị

Giá trị là những gì con người cho là quan trọng, có ý nghĩa đối với bản thân mình, có tác dụng định hướng cho suy nghĩ, hành động trong cuộc sống Giá trị có thể là những chuẩn mực đạo đức, thái độ ; Có thể thay đổi theo thời gian, theo các giai đoạn trưởng thành của trẻ

* Kỹ năng hợp tác nhóm

Hợp tác là cùng chung sức làm việc, giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau trong một công việc, một lĩnh vực nào đó vì mục đích chung Kỹ năng hợp tác là khả năng cá nhân biết chia sẻ trách nhiệm, biết cam kết và cùng làm việc có hiệu

quả với những thành viên khác trong nhóm Bởi HSTH là công dân tương lai,

cần phải được trang bị kỹ năng làm việc đồng đội, biết chia sẻ và hợp tác, biết giúp đỡ của những người xung quanh để tự hoàn thiện mình, biết tự nhận thức

về bản thân và người khác, biết bày tỏ quan điểm cá nhân và kiên định với

mục tiêu đã chọn, biết giữ lời hứa và tôn trọng những người xung quanh

Trang 30

* Kỹ năng ứng phó với tình huống căng thẳng

Khi một cá nhân có khả năng đương đầu với sự căng thẳng thì nó lại là một nhân tố tích cực, bởi vì chính những sức ép sẽ buộc cá nhân phải tập trung vào công việc của mình và ứng phó một cách thích hợp Tuy nhiên, sự căng thẳng còn có sức mạnh hủy diệt cuộc sống cá nhân, nếu nó quá lớn và không giải tỏa nổi nếu thiếu kỹ năng ứng phó

* Kỹ năng trình bày ý kiến, diễn đạt, thuyết trình trước đám đông

Là cách để học sinh thể hiện bản thân, phát triển các khả năng tiềm ẩn nhằm cung cấp cho các em những kiến thức hữu ích, các kỹ năng “mềm” cần thiết về giao tiếp bằng lời nói và ngôn ngữ, giúp các em luôn mạnh dạn, tự tin khi giao tiếp, thể hiện bản thân Khi tập cho các em các kỹ năng này, cha mẹ, thầy cô cần bắt đầu từ việc đơn giản như: kể chuyện theo tranh, hay dạng hỏi

kiến, diễn đạt, thuyết trình trước đám đông, các bậc phụ huynh, thầy cô giáo

có thể nâng cao nội dung thuyết trình lên một mức mới sẽ giúp các em kiểm soát được hành vi của bản thân khi diễn đạt, giao tiếp thông qua những hoạt động tương tác nhóm để giáo dục các em tự tin, mạnh dạn trước tập thể

* Kỹ năng giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh chung

Việc GDHS ý thức giữ vệ sinh cá nhân, trường lớp cần phải thực hiện thông qua những hoạt động cụ thể, sinh động hơn, dần dần nâng cao về mặt nhận thức, hình thành các thói quen tốt trong bảo vệ môi trường cho HS Từ đó, các em được

GD chu đáo, hiểu sâu sắc về ý nghĩa giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường lớp

1.3.3 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học

N.X.Leytex đã khắc họa: “Tuổi tiểu học là thời kì của sự nhập tâm và tích lũy tri thức, thời kì mà sự lĩnh hội chiếm ưu thế Chức năng trên được thực hiện thắng lợi nhờ các đặc điểm đặc trưng của lứa tuổi này - sự tuân thủ tuyệt đối vào những người có uy tín với các em (đặc biệt là thầy, cô giáo), sự

Trang 31

đã phát triển khá rõ nét từ nhu cầu tìm hiểu các sự vật hiện tượng riêng lẻ (lớp 1,2) đến nhu cầu phát hiện những nguyên nhân, quy luật và các mối liên hệ, quan hệ (lớp 3, lớp 4, lớp 5) Với nhịp độ phát triển kinh tế - xã hội như hiện nay, chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng cao hơn, các gia đình đều sinh ít con, con cái trở thành tài sản quý giá, hiếm hoi nên hầu hết các gia đình đều chăm lo cho con cái vì thế, các em phát triển thể lực hơn thế hệ trước cùng tuổi Học sinh tiểu học còn là một nhân cách đang hình thành rất dễ xúc động

và rất khó kìm hãm xúc cảm của mình Tình cảm của các em còn mỏng manh, chưa bền vững, chưa sâu sắc Cho nên, trẻ dễ tiếp thu sự nuôi dưỡng, giáo dục,

dễ thích nghi với điều kiện sống và học tập Do đời sống được nâng cao, nhất là

ở thành phố, trẻ em đa số được nuông chiều, ít phải tự lực vượt khó khăn, có

sự hỗ trợ nhiều của máy móc, nên một số phẩm chất như ý chí, tinh thần vượt khó, lòng dũng cảm, tính kiên trì chậm phát triển, không bằng các thế hệ trước Đồng thời các em được tiếp cận sớm và nhiều với các phương tiện thông tin hiện đại Bên cạnh các mặt tích cực, các em rất dễ bị ảnh hưởng xấu của các mặt tiêu cực Vì vậy, công tác GDKNS cho HS ở lứa tuổi tiểu học cần có sự phối hợp với các LLGD, tạo nên sự thống nhất giữa nhà trường - gia đình - xã hội để hình thành và phát triển nhân cách cho HS phù hợp với yêu cầu hiện nay Dựa vào đặc điểm HSTH, căn cứ vào các kỹ năng sống cần giáo dục cho học sinh, căn cứ vào chuẩn kiến thức kỹ năng học sinh tiểu học, căn cứ vào những kỹ năng được phân loại theo nhóm trong giáo dục chính quy ở nước ta [12], có thể đưa ra một số KNS cần giáo dục cho HSTH bao gồm:

Trang 32

+ Nhóm kỹ năng nhận biết và sống với chính mình + Nhóm kỹ năng nhận biết và sống với người khác + Nhóm kỹ năng ra quyết định một cách có hiệu quả

Với từng lứa tuổi mà yêu cầu về mức độ đạt được của các kỹ năng của học sinh là khác nhau

1.3.4 Tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học

GDKNS là yêu cầu cấp thiết đối với HSTH nhằm phát triển toàn diện cho HS, là cầu nối giúp con người biến kiến thức thành những hành động cụ thể, những thói quen lành mạnh

Kỹ năng sống của HS đã từng bước được hình thành từ việc giáo dục của gia đình ngay từ khi các em còn nhỏ, trải qua môi trường GD của trường mầm non, các KNS của HS ngày càng được định hình rõ nét hơn Đối với HSTH, việc GDKNS có tầm quan trọng đặc biệt Bởi vì ở lứa tuổi này, bên cạnh sự phát triển nhanh chóng về thể chất, thì óc tò mò, xu thế thích cái mới lạ, thích được tự khẳng định mình, dễ hành động bộc phát Do thiếu kinh nghiệm sống

và suy nghĩ nông cạn, cảm tính nên các em có thể ứng phó không lành mạnh trước những áp lực trong cuộc sống hàng ngày Đặc biệt là áp lực về việc thay đổi hoạt động tự vui chơi là chính, sang hoạt động học tập đòi hỏi các em phải tập trung trong một thời gian dài Do vậy, GDKNS sẽ góp phần giúp các em thích ứng với những áp lực cao của hoạt động học tập cũng như những thách thức trong cuộc sống, từ đó các em có khả năng tự bảo vệ tinh thần và sức khoẻ của chính mình và những người khác trong cộng đồng

1.3.5 Phương pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học

* Phương pháp động não

Giáo viên đưa ra một vấn đề, một yêu cầu và trong một thời gian ngắn, đòi hỏi học sinh phải suy nghĩ, có cách giải quyết hay xử lý, học sinh nảy sinh được nhiều ý tưởng về một vấn đề nào đó Đây là một phương pháp có khả

Trang 33

năng “lôi ra” một danh sách thông tin và ý tưởng Thông qua phương pháp

động não, giáo viên rèn cho học sinh kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng xử lý tình huống, chia sẻ thông tin, kỹ năng thuyết trình trước đám đông, Trước các vấn đề đặt ra, giáo viên cần phát huy ở HS tính sáng tạo, năng động, chủ

động trong việc tiếp thu kiến thức

* Phương pháp nghiên cứu tình huống

Nghiên cứu tình huống thường xuất phát từ một câu chuyện được viết ra nhằm tạo ra tình huống “thật” để minh chứng cho một hoặc một loạt vấn đề Đôi khi có thể nghiên cứu tình huống trên một đoạn video, một băng cát sét hoặc dưới dạng hình vẽ Tình huống GD kỹ năng giao tiếp là một sự kết hợp các yếu tố vật chất (tài liệu, các mối quan hệ, ngôn ngữ, hành vi, ) các yếu tố

tinh thần (tri giác, thái độ, tình cảm), và các hoạt động tâm lý cá nhân

Việc tạo ra tình huống giáo dục kỹ năng giao tiếp là công việc hoàn toàn chủ động của giáo viên Giáo viên phải có những biện pháp cá nhân hoá quá trình tập luyện, rèn luyện kỹ năng giao tiếp ở người học, lôi cuốn người học tham gia xử lý tình huống, giải quyết vấn đề mà tình huống đặt ra

về trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ mà còn được hình thành nhiều phẩm chất và hành

vi đạo đức cũng như kỹ năng giao tiếp Chính vì vậy, trò chơi được sử dụng trong tiết học, trong HĐGDNGLL, được coi là một phương pháp dạy học quan trọng trong giáo dục hành vi kỹ năng giao tiếp và giáo dục đạo đức cho HSTH

Trang 34

thành, phát triển nhân cách sau này

* Phương pháp đóng vai

Là giáo viên phối hợp với học sinh tổ chức thực hành một số cách ứng

xử nào đó trong một tình huống giả định Thông qua hoạt động đóng vai, GV giúp học sinh bày tỏ thái độ, quan điểm của mình và rèn kỹ năng giao tiếp như: kỹ năng chào hỏi, nói lời cảm ơn xin lỗi, nói lời yêu cầu hay đề nghị,

nghe và nhận điện thoại, Ví dụ, ở bậc tiểu học, khi dạy bài “Quan tâm chăm sóc ông bà, cha mẹ” trong chương trình giáo dục môn đạo đức lớp 3, GV tổ chức cho học sinh đóng vai tiểu phẩm “Ai thương ông nhất” Thông qua việc

đóng vai của tiểu phẩm, HS bày tỏ thái độ của người con, người cháu trong gia đình đối với ông bà, cha mẹ và thực hành cách ứng xử trong việc quan

tâm, chăm sóc ông bà, người thân trong gia đình

Phương pháp đóng vai giúp học sinh rèn luyện, thực hành những kỹ năng ứng xử và bày tỏ thái độ trong môi trường an toàn trước khi áp dụng vào thực tiễn Qua đó, tạo điều kiện làm nảy sinh óc sáng tạo của học sinh trong học tập và trong quan hệ ứng xử hàng ngày, giúp học sinh thông qua việc làm, nói và làm luôn luôn đi liền với nhau

Trang 35

1.3.6 Các con đường thực hiện giáo dục kỹ năng sống

Để GDKNS cho HSTH thị xã An Khê cần qua các con đường GD sau:

- GDKNS cho HSTH qua các giờ học trên lớp: Tổ chức dạy học trên lớp theo hướng lồng ghép, tích hợp nội dung GD vào các môn học, thông qua các giờ học

- Tổ chức HĐNGLL, tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống

- Tổ chức các hoạt động sinh hoạt tập thể thông qua đó GDKNS, kỹ năng giao tiếp cho HSTH, các hoạt động xã hội, huy động nhiều nguồn lực phục vụ cho mục tiêu GDKNS, qua các hoạt động trải nghiệm

Mỗi con đường đều có tác dụng, ưu thế nhất định trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thị xã An Khê, Gia Lai

1.4 QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

1.4.1 Xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống

* Mục tiêu: Hiệu trưởng cần định hướng GDKNS cho HS nhằm:

- Giúp các em có khả năng làm chủ bản thân, thích ứng và biết cách ứng phó trước những tình huống khó khăn trong cuộc sống hàng ngày

- Rèn luyện cho HS cách sống có trách nhiệm với bản thân, bạn bè, gia đình và cộng đồng

Mục tiêu quản lý HĐGDKNS còn hướng mọi người tích cực tham gia vào các hoạt động tập thể [18] Đây là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ

hệ thống kế hoạch quản lý trường học, đảm bảo tính vừa phải, bao quát, cụ thể và khả thi Như vậy khi lập kế hoạch người cán bộ quản lý cần phải chú ý:

- Đảm bảo tính thống nhất giữa mục tiêu Kế hoạch hoạt động theo chủ điểm, chương trình, theo các mặt của hoạt động xã hội

- Lựa chọn nội dung, hình thức hoạt động đa dạng, thiết thực, phù hợp với hoạt động tâm sinh lý học sinh để có hiệu quả giáo dục cao

Trang 36

Nhận thức

cơ hội

Xác lập mục tiêu GDKNSHS

Kế thừa các tiền

đề về GDKNS

Đánh giá các phương án KNS

XD các phương án GDKNS

Lượng hóa kế hoạch dưới dạng ngân quỹ

Xây dựng các kế hoạch bổ trợ

Lựa chọn các phương án

* Xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng sống

GDKNS là một quá trình, khâu đầu tiên là xây dựng kế hoạch Kế hoạch hoá là chức năng quan trọng hàng đầu trong hoạt động quản lý Do đó, xây dựng kế hoạch GDKNS cho học sinh đòi hỏi người hiệu trưởng cần quan tâm nhiều đến hiệu quả xã hội và động lực, mục tiêu của nhà trường, đưa ra tầm nhìn mới và tuyên truyền để nâng cao nhận thức, hành động của các thành viên trong nhà trường Kế hoạch cần được phổ biến, thảo luận đóng góp trong lãnh đạo, chi bộ, công đoàn, các tổ trưởng, Đội TNTPHCM và sau đó phổ biến trong toàn thể CBGV, nhân viên của nhà trường

Theo quan niệm của H Koontz lập kế hoạch là quy trình bao gồm 8 bước: 1 Nhận thức cơ hội; 2 Xác lập mục tiêu; 3 Kế thừa các tiền đề; 4 Xây dựng các phương án; 5 Đánh giá các phương án; 6 Lựa chọn các phương án;

7 Xây dựng các kế hoạch bổ trợ; 8 Lượng hoá kế hoạch dưới dạng ngân quỹ

quy trình lập kế hoạch theo các bước sau:

Sơ đồ 1.2: Kế hoạch hoạt động GDKNS

Trang 37

* Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng sống

Là sự sắp xếp một cách khoa học những yếu tố, nguồn nhân lực, những dạng hoạt động của tập thể người lao động thành một hệ thống toàn vẹn, bảo đảm cho chúng tương tác với nhau một cách tối ưu, đưa hệ thống tới mục tiêu Học sinh là chủ thể của hoạt động nhận thức và rèn luyện phẩm chất đạo đức dưới sự tổ chức và hướng dẫn của giáo viên Có như vậy thì những chuẩn mực giá trị đạo đức của xã hội sẽ trở thành những phẩm chất riêng trong nhân cách của học sinh Tổ chức thực hiện GDKNS cho học sinh tiểu học có liên quan mật thiết đến việc tổ chức hoạt động học tập văn hoá trong nhà trường

* Chỉ đạo, giám sát hoạt động giáo dục kỹ năng sống

Chỉ đạo là hướng dẫn cụ thể theo một đường lối chủ trương nhất định Chỉ đạo thực hiện kế hoạch GDKNS trong nhà trường là chỉ huy, yêu cầu các

bộ phận trong nhà trường thực hiện những nhiệm vụ để đảm bảo việc GD KNS diễn ra đúng hướng, có kế hoạch, tập hợp và phối hợp các lực lượng giáo dục sao cho đạt hiệu quả Trong quá trình chỉ đạo, hiệu trưởng cần kiểm tra giám sát việc thực hiện kế hoạch bằng cách thu thập thông tin chính xác, phân tích, tổng hợp, xử lý thông tin để đưa ra những quyết định đúng đắn

1.4.2 Tổ chức giáo dục kỹ năng sống

Điều 15, Luật Giáo dục nêu rõ: "Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục" Điều 16 nêu: "CBQL giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điều hành các HĐGD"[40]

Vai trò của gia đình, nhà trường và xã hội: Gia đình là nơi diễn ra những mối quan hệ xã hội đầu tiên của con người Cha mẹ là người thầy giáo, là nhà

sư phạm đầu tiên giáo dục cho con cái mình những phẩm chất nhân cách cơ bản làm nền tảng cho quá trình phát triển toàn diện về đạo đức, trí lực, thể lực Điều đó cho ta thấy vai trò của giáo dục gia đình là cực kỳ quan trọng Thế nhưng, khi đất nước chuyển sang nền kinh tế thị trường, với áp lực của

Trang 38

thời đại "công nghiệp" làm cho mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái trong gia

đình ngày càng lỏng lẻo Cha mẹ không thể dành nhiều thời gian để quan tâm, gần gũi đối với con cái Đây cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự hư hỏng của trẻ Vì vậy, cha mẹ cần dành thời gian để tìm hiểu những tâm tư, nguyện vọng của con, gần gũi và chia sẻ với con những điều con cảm thấy vướng mắc, khó khăn, tiếp thêm cho con sức mạnh và bản lĩnh để ứng phó với các tình huống trong cuộc sống

Giáo dục nhà trường là hoạt động giữ vai trò chủ đạo trong các trường hợp thuộc hệ thống giáo dục quốc dân theo mục đích, nội dung, phương pháp

có chọn lọc trên cơ sở khoa học và thực tiễn nhất định, được tiến hành có tổ chức, tác động trực tiếp, có hệ thống đến sự hình thành và phát triển của nhân cách Mặt khác, nội dung, chương trình SGK (nói chung) còn thiên về mặt lý luận mà thiếu tính thực tiễn Bên cạnh đó, trong các nhà trường hiện nay chưa

có chuẩn kiến thức hay tài liệu khoa học hướng dẫn về KNS dành cho học sinh Hơn nữa, việc thiếu đội ngũ GV chuyên trách được đào tạo bài bản, đúng quy định (đào tạo chính quy kiến thức về tâm lý học đường, kiến thức

về KNS) đã ảnh hưởng không ít đến chất lượng, hiệu quả GDKNS cho HS [20].Học sinh không chỉ nhận được sự giáo dục của nhà trường, gia đình mà còn chịu sự tác động của các mối quan hệ xã hội khác GD môi trường xã hội trong sạch, lành mạnh, văn minh là điều kiện thuận lợi cho GDKNS và hình thành nhân cách HS Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã từng nói: "Nếu nhà trường dạy tốt mà gia đình ngược lại, sẽ có ảnh hưởng không tốt đến trẻ và kết quả cũng không tốt Cho nên muốn GD các cháu trở thành người tốt, nhà trường, gia đình, đoàn thể, xã hội đều phải kết hợp chặt chẽ với nhau" Cho nên, GDKNS cần tổ chức theo các hình thức sau:

* Giáo dục KNS cho học sinh tiểu học qua các giờ học trên lớp

Giáo dục KNS cho HSTH thông qua các môn học là một hình thức GD

Trang 39

để thực hiện mục tiêu các hoạt động GD nói chung và thực hiện mục tiêu của HĐGDKNS nói riêng Do đó, các trường căn cứ vào điều kiện cụ thể của nhà trường để quản lý triển khai GDKNS qua một số môn học và các hoạt động

GD Bởi KNS không phải tự nhiên, sinh ra đã có mà được hình thành và phát triển trong cuộc sống thực tiễn, thông qua các hoạt động học tập, rèn luyện, lĩnh hội của mỗi cá nhân Với HSTH còn rất non nớt về kinh nghiệm sống, kỹ năng sống Nếu không được GDKNS, các em sẽ thiếu mạnh dạn, tự tin (hoặc hiếu thắng), dễ bị vấp trong quan hệ với bạn bè và những người xung quanh, không biết tìm kiếm sự hỗ trợ, giúp đỡ của những người tin cậy khi gặp khó khăn; thiếu khả năng phân tích, tư duy sáng tạo, thường khó khăn, lúng túng; thiếu khả năng tự bảo vệ Do đó, các em có thể sẽ bị lạm dụng, bị tổn thương,

bị tai nạn thương tích, dễ bị lôi kéo vào các hành vi có hại cho sự phát triển thể chất và tinh thần của các em

Trong chương trình, môn Tiếng Việt có nhiều bài học có thể GDKNS cho các em, đó là các kỹ năng giao tiếp xã hội, như: Viết thư, Điền vào giấy

tờ in sẵn, Giới thiệu địa phương, được lồng ghép cụ thể qua các tình huống giao tiếp Môn Đạo đức cũng có tiềm năng rất lớn trong GDKNS cho HS tất cả các khối lớp, từ lớp 1 đến lớp 5, bởi bản thân nội dung môn Đạo đức đã bao hàm nội dung GDKNS như: kỹ năng giao tiếp, trình bày suy nghĩ ý tường, tự nhận thức, xác định giá trị, thể hiện sự cảm thông, thể hiện sự tự tin, hợp tác, tư duy sáng tạo, tìm kiếm và xử lí thông tin, kiểm soát cảm xúc, đảm nhận trách nhiệm, thương lượng, đặt mục tiêu, kiên định, từ chối, tìm kiếm sự hỗ trợ [47]

* Giáo dục KNS cho HSTH thông qua các HĐGD ngoài giờ lên lớp

HSTH là lứa tuổi ngây thơ, hồn nhiên, sống bằng tình cảm Vì thế, HĐ GDKNS lại càng cần thiết và quan trọng nhằm giúp trẻ làm quen với các hoạt động, tích lũy dần dần những kinh nghiệm thực tiễn của cuộc sống Đồng thời, HĐGDNGLL cũng đáp ứng những nhu cầu, quyền lợi của trẻ và đây cũng

Trang 40

là con đường để giúp trẻ hình thành và phát triển toàn diện nhân cách [48]

Thông qua lựa chọn nội dung giáo dục HĐGDNGLL sẽ giúp HS biết quan tâm hơn đến những vấn đề thời sự, cập nhật, mang hơi thở của cuộc sống hiện đại (biến đổi khí hậu, hiện tượng nóng lên toàn cầu, ) cũng như biết trân trọng những giá trị truyền thống (không gian văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên, Tết Nguyên đán, ), tạo cơ hội để HS trở thành một phần của đất nước [38]

Hoạt động GDKNS thông qua các hoạt động GDNGLL là một bộ phận cấu thành trong hoạt động dạy học và giáo dục, không phải là một hoạt động

"phụ khoá" trong nhà trường mà là một bộ phận quan trọng ở nhà trường hiện nay Hoạt động này là cầu nối tạo ra mối liên hệ hai chiều giữa nhà trường với

xã hội Qua hoạt động, nhà trường có điều kiện để phát huy vai trò tích cực của mình đối với cuộc sống như: các hoạt động lao động xã hội, VHVN để phục vụ cuộc sống, xã hội, gắn nhà trường với địa phương

Tổ chức HĐGDKNS phải phù hợp với đặc điểm, điều kiện của nhà trường, của địa phương, đáp ứng được những yêu cầu của thực tiễn đặt ra và

gắn với các chủ đề Phải đa dạng hóa các HĐGDKNS, khắc phục tính đơn

điệu, lặp đi lặp lại một vài hình thức đã quá quen thuộc và gây sự nhàm chán,

tẻ nhạt đối với các em Trong quá trình thực hiện, GV và HS cần tiến hành một cách linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, với năng lực, hứng thú nguyện vọng của các em Nội dung HĐGDNGLL ở trường tiểu học được cụ thể hóa thành các chủ đề phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện học tập, rèn luyện của học sinh trong năm học:

Định dạng
Số trang	145
Dung lượng	1,91 MB

Tiêu đề	Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các trường tiểu học thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai
Tác giả	Huỳnh Thị Thảo
Người hướng dẫn	PGS.TS Trần Xuân Bách
Trường học	Trường Đại học Quy Nhơn
Chuyên ngành	Quản lý giáo dục
Thể loại	Luận văn
Năm xuất bản	2017
Thành phố	Quy Nhơn