Mục tiêu của thuật phong thủy là tối ưu hóa mối quan hệ giữa một không gian sống với chủ nhân của nó, do vậy việc áp dụng phong thủy như thế nào phụ thuộc vào các yếu tố chủ quan của mỗi
Trang 1-o0o -
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
SƠ LƢỢC ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ THUẬT PHONG THỦY ĐƢỢC ỨNG DỤNG TRONG THIẾT KẾ VÀ BỐ TRÍ ĐỒ DÙNG TẠI CĂN HỘ Ở KHU TÂN XUÂN, THỊ TRẤN XUÂN MAI
NGÀNH: CHẾ BIẾN LÂM SẢN
MÃ SỐ: 101
Giáo viên hướng dẫn : PGS.TS Trần Văn Chứ
Trang 2các thầy cô khoa chế biến lâm sản, thư viện trường đại học lâm nghiệp ,gia đình sống trong căn hộ tại khu Tân Xuân, Xuân Mai, đã tạo điều kiện hết sức thuận lợi cho em, trong xuốt quá trình làm khóa luận, để bài khóa luận được tốt hơn
Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn tới PGS.TS Trần Văn Chứ, người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành bài khóa luận này
Em cũng gửi lời cảm ơn sâu sắc tới bạn bè, gia đình đã quan tâm, động viên và giành những tình cảm quý báu cho em Giúp em có thể hoàn thành bài luận văn một cách tốt nhất
Hà nội, ngày 31 tháng 05 năm 2013 Sinh viên thực hiện
Hoàng Thị Hạnh
Trang 3DANH MỤC HÌNH ẢNH
LỜI MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 3
1.1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu 3
1.2 Phân tích hiện trạng nghiên cứu trong và ngoài nước 6
1.3 Mục tiêu và nội dung nghiên cứu 10
1.3.1 Mục tiêu nghiên cứu 10
1.3.2 Nội dung nghiên cứu 10
1.3.3 Phương pháp nghiên cứu 11
1.4 Phạm vi nghiên cứu 11
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN 12
2.1 Một số nét về nghệ thuật trang trí nội ngoại thất 12
2.2 Lý luận cơ bản về phong thủy 14
2.2.1 Định nghĩa và sơ lược lịch sử phát triển của phong thủy 14
2.2.2 Các khái niệm cơ bản về phong thủy 19
2.2.3 Nguyên lý mỹ học cơ bản trong phong thủy 29
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 34
3.1 Định vị nhà trên một vùng đất 34
3.2 Hướng nhà 38
3.3 Đường vào nhà, lối đi và cửa trước 39
3.4 Phòng khách 40
3.5 Phòng bếp kết hợp với phòng ăn 46
3.6 Phòng thờ 50
3.7 Phòng ngủ của bố mẹ 53
3.8 Phòng ngủ của con gái 57
3.9 Phòng tắm 60
3.10 Cầu thang 63
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 66
Trang 4
Hinh 1.1 Nhà theo phong cách phương Tây 8
Hình 1.2 Nhà Trắng Mỹ 9
Hình 1.3 Lầu Năm Góc 9
Hình 1.4 Yếu tố Mộc 30
Hình 1.5 Yêu tố Hỏa 31
Hình 1.6 Yếu tố Thổ 31
Hình 1.7 Yếu tố Kim 32
Hình 1.8 Yếu tố Thủy 33
Hình 1.9 Cảnh quan bên ngoài căn hộ 36
Hình 1.10 Cảnh quan phía trước ngôi nhà 37
Hình 1.11 Không gian phòng khách 41
Hình 1.12 Không gian phòng khách 42
Hình 1.13 Không gian phòng khách 42
Hình 1.14 Không gian phòng ăn 46
Hình 1.15 Không gian phòng bếp 47
Hình 1.16 Không gian phòng thờ 51
Hình 1.17 Không gian phòng ngủ bố mẹ 54
Hình 1.18 Không gian phòng ngủ con gái 58
Hình 1.19 Không gian phòng tắm kết hợp phòng vệ sinh 61
Hình 1.20 Cầu thang 64
Trang 5Từ xa xưa, con người sống theo lối du canh, du cư, trải qua một quá trình tiến hóa đến định canh, định cư và mới bắt đầu chú ý đến nơi ăn ở sao cho thích hợp, chọn địa điểm cư trú làm sao cho tiện lợi rồi tiến tới kiến tạo phòng ốc để ở cho thật an lành, thoải mái, giàu có Thời sơ kì, con người chọn đất làm nhà, chủ yếu là muốn an toàn Thường phải chọn nợi đất cao ráo vì sợ lũ lụt hoặc thú
dữ tấn công Để tránh mưa to, gió lớn, người ta dần dân biết cách chọn vùng đất hướng về Mặt Trời, khuất gió
Cùng với sự phát triển mọi mặt về kinh tế chính trị xã hội, khi nhu cầu của con người không chỉ dừng lại ở việc “ăn no, mặc ấm” mà đang chuyển thành “ăn ngon, mặc đẹp” thì một công trình kiến trúc không chỉ cần bền chắc mà còn phải đẹp, sang trọng và ấn tượng Ngôi nhà bây giờ phải đẹp, tiện nghi, sang trọng thể hiện được gu thẩm mỹ, đẳng cấp của chủ nhà và cao hơn nữa phải hòa hợp với phong thủy
Ngày nay về mặt thực hành, Phong Thủy cho chúng ta các lời khuyên về cách kiến tạo một môi trường sống thoải mái và tích cực Hiểu biết về phong thủy có thể giúp chúng ta tự đặt mình vào những vị trí có lợi nhất trong môi trường sống của mình Việc chọn nơi làm nhà và văn phòng cũng như cách thiết
kế nội thất sẽ ảnh hưởng đối với mỗi chúng ta theo chiều hướng tích cực hoặc tiêu cực Phong thủy vô cùng cần thiết cho cuộc sống, sự nghiệp và sức khoẻ của con người, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về Phong Thuỷ Khi họ nhờ những người có kinh nghiệm về Phong Thủy xem giúp thì họ lại không có nhiều kinh nghiệm về thiết kế, bài trí nội thất sao cho hợp lý về sử dụng Vì nhiều khi bố trí theo đúng Phong Thuỷ thì lại hầu như rất vô lý về dây chuyền công năng
Bởi vậy ngành trang trí nội, ngoại thất càng thể hiện một vai trò không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của con người Nhằm mục đích tạo một không gian lý tưởng, thân thiện và có lợi cho sức khỏe của con người
Trang 6Do đó, đòi hỏi nhà thiết kế phải có tri thức chuyên sâu về thiết kế trang trí nội ngoại thất, nắm vững lý luận thiết kế, có năng lực vận dụng tổng hợp tri thức này: thị trường, tâm lý, ergonomics, vật liệu, kết cấu, công nghệ, mỹ học, tập quán, văn hóa… Ngoài ra, còn cần phải yêu cuộc sống, trải nghiệm cuộc sống, nhiệt tình tham gia vào công tác thiết kế, trang trí nội ngoại thất đồng thời cần có một nền tảng kiến thức cơ bản về phong thuỷ nhằm cơ bản hạn chế những sai sót về bố cục mặt bằng, tránh phạm vào các điều cấm kị, không tốt trong bố cục nhà theo phong thuỷ
Xuất phát từ nhu cầu thực tế đó, được sự phân công của khoa Chế Biến Lâm Sản em thực hiện khóa luận có tiêu đề:
“Sơ lược đánh giá một số thuật phong thủy được ứng dụng trong thiết
kế và bố trí đồ dùng tại căn hộ ở khu Tân Xuân, thị trấn Xuân Mai”
Đề tài khoá luận đã hoàn thành với những kết quả được trình bày trong bản khoá luận tốt nghiệp này Mặc dù đã có những cố gắng, nhưng do kiến thức còn nhiều hạn chế, kinh nghiệm thực tiễn chưa cao nên không thể tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự góp ý của quý thầy cô cùng bạn bè đồng nghiệp để bản báo cáo của em được hoàn thiện hơn
Trang 7CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1.1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
Để xây dựng một căn nhà không phải là vấn đề khó đối với mỗi gia đình, tuy nhiên xây dựng như thế nào được xem là đẹp là hài hòa với thiên nhiên, với môi trường xung quanh là cả một vấn đề Chung quy lại một ngôi nhà đẹp không chỉ là đẹp ở vẻ bề ngoài hay sự sang trọng bên trong của nội thất mà ngôi nhà ấy cần phải là một công trình mà những con người sống trong ngôi nhà ấy cảm thấy thật thoải mái, nơi mà họ luôn mong trở về sau những vất vả, lo toan ngoài cuộc sống
Phong thủy là một môn khoa học xác định sự phù hợp với cảnh quan môi trường, thiên nhiên hài hòa với cuộc sống con người Mục tiêu của thuật phong thủy là tối ưu hóa mối quan hệ giữa một không gian sống với chủ nhân của nó,
do vậy việc áp dụng phong thủy như thế nào phụ thuộc vào các yếu tố chủ quan của mỗi người
Phong thuỷ là nghệ thuật bài trí mọi vật bao gồm từ việc chọn hướng cho toà nhà cho đến trang trí nội thất và ảnh hưởng của dòng khí đến một địa điểm Phong thuỷ giúp cho con người sử dụng các lực tự nhiên của trái đất và cân bằng
âm dương để có được sinh khí, qua đó mang lại sức khoẻ và sinh lực
Cùng với sự phát triển của xã hội, nhu cầu về nhà ở của người dân ngày càng phát triển, nó không chỉ để đáp ứng nhu cầu ăn, ở, sinh hoạt, vui chơi giải trí của con người nữa mà còn phải thể hiện được đẳng cấp của gia chủ và giúp gia tăng sự may mắn và thành công, giảm thiểu được tai họa nhờ áp dụng thuật phong thủy vào nhà ở Người Trung Quốc xưa thường quan niệm : “Nhất phúc, nhì phận, tam phong thủy, tứ đức, ngũ giáo” (thứ nhất là vận may, thứ hai là phận số, thứ ba là phong thủy, thứ tư là đức hạnh, thứ năm là học vấn) điều đó
có nghĩa phong thủy có vai trò quan trọng trong sự thành bại của một đời người Vậy nên, khi xây dựng hay thiết kế đồ dùng cho nhà ở người ta rất quan tâm đến vấn đề liên quan đến phong thủy cho nhà ở
Trang 8Hiểu biết về phong thủy có thể giúp ta tự đặt mình vào những vị trí có lợi nhất trong môi trường sống của mình Việc chọn nơi làm nhà cũng như cách thiết kế nội thất sẽ ảnh hưởng với mỗi chúng ta theo chiều hướng tích cực hoặc tiêu cực Thuật phong thủy không những giúp ta biết vị trí thuận lợi nhất đối với
ta mà còn chỉ cho ta cách bài trí, chọn màu sắc kiểu dáng để hỗ trợ chúng ta trong cuộc sống Vì vậy, trong đề tài này em xin mạnh dạn tiến hành nghiên cứu
và đưa ra những đánh giá một cách sơ lược về việc ứng dụng một số thuật phong thủy trong thiết kế và bố trí đồ dùng tại căn hộ ở khu Tân Xuân, Xuân Mai
Để thấy được hiệu quả của việc ứng dụng thuật phong thủy vào trong thiết
kế và bố trí đồ dùng tại nhà ở nhà ở, đồng thời thấy được vai trò của phong thủy trong thiết kế và bố trí đồ dùng cho các không gian nội thất
Tìm ra mối quan hệ giữa phong thủy và thiết kế đó là việc xác định những tiêu chí, nguyên tắc, quy ước dựa trên thực tại khách quan trong kiến trúc và xây dựng cổ xưa, nhưng không phủ nhận những tri thức và tiêu chí, yêu cầu trong kiến trúc hiện đại
Khẳng định Phong thủy là một bộ môn khoa học xác định sự phù hợp với cảnh quan môi trường, thiên nhiên hài hòa với cuộc sống con người
Tại sao phải nghiên cứu sơ lược về một số thuật phong thủy cho căn hộ này?
Như các bạn đã biết, Trái đất xoay quanh mặt trời, người sống dựa vào trái đất Ánh sáng mặt trời, gió, nước và địa khí tuỳ từng nơi mà sinh ra quan hệ Chẳng hạn, lấy một ví dụ như sau:Trên một khoảnh đất trống, thoạt đầu không
có người ở hay kinh doanh, nên không thấy bất kỳ điểm xấu nào xảy ra cả.Một khi điều kiện chín muồi, thời cơ tới, có người bổng dưng xây một bức tường, một công ty kinh doanh hay xây một ngôi nhà trên khoảnh đất ấy, lập tức nó phát sinh nhiều quan hệ.Tường chắn ánh sáng mặt trời, bên này thì sáng, bên kia thì tối, khi mặt trời chiếu xiên thì bóng râm kéo dài, giữa trưa thì bóng râm thu hẹp hẳn, dưới chân tường cách đó không xa thường có bóng râm, ánh sáng ít chiếu tới, cây cỏ bị héo úa, xơ xác Hơn nữa vì tường ngăn ánh sáng, nên bóng
Trang 9râm hàm chứa sự ẩm thấp, sinh ra các loại rong rêu, vi khuẩn, côn trùng, sâu kiến làm tổ ổ đây Quan hệ phát sinh không thể dừng ở đó, gió thổi tới bị tường chắn, sẽ lập tức biến hoá chuyển hướng dồn mạnh vào chỗ trống, sinh ra gió lùa, gió chướng.v.v… Con người chúng ta khi gặp rủi ro bất hạnh, mấy khi ngờ rằng hoạ phúc, cát hung phần lớn nằm ngay trong gian nhà của mình Hễ có sự tiếp súc với vật thể, lập tức sẽ phát sinh quan hệ, ví dụ bức tường nói trên là một bằng chứng hiện hữu Đang hên bị xui xẻo, đang phúc lại gặp tai hoạ, vì năm tháng ngày giờ vận hành của khí luôn biến đổi, biến hoá khôn lường, từng lúc từng thời gian chúng ta dời đổi nội thất, kê thêm bộ ghế chỗ này, đặt thêm cái giường chỗ kia… Sự biến đổi sẽ làm cho chúng ta gặp hoạ, phúc hay buồn đau Vậy nên,nếu biết một số thuật về phong thủy để áp dụng vào xây dựng ngôi nhà
sẽ mang lại may mắn, hạnh phúc, phồn vinh cho gia chủ
Việc nghiên cứu sơ lược về một số thuật phong thủy cho căn hộ tại khu Tân Xuân là theo ý tưởng tìm hiểu chung của cá nhân em muốn tìm hiểu chi tiết
về một số thuật phong thủy được áp dụng cho căn hộ và từ đó có thể đưa ra một
Phạm vi nghiên cứu của phong thủy gồm nội thất và ngoại thất Phong thủy trong ngoại thất chủ yếu là kiến trúc theo phong thủy Giáo sư hàn quốc Ellen cho rằng: Phong thủy ngoại thất không chỉ là địa điểm mang lại cho công
Trang 10quan có giá trị Phong thủy ngoại thất bao gồm rất nhiều kiến thức về địa chất, phân tích mạch nước, lịch pháp về khí tượng Do đó phong thủy được xem là một môn mang tính tổng hợp về khoa học kiến trúc môi trường
Tương giao về phong thủy ngoại thất thì phong thủy nội thất mang nhiều yếu tố dân tộc hơn, phong thủy trong nội thất thường vì nhu cầu sống thiết thực của người dân nên thường gặp hơn, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến nhà ở theo phong thủy, nó phản ánh nhu cầu sống tốt đẹp mà con người theo đuổi Trong phong thủy có rất nhiều cách nói trở thành phong tục tập quán, nếp sống của nhiều gia đình Ví dụ người dân Đài loan thích trong nhà để một cây trúc phú quý với ngụ ý sẽ nhận được “trúc bảo bình an” mỗi đốt của cây trúc với ngụ ý “từng bước từng bước cao”… Có thể khẳng định rằng ở những khu vực khác nhau thì phong tục tập quán cũng khác nhau nhưng tất cả cùng thể hiện là con người luôn toàn tâm, toàn lực xây dựng ngôi nhà của mình với hi vọng luôn gặp điều tốt đẹp, điều gở sẽ bị loại bỏ
Đề tài tập trung nghiên cứu ứng dụng và phát huy vấn đề liên quan đến phong thủy trong kiến trúc hiện đại
Ý nghĩa của đề tài tập trung nghiên cứu các lí luận của phong thủy một cách khách quan sau đó tiến hành đánh giá những ứng dụng của thuật phong thủy trong thiết kế và bố trí đồ dùng cho nhà ở nhà ở Dựa trên cơ sở khoa học
để tìm ra mối quan hệ Đây là mối quan hệ giữa lí luận về thiết kế nội thất hiện đại và nhu cầu cơ bản của con người
1.2 Phân tích hiện trạng nghiên cứu trong và ngoài nước
Ngày nay, phong thủy là một lĩnh vực thu hút sự quan tâm không chỉ ở phương Đông mà cả ở phương Tây Ngày càng có nhiều người trên thế giới nghiên cứu về khoa học phong thủy và vận dụng phong thủy vào nhiều mặt của đời sống
Mặc dù đã xuất hiện cách đây hàng ngàn năm, phong thủy vẫn dễ dàng bắt nhịp với cuộc sống hiện đại và chứng tỏ sự hữu ích của nó
Trang 11Theo đà tiến hóa của xã hội với thời gian, Phong Thủy hôm nay chỉ còn áp dụng nhiều trên hai lãnh vực nhà ở và cơ sở thương mại Phong Thủy ngày càng được biến đổi cho phù hợp với thực tế, ngày càng đơn giản Bởi vậy, có thể nói một cách đơn giản: Khoa Phong Thủy ngày nay được xem như một nghệ thuật trang trí nhà cửa và văn phòng làm việc theo những nguyên tắc nào đó, để làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn, công việc làm ăn khả quan hơn
Ở phương Đông, trong số các môn khoa học huyền bí phương Đông, phải nhìn nhận phong thủy là khoa học gần gũi thực tế cuộc sống nhất Người phương Tây có cơ hội tiếp cận phong thủy tuy có cho rằng đây là một khoa huyền bí cổ truyền có lịch sử hàng nghìn năm của xã hội nông nghiệp Trung Hoa, nhưng cơ bản nó vẫn là một môn “khoa học môi trường” mang tính thời đại đáng được tìm hiểu và nghiên cứu ứng dụng nghiêm chỉnh cho xã hội công nghiệp
Ở phương Tây, các nhà nghiên cứu phương Tây ý thức được rằng muốn hiểu biết thấu đáo phong Thủy phương Đông không thể không nghiên cứu sâu về Kinh Dịch, cùng các khái niệm về Đạo, Âm Dương, Ngũ Hành, Bát Quái, Hình,
Ý, Khí, Long Mạch, tuổi tác, hướng thích hợp theo tuổi và giới tính, ý nghĩa về màu sắc theo quan niệm phương Đông Quan niệm về “khí” rất quan trọng trong khoa địa lý cũng được người phương Tây thấu hiểu, xem nó tương đương với cái
mà khoa học gọi là “năng lượng” vận chuyển trong vũ trụ và con người Ngoài
ra họ còn phải đào sâu tìm hiểu thêm về các trường phái phong Thủy khác nhau như phái Địa Lý (thiên về “hình”) phái Bát trạch (nặng về “hướng”) phái Mật Tông (nghiêng về “ý”)
Cho nên không ai lấy làm lạ một khi khoa phong Thủy du nhập vào thế giới phương Tây thì đã nhanh chóng biến thành nghệ thuật ứng dụng, chủ yếu nhằm sắp đặt, trang trí nhà cửa, sân vườn, văn phòng và cơ sở thương mại Người ta cố tình loại bỏ phần “Âm phần” (tìm huyệt mộ trong xã hội nông nghiệp phương Đông) rõ ràng là không phù hợp chút nào với xã hội công nghiệp
và đô thị hóa kiểu phương Tây
Trang 12Hinh 1.1 Nhà theo phong cách phương Tây
Ngày càng nhiều những nhà kinh doanh phương Tây quay về từ châu Á cũng đã đem khoa phong Thủy ra áp dụng vào cơ sở làm ăn, nhà cửa của họ Người Mỹ ở tầm trung bình cũng hiếu kỳ nghiên cứu phong Thủy, bắt đầu ứng dụng nó vào cuộc sống hàng ngày và họ thừa nhận đã thu đạt kết quả tích cực
Ở Việt Nam, phong thủy vẫn luôn được coi là lĩnh vực “nhạy cảm” liên quan đến nhiều vấn đề trong đời sống con người và chưa bao giờ người ta thấy phong thủy được nhắc đến nhiều như hiện nay, trên sách báo, mạng internet, các cửa hàng vật phẩm phong thủy,… phải chăng, nó chứng tỏ hai vấn đề: thứ nhất, phong thủy được thừa nhận là cần thiết và có giá trị sử dụng Thứ hai, xã hội thật
sự có nhu cầu hiểu biết, ứng dụng thuật phong thủy (Nguyễn Văn Vịnh)
Hiện nay, ở nước ta cũng đã có những trung tâm, viện nghiên cứu về lĩnh vực phong thủy như: Trung tâm nghiên cứu lý học phương Đông, Trung tâm nghiên cứu phong thủy phương Đông,…
Như vậy, chúng ta có thể thấy phong thủy ngày càng được nghiên cứu và ứng dụng rộng khắp trên toàn thế giới
Trang 13Nói về những ứng dụng của phong thủy trong thiết kế của người phương Tây và người phương Đông, KTS Phạm Cương đã đưa ra một vài ví dụ:
Vị trí tọa lạc, kết hợp hình thể đẹp đẽ, tỉ lệ hài hòa cùng bố cục đủ cả thanh long, bạch hổ, huyền vũ và chu tước (4 yếu tố trong Phong thủy Loan đầu) đã giúp Nhà trắng của nước Mỹ trở thành một tòa nhà có vị thế đáng nể trên thế giới
Hình 1.2 Nhà Trắng Mỹ
Hình 1.3 Lầu Năm Góc
Trang 14Cùng với Nhà trắng, Lầu năm góc là một trong những tòa nhà quan trọng bậc nhất của nước Mỹ Tòa nhà đồ sộ được thiết kế theo hình ngũ giác này chính là nơi đặt cơ quan đầu não của Bộ Quốc phòng Mỹ, cơ quan quyết định mọi vấn đề liên quan đến an ninh và quân sự quốc gia Trong nhiều trường hợp, quyền lực của Lầu năm góc không hề thua kém gì Nhà trắng Chính vì thế nhiều người cho rằng, kết cấu phong thủy của Lầu năm góc có một mối liên hệ mật thiết đến vận hạn của nước Mỹ trong những năm vừa qua…
Như vậy, những nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy phong thủy là một môn khoa học xác định sự phù hợp giữa cảnh quan môi trường, thiên nhiên hài hòa và cuộc sống con người chứ không phải là loại tín ngưỡng bí ẩn
1.3 Mục tiêu và nội dung nghiên cứu
1.3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở quan điểm về tiện ích sử dụng, công thái học và các nguyên tắc thiết kế nội, ngoại thất, tiến hành phân tích, tổng hợp và đánh giá một cách
sơ lược về một số thuật phong thủy trong thiết kế và bố trí đồ dùng tại một nhà ở khu Tân Xuân Tìm ra điểm tương đồng giữa phong thủy và quy phạm thường dùng trong thiết kế nhà ở nhà ở
1.3.2 Nội dung nghiên cứu
Khóa luận tập trung giải quyết một số nội dung cơ bản sau:
- Nghiên cứu cụ thể về một nhà ở ở khu Tân Xuân (đặc điểm của nhà ở đó
và các đối tượng được sử dụng trong thiết kế và bố trí ở nhà ở)
- Đánh giá việc ứng dụng một số thuật phong thủy trong thiết kế và bố trí
đồ dùng tại nhà ở đó
- Đưa ra một số giải pháp và hướng khắc phục
- Tìm ra điểm tương đồng giữa phong thủy và quy phạm thường dùng trong thiết kế nhà ở nhà ở
Trang 151.3.3 Phương pháp nghiên cứu
Khóa luận đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
- Để giải quyết nội dung nghiên cứu cở sở lý luận em sử dụng phương pháp
kế thừa Tham khảo tài liệu trên sách báo, internet, tạp chí…
- Để giải quyết nội dung kết quả nghiên cứu em sử dụng phương pháp điều tra khảo sát thực tế, và phương pháp kế thừa Thu thập các hình ảnh trên thực tế, mạng internet…
+ Phương pháp nhân trắc học và tư duy logic
+ Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
Trang 16CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.1 Một số nét về nghệ thuật trang trí nội ngoại thất
Từ trước đến nay đã có nhiều nhà trang trí nội, ngoại thất đã dày công tìm tòi, nghiên cứu làm thế nào để con người có thể sống, làm việc, học tập trong một không gian thoải mái nhất, thuận tiện nhất, đạt được tính thẩm mỹ cao nhất Trang trí nội ngoại thất là nghệ thuật tổ chức không gian môi trường, là nghệ thuật kết hợp khoa học với nghệ thuật tạo ra sự phù hợp, sinh động giữa vật dụng với môi trường xung quanh nó
Trang trí nội ngoại thất có mối quan hệ khăng khít với kiến trúc Một công trình kiến trúc dù hoành tráng đến đâu, to đẹp đến đâu nếu thiếu nội thất thì cũng chỉ là những bức tường được ghép lại với nhau không hơn không kém, chúng không thể hiện được ý đồ của người thiết kế Sự có mặt của nghệ thuật trang trí nội ngoại thất góp phần quan trọng làm nên giá trị sử dụng của công trình
Những mục tiêu cho việc sáng tác tổ chức không gian trang trí cũng như
để đánh giá các công trình nội ngoại thất dựa trên mấy tính chất, yếu tố:
Tính thích dụng: Đáp ứng được yêu cầu sử dụng, chức năng, công năng của từng công trình, từng khu vực, từng đối tượng Nghiên cứu, đề xuất những phương án không chỉ tạo ra những môi trường có quy hoạch hợp lý, khoa học mà ngay cả trang thiết bị và đồ đạc trong môi trường đó cũng cần có công dụng tốt, thích nghi và cơ động linh hoạt trong nhiều tình huống sử dụng cần thiết
Tính kinh tế: Khai thác sử dụng hợp lý không gian môi trường, các chất liệu, vật liệu và vận dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật tiên tiến đưa vào công trình để làm tăng khả năng giá trị sử dụng và tuổi thọ công trình, phù hợp với khả năng kinh tế, tiết kiệm đúng chỗ về nhân lực, vật lực, điều kiện sản xuất và giá thành sản phẩm, cần thiết phải chi nhưng không lãng phí
Tính thẩm mỹ: Đẹp là một yếu tố quan trọng đối với kiến trúc và trang trí nội ngoại thất Yếu tố thẩm mỹ thuộc lĩnh vực tâm hồn, tinh thần, tình cảm Đẹp làm
Trang 17tăng giá trị công trình tác động nhiều đến tâm lý, sinh lý, trí và đức dục con người, làm cho ta cảm thấy yêu đời, thoải mái, sảng khoái trong sinh hoạt và làm việc Tính độc đáo: Còn gì thú vị hơn khi công trình của ta có được nét khác biệt hẳn với các công trình tương tự đã có Những công trình sáng tạo nếu có những nét độc đáo sau khi đã có đầy đủ ba tính chất trên được giải quyết hoàn hảo sẽ gây được ấn tượng tốt đẹp, giá trị công trình sẽ được tôn hẳn lên Đây cũng là điểm đánh giá khả năng sáng tạo của nhà thiết kế mỹ thuật
Tính dân tộc: Mỗi quốc gia có nền văn hóa, quan niệm thẩm mỹ, phong tục, tập quán sinh hoạt riêng Trong một nước lại có nhiều dân tộc, mỗi dân tộc một vẻ, đều có thể có những nét độc đáo, phong phú đáng quý cần gìn giữ, khai thác và phát triển Nhiều nước trước đây không coi trọng điều này nên nhiều truyền thống và nghệ thuật dân tộc bị mai một, đến nay hối tiếc không kịp nữa Nơi nào gìn giữ, phát triển được truyền thống nghệ thuật dân tộc thì ở đó văn hóa được tôn vinh, quý trọng
Vấn đề dân tộc cần quan tâm đến các yếu tố:
- Khí hậu đặc điểm từng vùng, từng khu vực
- Tập quán sinh hoạt quan niệm nghệ thuật
- Điều kiện vật chất, nguyên vật liệu thổ nhưỡng
- Các bàn tay vàng trong làng nghề truyền thống
Ta nên nhìn nhận vấn đề dân tộc trên quan điểm khoa học có phân tích để vẫn duy trì được tính chất bản sắc dân tộc đậm đà mà vẫn hiện đại
Tính hiện đại: Khoa học kỹ thuật không ngừng phát triển và có bước nhảy vọt, tạo điều kiện cho những nhà thiết kế, sáng tạo những không gian môi trường mới có cơ sở đưa ra những giải pháp, phương án táo bạo vươn tới đỉnh cao nghệ thuật Cần nắm bắt được những thông tin hàng ngày mà nhân loại đã khám phá, phát minh ra những nhân tố, thành quả khoa học kỹ thuật tiên tiến mới lạ họa sỹ cần thường xuyên nghiên cứu và nhìn trước một bước để vận dụng:
Trang 18- Những chất liệu, nguyên vật liệu mới
- Khả năng thi công hiện đại, hoàn thiện công trình với chất lượng cao
- Trang thiết bị hiện đại, điện, nước, bảo vệ, bảo mật, an toàn lao động
- Những thiết bị nghe, nhìn, âm thanh trầm, nổi, hiện đại
- Kiểu dáng và hệ thống ánh sáng lộng lẫy, rực rỡ hay huyền ảo
2.2 Lý luận cơ bản về phong thủy
2.2.1 Định nghĩa và sơ lược lịch sử phát triển của phong thủy
2.2.1.1 Định nghĩa
Về cơ bản, phong thủy là một môn khoa học về môi trường sống Qua nhiều thế kỷ, những lý lẽ diễn dịch này ngày càng trở nên phức tạp khi những thuật sĩ phong thủy mang lý thuyết này truyền bá ra các quốc gia khác trên khắp thế giới, tín lý của họ cũng thay đổi để phù hợp với tín ngưỡng, cũng như tập quán của các quốc gia sở tại Do đó, hình thành những quan niệm phong thủy Phong thủy là gì?
- " Từ Hải" viết: "Phong Thuỷ, còn gọi là Kham D Một loại mê tín ở nước Trung Quốc cổ Cho rằng hình thể, hướng gió, dòng chảy xung quanh nhà ở hoặc mồ mả, có thể đem đơn hoạ, phúc cho người ở hoặc cho người chôn Công chỉ cách xem nhà ở, phần mộ”
- "Từ Nguyên" viết: "Phong Thuỷ, chỉ địa thế, phương hướng đất nhà ở hoặc đất phần mộ Thời xa, mê tín căn cứ vào đó để xem lành giữ, tốt xấu và nhân sự
- Học viện Dân tộc Trung Nguyên xuất bản cuốn "Tìm hiểu sự lành dữ trong Phong Thuỷ nhà ở" tác giả trong "Lời nói đầu" viết: "Trong vốn kiến thức
Trang 19lâu đời của Trung quốc, có một môn học gọi là Kham D, thông thường gọi là Phong Thuỷ Căn cứ vào kết quả nghiên cứu trong nhiều năm của tác giả, thì cái gọi là Phong thuỷ, nói theo ngôn ngữ hiện đại là "khoa học và mối quan hệ gữa
từ trường trái đất và con người".Về nội dung, môn Phong thuỷ gồm hai phần, phần một là xem xét hình thái của núi, phần hai là xem xét phương và lý khí
- Chiêm Ngân hâm trong "Tri thức Văn Sử" số tháng 3 năm 1988 viết: "Cái gọi là Phong thuỷ, là tên thường gọi của thuật xem đất Theo tập tục truyền thống của Trung Quốc, mỗi khi xây cất điều phải xem địa hình có được Phong Thuỷ hay không, sau đó mới chọn địa điểm thích hợp, tránh đất dữ"
- Theo bách khoa toàn thư:
Phong thủy là học thuyết chuyên nghiên cứu sự ảnh hưởng của hướng gió, hướng khí, mạch nước đến đời sống họa phúc của con người
Về mặt từ nguyên, phong có nghĩa là gió, là hiện tượng không khí chuyển động, thủy có nghĩa là nước, là dòng nước, tượng trưng cho địa thế
Phong thủy không phải là yếu tố đơn lẻ mà là tổng hợp của hàng loạt các yếu tố về địa hình địa thế xung quanh nhà ở, thôn xóm, thành phố hoặc mồ mả, hướng gió, dòng nước cùng tọa hướng, hình dạng bố cục mặt bằng không gian xây dựng Phong thủy liên quan đến cát hung, họa phúc, thọ yểu,…cát ắt là phong thủy hợp, hung ắt là phong thủy không hợp
Sách Táng thư viết: “Mai tang phải chọn nơi có sinh khí Kinh viết: khí gặp gió ( phong ) ắt tán, gặp nước ( thủy ) ngăn thì dừng Cổ nhân làm sao cho khí tụ chứ không tán, nước chảy có chỗ dừng” Do vậy mà có tên là phong thủy Hai chữ phong thủy còn chỉ phương pháp tìm kiếm và lựa chọn nơi trú ngụ hoặc mai tang cát tường phú quý, phúc thọ bình yên, tức là thuật phong thủy Giống như mọi ngành khoa học kỹ thuật cổ truyền khác ở á đông, thuật phong thủy cũng dựa vào dịch lý, thuyết âm dương, ngũ hành
Trang 20Trong hội thảo khoa học: “ Tính khoa học của phong thủy trong kiến trúc
và xây dựng” được tổ chức tại Hà Nội vào ngày 15- 12- 2009 với sự có mặt của hàng trăm đại biểu, nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh – Giám đốc Trung tâm Lý học phương Đông cùng đồng nghiệp của ông đã chứng minh tính khoa học của bộ môn có thời gian tồn tại lâu nhất trong lịch sử văn minh nhân loại này, đồng thời cũng khẳng định Phong thủy là một bộ môn khoa học xác định sự phù hợp với cảnh quan môi trường, thiên nhiên hài hòa với cuộc sống con người, chứ không phải là loại tín ngưỡng bí ẩn
Còn trong hội thảo “Phong thủy trong kiến trúc và quy hoạch xây dựng” (tại Đại Lải – Vĩnh Phúc) do Viện Kiến Trúc (Hội Kiến trúc sư Việt Nam) và Viện Kiến trúc Nhiệt đới (Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội) tổ chức có rất nhiều ý kiến định dạng phong thủy được đề cập trong hội nghị này
Theo Ths.KTS Phan Đăng Trình, Phong Thủy là một hiện tượng văn hóa
có từ thời cổ đại là thuật số đón lành, tránh dữ, phong tục dân gian lưu truyền sâu rộng, là quan niệm về mối quan hệ giữa con người với môi trường PGS Lê Kiều thì “định nghĩa”: Phong thủy là địa thế, địa hình, là đất và nước quanh ta Phong thủy là môi trường sống mà con người tồn tại trong đó Phong thủy còn
Trang 21có nghĩa rộng là những hoạt động nghiên cứu về thiên văn, sao trời, vũ trụ trái đất, khí tượng, địa thế làm nhà, đặt mồ mả nên Phong thủy vừa gần gũi vừa xa lạ với con người…Còn KTS Lý Thái Sơn thì đưa ra nhận định: Phong thủy là nơi đan xen nhiều chiều (không chỉ về không gian địa lý, lịch sử, chủng tộc, dân tộc), phức tạp giữa các yếu tố khoa học tự nhiên và kỹ thuật (kiến trúc, xây dựng, quy hoạch đô thị - nông thôn, môi trường sinh thái, nghệ thuật tạo hình và
tổ chức không gian) và khoa học xã hội nhân văn (tâm lý cư trú cá nhân, cộng đồng tín ngưỡng dân tộc, cách tư duy, kiểu sống) giữa vật thể và phi vật thể… Câu hỏi đặt ra là, vì sao lâu nay Phong thủy vẫn được coi là lĩnh vực nhạy cảm, không được nhìn nhận công khai? PGS.TS Doãn Minh Khôi cho biết: Phong thủy phân biệt thành hai loại dương trạch và âm trạch Dương trạch nghiên cứu về thế giới “dương”, nơi con người sống và làm việc, đó là nhà ở, công sở, đô thị Trong khi đó, âm trạch nghiên cứu về thế giới “âm”, nơi con người an nghỉ vĩnh viễn, đó là các công trình lăng mộ…
Một lý do khác khiến Phong thủy càng trở nên “nhạy cảm” là vì việc lãnh hội thi hành Phong thủy khó, nên lâu nay hình như ta chỉ nhìn nhận Phong thủy qua khía cạnh “pháp thuật” (ý kiến của ông Nguyễn Cảnh Mùi) Hay “Lý luận
cơ bản của Phong thủy (kinh dịch, âm dương ngũ hành) thì rất trừu tượng, thuật ngữ sử dụng khác xa so với ngôn từ dùng hàng ngày… tạo ra một vẻ bí hiểm”
“Đọc và nghe về Phong thủy thấy một không khí sống chết đan xen, trời đất hòa hợp, rõ không ra rõ, mờ không ra mờ làm cho quần chúng có thể tin, có thể không tin nhưng cũng sợ” (PGS Lê Kiều) Đơn giản hơn do “thiếu nghiên cứu, thiếu tư liệu, Phong thủy đã được xem như là một lĩnh vực huyền bí, siêu thực” (GS.TS Nguyễn Bá Đang)
PGS.TS Nguyễn Minh Sơn thẳng thắn bày tỏ quan điểm: Phong thủy không thể là một bộ môn bí hiểm, thần kỳ, càng không phải là loại tri thức cao siêu thần bí từ các thầy địa lý nói ra Phong thủy chỉ đơn giản là phương cách để chúng ta lựa chọn sắp đặt ngôi nhà của mình cho an toàn và tốt đẹp hơn Ths
Trang 22KTS Phan Đăng Trình đồng tình: “ Lý luận Phong thủy về dương trạch có nhiều yếu tố hợp lý đáng để chúng ta tam khảo khi xây dựng, sửa chữa nhà ở”
2.2.1.2 Sơ lược lịch sử phát triển của phong thủy
Hiện nay có rất nhiều trường phái tranh luận về nguồn gốc của phong thủy, có trường phái thì cho rằng phong thủy xuất phát từ Trung Hoa, trường phái thì cho rằng phong thủy là của nền văn minh người Việt cổ với đường biên giới từ phía nam sông Dương Tử (Hồ Nam, Trung Quốc ngày nay) người Hán đã Hán hóa các văn thư cổ và tự nhận là của họ Nhưng cho đến nay thì chính những nhà phong thủy lỗi lạc của Trung Quốc như Thiệu Vĩ Hoa cũng không thể giải thích được thuật phong thủy xuất phát từ nơi đâu mặc dù họ vẫn cho là của người Hán
Những kinh nghiệm về cư trú được tích lũy từ đời này qua đời khác đã hình thành nên phong thủy học
Thời sơ kì, con người chọn đất làm nhà, chủ yếu là muốn an toàn Thường phải chọn nơi đất cao ráo vì sợ lũ lụt hoặc thú dữ tấn công Để tránh mưa to, gió lớn, người ta dần dân biết cách chọn vùng đất hướng về Mặt Trời, khuất gió Tại Trung Quốc, từ đời nhà Chu, con người đã đặc biệt chú trọng nơi cư trú Con người đã biết chọn đất xây nhà tại vùng bình nguyên, đây là vùng đất mầu mỡ, có thể canh tác nông nghiệp thuận lợi Gần nguồn nước mà vẫn tránh được lụt lội, tai hoạ thời tiết, thiên tai
Thời kì Tiên Tần, do trình độ khoa học còn thấp, các hình thức bói toán dự đoán cát hung thịnh hành trong xã hội gắn liền với hoạt động xây dựng nhà ở và mai táng Các văn hiến như Bốc trạch, Bốc cư, Bốc lạc phản ánh tình hình đương thời Đồng thời các học thuyết âm dương, ngũ hành, bát quái Chu Dịch, Thiên văn
Hà Lạc cũng phát triển mạnh, áp dụng vào lĩnh vực Bốc trạch, Bốc cư, (bói chọn nhà ở và mồ mả) Phong thủy nhờ đó có được cơ sở tư tưởng triết học cần thiết Thời Lưỡng Hán, đã xuất hiện các trước tác về phong thủy như Cung trạch địa hình, Kham dư kim quý Các học thuyết Hình pháp gia, Kham dư gia cũng mang nội dung phong thủy Mối quan hệ giữa nhà ở và mồ mả với cát hung họa
Trang 23phúc của con người đã trở nên rất mật thiết, đồng thời xuất hiện những người chuyên thực hiện hoạt động phong thủy Điều này gắn liền với vô số sấm vĩ (câu sấm) và hàng loạt điều cấm kỵ mang tính chất mê tín đang thịnh hành trong xã hội đương thời
Thời kì Ngụy Tấn Nam Bắc triều, quan niệm nhà ở và mồ mả gắn với cát hung họa phúc của con người được tầng lớp sĩ đại phu tiếp nhận rộng rãi, thậm chí vua chúa cũng hoàn toàn tin vào thuật phong thủy
Tại Việt Nam, phong thủy có từ thời vua Hùng, các cung điện đền thờ đều được xây dựng với sự hợp lí cao về phong thủy Đặc biệt trong các đền thờ còn
có ban thờ tôn vinh nền phong thủy của người Việt cổ
Trong lịch sử phát triển, thuật phong thủy hình thành nên nhiều trường phái khác nhau, mỗi trường phái có phương pháp lí luận và ứng dụng riêng, dựa trên những suy luận khác biệt nhau, thậm chí có khi đối lập nhau Cho đến nay, phong thủy vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, thống nhất vẫn còn mang nhiều sự huyền bí
Ngày nay, dù ở Phương Tây hay ở Phương Đông khi xây dựng nhà ở đều phải chọn những vị trí hợp với môi trường địa lí xung quanh địa bàn, dù theo một lối kiến trúc nào thì cũng phải căn cứ vào địa thế xung quanh để tạo dựng một kiến trúc đẹp về thẩm mĩ, lợi về sinh hoạt Phong thủy dù còn vẻ huyền bí nhưng rất thực tế và gần gũi với đời sống con người
2.2.2 Các khái niệm cơ bản về phong thủy
Người xưa cho rằng trời, đất và con người thuộc về một hệ thống nhất Quan điểm cuộc sống là một thể thống nhất tồn tại trong nhiều nền văn hóa nơi
mà sức khỏe và thuốc chữa bệnh, thức ăn và cách sống và con đường đưa đến sự giải thoát đều liên đới và nằm cả trong một hệ sinh thái
Phong thủy là một bộ môn đặc thù trong nền văn hóa Trung Quốc, nói về quan niệm của người Trung Quốc với môi trường sống, nhấn mạnh sự hòa hợp giữa người và thiên nhiên, thực chất là để tìm kiếm môi trường tồn tại và phát
Trang 242.2.2.1 Đạo, âm dương- ngũ hành
* Đạo Đạo, hay Con Đường, là triết lý cơ bản của thuật phong thủy, chỉ ra cách sống hài hòa với bản thân, với thế giới tự nhiên Chúng ta có thể dùng phong thủy để đạt đến mục tiêu này
* Âm dương- Ngũ hành
- Nguồn gốc của thuyết âm dương- ngũ hành Thuyết Âm Dương - Ngũ Hành xuất phát từ Kinh Dịch cổ Nguồn gốc của thuyết này là từ một mô hình tối cổ về các con số gọi là Hà Đồ Tương truyền do trời ban cho vua Phục Hy, một ông vua thần thoại của Trung Hoa, cách đây khoảng 4000 năm Khi Ngài đi tuần thú Phương Nam, qua sông Hoàng Hà, bỗng thấy một con Long Mã hiện lên, trên lưng nó có những chấm đen trắng
Khi về Ngài mới phỏng theo mà vẽ lại thành một bảng ký hiệu 10 số đếm bằng các chấm đen và trắng, xếp thành hai vòng trong và ngoài, theo đúng 4 phương: Nam, Bắc, Đông, Tây Ở chính giữa là hai số 5 và 10 Ngài gọi là Hà
Đồ, tức là bức đồ trên sông Hoàng Hà (chỉ là hình vẽ chứ không có chữ vì phát minh thuộc thời chưa có chữ viết)
Âm Dương chính là lý thuyết bao trùm tất cả lý thuyết khác thông qua quy luật vận động của hai khí Âm Dương tạo thành vũ trụ và vạn vật Âm thịnh thì Dương suy, đến đỉnh điểm thì Dương lại thịnh và Âm lại suy cứ thế tuần hoàn biến đổi Quy luật Âm Dương biểu đạt bằng hình tròn Sự vận động của Âm Dương là vi tế và không thể số hoá chi tiết được
Trang 25Âm dương là hai lực đối nghịch nhau nhưng lại cùng nhau hoạt động để sinh ra năng lượng, ví dụ như dòng điện Hai lực đối nhau này liên tục chuyển dịch, lực này luôn tìm cách lấn át lực kia Khi một lực trở nên vượt trội, trạng thái cân bằng bị mất đi, vì thế khi một lực trở nên quá mạnh sức ảnh hưởng của
nó lại giảm đi và lực kia lại chiếm ưu thế Âm và Dương là hai khái niệm đối nghịch nhưng phụ thuộc vào nhau
Bảng Hà Đồ chia 10 số đếm thành 2 loại số đối xứng nhau:
Số Dương, số Cơ, số Trời: 1, 3, 5, 7, 9 (chấm trắng)
Số Âm, số Ngẫu, số Đất: 2, 4, 6, 8, 10 (chấm đen)
Số Sinh: 1, 2, 3, 4, 5
Số Thành: 6, 7, 8, 9, 10
Tuy nhiên, trong Hà Đồ không phải chỉ có Âm Dương, bởi vì chỉ riêng cơ chế Âm Dương thì không đủ giải thích mọi biến thiên phức tạp của vũ trụ Trong
đồ hình còn có cả nội dung tương tác của 10 số đếm, thông qua sự định vị 5 con
số đầu tiên là 5 con số Sinh, đại diện cho 5 yếu tố vận động trong vũ trụ
Như vậy Ngũ Hành đã được định cùng với 5 cặp số Sinh Thành ra chúng,
có vị trí Tiên Thiên theo đúng các hướng của các cặp số:
Trang 265-10: Hành Thổ, ở Trung Tâm
Ngũ Hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ khi tương tác lẫn nhau cũng phải theo cơ chế hai chiều đối xứng là Âm và Dương, tức cơ chế Tương Sinh và Tương Khắc Đây là tinh thần căn bản của thuyết Ngũ Hành Theo đó cứ hai Hành đứng kề cận nhau thì sinh cho nhau, luân chuyển mãi không ngừng, các Hành cách nhau thì khắc chế nhau, và cứ thế mà luân lưu mãi, biểu thị cho triết
lý cao siêu của sự đổi thay, biến dịch của vũ trụ tự nhiên
Người Trung Quốc thừa nhận năm nguyên tố cơ bản, hay còn gọi là ngũ đại công năng hay Ngũ Hành, sinh ra từ sự tương tác của Âm và Dương và tượng trưng cho các biểu hiện vật chất khác nhau của Khí Vạn vật trong vũ trụ,
kể cả con người, đều nằm trong hệ thống phân loại của Ngũ Hành
Cùng với Âm- Dương, ngũ hành là một phương thức bổ sung để phân tích
và hòa điệu khí của người và ngôi nhà Khí chia thành 5 nguyên tố sau: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ
Một công trình kiến trúc được xây dựng đúng phép tắc âm dương đều có nghĩa là phải đạt được sự hài hòa âm dương, không chỉ cấu trúc nội tại mà luôn
cả môi trường bên ngoài tức là môi trường xung quanh của công trình kiến trúc,
âm và dương thể hiện trong hình thức của địa khí (năng lượng) và hình thái của môi trường
Tính chất của âm dương ngũ hành Trong điều kiện lý tưởng, năm hành này cân bằng với nhau Khi một hành nào đấy chiếm ưu thế hoặc trở nên yếu kém thì rắc rối xảy ra Việc diễn giải và cân bằng ngũ hành đóng một vai trò trọng yếu trong việc thực hành thuật phong thủy Ngũ hành luân chuyển theo một chu trình định sẵn Về mặt tích cực, chúng giúp đỡ nhau để sinh trưởng gọi là tương sinh và về mặt tiêu cực, các Hành này kình chống, chế ngự nhau gọi là tương khắc Để dễ nhớ chúng ta hãy đọc Ngũ Hành tương sinh theo thứ tự Thủy- Mộc- Hỏa- Thổ- Kim với cách lý luận sau: Nước (Thủy) giúp cho cây cối (Mộc) xanh tươi Cây (Mộc) tạo ra lửa (Hỏa) và khi cháy hết sẽ thành tro hoặc đất (Thổ) Trong đất (Thổ) hình thành nên (mỏ
Trang 27quặng) kim loại (Kim) mà khi bị nung chảy thành dạng lỏng như nước (Thủy)
Ta gọi vắn tắt là Thủy sinh Mộc, Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thủy Và nhớ Ngũ Hành tương khắc theo thứ tự Thủy Hỏa Kim Mộc Thổ: Thủy khắc Hỏa (nước dập tắt lửa), nhưng Thủy lại bị Thổ thấm hút và đến lượt Thổ bị Mộc hút kiệt năng lượng nhưng Mộc bị các khí cụ Kim tiêu diệt (Thủy khắc Hỏa, Hỏa khắc Kim, Kim khắc Mộc, Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thủy.) Bảng "Ngũ Hành Tương Quan" dưới đây trình bày khía cạnh khác: sự tương quan giữa sinh, khắc, vượng, suy giữa các Hành này với nhau
Quan hệ tương sinh nghĩa là giúp cho nhau lớn hoặc sinh ra nhau Quan hệ tương khắc là ức chế, làm thiệt hại nhau, nhưng phải biểu hiện cái ý quân bình và giữ gìn lẫn nhau giữa các Hành Quan hệ tương sinh và tương khắc nếu thái quá lại làm cho sự biến hóa bị trở ngại khác thường thành ra thái quá hoặc bất cập
Do đó 2 hệ thống tương sinh và tương khắc không tồn tại đơn độc, biệt lập Trong tương khắc đã có ngụ ý tương sinh và ngược lại, để vạn vật cùng tồn tại và phát triển Bởi vì vũ trụ không thể có sinh mà không có khắc, không thể có khắc mà không có sinh Không có sinh thì vạn vật không nảy nở, không có khắc thì sự phát triển quá độ sẽ có hại
Trang 29
- Thiên Can Tương Sinh Và Tương Khắc Dương Âm
- Mười Thiên Can Ngũ Hợp
- Mười Hai Địa Chi Lục Hợp
Trang 30Mười Hai Địa Chi Tương Xung Mười Hai Địa Chi Tương Hại
- Mười Hai Địa Chi Tương Hình Cách hình Vô Lễ: Tý hình Mão, Mão hình Tý
Cách hình Dựa Thế: Dần hình Tỵ, Tỵ hình Thân, Thân hình Dần
Cách hình Vô Ơn: Sửu hình Tuất, Tuất hình Mùi, Mùi hình Sửu
Cách hình Tự Hình: Thìn tự hình Thìn, Ngọ tự hình Ngọ, Dậu tự hình Dậu, Hợi tự hình Hợi
- Tam Hợp Cục Của Mười Hai Địa Chi
Trang 322.2.2.2 Bát quái
Bát quái được sinh ra từ âm dương, là một hệ thống tư tưởng bắt nguồn từ
“Chu dịch ” “Dịch truyền, hệ từ ” có giải thích như sau: dịch có thái cực sinh ra lưỡng nghi, lưỡng nghi sinh ra tứ tượng, tứ tượng sinh bát quái ” Bát quái là hiện tượng của tám loại tự nhiên thường gặp: càn là thiên, khôn là đất, chấn là lôi, tốn là gió, khảm là nước, ly là hỏa, cấn là núi, đoài là trạch
Một trong những cách dùng thường gặp của bát quái là dùng để biểu thị tám phương vị “ Chu dịch Thuyết quái ” đã giải thích về phương vị và ý nghĩa tiềm tàng của bát quái như sau: vạn vật sinh ra từ chấn, chấn là phương đông, cũng như tốn, tốn là phương nam, ly là minh, vạn vật nhìn thấy nhau là quái của phương nam, khôn là đất nuôi dưỡng vạn vật, đoài là chính thu nói về vạn vật, đối nghịch với càn, càn là tây bắc âm dương che lấp nhau, khảm là nước là quái của chính bắc, là phương quái mọi vật quy về, cấn là quái của đông nơi bắt đầu
và kết thúc của vạn vật.”
Bát quái dùng trong phong thủy, ngoài việc chỉ phương vị còn có thể thông qua ý nghĩa của quái để biểu thị cát hung, cũng có thể căn cứ vào quái để xem đất
2.2.2.3 Khí, nguồn năng lượng trong phong thủy
Nói đến “khí” nó bao gồm tất cả các khí trong vũ trụ Hay nói cách khác,
“khí” chính là “lực khởi nguồn của vạn vật và mọi hiện tượng” Từ tâm tính, khí chất của con người cho đến các hiện tượng do khí trời tạo nên đều do nguồn lực này sinh ra Thậm chí, sức mạnh của “khí” còn có thể lan toả thành động lực sinh thành của vạn vật
Khí là một khái niệm không có trong hệ thống triết học phương Tây nhưng lại được nhắc đến rất nhiều trong các hệ thống triết học phương Đông Khí là sức sống của vạn vật, là phẩm chất của môi trường sống, là sức mạnh của mặt trời, mặt trăng và khí hậu và là động lực điều khiển trong con người Mục đích của thuật phong thủy là tạo ra một môi trường trong đó khí được luân lưu thông suốt
để tinh thần được minh mẫn, cơ thể được tráng kiện Trong một căn nhà mà khí
Trang 33lưu chuyển thanh thoát thì những người sinh sống ở đó sẽ nhận được những điều tốt lành và mọi điều trong cuộc sống sẽ được hanh thông Ngôi nhà nào khí lưu chuyển trì trệ hoặc bị tắc thì cuộc sống thường nhật hoặc những dự tính lâu dài cho tương lai của những người sống ở đó sẽ luôn gặp những điều trắc trở Trong một khu vườn thông thoáng, khí được lưu chảy tự do, cây cối sẽ tươi tốt và các sinh vật trong môi trường tự nhiên sẽ sinh sôi nảy nở Muông thú, chim chóc, côn trùng và vô số các loài vi sinh sống ở đó sẽ tự điều hòa và tạo ra một môi trường cân bằng và có ích Nơi nào khí không thể lưu thông một cách tự nhiên,
bị tắc nghẽn, hoặc chuyển động uể oải thì môi trường ở đó có thể trở nên ẩm thấp, hoặc xảy ra tình trạng mất cân bằng sinh thái dẫn đến nạn dịch rầy chẳng hạn Trong một văn phòng khí được lưu thông thoải mái, nhân viên sẽ vui vẻ và tương thân tương ái, các kế hoạch được hoàn thành đúng thời hạn và mức độ stress thấp Văn phòng nào khí bị tù hãm có thể sẽ xảy ra những mối bất hòa và công việc kinh doanh không thể phát triển
2.2.3 Nguyên lý mỹ học cơ bản trong phong thủy
2.2.3.1 Nguyên lý thiên nhân hợp nhất
Nguyên lý Thiên Nhân Hợp Nhất còn gọi là Quan Niệm Chỉnh Thể, nói về
sự hòa hợp của con người và thiên nhiên, thực chất là tìm kiếm môi trường tồn tại và phát triển lý tưởng nhất
2.2.3.2 Nguyên lý dọc ngang đối xứng
Nguyên lý dọc ngang đối xứng cũng là nguyên tắc mà phong thủy luôn tuân theo Trong kiểu mẫu của phong thủy có tả thanh long (long sa), hữu bạch
hổ (hổ sa) chính là sự tái hiện nguyên tắc đối xứng cân bằng này Long hổ sa bắt nguồn từ núi dựa phía sau huyệt, tương đương với hai cánh tay con người thể hiện ra thế ôm bao vây bọc tả hữu, từ đó thể hiện ra nét đẹp của hình thức Một loại thể hiện quan trọng khác trong phong thủy của nguyên tắc đối xứng quân bình này chính là phép đường trục tâm trong bố cục kiến trúc
2.2.3.3 Một số yếu tố về phong thủy
Trang 34Mỗi yếu tố phong thủy đều có tính chất riêng (trong đó bao gồm cả màu sắc và chất liệu), và những nguyên tắc để tạo nên sự cân bằng, dù không gian bạn muốn xử lý là vườn cây, phòng ở hay phòng làm việc
2.2.3.3.1 Mộc
Hình 1.4 Yếu tố Mộc
Gỗ tạo sức mạnh trong sáng tạo và sự phát triển, đại diện cho sự sinh sôi, lớn lên, linh hoạt và nhạy cảm Quá nhiều yếu tố "Mộc" sẽ khiến bạn cảm thấy ngột ngạt, cảm giác luôn không chủ động, thiếu sáng tạo và cứng rắn quá mức Ngược lại, yếu tố này nếu quá ít sẽ khiến bạn luôn cảm thấy thất vọng, trì trệ và mâu thuẫn trong tư tưởng Khi nói đến một căn phòng "Mộc" là nói đến những bó hoa tươi tắn, cây cối, hoa cỏ, những vật liệu có nguồn gốc tự nhiên như cotton chẳng hạn, và tất nhiên là các đồ đạc bằng gỗ Khi thiết kế đề cập đến yếu tố
"Mộc", hãy sử dụng những hình dọc và đứng thẳng, hình khối kiểu thân cây, sự êm
ái của lá cây và hoa Màu của "Mộc" là những màu xanh lá và xanh dương
Trang 35sẽ khiến mọi thứ trở nên hời hợt, thiếu cảm hứng
Để tăng yếu tố "Hỏa" trong một căn phòng, bạn hãy bố trí nến, những ánh đèn sáng ấm áp và nếu có thể hãy để ánh sáng mặt trời xuyên vào Bất kỳ màu sắc nào có gốc từ đỏ, hồng hay tím, các thiết bị nhƣ đồ điện tử và những bức ảnh thú vật đều là đại diện của hành "Hỏa"
2.2.3.3.3 Thổ
Hình 1.6 Yếu tố Thổ
Trang 36Yếu tố "Thổ" ảnh hưởng tới sức khỏe, tạo cảm giác yên ổn và cân bằng Khi sử dụng quá nhiều trong không gian sống, con người sẽ rơi vào tình trạng nặng nề trong cảm xúc, buồn tẻ, uể oải Còn ngược lại, người cư ngụ sẽ có cảm giác bối rối, hỗn loạn và không tập trung
Yếu tố "Thổ" sẽ mang đến ngôi nhà của bạn thông qua những hình ảnh về mặt đất, phiến đá, với những gam màu như nâu, xanh hay cát, những hình khối vuông và chữ nhật, bề mặt mỏng và phẳng cùng với những bức tranh phong cảnh 2.2.3.3.4 Kim
Hình 1.7 Yếu tố Kim
Yếu tố kim loại, sự minh bạch và logic là tiêu biểu của hành Kim Sự hiện diện của vật liệu bằng kim loại trong một không gian sống sẽ cho ta cảm giác gọn gàng, ngăn nắp Nhưng khi quá nhiều, sẽ hình thành sự vô định, không có khả năng kiểm soát bản thân Và ngược lại, cảm giác dễ nhận thấy là sự lạnh lẽo và thiếu tập trung
Để nhận biết hành "Kim", hãy để ý đến hình tròn hay ovan, bất kỳ những yếu
tố nào liên quan đến kim loại như sắt, thép, vàng, bạc hay aluminum, những viên đá, màu trắng, ghi, bạc hoặc các gam màu tông nhạt khác
2.2.3.3.5 Thủy