Chính vì những lý do trên nên tôi chọn đề tài: “Ứng dụng công nghệ thông tin tại các Sở thuộc tỉnh Quảng Nam trong điều kiện hiện đại hóa hành chính” để phân tích thực trạng ứng dụng CN
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
…………/………… .…/ …
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
TRẦN NGỌC LIÊN
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TẠI CÁC SỞ THUỘC TỈNH QUẢNG NAM
TRONG ĐIỀU KIỆN HIỆN ĐẠI HÓA HÀNH CHÍNH
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2017
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS BẾ TRUNG ANH
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp …., Nhà - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số:… - Đường……… - TP………
Thời gian: vào hồi … giờ … tháng …năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia
hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 31
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Công nghệ thông tin ngày càng đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, xã hội, văn hoá, chính trị và góp phần hình thành con người mới Hiến chương Okinawa (tháng 7 năm 2000) khẳng định: "Công nghệ thông tin và truyền thông là một trong các động lực chính tạo nên bộ mặt thế kỷ 21 Nó tác động sâu sắc đến cách thức chúng ta đang sống, học tập, và làm việc; đến cách thức Nhà nước giao tiếp với dân chúng Công nghệ thông tin đã và đang nhanh chóng trở thành một bộ phận sống còn, quyết định sự phát triển của nền kinh tế thế giới Nó cũng tạo ra những thách thức kinh tế, xã hội trước các cá nhân, doanh nghiệp, cộng đồng ở mọi nơi trên trái đất nhằm đạt hiệu quả và tính sáng tạo cao hơn Tất cả chúng ta cần nắm bắt cơ hội này "
Ngày 01/7/2014, Bộ Chính trị khóa XI đã ban hành Nghị
quyết số 36-NQ/TW về “Đẩy mạnh ứng dụng, phát triển công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế”
Bộ Chính trị xác định rõ những mục tiêu ngành CNTT Việt Nam cần đạt được thời gian tới: “CNTT phải được ứng dụng rộng rãi và trở thành một ngành kinh tế có tác động lan tỏa trong phát triển KT-XH, bảo đảm quốc phòng, an ninh, góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia, chất lượng cuộc sống, chỉ số phát triển con người Việt Nam và nâng cao khả năng phòng thủ quốc gia trong chiến tranh mạng Đến năm 2030, đưa năng lực nghiên cứu, ứng dụng, phát triển, sản xuất và cung ứng sản phẩm, dịch vụ CNTT đạt trình độ tiên tiến thế giới; Việt Nam trở thànhquốc gia mạnh về CNTT và bằng CNTT”
Trang 4Trong vòng vài năm gần đây, nhiều chính sách, biện pháp đã được ban hành , tuy nhiên CNTT Việt Nam hiện nay vẫn đang trong tình trạng chậm phát triển so với các nước trên thế giới và trong khu vực Ứng dụng CNTT cũng chưa đáp ứng được yêu cầu của công cuộc CNH, HĐH đất nước và yêu cầu hội nhập khu vực và quốc tế
Nền kinh tế tỉnh Quảng Nam trong những năm qua có bước phát triển đáng khích lệ Chỉ số PCI của Quảng Nam năm 2015 được đánh giá tốt với 61,06 điểm, đứng vị trí thứ 8/63 tỉnh, thành phố trong
cả nước Chỉ số ICT Index năm 2015 được đánh giá ở mức trung bình với 0.4717 điểm, đứng thứ 25/63 tỉnh, thành phố trong cả nước
Thực hiện Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011 của Chính phủ, Nghị quyết 36a/NQ-CP ngày 14 tháng 10 năm 2015 của Chính phủ và Quyết định số 1819/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 26/10/2015, Quảng Nam xác định CCHC là giải pháp tiên quyết trong hệ thống giải pháp tạo động lực và đột phá cho sự phát triển các mặt kinh tế, xã hội của tỉnh nên nhiệm vụ CCHC đã được Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh đặc biệt quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo điều hành trong suốt thời gian qua
Ứng dụng CNTT giúp chính quyền các cấp nâng cao năng lực quản lý, điều hành, làm cho nội dung công tác QLNN ngày càng minh bạch hơn, người dân dễ tiếp cận với thông tin và tri thức Việc ứng dụng CNTT gắn với CCHC trong các CQNN đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của các cấp chính quyền, sự đồng thuận của doanh nghiệp và công dân
Quảng Nam là một tỉnh có nhiều huyện thuộc khu vực miền núi khó khăn nên ngân sách đầu tư cho ứng dụng CNTT còn thấp, chủ yếu dựa vào ngân sách Trung ương Trong thời gian qua vấn đề
Trang 53
nhận thức của một số ngành, cấp về CNTT chưa đầy đủ; nguồn nhân lực CNTT chưa được đào tạo đầy đủ còn thiếu và yếu; quyết tâm của các ngành, địa phương về ứng dụng và phát triển CNTT chưa đồng đều nên trong quá trình triển khai, thực hiện gặp nhiều khó khăn Ứng dụng CNTT tại Quảng Nam hiện nay đang gặp những trở ngại
và thách thức rất lớn, các cơ quan quản lý nhà nước nói chung đến các đơn vị, tổ chức thực hiện triển khai các ứng dụng CNTT đều còn lúng túng trong việc định hướng, hướng dẫn và triển khai việc thúc đẩy và ứng dụng CNTT trong mọi lĩnh vực hoạt động
Để tháo gỡ một phần những vướng mắc và những thách thức này thì việc tìm hiểu và đánh giá thực trạng đề xuất kiến nghị các giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy ứng dụng CNTT phát triển hơn nữa là
rất cần thiết Chính vì những lý do trên nên tôi chọn đề tài: “Ứng dụng công nghệ thông tin tại các Sở thuộc tỉnh Quảng Nam trong điều kiện hiện đại hóa hành chính” để phân tích thực trạng ứng
dụng CNTT tại các Sở thuộc tỉnh trong điều kiện hiện đại hóa hành chính; tìm nguyên nhân từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện phát triển KT-XH của tỉnh
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Hội nghị “Tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 58-CT/TW của
Bộ Chính trị trong các cơ quan chính phủ và triển khai Đề án đưa Việt Nam sớm trở thành nước mạnh về CNTT&TT” tổ chức tại Hà Nội ngày 03/12/2010
Hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện Nghị định
64/2007/NĐ-CP do Bộ Thông tin và Truyền thông và UBND tỉnh Bắc Ninh phối hợp tổ chức tại Bắc Ninh từ ngày 16-17/11/2012
Trang 6Hội thảo ứng dụng CNTT ngày 06/06/2012, tại Hà Nội, Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) phối hợp với tập đoàn Tập đoàn Indra – Tây Ban Nha trong xây dựng Chính phủ điện tử
Hội thảo phát triển Chính phủ điện tử với chủ đề: Hạ tầng thông minh, hành chính hiện đại, nâng cao mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp ngày 17/7/2014 tại thành phố Đà Nẵng
Báo cáo Ứng dụng CNTT các năm 2010, 2011, 2012, 2013,
2014, 2015 của Bộ TT&TT Báo cáo đánh giá tình hình ứng dụng CNTT tại các Sở, ban, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố tỉnh Quảng Nam các năm 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015
Đề tài khoa học cấp Bộ: “Công nghệ thông tin phục vụ quản
lý nhà nước và quản lý nhà nước về công nghệ thông tin”, Chủ nhiệm
đề tài: TS Nguyễn Khắc Khoa, Học viện Hành chính quốc gia 2003
Mặc dù đã có nhiều công trình, bài báo, luận văn, luận án về
đề tài ứng dụng CNTT nhưng chưa có một đánh giá được chi tiết thực trạng ứng dụng CNTT trong điều kiện hiện đại hóa HC tại các
Sở Ban ngành thuộc tỉnh Quảng Nam, cũng như đưa ra được các giải pháp đồng bộ để đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT tại các cơ quan này
Vì vậy, việc chọn đề tài này tác giả hy vọng sẽ đóng góp vào việc hiện đại hóa nền HC tại các Sở thuộc tỉnh Quảng Nam
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục tiêu:
Giải pháp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong điều kiện hiện đại hóa nền hành chính tại các Sở thuộc tỉnh Quảng Nam
* Nhiệm vụ:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về CNTT và ứng dụng CNTT
Trang 75
- Tổng hợp các vấn đề cơ sở có liên quan đến CNTT và ứng
dụng CNTT trong các CQNN đặc biệt là các Sở trên địa bàn tỉnh
Quảng Nam
- Đánh giá và tìm hiểu các vấn đề còn tồn tại trong ứng dụng
CNTT tại các Sở trên địa bàn tỉnh Quảng Nam trong ứng dụng nội bộ
và phục vụ người dân và doanh nghiệp
- Trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp nâng cao ứng dụng
CNTT tại các Sở trên địa bàn tỉnh Quảng Nam trong ứng dụng nội bộ
và phục vụ người dân và doanh nghiệp
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng ứng dụng CNTT tại
các Sở thuộc tỉnh Quảng Nam trong điều kiện hiện đại hóa HC
4.2 Phạm vi nghiên cứu: Ứng dụng CNTT tại các Sở thuộc
tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2010-2015 Đề xuất giải pháp đến 2020
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận, tiếp cận vấn đề nghiên cứu: Trên cơ sở
chủ trương của Đảng, Nhà nước về đẩy mạnh ứng dụng, phát triển
công nghệ thông tin nhằm hiện đại hóa nền hành chính nhằm đáp ứng
yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế
- Đề tài sử dụng các phương pháp: Phương pháp phân tích tài
liệu thứ cấp; Phương pháp quan sát; Phương pháp tổng hợp; Phương
pháp chuyên gia
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Luận văn góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về CNTT và
ứng dụng CNTT tại các cơ quan nhà nước Tổng hợp các kinh
nghiệm ứng dụng CNTT trong các cơ quan nhà nước tại Việt Nam và
một số nước trên thế giới như Hàn Quốc, Singapore, Australia
Trang 8- Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng ứng dụng CNTT tại các
Sở thuộc tỉnh Quảng Nam, luận văn phản ánh rõ tình hình ứng dụng CNTT tại các đơn vị này, phân tích được các kết quả đạt được, các hạn chế và nguyên nhân các hạn chế này, rút ra được các bài học kinh nghiệm ứng dụng CNTT tại các Sở trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
- Xuất phát từ những thực trạng ứng dụng CNTT tại các Sở thuộc tỉnh Quảng Nam, tác giả đã đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm đẩy mạnh hoạt động ứng dụng CNTT nhằm hiện đại hóa nền hành chính tại các đơn vị này
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý thuyết và thực tiễn ứng dụng công nghệ
thông tin các cơ quan hành chính
Chương 2: Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin tại các Sở
thuộc tỉnh Quảng Nam
Chương 3: Giải pháp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông
tin trong điều kiện hiện đại hóa hành chính tại các Sở thuộc tỉnh Quảng Nam
Trang 97
Chương 1:
CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ
NƯỚC 1.1 Công nghệ thông tin và đặc điểm ngành công nghệ thông tin
1.1.1 Công nghệ thông tin
Luật Công nghệ thông tin số 67/2006/QH11 được Quốc hội Việt Nam khóa XI ban hành ngày 29/6/2006 thì thuật ngữ CNTT được hiểu: “Công nghệ thông tin là tập hợp các phương pháp khoa học, công nghệ và công cụ kỹ thuật hiện đại để sản xuất, truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ và trao đổi thông tin số” Trong giới hạn nghiên cứu của đề tài thì CNTT là việc sử dụng công nghệ hiện đại
mà chủ yếu là dựa trên hệ thống máy tính và viễn thông để khai thác,
sử dụng thông tin một cách có hiệu quả nhất
1.1.2 Đặc điểm ngành công nghệ thông tin
- Ngành công nghệ có tốc độ phát triển cao
- Vòng đời sản phẩm ngắn
- Chi phí nghiên cứu và phát triển ngành cao
- Tính tích hợp cao
- Tập trung đầu tư vào máy tính và thiết bị viễn thông
1.1.3 Vai trò của công nghệ thông tin
* Với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
CNTT có vai trong quan trọng đối với sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
* Với sự phát triển kinh tế, xã hội
CNTT-TT đã phát triển một cách nhanh chóng, đã có những tác động hết sức to lớn đối với sự phát triển của xã hội
Trang 10* Với việc quản lý xã hội
Xã hội càng phát triển các mối quan hệ ngày càng nhiều, độ phức tạp càng lớn làm cho việc quản lý xã hội ngày càng trở nên khó khăn hơn Sự ra đời, phát triển của CNTT-TT đã tạo nên một phương thức quản lý xã hội mới, hiện đại là quản lý bằng Chính phủ điện tử
1.2 Ứng dụng CNTT phục vụ hiện đại hóa nền hành chính
1.2.1 Hiện đại hóa nền hành chính
- Thứ nhất, hoàn thiện và đẩy mạnh hoạt động của mạng thông tin điện tử hành chính của Chính phủ trên Internet Đẩy mạnh ứng dụng CNTT-TT trong hoạt động của cơ quan HCNN;
- Thứ hai, ứng dụng CNTT-TT trong quy trình xử lý công việc của từng cơ quan HCNN, giữa các cơ quan HCNN với nhau và trong giao dịch với tổ chức, cá nhân;
- Thứ ba, công bố danh mục các dịch vụ hành chính công trên Mạng thông tin điện tử hành chính của Chính phủ trên Internet.;
- Thứ tư, thực hiện có hiệu quả hệ thống quản lý chất lượng trong các cơ quan HCNN;
- Thứ năm, thực hiện Quyết định số 1441/QĐ-TTg ngày 06 tháng 10 năm 2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Kế hoạch đầu tư trụ sở cấp xã, phường bảo đảm yêu cầu CCHC, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước;
- Thứ sáu, xây dựng trụ sở cơ quan HCNN ở địa phương hiện đại, tập trung ở những nơi có điều kiện
1.2.2 Ứng dụng công nghệ thông tin
- Ứng dụng CNTT trong nội bộ các cơ quan nhà nước (G2G)
- Ứng dụng phục vụ người dân và doanh nghiệp (G2B, G2C)