(Luận văn) quản lý hoạt động dạy học thực hành ở trường đại học phòng cháy chữa cháy, bộ công an

Từ những lí do trên, để quản lý hoạt động dạy học thực hành đảm bảo chất lượng giáo dục - đào tạo của nhà trường có những bước chuyển biến mạnh mẽ và đi vào chiều sâu, góp phần nâng cao

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS LÃ THỊ THU THỦY

HÀ NỘI - 2021

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Việc sử dụng kết quả, trích dẫn tài liệu của các tác giả khác đảm bảo được thực hiện theo đúng quy định

Tác giả luận văn

Nguyễn Trọng Thế

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

viện Khoa học xã hội thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam Qua đây, tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS TS Lã Thị Thu Thủy, người đã tận tình hướng dẫn, đồng hành và dẫn dắt tác giả để hoàn thành luận văn này

Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến các Thầy, Cô giáo của Khoa Khoa học Quản lý và các Thầy/Cô trong Học viện Khoa học xã hội đã tạo điều kiện cũng như trang bị những kiến thức cần thiết để tác giả thực hiện luận văn này

Tác giả xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, lãnh đạo đơn vị, đồng nghiệp đã luôn tạo điều kiện, quan tâm, động viên, chia sẻ để tác giả hoàn thành nghiên cứu này

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

MỞ ĐẦU 1 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH 10

1.1 Các khái niệm cơ bản 10 1.2 Hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học 17 1.3 Quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy 19 1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy 22

Tiểu kết chương 1 25 Chương 2: THỰC TRẠNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY, BỘ CÔNG AN 26

2.1 Đặc điểm giáo dục và đào tạo ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy 26 2.2 Tổ chức phương pháp nghiên cứu thực tiễn 28 2.3 Thực trạng hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy và nguyên nhân 29 2.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học thực hành ở trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an 36 2.5 Thực trạng các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động dạy học thực hành 47 2.6 Nguyên nhân của những tồn tại 49

Tiểu kết chương 2 51 Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY, BỘ CÔNG AN 52

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Phòng cháy, chữa cháy, Bộ Công an 53

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 68

3.4 Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp được đề xuất 69

Tiểu kết Chương 3 74

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 75

TÀI LIỆU THAM KHẢO 78

PHỤ LỤC 81

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

STT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

3 CAND Công an nhân dân

4 CNH - HĐH Công nghiệp hóa- hiện đại hóa

7 GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

9 NCKH Nghiên cứu khoa học

10 PCCC Phòng cháy chữa cháy

11 PCCC&CNCH Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ

13 QLGD Quản lý giáo dục luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Bảng 2.1 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về thực trạng thực hiện mục tiêu môn học 29

Bảng 2.2 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về việc thực hiện nội dung chương trình 30

Bảng 2.3 Mức độ cần thiết của học viên về việc thực hiện nội dung chương trình 31

Bảng 2.4 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về thực hiện các phương pháp dạy học 32

Bảng 2.5 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về kiểm tra đánh giá kết quả dạy học thực hành 34

Bảng 2.6 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về quản lý kế hoạch, chương trình môn học 36

Bảng 2.7 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về thực trạng quản lý việc biên soạn giáo án và chuẩn bị bài lên lớp của giáo viên 38

Bảng 2.8 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về thực trạng quản lý hoạt động đổi mới hình thức và phương pháp dạy học 40

Bảng 2.9 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về thực trạng quản lý hoạt động học tập thực hành của học viên 42

Bảng 2.10 Mức độ cần thiết của học viên thực trạng quản lý hoạt động học tập thực hành của học viên 43

Bảng 2.11 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về thực trạng quản lý cơ sở vật chất, trang bị dạy học 45

Bảng 2.12 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên 46

Bảng 2.13 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về thực trạng quản lý hoạt động dạy học thực hành 47

Bảng 2.14 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố về cơ chế chính sách, các quy định của

Bộ Giáo dục và đào tạo, Bộ Công an, Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy đối với hoạt động dạy học thực hành 48

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Bảng 2.15 Mức độ ảnh hưởng về chất lượng của đội ngũ cán bộ, giảng viên đối với hoạt động dạy học thực hành 49

Bảng 3.1 Mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy 70

Bảng 3.2: Tính khả thi của cácbiện pháp quản lý dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy hiện nay 71

Bảng 3.3 Tổng hợp khảo nghiệm về tính cần thiết vàtính khả thi của các biện pháp 72

Sơ đồ 1.1 Mối quan hệ các thành tố của quá trình dạy học trong quan hệ với môi trường 15

Sơ đồ 3.1: Sơ đồ mối quan hệ của các biện pháp quản lý dạy học thực hành ở Trường Đại học phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an 69 Biểu đổ 3.1: Biểu đồ tính cấp thiết các biện pháp 71 Biểu đổ 3.2: Biểu đồ tính khả thi của các biện pháp 73 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XII của Đảng chỉ rõ: “Phương pháp giáo dục, việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả còn lạc hậu, thiếu thực chất” [13] Vì vậy, chủ trương đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo, Đảng ta xác định: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học, hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan” [13]

Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2021 - 2030 đã cụ thể hoá mục tiêu là: Đẩy mạnh phát triển nhân lực có kỹ năng nghề, góp phần nâng cao năng suất lao động, tăng năng lực cạnh tranh quốc gia trong tình hình mới Đây là định hướng quan trọng

để phát triển giáo dục nghề nghiệp trong thời gian tới; Chiến lược phát triển Giáo dục nghề nghiệp được coi là “sợi dây” xuyên suốt, làm cơ sở, làm định hướng để thúc đẩy

sự phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp trong thời gian 10 năm tới Đây là sự tiếp nối của Chiến lược dạy nghề, được thực hiện trong bối cảnh mới, đáp ứng yêu cầu mới của nền kinh tế và hội nhập quốc tế Mục tiêu hướng đến của Chiến lược là hình thành, phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp phù hợp theo hướng mở, linh hoạt, chất lượng, hiệu quả, dễ tiếp cận, công bằng, bền vững; tạo chuyển biến mạnh mẽ chất lượng, hiệu quả của giáo dục nghề nghiệp, nhất là đào tạo chất lượng cao, bảo đảm đáp ứng nhu cầu nhân lực có kỹ năng cả về số lượng, cơ cấu, chất lượng cho doanh nghiệp, thị trường lao động, gắn với chuyển dịch nhanh cơ cấu lao động, góp phần nâng cao năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng, sức cạnh tranh của nền kinh tế trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế Chiến lược cũng hướng đến mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 giáo dục nghề nghiệp Việt Nam tiếp cận trình độ các nước ASEAN - 4 (gồm Singapore, Malaysia, Thái Lan và Philippines), là các quốc gia đạt nhiều thành tích trong giáo dục nghề nghiệp

Trong bối cảnh toàn cầu hóa mạnh mẽ hiện nay, mọi nguồn lực và sản phẩm ngày càng dễ dàng vượt biên giới quốc gia Cuộc cạnh tranh toàn cầu đã và sẽ trở nên mạnh mẽ với qui mô và phạm vi ngày càng lớn Hơn bao giờ hết, các tổ chức trong mọi quốc gia thuộc mọi loại hình đều quan tâm đến chất lượng và đều có những nhận thức mới đúng đắn về chất lượng

Hoạt động giáo dục dạy học thực hành cũng không nằm ngoài trào lưu và qui luật nói trên Đối với các nước đang phát triển, chất lượng vừa là một thách thức vừa là một cơ hội đối với hệ thống giáo dục quốc dân Là một cơ hội, vì hệ thống thông tin lại mang tính luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

chất toàn cầu, nên các tổ chức có điều kiện thuận lợi trong việc học hỏi kinh nghiệm, rút ngắn quãng đường đi mà những người đi trước đã trải qua Là một thách thức, vì các tổ chức trong các quốc gia phát triển đã tiến rất xa trong việc cung cấp dịch vụ có chất lượng tốt Thu hẹp được khoảng cách là một công việc khó khăn vì nó đòi hỏi các tổ chức phải thay đổi cách suy nghĩ, cung cách quản lý đã hình thành lâu đời

Thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, các chính sách của Nhà nước Bộ Công an đã có nhiều quyết sách nhằm củng cố hệ thống các trường, học viện Công an nhân dân để nâng tầm chất lượng đào tạo, hòa nhập vào hệ thống giáo dục quốc dân Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy thuộc hệ thống các trường Công an nhân dân là

cơ sở duy nhất ở Việt Nam đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực làm công tác phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, ngoài ra nhà trường còn là một trong những trung tâm nghiên cứu ứng dụng khoa học kỹ thuật về phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu

hộ Là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao với trình độ tiến sĩ, thạc sĩ, đại học và các trình độ trung thấp hơn; bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ Phòng cháy chữa cháy cho lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy toàn quốc, các cơ sở kinh tế, doanh nghiệp Nhà nước và tư nhân, là trung tâm nghiên cứu khoa học ứng dụng chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ phục

vụ cho yêu cầu phát triển kinh tế xã hội

Trải qua 45 năm xây dựng và phát triển nhà trường đã đào tạo được một nguồn nhân lực lớn cho đất nước phục vụ trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đạt được những thành tựu nhất định trong việc triển khai thực hiện các giải pháp quản lý chất lượng tổng thể, không ngừng cải tiến, từng bước nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường Tuy nhiên do sự khó khăn chung của đất nước và của Ngành nói riêng Nhà trường chưa được sự quan tâm, đầu tư thích đáng, chất lượng đào tạo chưa thực sự xứng tầm với vị thế là một trường đại học duy nhất của cả nước về lĩnh vực phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đặc biệt là quá trình dạy học thực hành liên quan đến nghề nghiệp và nghiệp vụ của học viên, sự phát triển của nhà trường còn bộc lộ một số khó khăn nhất định về đội ngũ, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác học tập, huấn luyện

Quá trình dạy học thực hành bao gồm nhiều thành tố bao gồm: mục đích và nhiệm

vụ dạy học, phương pháp và phương tiện dạy học, người thầy với hoạt động dạy, trò với hoạt động học, kết quả học tập, kiểm tra đánh giá,… Quá trình dạy học thực hành diễn ra

và tác động qua lại tới môi trường kinh tế - xã hội, khoa học – công nghệ…

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Quá trình dạy học ở trường Đại học Phòng cháy chữa cháy giữ vị trí quan trọng –

vị trí trung tâm vì chiếm hầu hết thời gian, khối lượng công việc của thầy và trò trong năm học; nó là nền tảng quan trọng để thực hiện thành công mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo nghề, đồng thời nó quyết định kết quả đào tạo của nhà trường Chính vì vậy, nhiệm vụ trọng tâm của trường là phải dành nhiều thời gian và công sức cho công tác quản lý quá trình dạy học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội

Từ những lí do trên, để quản lý hoạt động dạy học thực hành đảm bảo chất lượng giáo dục - đào tạo của nhà trường có những bước chuyển biến mạnh mẽ và đi vào chiều sâu, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, tiếp tục khẳng định vị thế, uy tín của nhà trường đối với các học viện, trường đại học trong lực lượng Công an nhân dân và hệ thống giáo dục quốc dân, thì việc nghiên cứu, luận giải về công tác quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an hiện nay là vấn đề có tính cấp thiết cả về phương diện lý luận và thực tiễn Đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học thực hành ở cả trong nước và nước ngoài Tuy nhiên, nghiên cứu

về quản lý hoạt động dạy học thực hành ở một cơ sở giáo dục của Bộ Công an, đào tạo những cán bộ với nghề nghiệp đặc biệt, gắn với nguy hiểm và đảm bảo an toàn về tính mạng và tài sản của nhân dân thì ít có công trình, tác giả nào đi sâu nghiên cứu Vì vậy, tác giả lựa chọn: “Quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

2.1 Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học thực hành ở nước ngoài

Ở nhiều quốc gia trên thế giới, hoạt động dạy học thực hành luôn đồng hành với công tác nghiên cứu khoa học ở các cơ sở giáo dục Dạy học thực hành bao gồm cơ sở vật chất như: hệ thống hỗ trợ thiết bị dạy – học hiện đại, phòng thí nghiệm, bể bơi, thư viện, sân thể thao Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, chất lượng sản phẩm giáo dục chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, chất lượng đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, các trang thiết bị trường học và tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường

Ở các nước phát triển hoạt động dạy học thực hành là một phần thiết yếu của các trường đại học để công nhận chất lượng của từng trường, tiêu biểu là Hoa Kỳ, Các nước Châu âu, Canađa, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc Các nước này đã xây dựng được hệ thống giáo dục, cơ sở vật chất đảm bảo chất lượng dạy và học thực hành cho luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

thầy và trò có được những điều kiện tốt nhất trong quá trình dạy và học để có thể nâng

cao chất lượng thực hành nghề nghiệp đáp ứng nhu cầu sử dụng lao động hiện nay 2.2 Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Việt Nam

Bộ Giáo dục và đào tạo Tanzania (2007) trong nghiên cứu “Chiến lược phát triển

và quản lý đào tạo giáo viên” (The teacher education development and management strategy) cho rằng: cần phải có các chính sách hỗ trợ hoạt động phát triển của giáo viên thông qua chế độ lương hấp dẫn; các chương trình thu hút nhân tài; việc tuyển dụng và

bổ nhiệm phải dựa trên cơ sở về phẩm chất đạo đức, năng lực, trình độ chuyên môn;

cơ chế đánh giá hiệu quả [11]

Tác giả Đỗ Thanh Tùng (2015): “Quản lý hoạt động dạy học thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh ở Trường Đại học Sư phạm Hà Nội” đã đưa ra được 7 biện pháp về quản lý bao gồm: Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể tham gia quản lý hoạt động dạy học thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh; Triển khai thực hiện hiệu quả kế hoạch, chương trình nội dung dạy học thực hành giáo dục quốc phòng

và an ninh cho sinh viên; Chỉ đạo đổi mới hình thức, phương pháp và kỹ thuật dạy học, nâng cao chất lượng dạy học thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh của đội ngũ giảng viên; Xây dựng đội ngũ cán bộ giảng viên dạy học thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh đủ về số lượng, đạt chuẩn về chất lượng với cơ cấu hợp lý; Xây dựng

nề nếp tự học thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên; Tăng cường cơ

sở vật chất, phương tiện kỹ thuật phục vụ cho dạy học thực hành giáo dục quốc phòng

và an ninh; Chỉ đạo đổi mới công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh [36]

Bùi Danh Tuấn (2019) trong bài viết “Phát triển đội ngũ giảng viên trường Đại học Phòng cháy chữa cháy đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ cách mạng 4.0”

đã đề cập đến giải pháp rà soát, đánh giá phân loại khả năng ngoại ngữ, tin học của đội ngũ giảng viên trường Đại học Phòng cháy chữa cháy để tổ chức đào tạo, bồi dưỡng,

mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, cử giảng viên ra nước ngoài học tập nâng cao trình

độ, mời các chuyên gia đến cố vấn và trực tiếp đào tạo bồi dưỡng cho giảng viên [35] Tác giả Lê Minh Thảo (2012): “Quản lý hoạt động dạy học thực hành nhóm nghề công nghệ thông tin ở trường Trung cấp nghề đồng hồ - điện tử - tin học Hà Nội giai đoạn hiện nay” đã nghiên cứu lý luận về hoạt động dạy học, dạy học thực hành; quản

lý hoạt động dạy học, dạy học thực hành và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình dạy học Đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học thực hành nhóm nghề luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Công nghệ thông tin ở Trường Trung cấp Nghề Đồng hồ - Điện tử - Tin học Hà Nội

Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành nhóm nghề Công nghệ thông tin ở Trường Trung cấp Nghề Đồng hồ - Điện tử - Tin học Hà Nội Triển khai khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi các biện pháp [32]

Từ tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đế đề tài luận văn, có thể rút ra một số vấn đề sau đây:

Thứ nhất, các công trình nghiên cứu lý thuyết về hoạt động và kinh nghiệm hoạt động thực tiễn về lĩnh vực này của một số trường đại học nước ta như trình bày trên, đã tạo nền tảng cho việc nghiên cứu cơ sở lý luận, kế thừa học tập kinh nghiệm để triển khai hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy hiện nay

Thứ hai, các công trình đã làm rõ cơ sở lý luận về dạy học thực hành Một số công trình nghiên cứu đã đề cập đến dạy học thực hành và kinh nghiệm hoạt động thực tiễn về lĩnh vực này của một số trường đại học nước ta như đã trình bày ở trên đã tạo nền tảng cho việc nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn kinh nghiệm để triển khai quản

lý hoạt động dạy học thục hành ở các học viện, nhà trường trong công an nhân dân hiện nay

Thứ ba, trong khuôn khổ luận văn này, quản lý hoạt động dạy học thực hành nói chung, ở các học viện, nhà trường trong lực lượng công an nhân dân nói riêng chưa được tác giả nào nghiên cứu đầy đủ và có hệ thống Vì vậy, luận văn sẽ đi sâu hơn về

cơ sở lý luận hoạt động dạy học thực hành, quản lý hoạt động dạy học thực hành đề tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục đại học, góp phần đổi mới căn bản, toàn diện về giáo dục đào tạo ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy nói riêng, các

cơ sở giáo dục đại học của Bộ Công an nói chung

Từ những vấn đề đã được khái quát ở trên, để vận dụng vào thực tiễn một cách phù hợp và sáng tạo nâng cao hiệu quả công tác của bản thân, chúng tôi lựa chọn nghiên cứu

"Quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy,

quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xác định sở lý luận quản lý hoạt động dạy học thực hành

- Khảo sát thực tiễn,đánh giá thực trạng hoạt động dạy học thực hành và quản lý hoạt động hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học

Phòng cháy chữa cháy đáp ứng yêu cầu về chất lượng giáo dục đào tạo hiện nay Tiến hành khảo nghiệm và thử nghiệm sư phạm nhằm chứng minh tính khoa học, phù hợp, khả thi của các biện pháp đề xuất trong thực tiễn

4 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và giả thuyết khoa học

4.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy,

Bộ Công an

4.3 Phạm vi, giới hạn nghiên cứu

- Phạm vi về nội dung, luận văn tập trung nghiên cứu, tiếp cận hoạt động dạy học thực hành trong quá trình đào tạo đại học hệ chính quy ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy

- Phạm vi về khách thể khảo sát, luận văn sẽ tập trung khảo sát đội ngũ cán

bộ quản lý, giảng viên và học viên hệ chính quy của Nhà trường

- Phạm vi về thời gian, các số liệu nghiên cứu sử dụng cho quá trình nghiên cứu luận văn được khảo sát, điều tra, tổng hợp từ năm 2015 đến nay

4.4 Giả thuyết khoa học

Trong thời gian qua, hoạt động dạy học thực hành nói chung và nhất là quản lý hoạt động dạy học thực hành ở trường Đại học Phòng cháy chữa cháy đã đạt được một

số kết quả nhất định như: công tác tiếp nhận học viên, quản lý hồ sơ sổ sách, tổ chức hoạt động dạy học của giảng viên, hoạt động học tập của học viên, tổ chức thi và kiểm tra đánh giá kết quả học tập Tuy nhiên còn bộc lộ những hạn chế, bất cập do các nguyên nhân khác nhau, trong đó có nguyên nhân biện pháp quản lý chưa phù hợp luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Nếu đề xuất và áp dụng các biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành một cách khoa học, đồng bộ, phù hợp hơn với thực tiễn của nhà trường và người học, cũng như đáp ứng được những yêu cầu, mục tiêu của dạy học, sẽ nâng cao được chất lượng hoạt động dạy học thực hành, nhờ đó nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1.Phương pháp luận nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; tư tưởng Hồ Chí Minh; các nghị quyết, chỉ thị, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về đổi mới giáo dục và quản lý giáo dục Trong quá trình nghiên cứu, đề tài vận dụng tiếp cận theo các quan điểm: Hệ thống

- cấu trúc; thực tiễn; lịch sử - lôgíc; mô hình hoá; khái quát hoá nhằm làm sáng tỏ những vấn đề về lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp sau đây:

5.2.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu, văn bản

+ Mục đích: thu thập và xây dựng hệ thống tài liệu phục vụ cho việc xây dựng cơ

sở lý luận của luận văn;

+ Nội dung: Tìm hiểu, phân tích các nguồn tài liệu như sách, báo, đề tài luận văn, luận

án, các văn có liên quan đến công tác dạy học nói chung và dạy học thực hành nói riêng

5.2.2 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Tác giả sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát, hệ thống hóa các tài liệu lý luận, chuyên khảo của các tác giả trong và ngoài nước, các bài báo khoa học về quản lý, quản lý giáo dục và các tài liệu liên quan đến đề tài nghiên cứu

+ Phân tích, tổng hợp các chỉ thị, nghị quyết về đổi mới giáo dục và đào tạo và quản lý giáo dục của Đảng, Nhà nước

+ Nghiên cứu các văn bản tổng kết về giáo dục và đào tạo, nhất là về quản lý giáo dục của Bộ Công an và Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy; từ đó rút ra những kết luận

có liên quan đến quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Qua đó, giúp tác giả khái quát, đánh giá và luận giải các quan điểm, tư tưởng có liên quan đến đề tài nghiên cứu

5.2.3 Phương pháp khao sát bằng bảng hỏi

Khảo sát bằng phiếu trưng cầu ý kiến khoảng 465 đồng chí: Ban Giám hiệu và Lãnh đạo khoa, Lãnh đạo phòng; Giảng viên là 80 đồng chí; và 385 học viên Phiếu luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

trưng cầu ý kiến đặt ra những câu hỏi và các phương án trả lời các vấn đề có liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu Từ đó tổng hợp kết quả đối chiếu với thực trạng, tính khả thi của các biện pháp mà nghiên cứu sinh đã đề xuất trong luận văn

5.2.4 Phương pháp toạ đàm, phỏng vấn trực tiếp

Trò chuyện, trao đổi với cán bộ quản lý giáo dục (Ban Giám hiệu, giảng viên, cán

bộ các cơ quan chức năng như đào tạo, khảo thí và đảm bảo chất lượng đào tạo)

5.2.5 Phương pháp quan sát sư phạm

Tác giả tiến hành quan sát hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy

5.2.6 Phương pháp khảo nghiệm

Tiến hành khảo nghiệm các biện đã đề xuất để khẳng định tính cần thiết, khả thi của các biện pháp đó

5.2.7 Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học

Sử dụng toán thống kê và phần mềm SPSS để xử lý các số liệu thu thập được trong quá trình điều tra thực trạng thực trạng hoạt động dạy học thực hành và quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy hiện nay, dưới dạng: Bảng số liệu, biểu đồ giúp cho các kết quả nghiên cứu trở nên chính xác và đảm bảo độ tin cậy

5.2.8 Phương pháp phỏng vấn sâu

Tiến hành phỏng vấn trực tiếp một số giảng viên để thu thập thông tin có chiều sâu, quan điểm cá nhân về vấn đề dạy học thực hành trong Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy

6 Những đóng góp mới của luận văn và ý nghĩa của đề tài

- Nghiên cứu làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận quản lý hoạt động dạy học thực hành

ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an

- Phân tích thực trạng hoạt động dạy học thực hành và quản lý hoạt động hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an qua đó phát hiện những tồn tại, khó khăn trong quá trình dạy học thực hành và đưa các biện pháp nhằm quản lý tốt hơn về dạy học thực hành tại Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy

- Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần cung cấp những luận cứ thực tiễn cho việc đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành chất lượng giáo

dục, đào tạo ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo

dục và làm cơ sở để nghiên cứu những vấn đề liên quan đến quá trình này trong đổi

mới chất lượng giáo dục đào tạo hiện nay

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

- Ý nghĩa về mặt lý luận: Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ đóng góp vào

nghiên cứu khoa học quản lý, quản lý giáo dục nói chung, quản lý hoạt động dạy học

thực hành ở các cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an; đồng thời, bổ sung, phát

triển lý luận quản lý giáo dục và có thể xây dựng thành tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác quản lý, giảng dạy ở các học viện, nhà trường thuộc Bộ Công an hiện nay

- Ý nghĩa về mặt thực tiễn: Kết quả điều tra khảo sát sẽ cung cấp những nhận định và số liệu trung thực giúp cho các cấp lãnh đạo, chỉ huy nhà trường nhận rõ, đánh giá đúng chất lượng, hiệu quả hoạt động dạy học thực hành và quản lý hoạt động dạy học thực hành của nhà trường Các biện pháp luận văn đề xuất là những gợi ý để nhà trường tham khảo trong nghiên cứu, cho công tác quản lý, giảng dạy hiện nay

7 Kết cấu của luận văn

Kết cấu của luận văn gồm: Ngoài phần mở đầu, tổng quan về vấn đề nghiên cứu, kết luận, kiến nghị, danh mục công trình khoa học của tác giả, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn có 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận quản lý hoạt động dạy học thực hành;

Chương 2 Thực trạng kết quả nghiên cứu thực tiễn quản lý hoạt động dạy học thực hành Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an;

Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học

Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH

1.1 Các khái niệm cơ bản

Như vậy C.Mác đã lột tả được bản chất của quản lý là một loại hình hoạt động lao động để điều khiển hoạt động lao động khác và là một hoạt động tất yếu vô cùng quan trọng của sự vận động và phát triển của xã hội loài người và khi xã hội loài người phát triển thì sự chuyên môn hóa trong hoạt động lao động ngày càng cao từ đó đòi hỏi hoạt động quản lý cũng phải phát triển theo để phát triển kịp với quan hệ sản xuất mới Trong xã hội hiện nay hoạt động quản lý đã trở thành một hoạt động phổ biến, mọi nơi, mọi lúc, mọi lĩnh vực và có liên quan đến mọi người và đó là phần sống còn trong

sự phát triển cả cộng đồng dựa trên sự phân công và hợp tác để nhằm đạt được mục tiêu chung

Trong mỗi lĩnh vực khác nhau thì hoạt động quản lý cũng có sự khác nhau với nhiều hình thức phong phú và đa dạng chính vì vậy dẫn đến sự phong phú về các quan niệm quản lý cũng như cách tiếp cận của các tác giả về khái niệm quản lý

Theo F.W.Taylor (1856 – 1915) cho rằng “ Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người khác làm, và sau đó hiểu rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”

Theo H.Koontz, quản lý là một hoạt động thiết yếu nhằm đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của các cá nhân để đạt được mục đích của nhóm (tổ chức) Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường trong đó con người có thể đạt được mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất [18]

Theo Henry Fayol (1841 – 1925 ) xuất phát từ nghiên cứu các loại hình quản lý, ông là người đầu tiên phân biệt chúng thành 5 chức năng cơ bản “ kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra” Ông đã nhấn mạnh đến ý nghĩa của cấu trúc bộ luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

máy tổ chức và khẳng định rằng khi con người lao động hiệp tác thì quan trọng là họ phải xác định rõ công việc mà họ phải hoàn thành

M.T.Follet (1868 – 1933) cho rằng trong công việc quản lý cần chú trọng tới người lao động với toàn bộ đời sống của họ, cả yếu tố kinh tế lẫn yếu tố tinh thần và tình cảm Theo bà “ Quản lý là nghệ thuật khiến cho công việc được thực hiện thông qua người khác”

Theo Kozlova O.V và Kuzenetsov I.N: Quản lý là sự tác động có mục đích đến những tập thể con người để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình sản xuất

Theo Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu; quản lý là một hệ thống các quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được mục tiêu nhất định” [28]

Tác giả Nguyễn Minh Đạo: “ Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý về các mặt văn hóa, chính trị, kinh tế, xã hội bằng một hệ thống luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng” [12]

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (Nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến [30]

Theo tác giả Trần Kiểm: Quản lý nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội [23]

Từ các khái niệm trên của các tác giả trong nước cũng như ngoài nước chúng ta thấy rằng đứng trên góc độ và cách tiếp cận khác nhau thì có nhiều các quan niệm khác nhau về quản lý Song các quan niệm trên đều đi đến thống nhất với quan điểm rằng khi nói đến quản lý bao giờ cũng phải có chủ thể quản lý, là người tiến hành các công việc thông qua quản lý để đạt được một mục đích nhất định và đó chính là cái đích của quá trình quản lý Chủ thể quản lý bao giờ cũng phải là một con người cụ thể Còn “quản lý ai”, “quản lý cái gì”, ta gọi đó là khách thể quản lý Bên cạnh đó vấn đề quản lí bao giờ cũng có mục đích rõ ràng cho cả chủ thể và khách thể quản lý, nó là cơ

sở để định hướng cho các nhà quản lý tiến hành các hoạt động quản lý, đảm bảo đem lại hiệu quả cao nhất trong công tác quản lý

Ngày nay hoạt động quản lý đã phát triển lên một tầm cao mới phù hợp hơn với quá trình phát triển của nhân loại Quản lý không chỉ còn là một hoạt động khoa học thông thường mà nó còn là một nghệ thuật quản lý

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Quản lý dù đứng ở góc độ và phương diện nào thì nó cũng là quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung, sự tác động trên nhằm hướng tới thực hiện mục tiêu của quản lý đặt ra thông qua các công cụ và phương pháp của nhà quản lý

Từ các quan niệm của các học giả nêu trên, theo tác giả khái niệm quản lý được

hiểu như sau: Quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lí tới

đối tượng quản lý thông qua kế hoạch hóa, tổ chức chỉ đạo, kiểm tra để nhằm đạt đến những mục tiêu của tổ chức

1.1.2 Hoạt động dạy học

Dạy học là một hoạt động và là một bộ phận của quá trình sư phạm được tiến hành dưới sự hướng dẫn của người thầy do nhà trường tổ chức nhằm hình thành hệ thống những kiến thức khoa học và kỹ năng thực hành cho người học, để nâng cao trình độ kiến thức và năng lực thực hành cũng như việc phát triển trí tuệ và hoàn thiện nhân cách Dạy học là con đường cơ bản quan trọng để thực hiện mục đích giáo dục xã hội Học tập là cơ hội quan trọng nhất để giúp mỗi cá nhân hoàn thiện nhân cách của mình

Dạy học là một hoạt động đặc biệt diễn ra ở trong các nhà trường gồm hai hoạt động chủ yếu đó là: hoạt động dạy của người thầy và hoạt động học của học sinh, các hoạt động

đó được diễn ra đồng thời và có sự gắn bó mật thiết với nhau Nếu thiếu một trong hai hoạt động đó thì hoạt động dạy không được diễn ra với ý nghĩa đầy đủ nhất như là một hoạt động sư phạm Tuy nhiên hai hoạt động này đều chịu sự chi phối bởi mục tiêu dạy học cũng như là phương pháp, phương tiện, nội dung trong quá trình dạy học…

Tác giả Phạm Minh Hạc: “ Dạy học là một chức năng xã hội, nhằm truyền đạt và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội đã tích lũy được, nhằm biến kiến thức kinh nghiệm thành phẩm chất và năng lực cá nhân”[17]

Như vậy, hoạt động dạy học là một trong những hoạt động giao tiếp sư phạm mang ý nghĩa xã hội và chủ thể của hoạt động chính là người dạy và người học, họ tiến hành các hoạt động khác nhau, song tồn tại và phát triển trong cùng một quá trình không hề đối lập nhau mà có sự thống nhất và hỗ trợ cho nhau Kết quả của người học được đánh giá thông qua việc truyền đạt kiến thức của người thầy và khả năng lĩnh hội chi thức của người trò

Giáo dục trong nhà trường được thực hiện bằng nhiều con đường, trong đó con đường quan trọng là tổ chức dạy học Hoạt động dạy học là hoạt động mà trong đó dưới sự tổ chức, điều khiển, lãnh đạo của người giáo viên làm cho người học tự giác, tích cực, chủ động nhận thức, học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy học

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Hoạt động dạy học là tổng thể của quá trình toàn vẹn với hai thành tố cơ bản là hoạt động dạy và hoạt động học Quá trình này có mối liên hệ và tương tác với nhau và cùng tuân theo những quy luật nhất định, đồng thời đảm bảo được tính nguyên tắc trong quá trình dạy học

Dạy học, xuất phát từ nhu cầu dạy và nhu cầu học để có khái niệm dạy và học, là hai mặt của một quá trình luôn tác động qua lại, bổ sung cho nhau, thông qua hoạt động chung, thống nhất của thầy và trò, trong đó dưới tác động chủ đạo của thầy là truyền đạt tri thức và trò tiếp nhận tri thức Được chia thành các giai đoạn phát triển tâm lý tương ứng với từng giai đoạn tâm lý lứa tuổi học trò, để hoạt động dạy phù hợp với hoạt động học, đạt kết quả tốt, trong suốt quá trình dạy học

Quá trình dạy học nếu thiếu một trong hai thành tố trên đều không tạo thành với

tư cách là một quá trình mang tính hệ thống Kết quả của người học được tạo thành ở trong cả người dạy và người học Người dạy thông qua hoạt động chỉ đạo, điều khiển quá trình học và sự phản hồi kết quả của người học để có những điều chỉnh, nhằm nâng cao hiệu quả của quá trình dạy, từ đó chất lượng dạy học sẽ được nâng cao Ngoài hai thành tố chất lượng và hiệu quả thì chất lượng dạy học còn phụ thuộc vào những thành tố khác như: Nội dung dạy học, hình thức tổ chức dạy học, phương tiện, phương pháp dạy học…

Hoạt động dạy học chính là sự thống nhất giữa hoạt động nhận thức mang tính chủ động sáng tạo của người học và sự chỉ đạo trong hoạt động nhận thức đó của người dạy thông qua quá trình dạy học Hoạt động nhận thức của người học thực chất

là quá trình tái tạo những tri thức mà con người ta đã tìm hiểu, chứng minh và trở thành chân lí chứ không phải là hoạt động khám phá, tìm kiếm những chân lí mới mẻ,

đó chỉ là hoạt động nhận thức những tri thức được đúc rút ra từ kho tàng tri thức của nhân loại mà đối với họ còn mới mẻ Quá trình nhận thức này nó cũng tuân theo những quy luật nhận thức mà V.I Lênin đã chỉ ra đó là: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn, đó là con đường biện chứng của nhận thức chân lý, nhận thức hiện thực khách quan” Quá trình nhận thức đó không phải bước đi những bước đi chập chững, dò dẫm mà diễn ra theo con đường đã được khám phá dưới sự chỉ đạo của các nhà sư phạm Chính vì vậy trong một thời gian ngắn người học đã lĩnh hội được một lượng chi thức lớn một cách thuận lợi Quá trình dạy học thực chất là quá trình chuyển tải thông tin mà trung gian chính là hoạt động dạy của người thầy với rất nhiều khâu được tiến hành, nhằm biến những tri thức lĩnh hội được trở thành tài sản của cá nhân người học và lấy nhu cầu học để tạo điều kiện cho người luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

học hoàn thiện các phẩm chất tâm lý, từ năng lực nhận thức cảm tính đến năng lực nhận thức lý tính, đúc kết thành năng lực tự chủ, hình thành nhu cầu tự học, tự tìm tòi tri thức, để có đầy đủ năng lực tư duy, tự phát hiện vấn đề, tự tìm ra giải pháp và từng bước tự giải quyết vấn đề Như vậy bản chất của quá trình dạy học là quá trình nhận thức mang tính độc đáo của người học dưới vai trò chủ đạo của người dạy Ngày nay hoạt động dạy học đã được phát triển lên một tầm cao mới với những kho tàng tri thức

đã được bổ sung cho nhân loại và đi kèm với nó là sự xuất hiện của những phương tiện, phương pháp và hình thức dạy học mang tính tích cực đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao nhận thức, tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và hình thành phát triển nhân cách cho người học Từ những kết quả đó đã khẳng định tính đúng đắn của quá trình dạy học hiện nay là ngày càng hướng vào người học và lấy người học làm trung tâm của quá trình dạy học Chính vì những yếu tố đó đã khảng định tính đúng đắn về bản chất của quá trình dạy học hiện nay là đảm bảo cho các thành tố hoạt động một cách chính xác và hiệu quả

Hoạt động dạy học của giảng viên nhằm cung cấp cho học viên hệ thống kiến thức khoa học, bồi dưỡng tư duy sáng tạo và kỹ năng thực hiện, nâng cao trình độ học vấn, hình thành lối sống văn hoá Mục đích cuối cùng là làm cho mỗi học sinh trở thành những người tự chủ, năng động, sáng tạo Như vậy dạy học là con đường cơ bản

để đạt tới mục đích giáo dục tổng thể Hoạt động dạy học được thực hiện thông qua các thành tố sau đây:

- Mục tiêu dạy học: Là kết quả sư phạm mong đợi đạt được khi kết thúc quá trình dạy học, hình thành nhân cách người học tương thích yêu cầu của xã hội

- Nội dung dạy học: Là những kiến thức cơ bản, toàn diện, cập nhật, hiện đại thể hiện ở nội dung chương trình sách giáo khoa, giáo án và kế hoạch dạy học, bao gồm hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và hoạt động sáng tạo

- Phương pháp dạy học: Là cách thức phối hợp giữa hoạt động dạy và hoạt động học nhằm đạt được mục tiêu dạy học Việc sử dụng phương pháp dạy học phù hợp sẽ làm tăng hiệu quả hoạt động dạy học

- Phương tiện dạy học: Bao gồm mọi thiết bị kỹ thuật từ đơn giản đến phức tạp được dùng trong quá trình dạy học để làm dễ dàng cho sự truyền đạt và tiếp thu kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo

- Kết quả: Là khả năng phát triển trí tuệ và hình thành các phẩm chất đạo đức cho học viên

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Theo tiếp cận hệ thống thì quá trình dạy học là một hệ thống bao gồm các thành

tố cơ bản: Mục tiêu dạy học, nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học, giáo viên với hoạt động dạy, học sinh với hoạt động học, kết quả dạy học Các thành tố trong quá trình dạy học tác động qua lại quan hệ biện chứng với nhau và đặt trong sự tương tác với môi trường tạo nên “tính trồi” của hệ thống, đó chính là chất lượng của quá trình dạy học Điều đó có nghĩa là muốn nâng cao chất lượng quá trình dạy học từng phải nâng cao chất lượng từng thành tố trong hệ thống, tạo sự gắn bó chặt chẽ các thành tố thành một khối thống nhất Trong đó nâng cao chất lượng hai thành tố hoạt động dạy và hoạt động học là khâu có tính đột phá Ta có thể thấy rõ mối quan hệ của các thành tố qua sơ đồ:

Mối liên hệ ngược ngoài Mối liên hệ ngược trong

Sơ đồ 1.1 Mối quan hệ các thành tố của quá trình dạy học trong quan hệ với môi trường

Nhìn vào sơ đồ ta thấy các thành tố cấu trúc của hoạt động dạy học quan hệ tương tác lẫn nhau, bổ sung, phối hợp với nhau trong tác động của môi trường tự nhiên

và xã hội Việc tác động tốt vào mối quan hệ đó là cơ sở và điều kiện làm tăng hiệu quả của hoạt động dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục Mối quan hệ giữa các thành

Học sinh với hoạt động học

Kết quả dạy học

Hình thức tổ chức dạy học Nội dung dạy học

Môi trường khoa học kỹ thuật

Môi trường chính trị xã hội

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

tố cấu trúc của hoạt động dạy học được phản ánh trong quá trình dạy học, với vai trò điều khiển của thầy và tự điều khiển của trò

Hoạt động dạy học bao gồm hoạt động dạy và hoạt động học, đó là hai mặt không thể tách rời và tác động lẫn nhau một cách thống nhất Quá trình dạy học thực chất là sự thể hiện toàn bộ hoạt động có chủ định, có kế hoạch của thầy và trò, làm cho học sinh nắm vững và có kiến thức về tự nhiên và xã hội, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, thói quen hành động

Hoạt động dạy của giáo viên gồm các chức năng: hướng dẫn, tổ chức, chỉ đạo, điều khiển, truyền đạt và tự điều khiển luôn tương tác với nhau và thống nhất với nhau Dạy phải xuất phát từ lôgíc khoa học của khái niệm và lôgic sư phạm của tâm lý lĩnh hội

Hoạt động học của học sinh là bộ phận quan trọng của hoạt động dạy học, là quy định lôgic của quá trình dạy học về mặt lý luận dạy học Nghĩa là trình độ trí dục và quy định lĩnh hội của học sinh có ảnh hưởng quyết định đến việc tổ chức hoạt động dạy học Nó bao gồm các chức năng thống nhất với nhau: tích cực, tự giác, chủ động,

tự điều khiển

Nếu quá trình dạy học được tổ chức một cách khoa học, các thành tố cấu trúc của hoạt động dạy học được thực hiện và phối hợp một cách hợp lý, thì sẽ đạt được nhiều thuận lợi trong quá trình giáo dục đào tạo

Từ những khái niệm nêu trên theo tác giả hoạt động dạy học là tổng hòa của hai mặt giữa hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học viên Giữa hoạt động dạy và hoạt động học phải logic, gắn kết, bổ sung và tác động lên nhau để cho kết quả tốt nhất nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của một nhà trường

1.1.3 Hoạt động dạy học thực hành

Dạy học thực hành là giảng dạy trên cơ sở giảng viên làm mẫu và thực hiện thị phạm động tác và sự tự lực của học viên dưới sự hướng dẫn của giảng viên nhằm hoàn thành các bài tập, chuyên ngành, từ đó hình thành các kỹ năng, kỹ xảo mà người học viên sẽ phải thực hiện trong hoạt động nghề nghiệp sau này

Hoạt động dạy học thực hành là hoạt động rèn luyện kỹ năng tay nghề cho người học dưới sự hướng dẫn của giáo viên Đó là quá trình tổ chức các hoạt động dạy học nhằm hình thành và phát triển hệ thống kiến thức và kỹ năng chuyên môn, năng lực thực hành nghề theo mục tiêu đào tạo nghề nghiệp tương ứng Đây là quá trình liên kết giữa lý thuyết và thực tế, được thực hiện đúng lịch trình kế hoạch dạy luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

học thực hành theo chương trình chi tiết của môn học đã được phê duyệt Dạy học thực hành có thể được tiến hành trên lớp, ngoài thực địa, phòng thí nghiệm, xưởng trường, phòng học chuyên dùng, trung tâm huấn luyện thực hành

1.1.4 Quản lý hoạt động dạy học thực hành

Từ việc phân tích khái niệm quản lý, hoạt động dạy học thực hành đã nêu ở trên,

trong phạm vi nghiên cứu này, quản lý hoạt động dạy học thực hành được hiểu là sự

tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lí tới đối tượng quản lí trong quá trình dạy học thực hành thông qua kế hoạch hóa, tổ chức chỉ đạo, kiểm tra để nhằm đạt đến những mục tiêu của tổ chức

Để quản lý hoạt động dạy thực hành học có hiệu quả cần lưu ý những vấn đề cơ

bản sau:

- Quản lý xây dựng kế hoạch và thực hiện chương trình của tổ chuyên môn, của

cá nhân

- Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị tiết dạy của giáo viên

- Quản lý công tác đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên

- Quản lý giờ dạy và hồ sơ chuyên môn của giáo viên

- Quản lý việc dự giờ và đánh giá giờ dạy của giáo viên

- Quản lý sinh hoạt của tổ chuyên môn

- Quản lý việc sử dụng trang thiết bị, đồ dùng dạy học của giáo viên

- Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học viên

- Quản lý công tác phụ đạo học viên yếu, kém, bồi dưỡng học viên giỏi

- Quản lý việc bồi dưỡng nâng cao nhận thức về mục tiêu giáo dục, hoạt động dạy học

1.2 Hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học

1.2.1 Hoạt động dạy học thực hành

Cũng giống như hoạt động dạy học thực hành nói chung, trong dạy học thực hành phóng cháy chữa cháy người giáo viên giữ vai trò chủ đạo, lựa chọn nội dung chương trình, hình thức tổ chức, phương pháp giảng dạy và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh Người học phải tự giác, tích cực, chủ động và sáng tạo để tự tổ chức, tự điều khiển quá trình học tập của mình sao cho đạt hiệu quả cao nhất Dạy học thực hành Phòng cháy chữa cháy thường đi sau dạy học lí thuyết và góp phần khắc sâu kết quả học lí thuyết

và khả năng vận dụng lý thuyết trong thực tiễn

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Nội dung thực hành là phương tiện để kiểm tra mức độ tự luyện tập của học viên, không được biến bài giảng thực hành thành bài giảng lý thuyết Chủ nhiệm khoa và giảng viên dạy học thực hành được phân công phải chịu trách nhiệm về nội dung và phương pháp tiến hành bài giảng thực hành để đạt được mục tiêu yêu cầu đã đề ra Hình thức tổ chức dạy học thực hành Phòng cháy chữa cháy chủ yếu là các bài luyện tập hoặc các tình huống được giáo viên xây dựng mô phỏng sát với thực tế, được

tổ chức hướng dẫn cho học viên thực hiện trên các phương tiện thiết bị kỹ thuật với hình thức từ dễ đến khó, từ thấp đến cao, từ việc liên hệ tri thức với thực tế, vận dụng tri thức theo nội dung một bài hay một chương, mục đích của nó là hình thành cho học viên một hệ thống kỹ năng, kỹ xảo để đạt được năng suất, chất lượng theo qui định Phương pháp luyện tập trong dạy học thực hành Phòng cháy chữa cháy luyện tập theo ba bước, nghiên cứu, tập theo cử động; Luyện tập tổng hợp; Thao tác, xử lý nhanh, chính xác

Quản lý hoạt động dạy học thực hành ở trường đại học là một hoạt động được thực hiện trên cơ sở những quy luật chung của quản lý, đồng thời cũng có những nét đặc thù riêng của nó Quản lý hoạt động dạy học thực hành thực chất là quá trình chủ thể quản

lý phải hoạch định, tổ chức, điều khiển, kiểm tra - đánh giá hoạt động dạy học của giảng viên và sinh viên nhằm đạt được mục tiêu hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy học thực hành cho sinh viên cũng là một nội dung, một bộ phận của quản lý giáo dục, đào tạo của nhà trường nhằm nâng cao chất lượng dạy học

và đưa hoạt động dạy học thực hành đi vào nền nếp; thông qua đó sinh viên nhanh chóng nắm bắt được các động tác kỹ chiến thuật quân sự và góp phần từng bước hoàn thiện và phát triển nhân cách của thế hệ trẻ một cách hợp lý, khoa học và hiệu quả Chủ thể quản lý hoạt động dạy học thực hành ở trường đại học phòng cháy chữa cháy gồm: Ban Giám hiệu nhà trường; các phòng ban chức năng, cán bộ, giảng viên các khoa; cán bộ quản lý và học viên với tư cách vừa là đối tượng, vừa là chủ thể của quá trình tự học tập, rèn luyện Các chủ thể có chức năng, nhiệm vụ, phạm vi quyền hạn khác nhau nhưng luôn có quan hệ chặt chẽ, phối hợp nhịp nhàng cùng hướng tới mục tiêu trong quản lý dạy học thực hành cho học viên

Đối tượng quản lý dạy học thực hành ở các trường phòng cháy chữa cháy là toàn

bộ hoạt động dạy học thực hành cho học viên của nhà trường, bao gồm từ việc xác định mục tiêu, xây dựng chương trình nội dung, lựa chọn và sử dụng phương pháp, luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

hình thức dạy học thực hành, huy động các nguồn lực đáp ứng yêu cầu đến hoạt động của đội ngũ giảng viên, học viên và quản lý kết quả của nhà trường

Muốn thực hiện có hiệu quả công tác quản lý dạy học thực hành, người quản lý phải xem xét đến những điều kiện đặc thù của các trường đại học; phải chú trọng tới việc cải tiến công tác quản lý giáo dục để quản lý có hiệu quả hoạt động dạy học thực hành cho học viên ở các trường đại học

Đặc trưng cơ bản của hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an

Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy là một trường kỹ thuật chủ yếu đào tạo về chiến sĩ Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Nhà trường đã tổ chức nhiều hình thức đào tạo với quy mô ngày càng tăng cho cả các đối tượng trong và ngoài ngành Công an ở tất cả các bậc học: Thạc sĩ, đại học chính quy, Đại học vừa làm vừa học, Liên thông từ Trung cấp lên Đại học, Trung cấp chính quy, trung cấp vừa làm vừa học, Bồi dưỡng nghiệp vụ ngắn hạn, Đào tạo hệ Đại học, Trung cấp cho các đối tượng ngoài ngành Công an Ngoài ra nhà trường còn tổ chức đào tạo chuyên môn nghiệp vụ về Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ ngắn hạn cho lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ và các cơ sở kinh tế trong cả nước Với đặc thù là một trường chuyên về kỹ thật nên việc giảng dạy trên lớp thì việc giản dạy thực hành là một điều không thể thiếu trong hoạt động giáo dục đào tạo của nhà trường với các hình thức đào tạo như: Quân sự, võ thuật, thể dục thể thao; Chuyên ngành Tự động và phương tiện kỹ thuật Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ; Chuyên ngành Phòng cháy; Chỉ huy chữa cháy ; Chuyên ngành cứu nạn cứu hộ; Chuyên ngành lái xe chữa cháy là những đặc trưng cơ bản của hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy

1.3 Quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy

1.3.1 Quản lý kế hoạch, chương trình dạy học thực hành

Kế hoạch, chương trình dạy học thực hành là do các khoa tự xây dựng nhằm sử dụng có hiệu quả thời gian và các nguồn lực của nhà trường để đảm bảo đạt được mục đích đề ra Kế hoạch về hoạt động dạy học thực hành phải được Lãnh đạo đơn vị duyệt và (Hiệu trưởng) phê chuẩn cuối cùng Trong kế hoạch dạy học phải thể hiện được mục đích, phạm vi, nội dung dạy học của môn học đặc thù theo từng chuyên ngành của mỗi khoa luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Nội dung đào tạo dựa vào chương trình khung và chương trình chi tiết dành cho học viên hệ đại học trong ngành Công an với thời lượng là 4 năm đào tạo về cử nhân cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ

1.3.2 Quản lý hoạt động dạy học thực hành của giảng viên

- Quản lý việc biên soạn giáo án và chuẩn bị lên lớp của giảng viên Đây là một trong những hoạt động chủ đạo trong quá trình dạy học, bởi đội ngũ giảng viên tác động trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả môn học, do đó công tác quản lý hoạt động dạy học của giảng viên có một vị trí vai trò hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo tại các khoa, từ đó đòi hỏi người chỉ huy cần nắm chắc chuyên môn của từng giảng viên, có sự phân công bố trí giảng dạy sao cho phù hợp với khả năng và năng lực của từng người Có biện pháp quản lý chặt chẽ từ việc chuẩn bị giáo án bài giảng, xây dựng nội dung chương trình bài giảng cho đến việc thục luyện và thông qua Đồng thời Ban lãnh đạo khoa hàng năm phối hợp cùng các bộ phận và các đơn vị chuyên môn có kế hoạch cử đi học tập và bồi dưỡng chuyên môn cho các giảng viên trong khoa nhằm nâng cao trình độ và tiếp thu những tri thức mới phục vụ vào trong quá trình dạy học, đảm bảo nghiêm túc, đúng quy định Bên cạnh đó khuyến khích các giảng viên tích cực nghiên cứu, tìm tòi và có những sáng kiến kinh nghiệm hay phục vụ trong quá trình giảng dạy Từng bước xây dựng nề nếp giảng dạy và hoạt động chuyên môn cho đội ngũ giảng viên ngay từ đầu

- Quản lý việc lựa chọn, sử dụng hình thức và phương pháp dạy học thực hành Lựa chọn, sử dụng hình thức và phương pháp dạy học thực là một yêu cầu đòi hỏi cấp thiết đảm bảo đội ngũ giảng viên đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu cũng như sự phát triển của các khoa Thực tế trong những năm qua đội ngũ giảng viên của các khoa luôn thiếu về học tập thực tế, nâng cao trình độ để đáp ứng nhiệm vụ giảng dạy ngày càng lớn của các khoa, dẫn đến giảng viên phải luôn giảng dạy với cường độ cao, không có nhiều thời gian để tự học, tự nghiên cứu, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mình nên việc lựa chọn, sử dụng hình thức và phương pháp dạy học thực hành còn chưa đổi mới chủ yếu dựa vào các trang thiết bị sẵn có, chưa áp dụng công nghệ vào trong quá trình giảng dạy Từ đó đòi hỏi giảng viên phải tăng cường thực tế, học tập nâng cao trình

độ trong và ngoài nước, bảo đảm cho mọi hoạt động dạy học thực hành được tiến hành một cách đồng bộ, hiệu quả Để thực hiện quản lý nội dung này đòi hỏi Ban lãnh đạo khoa phải tạo điều kiện cho giảng viên, cơ cấu chuyên ngành đào tạo hợp lý, để từ đó có

sự chuẩn bị phân công, bố trí đội ngũ giảng viên đủ về số lượng và chất lượng tốt phù luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

hợp với các chuyên ngành đào tạo, phát huy được hết khả năng và năng lực ở mỗi giảng viên Trên cơ sở đó có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, giảng viên cũng như kiến nghị với cơ quan cấp trên bổ sung đội ngũ cán bộ giảng viên bảo đảm thực hiện tốt mọi nhiệm vụ giảng dạy

Tổ chức thực hiện dạy học thực hành là một nội dung quan trọng, quyết định đến chất lượng giáo dục và đào tạo của nhà trường Trong quá trình tổ chức thực hiện quản

lý hoạt động dạy học thực hành cần bám sát vào các quy định, quy chế của Bộ Giáo dục

và Đào tạo, Bộ Công an và của trường

1.3.3 Quản lý hoạt động học tập thực hành của học viên

Việc học tập thực hành là hiện thực hóa chất lượng giảng dạy của giảng viên, chất lượng học của học viên chính là việc giảng viên có dạy tốt hay không Qua đó giúp nhà trường đánh giá được việc tổ chức thực hiện giảng dạy, học tập thực hành để có thể có những điều chỉnh cần thiết nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo

Quản lý hoạt động học tập thực hành của học viên là một trong những nội dung trong công tác quản lý, giữ một vị trí vai trò quan trọng và mang tính đặc thù riêng đối với học viên của các khoa đồng thời nó cũng đáp ứng với khoa học giáo dục ngày nay

đó là để nâng cao chất lượng học tập của người học, người dạy phải chuyển từ dạy học sang dạy tự học Quá trình dạy học hay dạy tự học đều bao hàm hai hoạt động: hoạt động dạy của giảng viên và hoạt động học của học viên Tuy nhiên về mặt bản chất của quá trình dạy học và dạy tự học có khác nhau Trong hoạt động dạy học, hoạt động học của người học mang nặng tính thụ động, người học học theo những gì giảng viên dạy trên lớp, thiếu sự chủ động, sáng tạo Còn trong dạy tự học, người học chủ động tiếp thu bài giảng của thầy, cô một cách chủ động, tích cực, người dạy hướng dẫn người học phương pháp tiếp thu chi thức, không làm thay, làm sẵn cho người học Nội dung của công tác quản lý hoạt động học tập thực hành của học viên được thể hiện từ việc quản lý tốt về thời gian lên xuống lớp, quá trình học tập cũng như tự học, tự nghiên cứu của học viên và học viên trong từng môn học, có kiểm tra đánh giá, rút kinh nghiệm đối với từng học viên trong quá trình học tập thực hành

1.3.4 Quản lý cở sở vật chất, thiết bị phục vụ cho dạy học thực hành

Đây là một nội dung quản lý quan trọng, bảo đảm trang thiết bị phục vụ cho quá trình dạy và học của các khoa đảm bảo an toàn, tiết kiệm và hiệu quả Bởi thiết bị dạy học thực hành có tính đặc thù riêng, do đó việc mua sắm trang thiết bị phục vụ dạy học cũng có những khó khăn nhất định, từ đó đòi hỏi Lãnh đạo các khoa cần có sự chỉ đạo luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

các bộ phận trong công tác bảo quản, cấp phát, sử dụng vật chất với hiệu quả cao nhất góp phần nâng cao hiệu quả chất lượng các giờ giảng, tạo cho người học sự phấn khởi, nhiệt tình và tiếp thu bài nhanh hơn trong quá trình học tập Tăng cường hiệu quả công tác quản lý về số lượng và chất lượng, sự đồng bộ của các loại cơ sở vật chất, trang bị, phương tiện dạy học Trên cơ sở đó căn cứ vào tình hình thực tiễn để có kế hoạch mua sắm, bảo quản, giữ gìn, sử dụng an toàn, tiết kiệm và hiệu quả Bên cạnh đó cần có các chế độ chính sách bồi dưỡng cho giảng viên trong việc nâng cao khả năng sử dụng công nghệ và phương tiện dạy học hiệu quả, nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo tại các khoa

1.3.5 Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học thực hành

Kiểm tra, kiểm soát là chức năng của hoạt động quản lý giáo dục nói chung, của tổ chức hoạt động đảm bảo chất lượng giáo dục, đào tạo ở các trường đại học nói riêng; đồng thời đây cũng là việc làm thường xuyên của ban chỉ đạo, cơ quan chức năng và cán

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy

1.4.1 Yếu tố khách quan

Thứ nhất, yêu cầu của Bộ Công an Với đặc thù là một Trường Công an nhân dân

chuyên đào tạo lính cứu hỏa chính quy, tinh nhuệ nên trong những năm qua được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an đã đặt ra những yêu cầu cấp thiết cho nhà trường Phải đổi mới giáo dục căn bản, toàn diện phù hợp với nhu cầu hiện nay của đất nước do tình hình cháy nổ, thiên tai lũ lụt đòi hỏi lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy phải vững về ý chí, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ để đáp ứng được luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

tình hình hiện nay Cùng với đó là dịch bệnh Covid – 19 đang hoành hành nên lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy luôn là tuyến đầu hỗ trợ, bảo vệ cho các lực lượng khác, bảo vệ tính mạng, tài sản cho nhân dân, không màng gian khổ sẵn sàng hi sinh khi để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đồng bào

Thứ hai, đặc điểm ngành nghề đào tạo Đặc thù nghề của đào tạo của nhà trường

là Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ nên ngoài phẩm chất chính trị, đạo đức của người chiến sĩ Công an nhân dân thì phải giỏi về chuyên môn nghiệp vụ như: Tinh thông võ thuật, sử dụng thành thạo các công cụ về an toàn cháy, phương tiện chữa cháy và các phương tiện cứu nạn cứu hộ, có sứ khỏe để có thể tham gia công tác chữa cháy và cưu nạn cứu hộ khi có cháy, thiên tai, lũ lụt xảy ra

Thứ ba, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Giáo dục và đào tạo và Bộ Công an

Được sự quan tâm của Bộ Giáo dục và đào tạo và Bộ Công an nên Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy ngày càng phát triển hơn nữa, đội ngũ cán bộ, giảng viên ngày càng được bồi dưỡng, được trau dồi kiến thức để có thể giảng dạy và công tác qua đó nâng cao chất lượng quản lý hoạt động dạy học thực hành cho học viên, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học đảm bảo cho học viên sau khi tốt nghiệp có thể tự tin bước ra xã hội phục vụ cho Đảng, Nhà nước và cho nhân dân

1.4.2 Các yếu tố chủ quan

Thứ nhất, vai trò của chủ thể quản lý Chủ thể là nhà quản lý ban hành ra những

văn bản, chỉ đạo hướng dẫn đến đội ngũ giảng viên, học viên thông qua việc dạy và học tại cơ sở đào tạo qua đó có thể đánh giá được chất lượng quản lý dạy học có chất

lượng hay không có chất lượng

Thứ hai, phẩm chất đạo đức của cán bộ, giảng viên Phẩm chất đạo đức của cán

bộ giảng viên sẽ quyết định đến chất lượng quản lý và chất lượng dạy học thực hành, nếu có phẩm chất tốt sẽ có thể yên tâm công tác và cống hiến tạo ra môi trường trong sạch, lành mạnh Giảng viên là lực lượng trực tiếp tổ chức cho sinh viên thực hiện nhiệm vụ học tập và rèn luyện, biến nội dung thực hành cho học viên thành kết quả trong thực tiễn Vì vậy, đòi hỏi đội ngũ giảng viên không chỉ đủ về số lượng mà đòi hỏi cần phải có trình độ chuyên môn sâu, nghiệp vụ sư phạm vững vàng, nhậy bén và linh hoạt trong công tác quản lý, giáo dục và rèn luyện học viên, đặc biệt là lòng nhiệt tình, tinh thần trách nhiệm, tình yêu đối với người học

Thứ ba, chất lượng đầu vào Là những người có phẩm chất đạo đức tốt, có sức

khỏe tốt, yêu ngành, yêu nghề và đáp ứng được các yêu cầu theo luật quy định của Bộ Công an

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Thứ tư, ý chí và sự nỗ lực của học viên Đối với học viên khi học tập các môn

thực hành đòi hỏi và có thể lực tốt, có kỹ năng và tính tự giác khi học tập đảm bảo yêu cầu của các bài học thực hành mà giảng viên đưa ra nhằm đáp ứng nhu cầu chuyên môn, nghiệp vụ đối với ngành học

Thứ năm, điều kiện cơ sở vật chất của Nhà trường Nhà trường phải có những

điệu kiện cơ sở vật chất tốt nhằm đảm bảo phục vụ cho việc dạy học thực hành để có

thể đáp ứng được thực tế học tập cho học viên, giảng dạy cho giảng viên

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Tiểu kết chương 1

Trong Chương 1, luận văn đã làm sáng tỏ khái niệm cơ bản như: quản lý, hoạt

động dạy học, hoạt động dạy học thực hành, dạy học thực hành Phòng cháy chữa cháy

và quản lý dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an; đồng thời trình bày các nội dung quản lý dạy học thực hành Phòng cháy chữa cháy

cũng như các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình này

Trong đó, luận văn đã xác định và phân tích 5 nội dung quản lý hoạt động dạy học thực hành ở các trường đại học phòng cháy chữa cháy hiện nay: Xây dựng kế hoạch hoạt động thực hành; Quản lý hoạt động dạy học thực hành của giảng viên; Quản lý hoạt động học tập thực hành của học viên; Quản lý cở sở vật chất, thiết bị phục

vụ cho dạy học thực hành; Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học thực hành

Do đặc thù ngành của Trường là cơ sở duy nhất trên cả nước đào tạo lính phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, nên các yếu tố ảnh hưởng đến việc đào tạo là rất lớn

Do nhu cầu của xã hội cũng như hiện nay dịch bện Covid – 19 đang hoành hành nên đòi hỏi lực lượng cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ là tuyến đầy để hỗ trợ công tác phòng chống dịch bệnh cũng như thiên tai, lũ lụt và cứu nạn cứu hộ

Đây là cơ sở khoa học hết sức quan trọng để nghiên cứu, đánh giá thực trạng, cũng như đề xuất các biện pháp quản lý tốt hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Chương 2 THỰC TRẠNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH

Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY, BỘ CÔNG AN

2.1 Đặc điểm giáo dục và đào tạo ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy

2.1.1 Đặc điểm về giáo dục và đào tạo ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy

Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy thuộc hệ thống các trường Công an nhân dân, là cơ sở duy nhất ở Việt Nam đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Ra đời và phát triển từ tiền thân là tổ PCCC thuộc Khoa Cảnh sát của trường Công an trung ương (nay là Học viện An ninh nhân dân) Ngày 2/9/1976 Bộ trưởng Bộ Nội vụ Trần Quốc Hoàn đã ký Quyết định số 5062-NV/QĐ về việc tách Phân hiệu Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và thành lập Trường Hạ sĩ quan Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy để thực hiện nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chiến sĩ cảnh sát phòng cháy chữa cháy Ngày 19/6/1984 Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng

ký quyết định số 90-HĐBT về việc thành lập 05 trường cao đẳng trong đó có Trường Cao đẳng Phòng cháy chữa cháy Ngày 14/10/1999 Thủ tướng chính phủ ký Quyết định số 203/1999/QĐ-TTg về việc thành lập Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy trên cơ sở Trường Cao đẳng Phòng cháy chữa cháy

Trải qua 45 năm xây dựng và phát triển đến nay nhà trường đã có 03 cơ sở đào tạo trong đó cơ sở 1 đặt tại 243 Khuất Duy Tiến, Thanh Xuân, Hà Nội với diện tích 3,8281 ha; cơ sở 2 tại xã Hòa Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình với diện tích 8,6706 ha; cơ sở 3 tại ấp 7 xã An Phước, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai với diện tích 20ha Nhà trường đã đạt được nhiều thành tựu to lớn trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác phòng cháy chữa cháy cho lực lượng Công an nhân dân và các tổ chức kinh tế- xã hội khác và đã vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng 01 Huân chương kháng chiến hạng nhất, 02 Huân chương quân công hạng nhì, 01 Huân chương quân công hạng nhất, 08 cờ thi đua Bộ Công an

Trường Đại học PCCC có trách nhiệm đào tạo,bồi dưỡng cán bộ làm công tác Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ có trình độ sau đại học, đại học và các trình

độ thấp hơn, bồi dưỡng nghiệp vụ Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ cho cán luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

bộ lãnh đạo, chỉ huy của lực lượng Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ của Bộ Công an, thực hiện công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế theo quy định và là trung tâm nghiên cứu khoa học Phòng cháy chữa cháy của lực lượng Công an nhân dân

Để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy đã tổ chức nhiều hình thức đào tạo với quy

mô ngày càng tăng cho các đối tượng trong và ngoài ngành công an với các bậc đào tạo: Tiến sĩ, thạc sĩ, đại học chính quy, đại học vừa làm vừa học, văn bằng thứ hai, trung cấp chính quy, liên thông từ trung cấp lên đại học, bồi dưỡng nghiệp vụ ngắn hạn, đại học, trung cấp ngoài ngành Công an Nhà trường còn tổ chức các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ ngắn hạn cho lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, các tổ chức, cơ sở kinh tế trong cả nước

Năm học 2020 - 2021 tổng số học viên đào tạo ở tất cả các loại hình và bậc học (không kể các lớp bồi dưỡng ngắn ngày) là 3.057 học viên Trong đó: Đào tạo tập trung tại trường 2.142 học viên, đào tạo liên kết 915 học viên; số học viên trong ngành Công an: 2929 học viên, số học viên ngoài ngành Công an: 128 học viên

Tổ chức bộ máy trường Đại học Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy được kiện toàn

và củng cố với 21 đơn vị trực thuộc: Phòng Chính trị, Phòng Hành chính tổng hợp, Phòng Quản lý đào tạo và Bồi dưỡng nâng cao, Phòng Quản lý học viên, Phòng Quản

lý nghiên cứu khoa học, Phòng Hậu cần, Phòng Khảo thí và đảm bảo chất lượng đào tạo, Khoa Lý luận chính trị và Khoa học xã hội nhân văn, Khoa Pháp luật, Khoa Nghiệp vụ cơ bản, Khoa Quân sự, võ thuật, thể dục, thể thao, Khoa học cơ bản và Ngoại ngữ, Khoa Tự động và phương tiện kỹ thuật phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, Khoa Cơ sở ngành Phòng cháy chữa cháy, , Khoa Phòng cháy, Khoa Chữa cháy, Khoa Cứu nạn, cứu hộ, Trung tâm Lưu trữ và Thư viện, Trung tâm Dạy nghề, đào tạo và sát hạch lái xe, Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng khoa học kỹ thuật phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, Trung tâm Ngoại ngữ - Tin học Mỗi Khoa, Phòng, Trung tâm, do Trưởng khoa, Trưởng phòng; Giám đốc trung tâm phụ trách, có từ 02 đến 03 Phó Trưởng khoa, Phó Trưởng phòng; Phó Giám đốc trung tâm

Hiện nay, nhà trường đã có được đội ngũ đông đảo các cán bộ, giảng viên với trình độ học vấn và chuyên môn ngày càng cao, phẩm chất chính trị vững vàng hết luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

lòng với sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực làm công tác Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ cho ngành Công an và cho đất nước Tính đến năm 2021 tổng số cán bộ chiến sĩ trong nhà trường là 615 đồng chí với đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục là 297 đồng chí trong đó có 01 Giáo sư, 09 Phó giáo sư, 55 Tiến sĩ, 201 Thạc sĩ, có

01 Nhà giáo nhân dân, 11 Nhà giáo ưu tú và có hàng trăm cán bộ, giáo viên đang nghiên cứu sinh, học cao học ở trong và ngoài nước

Bắt đầu từ năm 2000 trường Đại học Phòng cháy chữa cháy mà trực tiếp là Bộ

Công an giao nhiệm vụ tuyển sinh và đào tạo chiêu sinh và đào tạo khóa Đại học Phòng cháy chữa cháy đầu tiên với tổng số 93 học viên Đây là một nhiệm vụ hết sức nặng nề nhưng cũng là sự tin tưởng, vinh dự đối với nhà trường, đánh dấu sự trưởng thành cả về quy mô đào tạo, cả về số lượng và chất lượng đối với một cơ sở đào tạo trong quá trình xây dựng và phát triển

2.2 Tổ chức phương pháp nghiên cứu thực tiễn

2.2.1 Mục đích nghiên cứu thực tiễn

Đề tài tiến hành nghiên cứu thực tiễn thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an và phân tích nguyên nhân của thực trạng làm cơ sở đề xuất biện pháp tăng cường quản lý hoạt động dạy thực hành nhằm nâng cao chất giảng dạy góp phần nâng cao mục tiêu giáo dục và đào tạo của Nhà trường

2.2.2 Nội dung nghiên cứu thực tiễn

Tìm hiểu thực trạng hoạt động dạy học thực hành tại trường, bao gồm các nội

dung: Mục tiêu dạy học thực hành; Nội dung, chương trình dạy học thực hành; Thực hiện các phương pháp dạy học; Kiểm tra đánh giá kết quả dạy học thực hành

Tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động dạy học thực hành, bao gồm các nội

dung: Quản lý kế hoạch, chương trình dạy học thực hành; Quản lý hoạt động dạy học thực hành của giảng viên (Quản lý việc biên soạn giáo án và chuẩn bị lên lớp của giảng viên); Quản lý việc lựa chọn, sử dụng hình thức và phương pháp dạy học thực hành; Quản lý hoạt động học tập thực hành của học viên; Quản lý cơ sở vật chất, thiết

bị phục vụ cho dạy học thực hành; Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học thực hành

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

2.2.3 Xây dựng mẫu phiếu khảo sát

Bộ công cụ sử dụng trong luận văn dùng để khảo sát thực trạng gồm: các biểu mẫu thống kê, báo cáo số liệu của bộ phận tổ chức cán bộ của Phòng Chính trị; mẫu phiếu khảo sát đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an

2.2.4 Đối tượng khảo sát

80 cán bộ, giảng viên và 385 học viên

2.3 Thực trạng hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy và nguyên nhân

2.3.1 Thực trạng thực hiện mục tiêu dạy học thực hành

Theo các Thông tư, hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Công an, mục tiêu dạy học thực hành nhằm: Trang bị cho học viên kiến thức chung về Võ thuật, Quân sự, Phòng cháy, chữa cháy và quản lý phương tiện Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, những kỹ năng thực hành cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng, củng cố lực lượng vũ trang nhân dân, sẵn sàng tham gia lực thực hiện nghĩa vụ giữ gìn

an ninh trật tự và bảo vệ Tổ quốc Hiểu biết và sử dụng thành thạo các loại phương tiện, vũ khí; có kiến thức về chiến thuật đội hình chữa cháy, cứu nạn cứu hộ Để tìm hiểu, đánh giá thực trạng thực hiện mục tiêu, chúng tôi tiến hành khảo sát 80 cán bộ, giảng viên, kết quả thu được như sau:

Bảng 2.1 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về thực trạng

thực hiện mục tiêu môn học

Mức độ (%)

Rất cần thiết

Cần thiết

Trung bình

Không cần thiết

1 Học viên luyện tập thuần thục trong thao tác

các kỹ năng nghiệp vụ cần thiết 26,5 32 34,5 7

3 Xây dựng tác phong nhanh nhẹn, cẩn thận

và chu đáo trong công việc 24 31 34.5 10.5

4

Hình thành nếp sống có ý thức kỷ luật trong sinh hoạt tập thể, ý thức cộng đồng ở trường, lớp và khi ra công tác tại địa phương

23 30 34 13 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Qua khảo sát cho thấy khả năng lĩnh hội kiến thức và kỹ năng thuần thục về nghiệp vụ của học viên cho thấy về cơ bản trong dạy học thực hành học viên đáp ứng được mục tiêu này: Có 26,5% đánh giá tốt, 32% đánh giá khá; có 34,5% đánh giá trung bình Tuy nhiên vẫn có 7% được hỏi cho rằng nhiều học viên nắm ở mức độ yếu, chưa đáp ứng được mục tiêu

Ở mục tiêu sử dụng thành thạo một số trang thiết bị và phương tiện Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ có kết quả tốt hơn, nhiều học viên thực hiện tốt mục tiêu này chiếm 61% tỉ lệ khá và tốt và chỉ có 5,5 đánh giá mức yếu

Thông qua dạy học thực hành, xây dựng tác phong nhanh nhẹn, cẩn thận và chu đáo trong công việc và hình thành nếp sống có kỷ luật trong sinh hoạt tập thể, ý thức cộng đồng ở trường, lớp và khi ra công tác cũng là mục tiêu, một đòi hỏi cần thiết hiện nay ở học viên Tuy nhiên khảo sát sự đánh giá của cán bộ giảng viên và học viên hiện nay là chưa cao, với tỷ lệ tương ứng là: Có 34,5% đánh giá ở mức trung bình và có tới 10,5% đánh giá ở mức yếu; 34% đánh giá mức trung bình và 13% đánh giá mức yếu

2.3.2 Thực trạng thực hiện nội dung, chương trình dạy học thực hành

Theo quy định của Bộ Giáo dục và đào tạo, Bộ Công an về giảng dạy các môn thực hành gồm: Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng, Võ thuật, các môn học chuyên ngành về Quản lý phương tiện, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Nội dung dạy học thực hành cho học viên tập trung vào ba nhóm chính (các bài tập về phát triển thể lực, các động tác điều lệnh đội ngũ, bắn súng, võ thuật và về thực hành các môn chuyên ngành về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ) Để tìm hiểu, đánh giá thực trạng thực hiện nội dung, chương trình dạy học thực hành, chúng tôi tiến hành khảo sát 80 cán

bộ, giảng viên và 385 sinh viên kết quả như sau:

Bảng 2.2 Mức độ cần thiết của cán bộ, giảng viên về việc thực hiện nội dung

chương trình

Mức độ (%)

Rất cần thiết

Cần thiết

Trung bình

Không cần thiết

1 Thực hiện giảng dạy đúng nội dung, đúng

thời lượng, tuân thủ lịch giảng và tiến độ 32,5 34 39,5 4

2 Các Khoa xây dựng đề cương môn học phù

hợp với yêu cầu thực tế 28 32 33,5 6.5

3

Giảng viên xây dựng đề cương và cập nhật bài giảng và bổ sung kiến thức mới và những 27 30 34.5 8.5 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Bảng 2.3 Mức độ cần thiết của học viên về việc thực hiện nội dung chương trình

Mức độ (%)

Rất cần thiết

Cần thiết

Trung bình

Không cần thiết

1 Thực hiện giảng dạy đúng nội dung, đúng

thời lượng, tuân thủ lịch giảng và tiến độ 28,5 29 37,5 5

2 Các Khoa xây dựng đề cương môn học phù

hợp với yêu cầu thực tế 26 33 31,5 9,5

và tốt, chỉ có 4% (sinh viên là 5%) đánh giá mức yếu Rõ ràng về cơ bản, trong thời gian qua, nội dung dạy học thực hành được thực hiện theo đúng nội dung, chương trình quy định Nội dung dạy học thực hành là một nhân tố cơ bản của hoạt động dạy học, cùng với các nhân tố khác góp phần đạt tới mục tiêu và nhiệm vụ dạy học thực hành Dạy đúng, đủ nội dung trực tiếp góp phần hình thành ở học viên từng bước làm quen, hình thành hệ thống kỹ năng kỹ xảo nghiệp vụ được cụ thể hóa cho phù hợp Tuy nhiên, vẫn còn có nhiều ý kiến cho rằng, hoạt động dạy học thực hành ở Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy chưa thực sự phù hợp với yêu cầu thực tế: Có 33,5% đánh giá ở mức trung bình, có 6,5% đánh giá ở mức yếu

Đặc biệt, việc chưa thực sự làm tốt việc nâng cao trình độ, cập nhật những kiến thức mới trong dạy học thực hành, nhiều giáo viên ngại tiếp cận, ít nắm bắt thông tin mới, nhất là cập nhật bài giảng, bổ sung kiến thức mới và những yêu cầu với học viên cho từng bài giảng: Về cán bộ, giảng viên Có 34,5% (sinh viên là 34,5%) đánh giá ở mức trung bình, có tới 8,5% (sinh viên là 10,5%) đánh giá ở mức yếu

2.3.3 Thực trạng thực hiện các phương pháp dạy học thực hành

Phương pháp dạy học thực hành được lựa chọn xuất phát từ trình độ nhận thức, thể chất của học viên, từ đặc điểm đặc thù của môn học, mục tiêu của từng khoa mục bài học và môi trường, thao trường, phương tiện kỹ thuật Phương pháp dạy học thực hành tập trung luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si