Khái quát về biện pháp xử lý hành chính đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc
1.1.1 Người nghiện ma túy và cơ sở cai nghiện bắt buộc 1.1.1.1 Dấu hiệu nhận biết người nghiện ma túy
Người nghiện ma túy được hiểu theo nghĩa rộng là những cá nhân có thói quen sử dụng ma túy, không thể chịu đựng khi không có ma túy và sẵn sàng làm mọi cách để có được chất kích thích này, bất chấp sự ngăn cấm từ pháp luật, gia đình, bạn bè và xã hội Theo nghĩa hẹp, nghiện ma túy là sự lệ thuộc cả về thể chất lẫn tâm lý của một người vào các chất ma túy, khiến họ không thể quên hoặc từ bỏ chúng.
Nghiện ma túy là tình trạng phụ thuộc vào các chất ma túy, dẫn đến nhu cầu thường xuyên sử dụng và tăng dần liều lượng Khi ngừng sử dụng, người nghiện sẽ trải qua hội chứng cai với các triệu chứng khó chịu như buồn nôn, nổi da gà, đau cơ khớp, chảy nước mắt, giãn đồng tử, và mất ngủ.
Theo Luật Phòng, chống ma túy 2013, người nghiện ma túy được định nghĩa là những cá nhân sử dụng chất ma túy, thuốc gây nghiện và thuốc hướng thần, đồng thời bị lệ thuộc vào các chất này.
Nguyên nhân nghiện ma túy
Nhiều thanh niên thiếu hiểu biết về ma túy và tác hại của nghiện ma túy, dẫn đến việc tò mò sử dụng ma túy để trải nghiệm Một số phụ nữ, do lo lắng về cân nặng, đã sử dụng ma túy kích thích thần kinh (Maxinton) để giảm béo Học sinh cũng tìm đến thuốc kích thích để thức khuya ôn thi mà không nhận thức được nguy cơ nghiện ma túy.
Nhiều người gặp phải sang chấn tinh thần trong cuộc sống, như thất bại trong sự nghiệp, tình yêu tan vỡ, thi trượt, hoặc gia đình bất hòa và ly hôn, đã tìm đến ma túy như một cách để đối phó với nỗi đau.
Sự buông lỏng trong quản lý và giáo dục từ gia đình và nhà trường đang trở thành vấn đề nghiêm trọng Nhiều bậc phụ huynh quá nuông chiều và không dành đủ thời gian để quan tâm, theo dõi con cái, trong khi đó, nhà trường lại thiếu sự giám sát và khả năng phát hiện sớm các học sinh có nguy cơ lạm dụng ma túy Hơn nữa, các hoạt động lành mạnh để thu hút học sinh tham gia cũng chưa được triển khai nhiều.
Môi trường hiện nay vẫn còn tồn tại nhiều loại ma túy, với các băng nhóm tội phạm tiếp tục tàng trữ, buôn bán và tổ chức sử dụng ma túy Vì lợi ích kinh tế, họ đã mù quáng lừa gạt và lôi kéo nhiều thanh niên vào con đường nghiện ngập.
Một số người đã lạm dụng ma túy để điều trị các bệnh như đau đầu, sốt rét và các vấn đề sức khỏe sau sinh.
Dấu hiệu của người nghiện heroin:
Nghiện heroin thường khó nhận ra ở giai đoạn đầu, nhưng theo thời gian, các dấu hiệu trở nên rõ ràng hơn do ảnh hưởng sâu sắc đến người sử dụng Người nghiện thường lo lắng về liều tiêm tiếp theo hơn là những vấn đề khác trong cuộc sống Hành vi và lối sống của họ cũng thay đổi, với việc tiêm heroin để lại vết lõm trên da, khiến họ thường chọn mặc quần dài và áo dài tay để che giấu Sự lo lắng về việc bị phát hiện có thể dẫn đến việc xa lánh bạn bè và người thân, ảnh hưởng đến các mối quan hệ cá nhân và công việc Cô lập xã hội và tự cô lập là hiện tượng phổ biến ở người nghiện heroin, cùng với những khó khăn trong việc duy trì sức khỏe và vệ sinh cá nhân.
Dấu hiệu nhận biết người sử dụng ma túy đá
Gần đây, nhiều vụ án mạng đã xảy ra do người nghiện ma túy đá gây ra, làm nổi bật sự cần thiết phải nhận biết các dấu hiệu của người nghiện Những dấu hiệu này bao gồm mùi hôi miệng, tình trạng răng miệng kém, và sự giảm sút trong khả năng tập trung cũng như năng suất lao động Người nghiện thường không giữ được công việc lâu dài, có thể bị sâu răng và nướu đỏ đau Họ cũng có thể có mùi giống nước tiểu mèo, ra mồ hôi nhiều, và không còn cảm giác ngon miệng, dẫn đến giảm cân nhanh chóng Ngoài ra, người nghiện thường có suy nghĩ hoang tưởng, không cần ngủ trong thời gian dài, và có thể tìm thấy các vật dụng như giấy bạc và ống hút trong nhà Tâm trạng của họ thường thất thường, dễ cáu gắt, và họ cảm thấy cần phải sử dụng ma túy đá ngay khi thức dậy, cho thấy mức độ nghiện nặng.
Người sử dụng ma túy đá thường có sự thay đổi tâm trạng nhanh chóng, dễ nổi nóng và có thể tức giận vì những lý do nhỏ nhặt, khác hẳn với tính cách trước đây Tác hại của ma túy đá ảnh hưởng đến cuộc sống của mọi người và đe dọa sự bình yên của xã hội Nhiều người lầm tưởng rằng khi ma túy đá được thải ra khỏi cơ thể, mọi chuyện sẽ ổn, nhưng tổn thương do ma túy gây ra cho não vẫn tồn tại Dù sử dụng nhiều hay ít, một lần hay nhiều lần, đều có thể dẫn đến hậu quả ngay lập tức hoặc lâu dài Nhiều trường hợp sau khi ngưng sử dụng một thời gian dài vẫn phát hiện bệnh tâm thần.
Tóm lại, dấu hiệu chung của người nghiện ma túy cụ thể:
Nhu cầu chi tiêu của thanh thiếu niên đang gia tăng một cách bất thường, nhưng không rõ lý do cho việc chi tiêu này Nhiều học sinh thường tìm cách xin tiền từ cha mẹ để đóng học phí, mua sách vở, hoặc thậm chí lấy trộm tiền và đồ đạc trong gia đình để bán hoặc cầm đồ, nhằm có tiền sử dụng ma túy.
Tính tình của người nghiện ma túy thường thay đổi bất thường và theo chiều hướng xấu, với những lúc lầm lì, ít nói khi thiếu ma túy, và ngược lại, trở nên hoạt bát, cười đùa vô cớ khi cơ thể đủ chất Họ thường nói dối và có biểu hiện xa lánh người thân Tính cách trở nên hung bạo, thích nhảy “lắc” theo nhạc mạnh, và càng nghe nhạc mạnh thì càng “lắc” nhanh mà không thấy mệt mỏi, đặc biệt là đối với những người nghiện ma túy kích thích thần kinh gây ảo giác.
Lối sống sinh hoạt hiện nay đang có sự thay đổi rõ rệt, với thói quen thức đêm và ngủ ngày, đặc biệt là ở những người nghiện ma túy kích thích thần kinh Họ dần mất đi hứng thú với các hoạt động như xem ti vi, đọc sách, tham gia văn nghệ hay thể thao Sự bừa bộn trong cuộc sống thể hiện qua việc ăn mặc luộm thuộm, quần áo bẩn thỉu và sự ngại ngùng trong việc tắm giặt Trước đây không hút thuốc lá, giờ đây họ đã trở thành người nghiện thuốc lá, luôn mang theo bật lửa và giấy bạc bên mình.
Sức khoẻ giảm sút: người gầy, sút cân Khi ngủ dậy có những dấu hiệu chảy nước mắt, ngáp vặt, nổi da gà do cơ thể thiếu ma túy
Khả năng lao động và học tập đang giảm sút, dẫn đến hiệu quả công việc kém, sự lười biếng và việc không tuân thủ kỷ luật lao động Đối với học sinh, kết quả học tập cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, với tình trạng ngồi học không tập trung, ngủ gật, bỏ ra ngoài trong giờ học và trốn học ngày càng gia tăng.
Đối tượng, thời hiệu, thẩm quyền, trình tự thủ tục áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc
1.2.1 Đối tượng bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc
Theo Luật Phòng, chống ma túy 2013, người nghiện ma túy từ 18 tuổi trở lên đã cai nghiện tại gia đình hoặc cộng đồng nhưng vẫn còn nghiện, hoặc không có nơi cư trú, phải được đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc Người nghiện ma túy tự nguyện xin cai nghiện sẽ được nhận vào cơ sở mà không bị coi là vi phạm hành chính Tổ chức và hoạt động của cơ sở cai nghiện bắt buộc, cũng như thủ tục đưa người nghiện vào cơ sở, phải tuân theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Theo Luật Xử lý VPHC năm 2012, các đối tượng có thể bị đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc là người nghiện ma túy từ 18 tuổi trở lên, đã từng bị giáo dục tại xã, phường, thị trấn nhưng vẫn còn nghiện, hoặc chưa từng bị áp dụng biện pháp này và không có nơi cư trú ổn định.
Theo các quy định pháp luật hiện hành, biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc được áp dụng theo Luật Phòng, chống ma túy năm 2013.
Xử lý vi phạm hành chính (VPHC) có những điểm tương đồng và khác biệt Để áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, đối tượng cần phải đáp ứng các điều kiện nhất định.
Thứ nhất, đối tượng phải là người nghiện ma túy
Đối tượng áp dụng biện pháp giáo dục bao gồm những người từ 18 tuổi trở lên, đã từng bị giáo dục tại xã, phường, thị trấn hoặc đã cai nghiện tại gia đình, cộng đồng nhưng vẫn còn nghiện Ngoài ra, những người chưa từng bị giáo dục hoặc cai nghiện, và không có nơi cư trú ổn định cũng sẽ bị tòa án nhân dân cấp huyện áp dụng biện pháp này.
Một trong những điều kiện để áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc là người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên có nơi trú ổn định và đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn mà vẫn còn nghiện Có hai quan điểm khác nhau về việc hiểu “đã bị áp dụng biện pháp giáo dục”: quan điểm thứ nhất cho rằng chỉ cần có quyết định áp dụng mà không cần phân biệt việc chấp hành, trong khi quan điểm thứ hai yêu cầu phải chấp hành xong quyết định và có giấy chứng nhận Để đảm bảo tính thống nhất trong việc thi hành pháp luật, Nghị định số 111/2013/NĐ-CP quy định rằng người được giáo dục mà không tiến bộ sau khi chấp hành ít nhất 1/2 thời gian giáo dục sẽ bị đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc Theo quy định của Luật Xử lý VPHC, đối tượng áp dụng biện pháp này bao gồm những người nghiện ma túy đã trải qua các biện pháp giáo dục nhưng vẫn tiếp tục vi phạm.
Người nghiện ma túy từ 18 tuổi trở lên, có nơi cư trú ổn định hoặc không ổn định, có thể bị đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc nếu đã chấm dứt quyết định giáo dục tại xã, phường, thị trấn Những người đang tham gia chương trình cai nghiện tự nguyện tại gia đình hoặc cộng đồng, cũng như điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế, cũng thuộc đối tượng này Tuy nhiên, Luật Xử lý VPHC và các văn bản pháp luật liên quan quy định không áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đối với người nước ngoài, người không có năng lực trách nhiệm hành chính, phụ nữ mang thai có chứng nhận của bệnh viện, và phụ nữ hoặc người duy nhất nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi được xác nhận bởi Ủy ban nhân dân cấp xã.
1.2.2 Thời hiệu áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc
Thời hiệu là khoảng thời gian do pháp luật quy định, sau khi kết thúc, cá nhân hoặc tổ chức sẽ không còn quyền hưởng lợi từ quyền dân sự, không được miễn trừ nghĩa vụ dân sự, hoặc mất quyền khởi kiện và yêu cầu giải quyết các vấn đề dân sự.
Thời hiệu đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc là ba tháng, tính từ ngày cá nhân bị phát hiện và lập biên bản về hành vi sử dụng ma túy trái phép lần cuối.
Thời gian do luật định về thời hiệu giúp cơ quan chức năng xác định nhanh chóng mốc thời gian cụ thể, từ đó quyết định việc lập biên bản đối với người nghiện đã bị bắt trước đó.
1.2.3 Thẩm quyền của các chủ thể trong việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc
Chủ thể có thẩm quyền liên quan xác định tình trạng nghiện ma túy luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Tình trạng nghiện ma túy là một bệnh lý cần được xác định bởi các đơn vị chuyên môn về y tế Theo quy định, người có thẩm quyền xác định tình trạng nghiện ma túy là các bác sĩ, y sĩ tại các cơ quan được cấp chứng nhận hoặc chứng chỉ tập huấn về chẩn đoán, điều trị cắt cơn nghiện ma túy Những người này phải có chuyên môn, nghiệp vụ đã được đào tạo trước đó và đang làm việc tại các cơ sở y tế được cấp chứng nhận, bao gồm cơ sở y tế quân y, y tế quân dân y, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của ngành công an, phòng y tế của cơ sở cai nghiện bắt buộc, trạm y tế xã, phường, thị trấn, phòng khám đa khoa khu vực, bệnh viện cấp huyện trở lên và bệnh viện thuộc các bộ, ngành khác Họ có nghĩa vụ xác định chính xác các đối tượng bị nghiện và mức độ nghiện thông qua chuyên môn, nghiệp vụ đã được đào tạo trước đó và lập thành hồ sơ có minh chứng cụ thể cho tình trạng của người nghiện ma túy.
Chủ thể có thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ xem xét, điều tra, và lập hồ sơ đưa đi cai nghiện bắt buộc đối với người nghiện ma túy
Trong quá trình điều tra các vụ vi phạm pháp luật, cơ quan công an cấp huyện hoặc tỉnh sẽ lập biên bản và xác minh khi phát hiện hành vi sử dụng ma túy trái phép hoặc dấu hiệu nghiện ma túy Họ sẽ thu thập tài liệu và lập hồ sơ để đề nghị áp dụng biện pháp đưa người vi phạm vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.
Khi phát hiện người sử dụng ma túy trái phép, công an cấp xã sẽ lập biên bản và tiến hành xác minh, thu thập tài liệu để đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc Nếu cá nhân hoặc tổ chức phát hiện hành vi vi phạm, họ cần báo cho cơ quan công an cấp xã để thực hiện các bước lập biên bản và thu thập tài liệu cần thiết.
Khi xác định đối tượng nghiện ma túy từ 18 tuổi trở lên với nơi cư trú ổn định, nếu trong vòng 02 năm kể từ khi chấp hành xong quyết định giáo dục tại xã, phường, thị trấn mà vẫn còn nghiện, hoặc trong vòng 01 năm kể từ khi hết thời hiệu thi hành quyết định mà vẫn tiếp tục nghiện, cơ quan công an sẽ lập hồ sơ và gửi đến phòng tư pháp cấp huyện nơi người đó cư trú.
Đối với người nghiện ma túy từ 18 tuổi trở lên, có nơi cư trú ổn định và đã bị chấm dứt thi hành quyết định giáo dục tại xã, phường, thị trấn, cơ quan công an sẽ lập hồ sơ và gửi đến phòng tư pháp cấp huyện nơi cơ quan lập hồ sơ đóng trụ sở.
