(Luận văn) hoàn thiện công tác phân tích hiệu quả hoạt động tại công ty cổ phần thủy điện vĩnh sơn sông hinh

Các nghiên cứu ngoài nước Có thể nói, phạm trù HQHĐ từ lâu đã được các nhà nghiên cứu, nhà quản lý kinh tế trên thế giới quan tâm nghiên cứu trên nhiều khía cạnh khác nhau, điển hình nh

Trang 1

PHAN THỊ THANH THÚY

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH HIỆU QỦA HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THUỶ ĐIỆN VĨNH SƠN – SÔNG HINH

Chuyên ngành: Kế toán

Mã số: 84.34.03.01

Người hướng dẫn: PGS.TS.Đoàn Ngọc Phi Anh

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 2

ai công bố trong bất cứ một công trình khoa học nào khác

Tác giả luận văn

Phan Thị Thanh Thúy

Trang 3

đại học và Quý Thầy/Cô giảng viên tham gia giảng dạy đã tận tình truyền đạt những kiến thức quý báu cũng như tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại Trường Đại học Quy Nhơn Đặc biệt, xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến PGS.TS.Đoàn Ngọc Phi Anh, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn Quý Ban lãnh đạo, Quý Anh/Chị/Em tại các phòng chuyên môn của Công ty Cổ phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh đã hỗ trợ tôi trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này

Trân trọng cảm ơn./

Bình Định, ngày tháng 03 năm 2021

Phan Thị Thanh Thúy

Trang 4

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ BẢNG

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài 3

3 Mục tiêu nghiên cứu 9

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 10

5 Phương pháp nghiên cứu 11

6 Ý nghĩa khoa học của đề tài 12

7 Kết cấu của đề tài 13

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP 14

1.1 KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP 14

1.1.1 Khái niệm về hiệu quả hoạt động 14

1.1.2 Phân loại hiệu quả hoạt động 16

1.2 NGUỒN SỐ LIỆU PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DOANH NGHIỆP 18

1.2.1 Nguồn thông tin từ báo cáo tài chính 18

1.2.2 Nguồn thông tin từ báo cáo nội bộ 20

1.2.3 Nguồn thông tin khác 21

1.3 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG 22

1.3.1 Phương pháp so sánh 22

1.3.2 Phương pháp loại trừ 24

Trang 5

1.4.2 Phân tích hiệu quả tài chính 35

1.4.3 Phân tích hiệu quả hoạt động đầu tư 38

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THỦY ĐIỆN VĨNH SƠN – SÔNG HINH 43

2.1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN THỦY ĐIỆN VĨNH SƠN – SÔNG HINH 43

2.1.1 Giới thiệu về Công ty Cổ phần Thủy điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh 43 2.1.2 Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty 45

2.1.3 Đặc điểm tổ chức của Công ty Cổ phần Thủy điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh 46

2.1.4 Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty Cổ phần Thủy điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh 48

2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THỦY ĐIỆN VĨNH SƠN – SÔNG HINH 50

2.2.1 Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh 51

2.2.2 Phân tích hiệu quả hoạt động tài chính 62

2.2.3 Phân tích hiệu quả hoạt động đầu tư 66

2.3 NHẬN XÉT TÌNH HÌNH PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN THỦY ĐIỆN VĨNH SƠN – SÔNG HINH 70

2.3.1 Ưu điểm 70

2.3.2 Nhược điểm 71

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 74 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THỦY ĐIỆN VĨNH SƠN –

Trang 6

3.2 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THỦY ĐIỆN VĨNH SƠN –

SÔNG HINH 76

3.2.1 Hoàn thiện công tác tổ chức phân tích hiệu quả hoạt động 76

3.2.2 Hoàn thiện về phương pháp phân tích 78

3.2.3 Hoàn thiện về nội dung phân tích hiệu quả hoạt động 85

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 98

KẾT LUẬN CHUNG 99

TÀI LIỆU THAM KHẢO 101 PHỤ LỤC

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (bản sao)

Trang 7

KD Kinh doanh

Trang 8

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Các chỉ tiêu về hiệu suất sử dụng tài sản 51

Bảng 2.2: Các chỉ tiêu về hiệu năng hoạt động 55

Bảng 2.3: Các chỉ tiêu về khả năng sinh lợi 59

Bảng 2.4: Các chỉ tiêu về sinh lợi vốn chủ sở hữu 62

Bảng 2.5: Các chỉ tiêu về hiệu quả sử dụng vốn góp của cổ đông 64

Bảng 2.6: Các chỉ tiêu về HQHĐ đầu tư tài sản cố định 67

Bảng 2.7: Các chỉ tiêu về HQHĐ đầu tư tài chính 68

Bảng 3.1: Bảng phân tích so sánh bằng số tuyệt đối và so sánh tương đối phản ánh mức độ thực hiện đối với các chỉ tiêu phản ánh hiệu suất sử dụng tài sản 78

Bảng 3.2: Bảng phân tích so sánh bằng số tuyệt đối và so sánh tương đối động thái đối với các chỉ tiêu phản ánh hiệu suất sử dụng tài sản 80

Bảng 3.3: Sức sinh lợi của các chỉ tiêu phản ánh ROA, ROS và ROE qua các năm 82

Bảng 3.4: Bảng phân tích xu hướng tăng trưởng của các chỉ tiêu phản ánh ROA, ROS và ROE 82

Bảng 3.5: Bảng phân tích nhịp điệu tăng trưởng của các chỉ tiêu phản ánh ROA, ROS và ROE 83

Bảng 3.6: Hướng dẫn tính toán các nhân tố ảnh hưởng đến ROE theo phương pháp Dupont 84

Bảng 3.7: Bảng phân tích tình hình thực hiện sản lượng, doanh thu và lợi nhuận qua các năm 88

Bảng 3.8: Bảng phân tích hiệu suất sử dụng tài sản 91

Bảng 3.9: Bảng phân tích về hiệu năng hoạt động 92

Bảng 3.10: Bảng phân tích về khả năng sinh lợi 93

Bảng 3.11: Bảng phân tích về khả năng sinh lợi của vốn chủ sở hữu 95

Bảng 3.12: Bảng phân tích về hiệu quả sử dụng vốn góp của cổ đông 96

Trang 10

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong hoạt động KD, HQHĐ không những là thước đo phản ánh trình độ

tổ chức, quản lý KD mà còn là vấn đề sống còn của DN Vì hiện nay, trong điều kiện kinh tế thị trường ngày càng phát triển và quá trình hội nhập của nền kinh tế ngày càng sâu, rộng, nó đòi hỏi các DN muốn tồn tại, muốn vươn lên thì trước hết là phải hoạt động có hiệu quả Cho nên việc các DN tiến hành phân tích, đánh giá HQHĐ để có phương hướng, chiến lược KD phù hợp là việc làm hết sức cấp bách và cần thiết

Bên cạnh đó, có thể nói HQHĐ là mối quan tâm hàng đầu không chỉ đối với nhà quản trị bên trong DN mà còn đối với các đối tượng liên quan khác bên ngoài DN như các cổ đông/nhà đầu tư, các tổ chức tín dụng, khách hàng, nhà cung cấp,… Bởi vì, thông tin về HQHĐ của DN sẽ giúp các nhà quản trị biết được thực trạng về HQHĐ của DN mình, triển vọng phát triển, từ đó có những quyết định đúng đắn, chính xác, kịp thời trong quá trình điều hành hoạt động KD của DN; còn đối với các cổ đông/nhà đầu tư, các tổ chức tín dụng, khách hàng, nhà cung cấp, thông qua việc phân tích HQHĐ của DN sẽ biết được khả năng tài chính, hiệu quả sử dụng các nguồn lực, KNSL cũng như hiệu quả sử dụng đồng vốn của DN, cơ hội và khả năng phát triển của DN trong tương lai để làm cơ sở đưa ra các quyết định đầu tư, cho vay, hạn mức bán chịu, sao cho hiệu quả nhất Từ đó cho thấy, phân tích HQHĐ là công

cụ đắc lực giúp nhà quản trị bên trong DN, cũng như các đối tượng bên ngoài

DN có được các quyết định, giải pháp phù hợp nhất trong hoạt động của mình

Ngoài ra, trong sự phát triển kinh tế của đất nước sau hơn 30 năm đổi mới, thủy điện đã đóng vai trò vô cùng to lớn, là một cấu phần quan trọng của ngành điện để đảm bảo cung ứng điện cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế

Trang 11

Và theo Quy hoạch mạng lưới điện quốc gia, đến năm 2020, tổng công suất các nguồn thủy điện sẽ đạt khoảng 21.600MW, khoảng 24.600MW vào năm

2025 và 27.800MW vào năm 2030 Có thể nói, thủy điện là nguồn năng lượng sạch, có khả năng tái tạo và được ưu tiên phát triển, đặc biệt trong bối cảnh sản lượng điện từ than, dầu mỏ… đang dần cạn kiệt Thủy điện hiện đang chiếm khoảng 15 đến 20% tổng sản lượng điện của thế giới, và chiếm tới 95% tổng sản lượng năng lượng tái tạo; và tại Việt Nam, thủy điện hiện vẫn chiếm khoảng 35% tổng sản lượng điện toàn hệ thống (Thủ tướng Chính phủ, 2016) Không chỉ đóng góp sản lượng điện lớn cho việc đảm bảo cung ứng điện, thủy điện còn góp phần quan trọng trong việc tạo nguồn lực phát triển kinh tế

- xã hội tại nhiều địa phương Tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên, sản xuất điện đóng góp trên 30 đến 40% giá trị sản xuất công nghiệp của các tỉnh, mang lại nguồn thu cho ngân sách địa phương hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm (Nguyễn Sơn, 2017)

Thuỷ điện Vĩnh Sơn - Sông Hinh là một trong số các thuỷ điện lớn ở khu vực miền Trung và Tây Nguyên, với hai nhà máy thuỷ điện là Thuỷ điện Vĩnh Sơn toạ lạc tại xã Vĩnh Sơn - Huyện Vĩnh Thạnh của tỉnh Bình Định và Thuỷ điện Sông Hinh toạ lạc tại xã Sơn Thành - Huyện Tuy Hoà của tỉnh Phú Yên Hai nhà máy có chức năng quản lý vận hành, cung ứng điện năng cho hệ thống điện quốc gia, phục vụ tưới cho 450 ha cho hạ lưu sông Kôn tỉnh Bình Định và tưới 4.000 ha cho hạ lưu huyện Tuy Hoà tỉnh Phú Yên

Tuy nhiên, trong những năm qua, mặc dù Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh đã có những bước phát triển và lợi thế nhất định nhưng trong quá trình hoạt động vẫn chưa đem lại hiệu quả cao so với tầm vóc và vốn đầu tư của nhà máy Vì vậy, để nâng cao HQHĐ của Công ty cần đưa ra những phân tích

về thực trạng HQHĐ tại Công ty, qua đó có thể đưa ra được những giải pháp

để đánh giá đầy đủ và toàn diện hơn về HQHĐ của Công ty, góp phần nâng

Trang 12

cao HQHĐ tại Công ty Xuất phát từ những thực tế trên, tôi đã lựa chọn đề tài

“Hoàn thiện công tác phân tích HQHĐ tại Công ty Cổ phần Thuỷ điện

Vĩnh Sơn – Sông Hinh” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ của tôi

2 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

2.1 Các nghiên cứu ngoài nước

Có thể nói, phạm trù HQHĐ từ lâu đã được các nhà nghiên cứu, nhà quản lý kinh tế trên thế giới quan tâm nghiên cứu trên nhiều khía cạnh khác nhau, điển hình như:

Nghiên cứu của Singh và Schmidgall (2002) đã đề cập đến mức độ quan trọng của các chỉ tiêu phân tích HQHĐ về mặt tài chính và được sắp xếp

theo mức độ quan trọng, chia làm năm nhóm chỉ tiêu là: (i) Các chỉ tiêu về thanh toán các nghĩa vụ tài chính ngắn hạn chủ yếu đề cập đến chỉ tiêu phân

tích khả năng thanh toán trong ngắn hạn bao gồm các chỉ tiêu như khả năng thanh toán tức thời, khả năng thanh toán nhanh, khả năng thanh toán trong

ngắn hạn, ; (ii) Các chỉ tiêu về thanh toán các nghĩa vụ tài chính dài hạn chủ yếu đề cập đến khả năng thanh toán nợ trong dài hạn; (iii) Các chỉ tiêu về hiệu quả trong quản lý và sử dụng tài sản của DN chủ yếu đề cập đến các chỉ tiêu

như hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn, hiệu suất sử dụng tài sản dài hạn, hiệu suất sử dụng tổng tài sản, vòng quay tổng tài sản, vòng quay hàng tồn kho, ;

(iv) Các chỉ tiêu về hiệu quả quản lý hoạt động KD và đầu tư chủ yếu đề cập

đến các chỉ tiêu như hiệu suất sử dụng chi phí, thu nhập trên cổ phiếu của nhà

đầu tư, ; (v) Các chỉ tiêu về khả năng sinh lợi chủ yếu đề cập đến các chỉ tiêu

như khả năng sinh lợi của vốn chủ sở hữu (CSH), khả năng sinh lợi của tổng tài sản, khả năng sinh lợi của doanh thu, Cho thấy nghiên cứu này đánh giá khá đầy đủ về các chỉ tiêu phân tích HQKĐ về khía cạnh tài chính

Còn nghiên cứu của Tseng và cộng sự (2007) về đo lường HQHĐ tại các công ty sản xuất kỹ thuật công nghệ cao tại Đài Loan, đã chỉ ra rằng có

Trang 13

năm nhóm nhân tố khi đánh giá HQHĐ của các DN là: (i) hiệu quả cạnh tranh, (ii) hiệu quả tài chính, (iii) năng lực sản xuất, (iv) năng lực đổi mới và (v) quan hệ chuỗi cung ứng Ưu điểm và cũng là điểm mới của nghiên cứu này là xác nhận các nhân tố phi tài chính cũng tác động đến HQHĐ của các

DN và hình thức sở hữu vốn, loại hình KD, tỷ lệ nợ và hệ số hao mòn của tài sản cũng quyết định đến HQHĐ Tuy nhiên, hạn chế của nghiên cứu này chỉ mới dừng lại ở việc chỉ ra các nhóm nhân tố ảnh hưởng đến việc đo lường HQHĐ tại các DN; trong đó có nhóm yếu tố phi tài chính như: năng lực sản xuất, năng lực đổi mới và quan hệ chuỗi cung ứng chứ chưa đề cập cụ thể đến các yếu tố phi tài chính khác như chính sách của Nhà nước, đặc thù ngành nghề KD, hiệu quả xã hội nhận được từ hoạt động của DN, và việc vận dụng các chỉ tiêu này như thế nào trong các ngành KD khác nhau cũng chưa được đề cập và giải thích

Một số nhà nghiên cứu khác còn cho rằng ngoài việc xác định nhóm các chỉ tiêu đo lường HQHĐ còn cần phải tiến hành lựa chọn phương pháp phân tích HQHĐ và xác định các nhân tố làm ảnh hưởng đến HQHĐ Điển hình như nghiên cứu của Lee và Johnson (2014), Meric và cộng sự (2000) và Jaeger (2014) cho rằng HQHĐ là thước đo về quá trình hoạt động của DN nên cần so sánh giữa kết quả đạt được với chi phí, nguồn lực bỏ ra Các tác giả cho rằng cần phân tích HQHĐ trên hai khía cạnh là phân tích năng suất sử dụng các yếu tố sản xuất để tạo ra kết quả đầu ra sản xuất (sản lượng, DT, )

và phân tích hiệu quả (khả năng tạo ra LN); các tác giả cũng cho rằng, các nhân tố nội tại DN có tác động rất lớn đến HQHĐ như việc chuẩn hóa mọi hoạt động ở các cấp quản lý, tăng cường tự động hóa để nâng cao chất lượng công việc, tăng cường minh bạch thông tin hay tăng hiệu quả hơn nữa các chi tiết báo cáo, Ưu điểm của các nghiên cứu này là đã đề cập đến các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả thông qua so sánh giữa đầu vào và đầu ra cũng như chỉ ra

Trang 14

các nguyên nhân ảnh hưởng đến HQHĐ phát sinh bởi bên trong DN Tuy nhiên, các nghiên cứu này chưa đề cập chi tiết, cụ thể đến cách tính của các chỉ tiêu phân tích và bỏ qua các nhân tố bên ngoài tác động đến HQHĐ của

DN

Trong khi đó, Hiệp hội Kế toán Công chứng ACCA (The Association of Chartered Certified Accountants) trong chương trình đào tạo cấp chứng chỉ của ACCA, ở học phần 3 “Phân tích KD” (ACCA, 2010) và học phần 5

“Quản lý hiệu quả hoạt động nâng cao” (ACCA, 2010) đã đề cập đến nhóm các chỉ tiêu phân tích về HQHĐ như sau: (i) Nhóm chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lợi và thu nhập, nhóm này bao gồm các chỉ tiêu như khả năng sinh

lợi của vốn sử dụng và khả năng sinh lợi của vốn CSH Trong nhóm các chỉ tiêu này, chỉ tiêu khả năng sinh lợi của vốn sử dụng hay được các nhà phân tích quan tâm sử dụng hơn; vì các tác giả cho rằng trong quá trình KD, các

DN có thể huy động thêm nợ tài trợ cho quá trình KD nên vốn vay cũng cần phải được xem xét đến khi phân tích HQHĐ để đánh giá việc vay nợ tài trợ

cho hoạt động có mang lại hiệu quả hay không; (ii) Nhóm chỉ tiêu phản ánh hiệu suất, nhóm này bao gồm các chỉ tiêu vòng quay hàng tồn kho, vòng quay

các khoản phải thu và số ngày một vòng quay hàng tồn kho hay các khoản

phải thu; (iii) Nhóm chỉ tiêu phản ánh hiệu quả đầu tư của cổ đông, nhóm chỉ

tiêu này nhằm đánh giá hiệu quả đầu tư của cổ đông có được từ HQHĐ của

DN trong quá trình đầu tư, nhóm chỉ tiêu này bao gồm các chỉ tiêu như thu nhập trên CP thường, mức LN của cổ phiếu so với cổ tức, Ưu điểm của nghiên cứu này là đề cập đến HQHĐ thông qua cả hiệu quả và hiệu suất sử dụng Tuy nhiên, các tác giả đã đề cập khá sâu đến các chỉ tiêu phân tích hiệu quả đầu tư của các cổ đông, trong khi hiệu quả đầu tư của các cổ đông đã được thể hiện phần nào thông qua khả năng sinh lợi của vốn CSH và mức chi trả cổ tức còn phụ thuộc quyết định của hội đồng quản trị công ty

Trang 15

Bên cạnh thước đo tài chính, một số nhà nghiên cứu trên thế giới còn đưa ra các thước đo phi tài chính để đánh giá HQHĐ của DN Điển hình cho

hướng nghiên cứu này là Kaplan và Norton (1996) trong tác phẩm “Using the Balanced Scorecard as a Strategic Management System” Theo quan điểm

này, các tác giả cho rằng: các chỉ tiêu tài chính là những chỉ tiêu cơ bản, nó cho phép đánh giá hiệu quả tài chính mà DN đạt được trong một thời kỳ nhất định nào đó của quá khứ Vì vậy, trong hoạt động quản lý nó không giúp ích nhiều cho nhà quản lý trong việc đưa ra các quyết định điều chỉnh kịp thời những hoạt động sai sót, những khâu yếu kém trong quá trình hoạt động Mặc khác, các chỉ tiêu tài chính đánh giá hiệu quả trong quá khứ là chưa đầy đủ thông tin để có thể hỗ trợ các nhà quản lý trong hoạch định chính sách cho hoạt động DN trong tương lai Để khắc phục những hạn chế của quan điểm đánh giá HQHĐ dựa vào chỉ tiêu phi tài chính, Kaplan và Norton (1996) đã đưa ra mô hình lý thuyết bảng điểm cân bằng nhằm giúp đánh giá HQHĐ một cách chuẩn xác, đầy đủ và toàn diện hơn khi sử dụng kết hợp cả các chỉ tiêu tài chính và các chỉ tiêu phi tài chính một cách cân bằng Theo mô hình này, việc đánh giá HQHĐ dựa trên 4 khía cạnh hoạt động của DN, đó là: (i) khía cạnh tài chính; (ii) khía cạnh khách hàng; (ii) khía cạnh quy trình quản lý nội bộ; (ii) khía cạnh học hỏi và phát triển Như vậy, mô hình của Kaplan và Norton là một hệ thống bao gồm các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính, được xây dựng cân bằng với nhau, hỗ trợ nhau, giải thích cho nhau và có mối quan

hệ chặt chẽ, tác động qua lại với nhau

Tóm lại, qua các nghiên cứu về phân tích, đo lường HQHĐ trong DN

của các tác giả các nước trên thế giới cho thấy việc đánh giá, đo lường HQHĐ rất phong phú và đa dạng, không chỉ dựa vào các chỉ tiêu tài chính mà còn phi tài chính, cũng như so sánh khả năng sinh lợi giữa các loại hình DN có hình thức sở hữu vốn khác nhau,… hay chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến HQHĐ

Trang 16

phát sinh từ chính DN, nhóm các chỉ tiêu phân tích trên các mặt hiệu suất hoạt động hay HQHĐ, Các nghiên cứu này rất hữu ích trong việc vận dụng khi đánh giá tại các DN Việt Nam hiện nay

2.2 Các nghiên cứu trong nước

Tại Việt Nam, việc nghiên cứu về HQHĐ trong điều kiện KD hiện nay cũng được rất nhiều tác giả quan tâm và đề cập trong các công trình nghiên cứu về phân tích hiệu quả, HQHĐ hay phân tích tài chính DN Điển hình như:

Đề cập đến phân tích HQHĐ trong các nghiên cứu của các tác giả trong nước được công bố trong các giáo trình, sách chuyên khảo đã đưa ra các chỉ tiêu phân tích về chỉ số HQHĐ như: hiệu suất sử dụng tài sản/hàng tồn kho/các khoản phải thu, vòng quay tài sản/hàng tồn kho/các khoản phải thu,

tỷ suất sinh lợi của DT/tài sản ngắn hạn, dài hạn/vốn CSH/chi phí (Nguyễn Tấn Bình, 2010; Ngô Thế Chi và Nguyễn Trọng Cơ, 2008; Nguyễn Văn Công, 2005; Nguyễn Văn Công, 2014; Nguyễn Năng Phúc và cộng sự, 2006) Như vậy, mặc dù các quan điểm nghiên cứu tiếp cận trên các khía cạnh khác nhau nhưng có điểm chung là phân tích HQHĐ thông qua ba nhóm chỉ tiêu

chính là: (i) Nhóm chỉ tiêu phản ánh hiệu suất sử dụng, nhóm chỉ tiêu này

phản ánh hiệu suất sử dụng của các loại tài sản, nguồn lực trong DN, nhóm này đề cập đến các chỉ tiêu như hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn, hiệu suất

sử dụng tài sản dài hạn, hiệu suất sử dụng hàng tồn kho hay các khoản phải

thu, trong quá trình hoạt động KD; (ii) Nhóm chỉ tiêu phản ánh tần suất sử dụng, nhóm chỉ tiêu này đánh giá tần suất sử dụng các yếu tố nguồn lực nhanh

hay chậm trong kỳ hoạt động thông qua các chỉ tiêu phân tích vòng quay và

số ngày một vòng quay của tài sản nói chung và các yếu tố hàng tồn kho hay

các khoản phải thu nói riêng; (iii) Nhóm chỉ tiêu phân tích khả năng sinh lợi,

nhóm chỉ tiêu này dùng để đánh giá khả năng tạo ra LN của DN thông qua các chỉ tiêu như khả năng sinh lợi của DT, khả năng sinh lợi của tổng tài sản,

Trang 17

khả năng sinh lợi của vốn CSH hay khả năng sinh lợi của chi phí, Tuy nhiên, nội dung của các chỉ tiêu phân tích trong các công trình này được trình bày dưới dạng các chỉ tiêu tổng quát để áp dụng chung cho các loại hình DN nói chung chứ không đề cập đến từng loại hình KD cụ thể nào

Bên cạnh đó, trong các đề tài nghiên cứu khoa học hoặc luận án tiến sĩ, đối với nội dung phân tích HQHĐ trong các DN nói chung và trong các DN đặc thù thuộc các lĩnh vực KD khác nhau nói riêng cũng được các nhà khoa học, các nghiên cứu sinh lựa chọn nghiên cứu Điển hình như:

Nguyễn Ngọc Quang (2008) và Huỳnh Đức Lộng (1999) đã chỉ ra rằng các chỉ tiêu phân tích HQHĐ cần được đánh giá trên khía cạnh hiệu suất (sức sản xuất của các yếu tố sản xuất), hiệu năng (số vòng quay hay tần suất quay của các yếu tố sản xuất) và sức sinh lợi của các yếu tố sản xuất Tuy nhiên, hạn chế của các nghiên cứu này là cũng đề xuất các chỉ tiêu phân tích hiệu quả KD trong các DN nói chung chứ chưa đề cập đến tính đặc thù của ngành nghề KD và chưa đề cập đến việc đánh giá hiệu quả KD thông qua các chỉ tiêu phi tài chính

Trong khi đó, đề cập đến việc phân tích hiệu quả KD trong các DN đặc thù, các tác giả Nguyễn Thị Mai Hương (2008), Đỗ Huyền Trang (2012) và Trần Thị Thu Phong (2012) đã chỉ ra rằng việc phân tích hiệu quả KD trong các DN đặc thù cũng được xác định trên cơ sở so sánh tương quan giữa kết quả đầu ra với chi phí hoặc yếu tố đầu vào, nhưng các chỉ tiêu khi phân tích phải tính đến tính chất đặc thù của ngành nghề có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả

KD và phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực của DN Điểm chung của các công trình nghiên cứu này là các tác giả đã xây dựng và đề xuất hệ thống các chỉ tiêu phân tích hiệu quả KD cho phù hợp với đặc thù của ngành nghề KD nhằm giúp đánh giá chính xác hơn, toàn diện hơn về hiệu quả KD Tuy nhiên, các tác giả tập trung chủ yếu vào nghiên cứu nhóm các chỉ tiêu phân tích hiệu quả KD

Trang 18

trên phương diện tài chính chứ chưa đề cập đến nhóm các chỉ tiêu phi tài chính, các chỉ tiêu phân tích về hoạt động, cụ thể như: các chỉ số về khả năng khai thác, khả năng tạo DT trong quá trình hoạt động; đồng thời, các tác giả cũng chỉ đánh giá hiệu quả KD về mặt kinh tế chứ chưa đánh giá về hiệu quả về mặt xã hội Hay một số nghiên cứu của Đỗ Nguyễn Hoàng Duyên (2013), Lê Thị

Mai Hồng (2013), Nguyễn Thị Mỹ Linh (2020), … đều trên cơ sở hệ thống

hóa lý thuyết về phân tích HQHĐ, đã phản ảnh thực trạng phân tích HQHĐ tại đơn vị, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác phân tích HQHĐ tại đơn vị

Tóm lại, qua các nghiên cứu trong nước cho thấy, các tác giả cũng chỉ mới

đề cập đến chỉ tiêu phân tích HQHĐ về mặt kinh tế nói chung mà chưa đề cập nhiều đến các chỉ tiêu phân tích hiệu quả xã hội

Vì vậy, thông qua tổng quan của các công trình nghiên cứu nêu trên, tác

giả nhận thấy rằng ngành thuỷ điện là ngành đặc thù, có tác động rất lớn về mặt xã hội, nên khi đánh giá HQHĐ của một DN thuỷ điện cần đánh giá cả về hiệu quả kinh doanh, hiệu quả tài chính và hiệu quả xã hội Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện nay và kể cả các báo cáo thường niên của các doanh nghiệp ngành thuỷ điện vẫn chưa đề cập đến các nội dung và chỉ tiêu phân tích sao cho bao quát và toàn diện Chính vì vậy, việc học viên chọn đề tài nghiên cứu

“Phân tích HQHĐ tại Công ty Cổ phần Vĩnh Sơn – Sông Hinh” là mang tính

cấp thiết, thời sự và có ý nghĩa về mặt khoa học cũng như thực tiễn

3 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của luận văn là nghiên cứu công tác phân tích HQHĐ tại Công ty Cổ phần Thuỷ Điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh trong thời gian vừa qua là như thế nào; từ đó, tìm ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác phân tích HQHĐ cho Công ty trong thời gian sắp tới

Trang 19

Để thực hiện mục tiêu tổng quát nêu trên, luận văn hướng đến các mục tiêu nghiên cứu cụ thể sau:

Một là, hệ thống hóa cơ sở lý luận về HQHĐ và phân tích HQHĐ trong

các doanh nghiệp

Hai là, phân tích, đánh giá thực trạng HQHĐ tại Công ty Cổ phần Thuỷ điện

Vĩnh Sơn – Sông Hinh và tìm hiểu nhu cầu phân tích ở các cấp quản lý tại Công ty trong tình hình hiện nay

Ba là, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác phân tích

HQHĐ tại Công ty Cổ phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các vấn đề lý luận về HQHĐ và thực trạng công tác phân tích HQHĐ tại Công ty Cổ phần Thủy điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh Từ đó, luận văn hướng tới đề xuất các giải pháp cần thiết

để hoàn thiện về phân tích HQHĐ tại Công ty Cổ phần Thủy điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh nhằm góp phần giúp Công ty đánh giá chính xác hơn, toàn diện hơn về HQHĐ để có giải pháp thích hợp nhằm nâng cao HQHĐ của Công ty

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu lý luận về phân tích

HQHĐ trong các doanh nghiệp, thực trạng và giải pháp nâng cao công tác phân tích HQHĐ tại Công ty Cổ phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh

+ Về không gian: Luận văn tập trung vào công tác phân tích HQHĐ tại

Công ty Cổ phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh

+ Về thời gian: Luận văn tập trung phân tích HQHĐ tại Công ty Cổ

phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm

2019

Trang 20

5 Phương pháp nghiên cứu

- Về quy trình nghiên cứu:

Nghiên cứu của luận văn được tiến hành thực hiện thông qua hình sau:

Hình 0.1: Quy trình nghiên cứu

( Nguồn: Tác giả đề xuất)

- Về phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu:

Để thu thập dữ liệu cho nghiên cứu, luận văn đã tiến hành xác định nguồn dữ liệu thu thập, phương pháp thu thập, phạm vi thu thập và xử lý dữ liệu như sau:

+ Về nguồn dữ liệu thu thập: Luận văn tiến hành thu thập từ hai nguồn

chính là nguồn dữ liệu thứ cấp và nguồn dữ liệu sơ cấp

+ Về phương pháp thu thập dữ liệu: Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu

thập từ các báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh, cụ thể là bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, thuyết minh báo cáo tài chính, các báo cáo quản trị và các dữ liệu

===l

Cơ sở lý luận về phân tích HQHĐ

Thu thập nguồn dữ liệu phân tích

Nguồn dữ liệu sơ cấp Nguồn dữ liệu thứ cấp

Thực trạng phân tích HQHĐ tại Công ty Cổ phần Thuỷ điện

Vĩnh Sơn – Sông Hinh

Kết luận và đề xuất các giải pháp hoàn thiện

Trang 21

khác có liên quan đến HQHĐ của Công ty Ngoài ra, luận văn còn thu thập các thông tin từ bên ngoài có liên quan đến Công ty như xu hướng phát triển của ngành thuỷ điện, các nhân tố ảnh hưởng đến HQHĐ trong ngành thuỷ điện,… từ internet, sách, báo có liên quan để phục vụ cho việc phân tích Còn nguồn dữ liệu sơ cấp, luận văn thu thập bằng cách tham khảo ý kiến trực tiếp các cán bộ quản lý có liên quan đến HQHĐ như: Ban giám

đốc, các trưởng phòng, kế toán trưởng, (chi tiết xem Phụ lục 1) thông qua bảng câu hỏi phỏng vấn (chi tiết xem Phụ lục 2) Câu hỏi phỏng vấn chú

trọng đến các vấn đề HQHĐ trên các khía cạnh nội dung phân tích, phương pháp phân tích, tổ chức phân tích và các nguyên nhân ảnh hưởng đến HQHĐ tại Công ty Cổ phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh

+ Về phạm vi thu thập dữ liệu: Các vấn đề liên quan đến HQHĐ tại

Công ty Cổ phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh trong khoảng thời gian

từ năm 2017 đến năm 2019

+ Về xử lý dữ liệu thu thập: Đối với nguồn dữ liệu thứ cấp, luận văn

tiến hành tập hợp để phân tích, so sánh, tổng hợp thông tin từ sổ sách, báo cáo nhằm để đánh giá thực trạng HQHĐ tại Công ty Cổ phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh với sự trợ giúp của phần mềm Excel Còn đối với nguồn dữ liệu sơ cấp, luận văn tiến hành ghi chép và ghi âm lại nội dung các ý kiến tham khảo để làm cơ sở kiểm chứng cho những nhận định của luận văn về HQHĐ tại Công ty Cổ phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh Đồng thời, những câu hỏi phỏng vấn sâu về việc làm thế nào để hoàn thiện phân tích HQHĐ tại Công ty có nhiều câu trả lời khác nhau nên luận văn tiến hành ghi chép và so sánh để lọc các dữ liệu trùng lắp nhằm lựa chọn thông tin để làm cơ sở cho đề xuất các giải pháp hoàn thiện của luận văn

6 Ý nghĩa khoa học của đề tài

- Về mặt lý luận: Luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về

Trang 22

HQHĐ và phân tích HQHĐ trong doanh nghiệp

- Về mặt thực tiễn: Luận văn đã đánh giá thực trạng phân tích HQHĐ của

Công ty Cổ phần Thuỷ Điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh Dựa vào kết quả phân tích, luận văn chỉ ra những kết quả đạt được, những mặt còn tồn tại về HQHĐ tại Công ty Từ đó, đề ra các giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao HQHĐ tại Công ty Cổ phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các từ viết tắt, danh mục bảng biểu, hình, danh mục tài liệu tham khảo Luận văn được kết cấu gồm có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác phân tích HQHĐ trong doanh nghiệp;

Chương 2: Thực trạng phân tích hiệu quả hoạt động tại Công ty Cổ phần Thủy điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh;

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác phân tích HQHĐ tại Công ty

Cổ phần Thủy điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh

Trang 23

CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ

HOẠT ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

1.1.1 Khái niệm về hiệu quả hoạt động

Trong từ điển Kinh tế học, hiệu quả được hiểu là: “Kết quả thực của việc làm mang lại” (Nguyễn Văn Ngọc, 2012) Điều này cho thấy, hiểu một cách chung nhất, hiệu quả là một phạm trù kinh tế xã hội, là một chỉ tiêu phản ánh trình độ của con người sử dụng các yếu tố cần thiết tham gia trong các hoạt động để đạt được kết quả với mục đích của mình Đây là một khái niệm rộng, bao gồm bao gồm tất cả các lĩnh đời sống, kinh tế, xã hội (từ sản xuất

KD đến y tế, giáo dục, quốc phòng, ), nó không chỉ đề cập đến hiệu quả kinh

tế mà còn có hiệu quả xã hội

Từ đó cho thấy, đứng trên nhiều góc độ khác nhau thì sẽ có nhiều quan điểm khác nhau về hiệu quả và HQHĐ như:

(i) Xét về mục tiêu của chủ thể khi thực hiện thì hiệu quả chia thành

hiệu quả nói chung và hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội nói riêng;

(ii) Xét theo thời gian thực hiện thì chia thành hiệu quả trong ngắn hạn

và hiệu quả trong dài hạn;

(iii) Xét về tính toán HQHĐ thì chia thành HQHĐ tổng thể và HQHĐ

của từng bộ phận cá biệt;

(iv) Xét theo tính chất tác động thì chia thành hiệu quả trực tiếp và hiệu

quả gián tiếp; còn xét trong quan hệ với phương thức xác định thì chia thành hiệu quả tuyệt đối và hiệu quả tương đối;…

Vì thế, luận văn cho rằng khi đánh giá một hoạt động nói chung cũng như hoạt động KD nói riêng, chúng ta không dừng lại ở việc xem xét các kết

Trang 24

quả thu được mà phải xem xét trong mối quan hệ giữa kết quả thu được với các chi phí (hao phí) đã bỏ ra để thực hiện hoạt động đó

Đứng trên khía cạnh hiệu quả kinh tế, tác giả Huỳnh Đức Lộng (1999,

tr.6) nêu rõ “Hiệu quả kinh tế của nền sản xuất xã hội là phạm vi kinh tế phản ánh yêu cầu tiết kiệm thời gian lao động xã hội trong việc tạo ra kết quả hữu ích cho xã hội công nhận Nó được biểu hiện thông qua các chỉ tiêu đặc trưng, xác định bằng tỷ lệ so sánh giữa các chỉ tiêu phản ánh kết quả đạt được về mặt kinh tế với chỉ tiêu phản ánh chi phí bỏ ra hoặc nguồn lực được huy động vào sản xuất” Như vậy, theo quan điểm của ông, khi xem xét hiệu

quả kinh tế không chỉ đơn thuần nhìn vào kết quả thu được mà phải so sánh giữa kết quả mang lại được xã hội công nhận với các chi phí hoặc nguồn lực

bỏ ra để thực hiện cho kết quả đó Bên cạnh đó, cũng có tác giả cho rằng khi xem xét hiệu quả kinh tế cần xem xét một cách toàn diện cả về thời gian và không gian và được đặt trong mối quan hệ với hiệu quả xã hội Đồng thời,

theo XingXao (trích trong Phạm Phúc, 2004) cũng phát biểu thêm rằng “Hiệu quả kinh tế nói chung và hiệu quả kinh tế trong công nghiệp là những phạm trù phức tạp, chúng phản ánh trình độ sử dụng các loại chi phí khác nhau cho sản xuất để tạo ra những kết quả mong muốn đáp ứng được mục tiêu kinh tế

xã hội nào đó” Như vậy, theo các tác giả, hiệu quả không chỉ đơn thuần là

thu được kết quả tốt nhất với các chi phí bỏ ra thấp nhất về mặt kinh tế trong một thời kỳ nhất định mà hiệu quả đó còn phải gắn với lợi ích chung của toàn

xã hội (hiệu quả xã hội) trong tương lai lâu dài

Còn đứng trên khía cạnh HQHĐ trong hoạt động KD của các DN, tác

giả Nguyễn Văn Công (2014) cho rằng “Hiệu quả KD là một phạm trù kinh

tế, phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực sẵn có của DN để đạt được kết quả cao nhất trong KD với chi phí thấp nhất” Quan điểm này cho thấy rằng

hiệu quả KD khác với kết quả KD và có mối quan hệ chặt chẽ, biện chứng với

Trang 25

kết quả KD Kết quả KD bao gồm cả hiệu quả KD của DN và hiệu quả xã hội

do DN tạo ra Chính vì vậy, khi đánh giá hoạt động KD, chúng ta không chỉ dừng lại ở việc đánh giá kết quả mà còn đánh giá chất lượng hoạt động KD để tạo ra kết quả đó

Từ đó, luận văn cho rằng: bản chất của HQHĐ là hiệu quả của nguồn lực, lao động xã hội được xác định bằng cách so sánh lượng kết quả hữu ích cuối cùng thu được với lượng hao phí nguồn lực, lao động xã hội Do vậy, thước đo HQHĐ là sự tiết kiệm hao phí nguồn lực, lao động xã hội và tiêu chuẩn của HQHĐ là việc tối đa hóa kết quả hoạt động đạt được hoặc tối thiểu hóa chi phí bỏ ra dựa trên điều kiện nguồn lực, tài lực sẵn có

Tóm lại, từ bản chất của HQHĐ và những phân tích nêu trên, luận văn

cho rằng: “HQHĐ là một phạm trù phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực của DN vào hoạt động KD sao cho hao phí nguồn lực, tài lực là thấp nhất với lợi ích mang lại là cao nhất; lợi ích mang lại bao gồm lợi ích cho bản thân

DN và lợi ích cho cả xã hội”

1.1.2 Phân loại hiệu quả hoạt động

Đánh giá HQHĐ được biểu hiện thông qua việc so sánh: so sánh giữa nguồn lực, tài lực bỏ ra với lợi ích thu được và ngược lại, có thể so sánh giữa lợi ích thu được với nguồn lực, tài lực bỏ ra hoặc trên một đơn vị nguồn lực, tài lực bỏ ra Đồng thời, HQHĐ phải được xem xét trong điều kiện không gian và thời gian cụ thể; và phải xem xét về phương diện hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội

Theo đó, HQHĐ được xem là một phạm trù lớn và mang tính tổng hợp;

vì vậy, trong việc tiếp cận, phân tích và đánh giá HQHĐ cần nhận thức rõ về tính đa dạng các chỉ tiêu về HQHĐ và phân loại các chỉ tiêu của HQHĐ Do

đó, luận văn cho rằng có các cách phân loại về HQHĐ như sau:

- Phân theo mức độ tổng hợp hay chi tiết, HQHĐ bao gồm:

Trang 26

+ Hiệu quả tổng hợp: Trong nền kinh tế thị trường, mục tiêu hàng đầu

của các DN là thu được lợi nhuận cao Quá trình KD của các DN cũng là thước đo đánh giá hiệu quả đã đạt được Vì vậy, hiệu quả tổng hợp được thể hiện ở số lợi nhuận DN thu được trong kỳ và mức sinh lời của một đồng vốn

KD Nói cách khác, lợi nhuận thể hiện kết quả tổng thể của quá trình phối hợp

tổ chức đảm bảo KD của DN;

+ Hiệu quả chi tiết: Để có thể xem xét đánh giá một cách chính xác

hiệu quả, người ta xây dựng các chỉ tiêu chi tiết cho từng yếu tố của quá trình sản xuất KD trên cơ sở so sánh từng loại phương tiện, từng nguồn lực với kết quả đạt được Các chỉ tiêu biểu hiện hiệu quả này đối với từng loại phương tiện khác nhau thường được sử dụng với nhiều tên gọi như: hiệu suất, năng suất, tỷ suất,

- Phân theo mối quan hệ với các chính sách tài trợ, HQHĐ bao gồm: + Hiệu quả KD: là công cụ quản lý KD của DN, không những cho biết

trình độ sản xuất mà còn giúp tìm ra các biện pháp tăng kết quả và giảm chi phí KD, nhằm nâng cao hiệu quả

+ Hiệu quả tài chính: được hiểu là hiệu quả sản xuất KD hay hiệu quả

DN, là hiệu quả kinh tế xét trong phạm vi một DN Hiệu quả tài chính phản ánh mối quan hệ giữa lợi ích kinh tế mà DN nhận được với chi phí mà DN phải bỏ ra để có được lợi ích kinh tế

- Phân theo mối quan hệ với cộng đồng kinh doanh, HQHĐ bao gồm: + Hiệu quả kinh tế: là một đại lượng so sánh: so sánh giữa đầu vào và

đầu ra hoặc so sánh giữa đầu ra với đầu vào, so sánh giữa chi phí KD bỏ ra với kết quả KD thu được hoặc chi phí KD bỏ ra với LN thu được,

- Hiệu quả xã hội: là phép so sánh giữa quá trình kết hợp các yếu tố lao

động, tư liệu lao động và đối tượng lao động theo một mối tương quan cả về

số lượng và chất lượng trong quá trình KD để tạo ra kết quả là sản phẩm, dịch

Trang 27

vụ tiêu chuẩn cho tiêu dùng và giải quyết các vấn đề xã hội Kết quả này có thể là một đại lượng vật chất có thể định lượng được như: mức đóng góp của

DN vào ngân sách Nhà nước thông qua nộp thuế hoặc tạo ra số công ăn việc làm cho người lao động với mức thu nhập BQ đầu người được chi trả, ; nhưng vẫn có thể chỉ là một sự so sánh đơn thuần về chi phí bỏ ra so với sự thỏa mãn, hài lòng đạt được trong tiêu dùng (số lượng sản phẩm tiêu dùng, nhu cầu đi lại, giao tiếp, ) và có phạm vi xác định (tổng giá trị sản xuất, giá trị sản lượng hàng hóa, giá trị thực hiện, giao dịch, ), hiệu quả xã hội này thiên về nhận định định tính như: góp phần giải quyết nhu cầu tiêu dùng của người dân, góp phần nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng thực hành cho người lao động hay góp phần cải thiện văn hóa, giáo dục, môi trường,

1.2 NGUỒN SỐ LIỆU PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DOANH NGHIỆP

1.2.1 Nguồn thông tin từ báo cáo tài chính

Báo cáo tài chính là những báo cáo tổng hợp nhất về tình hình tài sản, vốn chủ sở hữu và công nợ cũng như tình hình tài chính, kết quả KD, tình hình lưu chuyển tiền tệ và khả năng sinh lời trong kỳ của DN Báo cáo tài chính cung cấp các thông tin kinh tế - tài chính chủ yếu cho người sử dụng thông tin kế toán trong việc đánh giá, phân tích và dự đoán tình hình tài chính, kết quả hoạt động KD của DN Báo cáo tài chính được sử dụng như nguồn dữ liệu chính khi phân tích HQHĐ của DN

Theo Chế độ kế toán hiện hành (Bộ Tài chính, 2014), hệ thống báo cáo tài chính áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế trong cả nước ở Việt Nam bao gồm 4 biểu mẫu báo cáo sau: (i) Bảng cân đối kế toán; (ii) Báo cáo Kết quả hoạt động kinh doanh; (iii) Báo cáo Lưu chuyển tiền tệ; và (iv) Bản thuyết minh báo cáo tài chính Nội dung của các báo cáo này có thể được tóm lược như sau:

Trang 28

- Thứ nhất, đối với Bảng cân đối kế toán:

Bảng cân đối kế toán là một báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh một cách tổng quát toàn bộ tài sản hiện có của DN theo hai cách đánh giá là tài sản

và nguồn hình thành tài sản tại thời điểm lập báo cáo và được chi phối bởi các nguyên tắc kế toán như cơ sở dồn tích, hoạt động liên tục, giá gốc và thận trọng Các chỉ tiêu của bảng cân đối kế toán được phản ánh dưới hình thái giá trị và theo nguyên tắc cân đối giữa tổng tài sản bằng với tổng nguồn vốn

+ Phần tài sản: phản ánh giá trị ghi sổ của toàn bộ tài sản hiện có của

DN cuối năm kế toán tồn tại dưới hình thái giá trị Các chỉ tiêu phản ánh trong phần tài sản được sắp xếp theo nội dung kinh tế của các loại tài sản của DN trong quá trình sản xuất KD và trong tất cả các giai đoạn, các khâu của quá trình sản xuất KD

+ Phần nguồn vốn: phản ánh nguồn hình thành các loại tài sản của DN

đến cuối năm (hoặc cuối kỳ) hạch toán Các chỉ tiêu ở phần nguồn vốn được sắp xếp theo từng nguồn hình thành tài sản của đơn vị ( nguồn vốn của bản thân doanh nghiệp – vốn chủ sở, nguồn vốn đi vay, nguồn vốn chiếm dụng,…) Tỷ lệ và kết cấu của từng nguồn vốn trong tổng số nguồn vốn hiện

có, phản ánh tính chất hoạt động, thực trạng tài chính của DN

- Thứ hai, đối với Báo cáo kết qủa hoạt động KD:

Là báo cáo tài chính phản ánh tóm lược các khoản doanh thu, chi phí và kết quả KD của DN trong một thời kì nhất định Báo cáo này là cơ sở để đánh giá khuynh hướng hoạt động của DN, đánh giá hiệu quả và khả năng sinh lời của DN Báo cáo này có thể thay đổi trong từng thời kỳ và theo từng thời kỳ quản lý nhưng phải phản ánh được các nội dung cơ bản sau: doanh thu thuần, giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý DN, lợi nhuận từ hoạt động sản xuất KD, lợi nhuận từ hoạt động tài chính, lợi nhuận từ hoạt động khác

Trang 29

- Thứ ba, đối với Báo cáo lưu chuyển tiền tệ:

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cung cấp thông tin về các dòng tiền và tương đương tiền của DN qua đó giúp người đọc:

+ Tiếp cận với hoạt động KD, đầu tư, và tài chính của DN trong kỳ báo cáo;

+ Đánh giá khả năng tạo ra tiền của đơn vị cũng như nhu cầu sử dụng tiền của đơn vị;

+ Biết được lĩnh vực nào tạo ra tiền, lĩnh vực nào tiêu tốn tiền, lượng tiền và thời điểm thừa thiếu,

- Thứ tư, đối với Thuyết minh báo cáo tài chính:

Là một bộ phận không thể tách rời báo cáo tài chính; cung cấp những thông tin mà các báo cáo khác chưa trình bày như: chính sách kế toán, phương pháp kế toán mà DN áp dụng, các số liệu chi tiết một số khoản mục trên báo cáo tài chính, các thông tin khác phải khai báo theo yêu cầu của chuẩn mực và chế độ kế toán

1.2.2 Nguồn thông tin từ báo cáo nội bộ

Các thông tin từ các báo cáo nội bộ là những thông tin thuộc về tổ chức của DN, trình độ quản lý, ngành nghề, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mà DN

KD, quy trình công nghệ, năng lực của lao động, tình hình doanh thu, chi phí, hàng tồn kho,…

Có thể nói các thông tin từ các báo cáo nội bộ của DN là những thông

tin về chiến lược, sách lược KD của DN trong từng thời kỳ, thông tin về tình hình và kết quả KD của DN, tình hình tạo lập, phân phối và sử dụng vốn, tình hình và khả năng thanh toán, Những thông tin này được thể hiện qua những giải trình của các nhà quản lý, qua các báo cáo nội bộ, báo cáo kế toán quản trị, báo cáo thống kê,

Trang 30

Từ đó luận văn cho rằng, bên cạnh các báo cáo tài chính, khi phân tích HQHĐ của DN, các nhà phân tích còn kết hợp sử dụng nhiều nguồn dữ liệu khác nhau như các báo cáo quản trị, báo cáo chi tiết, các tài liệu kế toán, tài liệu thống kê, bảng công khai một số chỉ tiêu tài chính, Đây là những nguồn

dữ liệu quan trọng giúp cho các nhà phân tích xem xét, đánh giá được các mặt khác nhau trong HQHĐ một cách đầy đủ và chính xác

1.2.3 Nguồn thông tin khác

Ngoài các thông tin từ báo cáo tài chính, báo cáo nội bộ, khi phân tích HQHĐ của các DN, các nhà phân tích còn quan tâm đến các yếu tố bên ngoài,

là những yếu tố mang tính khách quan như: chế độ chính trị xã hội, tăng trưởng kinh tế của nền kinh tế, tiến bộ khoa học kỹ thuật, chính sách tài chính tiền tệ, chính sách thuế,… Điển hình như các thông tin sau:

- Một là, các thông tin chung:

Thông tin chung là những thông tin về tình hình kinh tế chính trị, môi trường pháp lý, kinh tế có liên quan đến cơ hội kinh tế, cơ hội đầu tư, cơ hội

về kỹ thuật công nghệ Sự suy thoái hoặc tăng trưởng của nền kinh tế có tác động mạnh mẽ đến kết quả KD của DN Những thông tin về các cuộc thăm dò thị trường, triển vọng phát triển trong sản xuất, KD và dịch vụ thương mại, ảnh hưởng lớn đến chiến lược và sách lược KD trong từng thời kỳ của DN

- Hai là, các thông tin theo ngành kinh tế:

Thông tin theo ngành kinh tế là những thông tin mà kết quả hoạt động của DN mang tính chất của ngành kinh tế như đặc điểm của ngành kinh tế liên quan đến thực thể của sản phẩm, tiến trình kỹ thuật cần tiến hành, cơ cấu sản xuất có tác động đến khả năng sinh lời, vòng quay vốn, nhịp độ phát triển của các chu kỳ kinh tế, độ lớn của thị trường và triển vọng phát triển, tính thời vụ, tính chu kỳ trong hoạt động KD,…

- Ba là, các thông tin về các DN trong mối quan hệ chuỗi cung ứng:

Trang 31

Bao gồm các thông tin như về mối liên hệ hiện tại giữa DN với các nhà cung cấp, khách hàng, ngân hàng và các đối tượng khác, các chính sách hoạt động khác của các DN trong chuỗi cung ứng,…

1.3 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG 1.3.1 Phương pháp so sánh

Phương pháp so sánh là phương pháp được sử dụng rộng rãi, phổ biến trong phân tích kinh tế nói chung và phân tích HQHĐ nói riêng Mục đích của

so sánh là làm rõ sự khác biệt hay những đặc trưng riêng vốn có của đối tượng nghiên cứu; từ đó, giúp cho các đối tượng quan tâm có căn cứ để đề ra quyết định lựa chọn Khi sử dụng phương pháp so sánh, các nhà phân tích phải sử dụng một số chỉ tiêu so sánh như:

- So sánh với mục tiêu đánh giá:

+ Điều kiện so sánh được của chỉ tiêu:

Để có thể so sánh được đòi hỏi chỉ tiêu nghiên cứu được phải đảm bảo thống nhất về nội dung kinh tế, thống nhất về phương pháp tính toán, thống nhất về thời gian và đơn vị đo lường

+ Gốc so sánh:

Gốc so sánh được lựa chọn có thể là gốc về không gian hay thời gian, tuỳ thuộc vào mục đích phân tích Về không gian, có thể so sánh đơn vị này với đơn vị khác, bộ phận này với bộ phận khác, khu vực này với khu vực khác, Việc so sánh về không gian thường được sử dụng khi cần xác định vị trí, HQHĐ hiện tại của DN so với đối thủ cạnh tranh, so với số bình quân ngành, bình quân khu vực, Khi so sánh về mặt không gian, điểm gốc và điểm phân tích có thể đổi chỗ cho nhau mà không ảnh hưởng đến kết luận phân tích Về thời gian, gốc so sánh được lựa chọn là các kỳ đã qua (kỳ trước, năm trước) hay kế hoạch, dự toán Cụ thể:

Trang 32

Khi xác định xu hướng và tốc độ phát triển của chỉ tiêu phân tích, gốc

so sánh được xác định là trị số của chỉ tiêu phân tích ở kỳ trước hoặc hàng loạt kỳ trước (năm trước) Lúc này sẽ so sánh trị số chỉ tiêu giữa kỳ phân tích với trị số chỉ tiêu ở các kỳ gốc khác nhau;

Khi đánh giá tình hình thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra, gốc so sánh

là trị số kế hoạch của chỉ tiêu phân tích Khi đó, tiến hành so sánh giữa trị số thực tế với trị số kế hoạch của chỉ tiêu nghiên cứu

+ Các dạng so sánh:

Các dạng so sánh thường được sử dụng trong phân tích là so sánh bằng

số tuyệt đối, so sánh bằng số tương đối và so sánh với số bình quân

So sánh bằng số tuyệt đối: phản ánh qui mô của chỉ tiêu nghiên cứu nên

khi so sánh bằng số tuyệt đối, các nhà phân tích sẽ thấy rõ được sự biến động

về qui mô của chỉ tiêu nghiên cứu giữa kỳ phân tích với kỳ gốc

So sánh bằng số tương đối: khác với số tuyệt đối, khi so sánh bằng số

tương đối, các nhà quản lý sẽ nắm được kết cấu, mối quan hệ, tốc độ phát triển, mức độ phổ biến và xu hướng biến động của các chỉ tiêu kinh tế Trong phân tích HQHĐ, các nhà phân tích thường sử dụng các loại số tương đối sau:

 Số tương đối động thái: dùng để phản ánh nhịp độ biến động hay tốc

độ tăng trưởng của chỉ tiêu và thường dùng dưới dạng số tương đối định gốc [cố định kỳ gốc: yi/y0 (i = 1, n)] và số tương đối liên hoàn [thay đổi kỳ gốc: y

(i + 1)/yi (i = 1, n)]

 Số tương đối kế hoạch: số tương đối kế hoạch phản ánh mức độ,

nhiệm vụ mà DN cần phải thực hiện trong kỳ trên một số chỉ tiêu nhất định

 Số tương đối phản ánh mức độ thực hiện: dùng để đánh giá mức độ

thực hiện trong kỳ của DN đạt bao nhiêu phần so với gốc Số tương đối phản ánh mức độ thực hiện có thể sử dụng dưới chỉ số hay tỷ lệ và được tính như sau:

Trang 33

Chỉ số (tỷ lệ %) thực hiện so với gốc của chỉ tiêu nghiên cứu =

Trị số chỉ tiêu thực hiện

x 100 (1.1) Trị số chỉ tiêu gốc

So sánh với số bình quân: khác với việc so sánh bằng số tuyệt đối và số

tương đối, so sánh bằng số bình quân sẽ cho thấy mức độ mà đơn vị đạt được

so với bình quân chung của tổng thể, của ngành, của khu vực Qua đó, các nhà quản lý xác định được vị trí hiện tại của DN (tiên tiến, trung bình hay yếu kém)

1.3.2 Phương pháp loại trừ

Để xác định xu hướng và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến chỉ tiêu phân tích, người ta sử dụng phương pháp loại trừ tức là để nghiên cứu ảnh hưởng của một nhân tố phải loại trừ ảnh hưởng của nhân tố khác Đặc điểm của phương pháp này là luôn đặt đối tượng phân tích vào các trường hợp giả định khác nhau Tuỳ thuộc vào mối quan hệ giữa chỉ tiêu phân tích với các nhân tố ảnh hưởng mà sử dụng phương pháp thay thế liên hoàn, phương pháp

số chênh lệch

Phương pháp thay thế liên hoàn: là phương pháp xác định ảnh hưởng

của từng nhân tố bằng cách thay thế lần lượt và liên tiếp các nhân tố từ giá trị

kỳ gốc sang kỳ phân tích để xác định trị số của chỉ tiêu khi nhân tố đó thay đổi Sau đó, so sánh trị số của chỉ tiêu vừa tính được với trị số của chỉ tiêu chưa có biến đổi của nhân tố cần xác định sẽ tính được mức độ ảnh hưởng của nhân tố đó Đặc điểm và điều kiện áp dụng phương pháp thay thế liên hoàn như sau:

- Xác định chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu;

- Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu;

- Mối quan hệ giữa chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu với các nhân

tố ảnh hưởng thể hiện dưới dạng tích số hoặc thương số;

Trang 34

- Sắp xếp các nhân tố ảnh hưởng và xác định ảnh hưởng của chúng đến chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu theo thứ tự nhân tố số lượng được xác định trước rồi mới đến nhân tố chất lượng; trường hợp có nhiều nhân tố số lượng hoặc nhiều nhân tố chất lượng thì xác định nhân tố chủ yếu trước rối mới đến nhân tố thứ yếu sau;

- Thay thế giá trị của từng nhân tố ảnh hưởng đến chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu một cách lần lượt Cần lưu ý là có bao nhiêu nhân tố thì thay thế bấy nhiêu lần và nhân tố nào đã thay thế thì được giữ nguyên giá trị

đã thay thế (kỳ phân tích) cho đến lần thay thế cuối cùng;

- Tổng hợp ảnh hưởng của các nhân tố và so với số biến động tuyệt đối của chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu giữa kỳ phân tích so với kỳ gốc Phương pháp thay thế liên hoàn có thể được khái quát như sau:

Chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu là Q và Q chịu ảnh hưởng của các nhân tố a, b, c, d Các nhân tố này có quan hệ với Q và được sắp xếp theo thứ tự từ nhân tố số lượng sang nhân tố chất lượng, chẳng hạn Q = a.b.c.d Nếu dùng chỉ số 0 để chỉ giá trị của các nhân tố ở kỳ gốc và chỉ số 1 để chỉ giá trị của các nhân tố ở kỳ phân tích thì Q1 = a1.b1.c1.d1 và Q0 = a0.b0.c0.d0 Gọi ảnh hưởng của các nhân tố a, b, c, d đến sự biến động giữa kỳ phân tích so với kỳ gốc của chỉ tiêu Q (ký hiệu là ∆ Q) lần lượt là ∆ a, ∆ b, ∆ c, ∆ d,

ta có:

∆ Q = Q1 - Q0 = ∆ a + ∆ b + ∆ c + ∆ d Trong đó:

Trang 35

Phương pháp số chênh lệch: là phương pháp cũng được dùng để xác

định ảnh hưởng của các nhân tố đến sự biến động của chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu Điều kiện, nội dung và trình tự vận dụng của phương pháp

số chênh lệch cũng giống như phương pháp thay thế liên hoàn, chỉ khác nhau

ở chỗ để xác định mức độ ảnh hưởng của nhân tố nào thì trực tiếp dùng số chênh lệch về giá trị kỳ phân tích so với kỳ gốc của nhân tố đó (thực chất là thay thế liên hoàn rút gọn áp dụng trong trường hợp chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu có quan hệ tích số với các nhân tố ảnh hưởng) Dạng tổng quát của số chênh lệch như sau:

∆ Q = Q1 - Q0 = ∆ a + ∆ b + ∆ c + ∆ d Trong đó:

có mối quan hệ mật thiết với nhau Vận dụng trong phân tích ROE, mô hình Dupont có dạng như sau:

ROE = Tổng TS bình quân

x Doanh thu thuần

x Lợi nhuận sau thuế

(1.2) VCSH bình quân Tổng TS bình quân Doanh thu thuần

Trang 36

Trong đó:

(a): chính là biểu hiện của 1 trong 3 dạng của chỉ tiêu “Đòn bẩy tài chính”

(b): chính là chỉ tiêu “Số vòng quay của tổng tài sản”

(c): là chỉ tiêu “Sức sinh lợi của doanh thu thuần” Vì thế công thức xác định ROE có thể viết dưới dạng sau:

ROE = Đòn bẩy

tài chính x

Số vòng quay của tài sản x

Sức sinh lợi của doanh thu thuần (1.3a)

Hoặc: ROE = Đòn bẩy tài chính x ROA (1.3b)

Qua phương trình Dupont cho thấy sức sinh lợi của vốn chủ sở hữu phụ thuộc vào đòn bẩy tài chính, số vòng quay tài sản và sức sinh lợi của doanh thu Để tăng sức sinh lợi của vốn chủ sở hữu thì vòng quay của tổng tài sản phải lớn, sức sinh lợi của doanh thu thuần cũng phải lớn, đồng thời đòn bẩy tài chính cũng phải cao nghĩa là mức độ sử dụng vốn chủ sở hữu phải thấp, điều này làm tăng rủi ro tài chính vì phải sử dụng nhiều vốn vay Do đó, DN cần phải xác định cơ cấu vốn hợp lý để đảm bảo khả năng tạo lợi nhuận của vốn chủ sở hữu ở mức độ phù hợp

1.3.4 Phương pháp tương quan

Giữa các số liệu tài chính trên báo cáo tài chính thường có mối tương quan với nhau Chẳng hạn, mối tương quan giữa doanh thu (trên báo cáo kết quả KD) với các khoản nợ phải thu khách hàng, với hàng tồn kho (trên bảng cân đối kế toán) Thông thường, khi doanh thu của đơn vị tăng lên thì số dư các khoản nợ phải thu cũng gia tăng, hoặc doanh thu tăng dẫn đến yêu cầu về

dự trữ hàng cho KD cũng tăng theo

Hay các trường hợp khác như tương quan giữa chỉ tiêu như „Chi phí đầu tư xây dựng cơ bản‟ với chỉ tiêu „Nguyên giá TSCĐ‟ ở DN Cả hai số liệu này đều trình bày trên bảng cân đối kế toán Một khi trị giá các khoản đầu tư

Trang 37

xây dựng cơ bản gia tăng thường phản ánh DN có tiềm lực về cơ sở hạ tầng trong thời gian đến

Tóm lại, phân tích tương quan sẽ đánh giá tính hợp lý về biến động giữa các chỉ tiêu tài chính, xây dựng các tỷ số tài chính được phù hợp hơn và phục vụ công tác dự báo tài chính, phân tích HQHĐ ở DN

1.4 NỘI DUNG PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG 1.4.1.Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh

1.4.1.1 Phân tích hiệu suất sử dụng tài sản

Tài sản là cơ sở vật chất kỹ thuật của DN, phản ánh năng lực hiện có của DN Chính vì vậy, sử dụng tài sản hiện có một cách có hiệu quả vào hoạt động KD là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao HQHĐ của

DN Hiệu suất sử dụng tài sản thông thường được đánh giá qua ba chỉ tiêu là hiệu suất sử dụng tổng tài sản, hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn và hiệu suất

sử dụng tài sản dài hạn Cụ thể (Nguyễn Tấn Bình, 2010; Ngô Thế Chi và Nguyễn Trọng Cơ, 2008; Nguyễn Văn Công, 2005; Nguyễn Văn Công, 2014; Nguyễn Năng Phúc và cộng sự, 2006):

- Hiệu suất sử dụng tổng tài sản:

Hiệu suất sử dụng tổng tài sản dùng để đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản (bao gồm cả tài sản ngắn hạn và tài sản dài hạn) của DN

Chỉ tiêu này được tính dựa vào công thức sau:

Hiệu suất sử dụng Tổng tài sản =

Doanh thu thuần

(1.4) Tổng Tài sản bình quân

Chỉ tiêu này cho biết bình quân mỗi đồng tài sản của DN tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu trong một kỳ phân tích Chỉ tiêu này càng cao càng có lợi cho DN, chứng tỏ trong kỳ, DN sử dụng tài sản càng hiệu quả Ngược lại, nếu chỉ tiêu này thấp chứng tỏ các tài sản luân chuyển chậm, nguyên nhân có thể là do hàng tồn kho còn tồn nhiều hoặc sản phẩm sản xuất còn dở dang

Trang 38

nhiều, hay tài sản cố định hoạt động chưa đạt công suất tối đa kéo theo hoạt động KD của DN bị trì trệ

- Hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn:

Hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn của DN thể hiện khả năng sử dụng toàn bộ các nguồn lực ngắn hạn của DN và cường độ sử dụng các nguồn lực đầu vào để tạo ra kết quả KD trong quá trình hoạt động

Chỉ tiêu phân tích hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn được tính dựa vào công thức sau:

Hiệu suất sử dụng Tài sản ngắn hạn =

Tổng Doanh thu thuần

(1.5) Tổng tài sản ngắn hạn bình quân

Chỉ tiêu này cho biết, trong một kỳ phân tích, bình quân 1 đồng tài sản ngắn hạn mà DN đã đầu tư thì mang lại được mấy đồng doanh thu

- Hiệu suất sử dụng tài sản dài hạn:

Hiệu suất sử dụng tài sản dài hạn của DN thể hiện khả năng sử dụng toàn

bộ các nguồn lực dài hạn của DN và cường độ sử dụng các nguồn lực đầu vào

để tạo ra kết quả KD trong quá trình hoạt động

Chỉ tiêu phân tích hiệu suất sử dụng tài sản dài hạn dựa vào công thức sau:

Hiệu suất sử dụng Tài sản dài hạn =

Tổng Doanh thuthuần

(1.6) Tổng tài sản dài hạn bình quân

Chỉ tiêu này cho biết, trong một kỳ phân tích, bình quân 1 đồng tài sản dài hạn mà DN đã đầu tư thì mang lại được mấy đồng doanh thu

1.4.1.2 Phân tích hiệu năng hoạt động

Để phân tích hiệu năng hoạt động (số vòng quay của các nguồn lực) ta cần phân tích các chỉ tiêu phản ánh hiệu suất hoạt động của từng nguồn lực đầu vào thông qua số vòng quay của các nguồn lực sử dụng

Chỉ tiêu số vòng quay của các nguồn lực cho biết để thu được 1 đơn vị

Trang 39

đầu ra phải tiêu tốn bao nhiêu đơn vị nguồn lực đầu vào; hay nói cách khác, trong một kỳ hoạt động, nguồn lực đầu vào sử dụng luân chuyển được bao nhiêu lần Chỉ số này càng lớn, phản ánh số vòng chu chuyển các nguồn lực đầu vào càng cao, hiệu suất hoạt động càng cao và ngược lại

Còn chỉ tiêu thời gian một vòng quay của từng nguồn lực cho biết, khoảng thời gian để nguồn lực đầu vào luân chuyển được một vòng là bao lâu Chỉ tiêu này càng nhỏ thể hiện các nguồn lực đầu vào sử dụng càng có hiệu quả và ngược lại

Thông thường, hiệu năng hoạt động được đánh giá qua ba chỉ tiêu là vòng quay và số ngày vòng quay của tài sản ngắn hạn, vòng quay và số ngày vòng quay của hàng tồn kho, vòng quay và số ngày vòng quay của các khoản phải thu Cụ thể (Nguyễn Tấn Bình, 2010; Ngô Thế Chi và Nguyễn Trọng

Cơ, 2008; Nguyễn Văn Công, 2014; Nguyễn Năng Phúc và cộng sự, 2006):

- Phân tích vòng quay và số ngày vòng quay của tài sản ngắn hạn:

Để phân tích được các chỉ tiêu này, bước đầu ta phải đi tính được số vòng quay của tài sản ngắn hạn, được tính dựa vào công thức sau:

Số vòng quay của Tài sản ngắn hạn =

Doanh thu thuần

(vòng) (1.7) Tổng tài sản ngắn hạn bình quân

Chỉ tiêu này cho biết trong kỳ tài sản ngắn hạn của đơn vị luân chuyển được mấy vòng Chỉ tiêu này càng cao thể hiện hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn càng cao

Số ngày vòng quay của Tài sản ngắn hạn =

360

(ngày) (1.8)

Số vòng quay của Tài sản ngắn hạn

Chỉ tiêu này cho biết trong kỳ hoạt động của DN, 1 vòng quay của tài sản ngắn hạn quay trong bao lâu Thời gian này càng ngắn thì hiệu năng hoạt động càng cao và ngược lại

Trang 40

- Phân tích vòng quay và số ngày vòng quay của hàng tồn kho:

Để phân tích được chỉ tiêu này, bước đầu ta phải đi tính được số vòng quay hàng tồn kho, được tính dựa vào công thức sau:

Số vòng quay hàng

Doanh thu thuần

(vòng) (1.9) Hàng tồn kho bình quân

Chỉ tiêu này cho biết trong kỳ hàng tồn kho của đơn vị luân chuyển được mấy vòng.Chỉ tiêu này càng cao thể hiện hiệu quả sử dụng hàng tồn kho càng cao

Số ngày vòng quay hàng tồn kho =

- Phân tích vòng quay và số ngày vòng quay của các khoản phải thu:

Để phân tích được chỉ tiêu này, bước đầu ta phải đi tính được số vòng quay của các khoản phải thu, được tính dựa vào công thức sau:

Số vòng quay các khoản phải thu =

Doanh thu thuần + VAT đầu ra

(vòng) (1.11) Các khoản phải thu bình quân

Chỉ tiêu này cho biết trong kỳ các khoản phải thu của đơn vị luân chuyển được mấy vòng Chỉ tiêu này càng cao thể hiện hiệu quả sử dụng các khoản phải thu càng cao

Số ngày vòng quay các khoản phải thu

=

360

(ngày) (1.12)

Số vòng quay các khoản phải thu

Chỉ tiêu này cho biết trong kỳ hoạt động của DN, 1 vòng quay các khoản phải thu quay được trong bao lâu Tuy nhiên, khi số vòng quay các khoản phải thu quá lớn chứng tỏ DN chủ yếu bán hàng thu bằng tiền ngay, hạn chế chính

Định dạng
Số trang	123
Dung lượng	1,26 MB

Tiêu đề	Hoàn thiện công tác phân tích hiệu quả hoạt động tại công ty cổ phần thủy điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh
Tác giả	Phan Thị Thanh Thúy
Người hướng dẫn	PGS.TS.Đoàn Ngọc Phi Anh
Trường học	Trường đại học Quy Nhơn
Chuyên ngành	Kế toán
Thể loại	Luận văn
Năm xuất bản	2021
Thành phố	Bình Định