Luận văn thạc sĩ quản lý hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém tại các trường trung học cơ sở huyện dầu tiếng, tỉnh bình dương

CSVC kỹ thuật còn thiếu và lạc hậu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.” Từ thực tế hiện nay cho thấy chất lượng của giáo dục còn một số bất cập như hiện tượng học sinh

cao cho xã hội hiện nay Như vậy, để thực hiện đổi mới quá trình giáo dục nói chung và đổi mới quá trình dạy học nói riêng là nhiệm vụ trọng tâm của mỗi nhà trường để đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của xã hội đối với giáo dục Ngành giáo dục cần ra sức tập trung mọi nguồn lực nhằm tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng dạy học, phát huy tối đa năng lực của người học

Trong những năm vừa qua, nền giáo dục Việt Nam đã có những chuyển biến đáng kể theo chiều hướng tích cực, trong đó phải kể đến sức mạnh của công nghệ trong việc mở rộng tầm ảnh hưởng của giáo dục và thúc đẩy phát triển tiềm năng của con người Bên cạnh những thành tựu đạt được, Nghị quyết số 29 Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI đã chỉ ra một số hạn chế, yếu kém của giáo dục Việt

Nam trong những năm qua “QLGD và đào tạo còn nhiều yếu kém Đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục Đầu tư cho giáo dục và đào tạo chưa hiệu quả; chính sách, cơ chế tài chính cho giáo dục và đào tạo chưa phù hợp CSVC kỹ thuật còn thiếu và lạc hậu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.”

Từ thực tế hiện nay cho thấy chất lượng của giáo dục còn một số bất cập như hiện tượng học sinh “ngồi nhầm lớp”, HSYK vẫn còn tồn tại; Chất lượng và tinh thần học tập của một bộ phận HS hiện nay đang giảm sút; tình trạng HS mất kiến thức cơ bản, yếu về năng lực chủ động và sáng tạo, thiếu ý chí và hứng thú trong học tập, lười biếng, chán nản, bỏ học và nhiều tiêu cực khác gây ra hậu quả xấu cho bản thân HS, gia đình, nhà trường và xã hội Bên cạnh những vấn đề đó,

sự phân hóa trình độ HS cũng ngày càng rõ rệt Câu hỏi đặt ra là: Có cách nào giúp cho HS tiếp thu, lĩnh hội tối đa bài giảng của thầy cô, nhất là các em có học lực yếu kém? Các em có sự khác biệt nào về đặc điểm tâm sinh lý, sự phát triển

HS một cách chính xác, phải nhìn thẳng vào sự thật một cách khách quan, từ đó đưa ra các giải pháp tích cực, phù hợp với thực tế để từng bước nâng cao chất lượng học tập của HS và đề xuất những phương pháp giảng dạy phù hợp cho giáo viên

Trong bất kỳ trường học hay cấp học nào, việc phụ đạo HSYK là một hoạt động không thể thiếu Công văn số 7291/BGDĐT-GDTrH ngày 01/11/2010 của

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu: Việc tổ chức phụ đạo HS yếu, củng cố và ôn tập kiến thức nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục là cần thiết Vì vậy, việc tăng cường quản lý hoạt động giảng dạy nói chung và hoạt động dạy phụ đạo HSYK nói riêng ở nhà trường có ý nghĩa rất quan trọng vì nó góp phần nâng cao chất lượng học tập của HS, giúp các em HSYK tự tin hơn khi đến trường, có nền tảng kiến thức cần thiết tạo điều kiện thuận lợi cho các em học tập tiếp lên các cấp học cao hơn

Dầu Tiếng là một huyện nằm ở phía tây bắc tỉnh Bình Dương, địa bàn rộng, dân cư thưa thớt, đa số người dân sống ở vùng nông thôn nên đời sống dân

cư còn nhiều khó khăn Thực tế trong thời gian vừa qua, các trường Trung học cơ

sở (THCS) trên địa bàn huyện Dầu Tiếng đã có nhiều chuyển biến tích cực trong việc nâng cao chất lượng dạy học Tuy nhiên, các cấp quản lý chưa quan tâm đúng mức đến việc xây dựng những điều kiện đảm bảo nâng cao chất lượng dạy học CBQL ở các cơ sở giáo dục chưa thật sự chú trọng đến hoạt động phụ đạo HSYK, vì vậy chất lượng dạy học ở các trường THCS tại địa phương còn nhiều mặt hạn chế Số lượng HS học tập còn yếu lại chưa được gia đình quan tâm đúng mức nên dẫn đến tình trạng yếu kém trong học tập Cần xác định thực trạng hoạt động phụ đạo HSYK và quản lý hoạt động phụ đạo HSYK tại các trường THCS

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động phụ đạo HSYK ở trường THCS, đề tài khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động phụ đạo HSYK ở các trường THCS trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương Từ

đó, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động hoạt động phụ đạo HSYK nhằm nâng cao chất lượng quản lý hoạt động phụ đạo ở các trường THCS tại địa

phương

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động phụ đạo HSYK ở các trường THCS trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

4 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý hoạt động phụ đạo HSYK tại các trường THCS huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương đã đạt được những kết quả nhất định góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, khẳng định uy tín nhà trường Tuy nhiên, trong công tác quản lý vẫn còn một số bất cập trong việc chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá hoạt động phụ đạo HSYK Nếu phân tích, đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt động phụ đạo HSYK tại các trường THCS huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương thì sẽ

đề xuất được biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động phụ đạo HSYK tại các trường THCS huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương có tính cần thiết và khả thi cao, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

hành, lãnh đạo của hiệu trưởng nhà trường

6.2 Về đối tượng khảo sát

Luận văn tập trung khảo sát ý kiến của CBQL, GV và HSYK ở một số trường THCS trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

6.3 Về thời gian

Sử dụng dữ liệu về hoạt động phụ đạo HSYK và quản lý hoạt động phụ đạo HSYK ở một số trường THCS trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương trong năm học 2018 – 2019 và năm học 2019 – 2020

6.4 Về địa bàn

Đề tài khảo sát hoạt động phụ đạo HSYK và quản lý hoạt động phụ đạo HSYK tại các trường THCS công lập huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu tài liệu liên quan đến nhà trường phổ thông: Luật giáo dục; Điều lệ nhà trường; Văn bản pháp quy, quy chế về lĩnh vực giáo dục phổ thông;

Ctài liệu khoa học có liên quan đến đề tài để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

Mục đích điều tra: Người nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi để thu thập số liệu, dữ liệu về thực trạng hoạt động phụ đạo HSYK và công tác quản lý hoạt động phụ đạo HSYK dưới sự điều hành lãnh đạo của Hiệu trưởng các trường THCS huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

Nội dung điều tra: Thu thập thông tin về thực trạng công tác quản lý hoạt động phụ đạo HSYK Chúng tôi cũng dùng bảng hỏi để khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động phụ đạo HSYK ở trường THCS trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương mà đề tài đề xuất

Cách thức điều tra: Xây dựng 3 mẫu phiếu hỏi dành cho các đối tượng:

Mẫu 1, Mẫu 3: Phiếu khảo sát dành cho CBQL và GV các trường THCS

huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

Mẫu 2: Phiếu khảo sát dành cho HS các trường THCS huyện Dầu Tiếng,

tỉnh Bình Dương

7.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Mục đích phỏng vấn: Nhằm khẳng định những vấn đề được trả lời trong phiếu điều tra và thu thập thêm thông tin cho những vấn đề còn chưa được trả lời

rõ ràng trong số liệu điều tra Đây là phương pháp bổ trợ cho phương pháp điều tra bằng bảng hỏi nhằm tìm hiểu sâu hơn về đối tượng nghiên cứu để làm minh chứng và bổ sung vào kết quả nghiên cứu thực trạng Trên cơ sở đó, đề xuất các biện pháp quản lý

Nội dung phỏng vấn: Thuận lợi và khó khăn cũng như thực trạng hoạt động phụ đạo HSYK và công tác quản lý hoạt động phụ đạo HSYK của Hiệu trưởng ở trường THCS trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

Thu thập thông tin về hoạt động phụ đạo HSYK và quản lý hoạt động phụ đạo HSYK tại trường THCS huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương thông qua kế hoạch hoạt động, báo cáo sơ kết, tổng kết năm học và hệ thống văn bản chỉ đạo ở các cấp QLGD Qua đó thu thập các thông tin cần thiết cho đề tài

Lấy ý kiến nhận xét, đánh giá, tổng kết của các cấp quản lý để đề xuất biện pháp và xác định tính hiệu quả, tính khả thi của các biện pháp đề xuất

7.3 Phương pháp xử lí dữ liệu

Đối với dữ liệu định lượng: Chúng tôi sử dụng phần mềm xử lý thống kê SPSS for Windows, phiên bản 22.0 để phân tích, xử lý các thông tin dữ liệu thu thập được trong quá trình nghiên cứu

Đối với dữ liệu định tính: Các cuộc phỏng vấn sẽ được phân tích bằng phương pháp trích lọc nội dung theo từng phần nghiên cứu Các nội dung này được sử dụng phối hợp với dữ liệu định lượng để làm rõ hơn thực trạng vấn đề nghiên cứu

8 Đóng góp của đề tài

Về lý luận: Đề tài góp phần làm rõ thêm cơ sở lý luận về công tác quản lý hoạt động phụ đạo HSYK ở trường THCS

Về thực tiễn: Đánh giá đúng thực trạng hoạt động phụ đạo HSYK và quản

lý hoạt động phụ đạo HSYK ở các trường THCS huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động phụ đạo HSYK có hiệu quả nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của địa phương

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém tại các trường trung học cơ sở huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

Chương 3: Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém ở các trường trung học cơ sở sở huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

Từ phương Tây đến phương Đông mọi quốc gia đều coi trọng vấn đề phụ đạo HSYK được thực hiện từ rất sớm

Trong nghiên cứu của Phạm Trung Thanh (1983), đã chỉ ra: Tại Hoa Kỳ, việc phụ đạo HSYK được xác định thành chiến lược quốc gia, được đầu tư lớn và

áp dụng rộng rãi từ HS phổ thông cho đến những người trưởng thành và thành đạt, trong đó khâu đào tạo và phụ đạo HSYK được thực hiện rất hiệu quả thông qua các chương trình đào tạo nhân tài phổ biến trong các trường đại học lớn Đến năm 2002, đã có 38 bang có đạo luật về giáo dục HS giỏi bên cạnh HSYK cũng được chú trọng (Gifted and Talented Student Act)

Ở nghiên cứu của Lomper (1981), đã nhắc đến Nhật Bản không có hệ thống trường riêng dành cho phụ đạo HSYK, nhưng Nhật Bản coi vận mệnh của nước mình trong tương lai là việc bồi dưỡng thế hệ thanh niên có đạo đức, có tài năng, có sức sáng tạo để gánh vác trọng trách của thế kỷ XXI Việc cạnh tranh suất vào các trường đại học danh tiếng đã trở lên rất gay gắt Chính vì vậy, HS và các gia đình buộc phải nỗ lực đầu tư công sức, trí tuệ, tài chính cho việc học tập Trung Quốc, từ năm 1985 người ta đã thừa nhận phải có chương trình giáo dục đặc biệt dành riêng cho hai đối tượng khác nhau là HSYK và HSG, trong đó cho phép HSG có thể học vượt lớp Chiến lược phát triển nhân tài của Trung Quốc đã được triển khai từ rất sớm trên phạm vi cả nước Chiến lược đó được thực hiện bài bản từ khâu tuyển chọn đến xây dựng chương trình, phương thức đào tạo, sử dụng và chế độ đãi ngộ, đặc biệt chú trọng gửi sinh viên, cán bộ tài năng đi du học và tu nghiệp dài hạn, ngắn hạn ở những nước phát triển (Lomper, 1981)

một nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ tương quan này: nhà vệ sinh xập xệ, nhà

ăn bốc mùi, bàn ghế xộc xệch, các phòng học bị xuống cấp sẽ khiến HS có tâm trạng tiêu cực, dẫn đến tình trạng nghỉ học không có lý do chính đáng với tỷ lệ cao và hậu quả là kết quả thi cử thấp, thành tích học tập không cao dẫn đến học yếu kém

Các nhà nghiên cứu xã hội học trong những năm qua đã từng cho rằng HS nhập học ở những trường học có CSVC xuống cấp sẽ vắng mặt ở lớp học nhiều hơn và có điểm thi thấp hơn HS ở những trường có CSVC tốt Nhưng họ chưa tìm ra căn cứ chứng minh được một cách vững chắc luận điểm này Nay các nhà nghiên cứu tâm lý học môi trường của trường ĐH Cornell đã tìm ra câu trả lời Loraine Maxwell, phó giáo sư chuyên ngành phân tích thiết kế và môi trường thuộc trường Khoa học xã hội nhân văn (thuộc ĐH Cornell) đã tiến hành nghiên cứu phân tích trên 230 trường THCS công lập để tìm ra mối liên hệ giữa

sự xuống cấp của CSVC trường học với kết quả học tập kém của HS “Các phòng học đẹp đẽ có thể là một “tín hiệu” hấp dẫn sự chú ý của HS và là một môi trường xã hội tích cực có thể khuyến khích HS có mặt ở trường học nhiều hơn”- Maxwell lý giải: HS không thể học tập tốt nếu như chúng thường xuyên không đến trường

Bà Maxwell đã tiến hành nghiên cứu trên cơ sở phân tích hơn 2.000 dữ liệu từ 236 trường THCS công lập của thành phố New York với gần 144.000 HS Các dữ liệu bao gồm các thông số về kết quả học tập, đánh giá về môi trường vật chất được thực hiện bởi các chuyên gia độc lập trong những lĩnh vực liên quan

Bà cũng tiến hành phân tích các kết quả khảo sát đối với PHHS, GV và

HS về những mong muốn của họ đối với môi trường trường học

Kết quả nghiên cứu của Maxwell được công bố trên tạp chí khoa học Journal of Environmental Psychology, chỉ ra rằng những khu lớp học xập xệ và môi trường thiếu thân thiện của trường học được phần lớn HS cho là một nguyên nhân của thành tích học tập yếu kém Bà đánh giá: Điều kiện CSVC của các trường học là một yếu tố chính được xác định góp phần vào kết quả học tập Điều này cho thấy sự cần thiết phải luôn quan tâm cải thiện điều kiện CSVC cho các trường học”

Như vậy, hầu như tất cả các nước đều coi trọng vấn đề phụ đạo HSYK bên cạnh việc bồi dưỡng HS giỏi trong chiến lược phát triển giáo dục phổ thông Nhiều nước ghi riêng thành một mục dành cho HSYK hoặc coi đó là một dạng của giáo dục đặc biệt Việc quan tâm thực hiện công tác phụ đạo HSYK ở các nước, nhất là các nước phát triển đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường

1.1.2 Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam

Ngày 10 tháng 9 năm 2007, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành công văn

số 9654/BGDĐT-GDTrH về việc “Giúp đỡ HS học lực yếu kém và giải quyết nhu cầu học tập của HS chưa đỗ tốt nghiệp THPT, BTTHPT” Các địa phương

cũng đã xây dựng kế hoạch, tổ chức ôn tập và phụ đạo HSYK, cho thấy việc phát hiện và phụ đạo HSYK đã và đang được thực hiện rộng khắp các cơ sở giáo dục Theo công văn số: 7291/BGDĐT- GDTrH của Bộ Giáo dục và Đào tạo

ngày 01 tháng 11 năm 2010 về việc “Hướng dẫn dạy học 2 buổi/ngày đối với các trường trung học” đã nêu rõ “Mục đích việc dạy học 2 buổi/ngày ở các trường trung học nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục; đáp ứng nhu cầu của gia đình và xã hội trong việc quản lý, giáo dục học sinh Thực hiện các giải pháp tăng thời gian dạy học các nội dung khó, học sinh tự học có hướng dẫn của giáo viên; tổ chức phụ đạo học sinh yếu, bồi dưỡng học sinh giỏi phù hợp từng đối tượng học sinh; dạy học các môn tự chọn

và phát huy khả năng của học sinh theo các nội dung tự chọn”

Trong những năm gần đây, đã có một số công trình nghiên cứu khoa học

về quản lý phụ đạo HSYK các cấp như:

Vũ Trọng Rỹ (1994), cho rằng: Công tác phụ đạo, giúp đỡ HSYK và bồi dưỡng HS giỏi, HS năng khiếu là công tác hết sức quan trọng của mỗi nhà trường trong việc thực hiện chủ đề năm học của ngành

“Quản lý hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém ở trường THPT Nho Quan

C, tỉnh Ninh Bình” là đề tài luận văn của tác giả Đặng Văn Phương (2016)

Trong nghiên cứu của mình, tác giả đã đề cập đến một số kinh nghiệm về quản lý phụ đạo HSYK và đề xuất một số biện pháp tác động

“Thực trạng quản lý hoạt động phụ đạo học sinh yếu các trường THCS Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh” là đề tài luận văn của tác giả Dương Thị Ngọc

Diệp (2012) Trong luận văn, tác giả đã phân tích thực trạng hoạt động phụ đạo

HSYK và quản lý phụ đạo HSYK ở các trường THCS trên địa bàn Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh Từ đó, đề xuất các biện pháp quản lý nâng cao chất

lượng và hiệu quả hoạt động phụ đạo HSYK

Tác giả Trần Thị Thúy Hồng đã viết bài: “Phương pháp giảng dạy cho HSYK” Tác giả đã chỉ ra các biện pháp dạy học cho HSYK bị mất căn bản từ

phía gia đình và từ phía HS Trên cơ sở đó, tác giả đã đưa ra một số biện pháp khắc phục như: Theo dõi tình hình HS yếu qua nắm bắt tình hình hàng ngày qua khối trưởng, qua các phiên họp nhằm có kế hoạch chỉ đạo cụ thể, kịp thời; Tiếp tục áp dụng những biện pháp đã nêu trên (có điều chỉnh cho phù hợp với từng giai đoạn chuyển biến của HSYK); Xây dựng và duy trì nhóm đôi, duy trì truy bài đầu giờ tại lớp, học nhóm ở nhà nếu có thể GV phải có thường xuyên kiểm tra để đôn đốc kịp thời; Tổ chức dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng cụ thể từng tiết dạy, vận dụng sáng tạo các hình thức tổ chức để mọi HS đạt được chuẩn kiến thức kỹ năng của mỗi bài

Nghiên cứu về quản lý phụ đạo HSYK trong suốt những năm qua, ta có thể thấy được các nhà nghiên cứu đã thu được những thành tựu nhất định Hầu hết các công trình nghiên cứu đều làm rõ được thực trạng ưu điểm và nhược điểm cần được khắc phục từ đó đưa ra những giải pháp áp dụng phù hợp với tình hình của từng địa phương, đơn vị công tác Các công trình trên là nguồn tư liệu quý báu để tác giả kế thừa trong quá trình nghiên cứu Tuy nhiên, ở các điều kiện

kinh tế - xã hội khác nhau, tình hình phụ đạo HSYK có những điểm khác biệt Theo nghiên cứu của chúng tôi, chưa có công trình nào nghiên cứu về quản lý phụ đạo HSYK ở huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương Ngoài ra, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương là một huyện còn rất nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội, chất lượng học tập của HS chưa cao so với mặt bằng chung của tỉnh Vì vậy, quản lý phụ đạo HSYK ở các trường THCS huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương vẫn còn là khoảng trống để tác giả đi sâu tìm hiểu và nghiên cứu

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường trung học cơ sở 1.2.1.1 Quản lý

Theo Từ điển Giáo dục học, Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa Hà Nội

(2001): “Quản lý là hoạt động hay tác động có định hướng, có chủ định của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”

Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2014), quản lý

được định nghĩa như sau: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra”

Dưới góc độ khoa học quản lý theo tác giả Lê Văn Phùng, Nguyễn Địch

và Trần Thị Tuyết (2014) thì: “Quản lý là tác động có ý thức, bằng quyền lực theo quy trình của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý để phối hợp các nguồn lực nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức trong điều kiện môi trường biến đổi”

Dưới góc độ quản lý giáo dục tác giả Trần Kiểm và Nguyễn Xuân Thức

(2015) cho rằng: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu suất cao nhất”

Đã có rất nhiều những quan điểm khác nhau về khái niệm quản lý, song ta

có thể hiểu: Quản lý là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý thông qua các hoạt động kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra

làm cho tổ chức vận hành ổn định và phát triển nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức

Như vậy, hoạt động quản lý được hiểu là tác động qua lại giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý Điều này khác với cách hiểu hoạt động quản lý chỉ

là tác động một chiều mà không có thông tin phản hồi, không có hoạt động tự quản lý Cũng theo định nghĩa này, quản lý có bốn chức năng chính là kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra

Quản lý một tổ chức là làm cho tổ chức đó ổn định, phát triển nhưng đích cuối cùng vẫn là đạt được mục tiêu đề ra Như vậy, để quản lý tốt tổ chức của mình, nhà quản lý phải xác định chính xác, tường minh mục tiêu của tổ chức mình Nếu mục tiêu được xác định quá cao so với khả năng thì không thực hiện được, ngược lại nếu mục tiêu xác định quá thấp thì không cần nỗ lực, cố gắng vẫn đạt được mục tiêu và như vậy sẽ gây ra sự chán nản Chính vì vậy, mục tiêu phải vừa sức, đảm bảo phải nỗ lực mới đạt được

Điều cần chú ý đối với người quản lý là bốn chức năng của quản lý có quan hệ chặt chẽ với nhau, được thực hiện liên tiếp tạo thành chu trình quản lý Trong quá trình thực hiện các chức năng quản lý, yếu tố thông tin có vai trò rất quan trọng Nhà quản lý cần có thông tin chính xác, toàn diện, kịp thời Để ra những quyết định quản lý phù hợp, nhà quản lý còn phải biết phân tích, xử lý tốt những thông tin nhận được

1.2.1.2 Quản lý giáo dục

Giáo dục, một hiện tượng xã hội đặc biệt, vĩnh hằng, là quá trình truyền thụ và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã hội của loài người Nhờ có giáo dục mà tinh văn hóa dân tộc và nhân loại được kế thừa, bổ sung, hoàn thiện, được truyền

từ thế hệ này sang thế hệ kia

Nguyễn Phúc Châu (2000) cho rằng:“QLGD ở cấp vĩ mô tương ứng với khái niệm về quản lý một nền giáo dục (hệ thống giáo dục) và QLGD ở cấp vi mô tương ứng với khái niệm về quản lý một nhà trường Ở cấp độ vĩ mô, QLGD được hiểu là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý vào

hệ thống giáo dục quốc dân nhằm huy động và tổ chức thực hiện có hiệu quả các

nguồn lực phục vụ cho mục tiêu phát triển giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia Ở cấp độ vi mô, QLGD là hệ thống những tác động

có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý vào hệ thống tổ chức giáo dục của nhà trường nhằm điều khiển các thành tố trong hệ thống phối hợp hoạt động theo đúng chức năng, đúng kế hoạch, đảm bảo cho quá trình giáo dục đạt được mục đích, mục tiêu đã xác định với hiệu quả cao nhất”

Chúng tôi đồng ý với quan niệm của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2012),

“QLGD là quá trình tác động có kế hoạch, có tổ chức của các cơ quan QLGD các cấp tới các thành tố của quá trình dạy học - giáo dục nhằm làm cho hệ giáo dục vận hành có hiệu quả và đạt tới mục tiêu giáo dục nhà nước đề ra”

Từ những khái niệm QLGD ta có thể thấy rằng các yếu tố cơ bản của QLGD gồm có: “Chủ thể QLGD; Khách thể QLGD; Mục tiêu QLGD; Phương pháp QLGD; Công cụ QLGD”

1.2.1.3 Quản lý nhà trường trung học cơ sở

Phạm Minh Hạc (1986), nêu: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng HS”

Trường THCS là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân Vị trí, mục tiêu của trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân đã được quy định trong Luật giáo dục (2019) và Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông nhiều cấp học Quản lý trường THCS dưới sự điều hành, lãnh đạo của hiệu trưởng

Quản lý trường THCS là tập hợp những tác động tối ưu của chủ thể quản

lý đến tập thể GV, HS và cán bộ khác, nhằm tận dụng các nguồn dự trữ do nhà nước đầu tư, lực lượng xã hội đóng góp và do lao động xây dựng vốn tự có Hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường mà điểm hội tụ là quá trình đào tạo thế hệ trẻ Thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mới

1.2.2 Phụ đạo, học sinh yếu kém, hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém 1.2.2.1 Phụ đạo

Theo https://vi.wiktionary.org/ thì phụ đạo: là GV giúp đỡ cho HS hiểu thêm bài, ngoài giờ lên lớp

Theo Từ điển tiếng Việt, phụ đạo là: Giảng thêm ngoài giờ lên lớp, giúp cho HS hiểu thêm bài

Như vậy, có thể hiểu phụ đạo là GV giúp đỡ cho HS hiểu thêm bài, được tiến hành ngoài giờ lên lớp

1.2.2.2 Học sinh yếu kém

Căn cứ Quy chế đánh giá, xếp loại HS THCS và HS THPT ban hành kèm theo Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT ngày 12/12/2011 của Bộ GD&ĐT thì: Học lực của HS được xếp thành 5 loại: Giỏi, Khá, Trung bình, Yếu và Kém Tại Điều 13 Quy chế đánh giá, xếp loại HS THCS và HS THPT theo Quyết

định của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT “Ban hành Quy chế đánh giá, xếp loại HS THCS và HS THPT” HSYK quy định như sau:

“4 Loại yếu: ĐTB các môn học từ 3,5 trở lên, không có môn học nào ĐTB dưới 2,0

5 Loại kém: Trường hợp còn lại

6 Nếu ĐTB học kì hoặc ĐTB cả năm đạt mức của từng loại quy định tại các Khoản 1, 2 điều này nhưng do kết quả của một môn học nào đó thấp hơn mức quy định cho loại đó nên học lực bị xếp thấp xuống thì được điều chỉnh như sau:

a) Nếu ĐTB học kì hoặc ĐTB cả năm đạt mức loại giỏi nhưng do ĐTB của

1 môn học phải xuống loại trung bình thì được điều chỉnh xếp loại khá

b) Nếu ĐTB học kì hoặc ĐTB cả năm đạt mức loại giỏi nhưng do ĐTB của

1 môn học phải xuống loại yếu hoặc kém thì được điều chỉnh xếp loại trung bình c) Nếu ĐTB học kì hoặc ĐTB cả năm đạt mức loại khá nhưng do ĐTB của

1 môn học phải xuống loại yếu thì được điều chỉnh xếp loại trung bình d) Nếu ĐTB học kì hoặc ĐTB cả năm đạt mức loại khá nhưng do ĐTB của

1 môn học phải xuống loại kém thì được điều chỉnh xếp loại yếu.”

Như vậy, có thể thấy HS học yếu kém là những HS chưa đủ khả năng hoàn thành những yêu cầu có tính mắt xích của các giai đoạn trung gian trong quá trình học tập, biểu hiện sức học yếu và kết quả học tập không đạt chuẩn tối thiểu

Đánh giá về HS học yếu kém theo Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT ngày

12/12/2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì HSYK là HS có kết quả học lực không đạt chuẩn tối thiểu

1.2.2.3 Hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém

Phụ đạo HSYK là việc GV giúp đỡ cho HS có kết quả học tập không đạt

chuẩn tối thiểu hiểu thêm bài, được tiến hành ngoài giờ lên lớp

Hoạt động phụ đạo HSYK là quá trình làm biến đổi hành vi, thái độ học

tập cho HS bằng cách xây dựng mục tiêu, nội dung, sử dụng các hình thức, phương pháp phụ đạo phù hợp với trình độ, khả năng của HSYK nhằm giúp cho người học về phương pháp, biết cách học, cách nghiên cứu, cách tư duy, cách tự đánh giá nhằm phát huy tính tích cực, tính độc lập, tính tự giác, tính sáng tạo của người học để cải thiện kết quả học tập của HS

1.2.3 Quản lý hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém ở trường trung học cơ sở

Căn cứ vào khái niệm hoạt động phụ đạo HSYK, khái niệm quản lý, quản

lý nhà trường có thể hiểu quản lý hoạt động phụ đạo HSYK ở trường THCS là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến các hoạt động phụ đạo HSYK thông qua các chức năng quản lý: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra hoạt động phụ đạo HSYK nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học

1.3 Hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém ở trường trung học cơ sở

1.3.1 Mục tiêu của hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém

Kích thích, khuyến khích tinh thần biết phấn đấu vươn lên trong học tập của HS

Giúp HSYK củng cố kiến thức cơ bản, bổ trợ những kiến thức HS bị hổng

từ các lớp dưới giúp các em giải được những bài tập thông thường Khi tiếp thu

thêm những kiến thức mới các em sẽ có tiến bộ trong học tập từ đó nâng cao tinh thần, thái độ học tập của mình

Giúp HS xây dựng cho mình ý thức kỷ luật, tự giác trong học tập và tự rèn luyện Xem nhiệm vụ học tập là quyền lợi và nghĩa vụ của chính bản thân mình Bên cạnh đó, giúp cho CBQL, GVBM, GVCN và các bộ phận trong nhà trường luôn quan tâm chú trọng đến hoạt động phụ đạo HSYK để đảm bảo kế hoạch nhiệm vụ năm học đề ra

Củng cố nề nếp dạy và học, nâng cao chất lượng giáo dục HS, giảm tỷ lệ HSYK ở các bộ môn, ở các khối lớp nhằm nâng cao chất lượng hai mặt giáo dục của nhà trường trong năm học, thể hiện tinh thần trách nhiệm của GV đối với HS

có học lực yếu kém Tăng cường hiệu quả quản lý của nhà trường, đẩy mạnh công tác phối hợp giữa Gia đình và Nhà trường, công tác xã hội hóa giáo dục

1.3.2 Nội dung phụ đạo học sinh yếu kém ở trường trung học cơ sở

Để tổ chức hoạt động phụ đạo HSYK ở trường THCS cần nhận diện được dấu hiệu (biểu hiện) của HSYK Đối với HSYK ngoài việc căn cứ vào hạnh

kiểm, học lực thì cần căn cứ vào các biểu hiện khác như:

- Có những lỗ hổng trong các kiến thức và các kĩ năng bộ môn gây trở ngại cho việc lĩnh hội các kiến thức tối thiểu và gây trở ngại cho việc thực hiện những bài tập thực hành cần thiết

- Có những lỗ hổng, những khuyết điểm trong các thói quen hoạt động nhận thức làm hạ thấp nhịp độ học tập tới mức, với thời gian quy định, vẫn không đủ khả năng nắm vững khối lượng kiến thức, kĩ năng cần thiết

- Có trình độ phát triển không đầy đủ và trình độ khiếm khuyết về phẩm chất, nhân cách; do đó không biểu hiện được tính độc lập, tính kiên nhẫn, tính tổ chức và những phẩm chất cần thiết khác để học tập có kết quả

Nội dung ôn tập, phụ đạo chủ yếu tập trung vào việc bù lấp những kiến thức còn thiếu hụt, những kỹ năng còn yếu của HS từ những học kỳ, năm học trước Củng cố, ôn tập, hệ thống hoá, khắc sâu những kiến thức đã học để HS nắm vững kiến thức cơ bản theo chuẩn kiến thức, kỹ năng môn học đã quy định

Để đạt mục tiêu về nâng cao chất lượng giáo dục một cách toàn diện bền

vững; nâng cao chất lượng mũi nhọn; chú trọng giáo dục đạo đức, rèn kĩ năng sống cho HS; tăng tỷ lệ huy động HS tới trường; giảm tỷ lệ lưu ban và nâng cao chất lượng dạy và học Yêu cầu về nội dung phụ đạo HSYK cần:

Nâng cao động cơ học tập cho HS: Mọi hoạt động của con người đều có mục đích, được thúc đẩy bởi động cơ, động cơ hoạt động là lực đẩy giúp chủ thể vượt khó khăn để đạt được mục đích đã định Hoạt động học tập của HS phải được xây dựng bởi động cơ học tập, mà động cơ học tập lại được hình thành từ nhu cầu bản chất của vấn đề giáo dục, trong đó hình thành nhu cầu, động cơ học

là yếu tố quyết định hiệu quả học tập của HS

Phát huy tính chủ động sáng tạo trong học tập: Bồi dưỡng năng lực tự học

là tự học hỏi ở chính bản thân mình, tự hỏi để ôn luyện và tự hỏi để biết mình hiểu và không hiểu vấn đề gì để tiếp tục học Trước mỗi giờ học lên lớp, hướng dẫn HS dành nhiều thời gian cho việc ôn luyện bài cũ, kiến thức, HS có thể nắm

kĩ nội dung, tăng niềm hứng thú khi học

Nâng cao năng lực nhận biết, tìm tòi và phát hiện vấn đề: Giúp HS phải biết nhận biết, hiểu, phân tích, tổng hợp, so sánh sự vật hiện tượng từ nhiều góc

độ, có hệ thống trên cơ sở những lý luận và hiểu biết chưa hoàn chỉnh cần giải quyết, bổ sung các bế tắc, nghịch lý cần phải khai thông, khám phá, sáng tỏ Nâng cao năng lực tự giải quyết vấn đề: giúp HS có khả năng trình bày giả thuyết, xác định cách thức giải quyết và lập kế hoạch giải quyết vấn đề Với những HSYK việc thu thập được một khối lượng thông tin phong phú nhưng không biết hệ thống và xử lý thế nào để tìm ra con đường đến với giả thuyết Nâng cao nhận thức cho HS xác định về nhiệm vụ học tập, mục tiêu học tập được đặt ra chi tiết, cụ thể Đặc biệt giúp HS tự nhận ra và có thể điều chỉnh những sai sót, hạn chế của bản thân trong quá trình học tập đặc biệt lỗ hổng kiến thức

1.3.3 Phương pháp, hình thức tổ chức phụ đạo học sinh yếu kém

- Phương pháp phụ đạo học sinh yếu kém:

Đổi mới PPDH là đang thực hiện bước chuyển từ giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa là quan tâm đến việc HS học được cái gì, vận dụng được cái gì qua việc học Để đảm bảo được điều đó, GV phải đổi PPDH theo lối "truyền thụ một chiều" sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất giúpkhơi dậy và thúc đẩy lòng ham muốn, phát triển nhu cầu tìm tòi, khám phá của HS từ đó phát triển, phát huy khả năng tự học Trước vấn đề đó người GV cần phải không ngừng tìm tòi khám phá, khai thác, xây dựng, vận dụng, sử dụng phối hợp các PPDH trong các giờ học sao cho phù hợp với từng kiểu bài, từng đối tượng HSYK Có thể áp dụng các phương pháp phụ đạo HSYK sau:

+ Phương pháp phụ đạo trực quan: là một phương pháp học giúp HS có thể hình thành khái niệm dựa trên cơ sở trực tiếp quan sát các vật, đồ dùng qua minh họa bằng tranh, ảnh, video Đồ dùng đó chính là chỗ dựa giúp HS hiểu bản chất của kiến thức, là một phương tiện giúp các em hình thành khái niệm, nắm vững được lý thuyết (Đinh Thị Mùi, 2009)

+ Phương pháp phụ đạo HSYK kết hợp với các trò chơi học tập: GV sử dụng trò chơi học tập để hình thành kiến thức, kỹ năng mới hoặc củng cố kiến thức, kỹ năng đã học cho HS GV nên tổ chức chơi vào thời gian thích hợp của bài học, buổi học để vừa làm cho HS hứng thú học tập vừa hướng cho HS tiếp tục tập trung các nội dung khác của bài học một cách có hiệu quả

+ Phương pháp phụ đạo HSYK yếu kém theo bộ môn: Thông qua phương pháp chọn lọc HSYK theo bộ môn, từ đó GV phân nhóm HSYK theo bộ môn như Văn, Toán, Anh để có kế hoạch phụ đạo thích hợp hơn

+ Phương pháp hỏi, viết: GV có thể sử dụng câu hỏi, hoặc đưa bài tập cho

HS và đánh giá kết quả Bằng cách đó có thể đánh giá trình độ cũng như “lỗ hổng” mà HS đang gặp phải

+ Phương pháp tạo tình huống: GV có thể tận dụng các tình huống, tạo ra các tình huống HS phải suy nghĩ, đào sâu, ôn luyện để giải đáp, làm bài từ đó

giúp HS ôn luyện được kiến thức cũ và phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của HS (Lomper, 1981)

+ Phương pháp nêu gương: GV có thể nêu một số gương người tốt, việc tốt làm mẫu cho HS noi theo nhằm tạo ra sự hứng thú xây dựng tính tự giác cho

HS trong việc tự học

- Hình thức phụ đạo học sinh yếu kém:

+ Phụ đạo HSYK trong giờ học chính khóa: Là hình thức trong giờ học chính khoá GV quan tâm đến HSYK, hướng dẫn, động viên HS trong học tập, thường xuyên giao và phân loại kiến thức, bài tập phù hợp cho đối tượng HS + Phụ đạo HSYK ngoài giờ học chính khóa (Buổi thứ 2 theo TKB phụ đạo): Là hình thức dạy học buổi thứ 2 trong trường học nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện Tùy thuộc vào đặc điểm, chất lượng các môn học của từng trường, nhà trường chủ động bố trí, sắp xếp tiết dạy cho phù hợp số tiết quy định nhưng phải đảm bảo yêu cầu mục đích của học buổi thứ 2

+ Phụ đạo HSYK theo hình thức tự bồi dưỡng: Đây là hình thức phụ đạo

có vai trò phát huy tinh thần tự học của HS Bằng cách GV có thể giao bài tập cho các em về nhà tự học, tự làm và tự nghiên cứu khi đã được hướng dẫn, sau

đó các em tự đánh giá kết quả học tập của mình về kiến thức, kỹ năng từ đó GV

có thể điều chỉnh cách dạy kịp thời cho phù hợp với trình độ HS (Phạm Văn Hoàn, 1976)

+ Phụ đạo HSYK theo chuyên đề: Phân loại HS theo các thành phần, HS cần phụ đạo kiến thức từ lớp cũ “lỗ hổng kiến thức”, HS cần trợ giúp thêm về phương pháp, kỹ năng học tập,

+ Phụ đạo HSYK kết hợp với mô hình học tập: Có thể tổ chức các mô hình học tập như “Cùng nhau vượt khó”, “Đôi bạn cùng tiến” để giúp HSYK có định hướng, tìm ra phương pháp học thích hợp

+ Để HS tự phụ đạo, nâng cao kiến thức cho nhau: GV có thể phân bố HS khá giỏi nhận nhiệm vụ cụ thể hỗ trợ, giúp đỡ dạy kèm thêm cho HSYK và ngồi gần để trong quá trình thảo luận nhóm trao đổi và giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ (Trần Kiểm, 1998)

1.3.4 Đánh giá kết quả phụ đạo học sinh yếu kém ở trường trung học cơ sở

Theo Trần Kiểm (1998), Kiểm tra, đánh giá là một phần không thể thiếu của quá trình dạy học nói chung và phụ đạo HSYK nói riêng nhằm giúp HS tiến

bộ Kiểm tra, đánh giá vì sự tiến bộ nghĩa là quá trình kiểm tra, đánh giá phải cung cấp những thông tin phản hồi giúp HS biết mình tiến bộ đến đâu, những mảng kiến thức – kĩ năng nào có sự tiến bộ, mảng kiến thức – kĩ năng nào còn yếu để điều chỉnh quá trình dạy và học

Kiểm tra, đánh giá phải được xác định từ giai đoạn đầu tiên của hoạt động phụ đạo HSYK Việc đánh giá kết quả bài học (hay một chương, một phần chương trình,…) cần được tính đến ngay từ khi xác định mục tiêu và thiết kế bài học nhằm giúp HS và GV nắm được những thông tin liên hệ ngược để điều chỉnh hoạt động dạy và học

Nội dung kiểm tra, đánh giá phải toàn diện, bao gồm cả kiến thức, kĩ năng

và phương pháp, không phải chỉ yêu cầu tái hiện lại kiến thức và kĩ năng

Bên cạnh việc nâng cao chất lượng các hình thức kiểm tra truyền thống,

GV cần tìm hiểu, áp dụng thử và phát triển các phương pháp trắc nghiệm khách quan (câu hỏi đúng – sai, câu hỏi nhiều lựa chọn, câu hỏi ghép đôi, câu hỏi điền khuyết,…), nhận rõ những ưu điểm, nhược điểm của phương pháp này, sử dụng phối hợp, hợp lý với các phương pháp kiểm tra truyền thống

Các tiêu chí cần đạt của kiểm tra, đánh giá HSYK như sau:

- Nội dung, hình thức đề kiểm tra

- Điểm số bài kiểm tra, bài thi

1.4 Quản lý hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém ở trường trung học cơ sở

Quản lý hoạt động phụ đạo HSYK là quá trình nhà quản lý lập kế hoạch,

tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch dạy phụ đạo HSYK của GV nhằm bổ sung, ôn tập, củng cố hệ thống kiến thức, rèn luyện kỹ năng, nâng cao và hoàn thiện năng lực học tập của HS ở những môn học nhất định nhằm đạt được mục tiêu, yêu cầu về chuẩn kiến thức, kỹ năng

1.4.1 Nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu trưởng trường Trung học cơ sở

Điều 19 Điều lệ trường trung học ban hành kèm theo Ban hành kèm theo Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu rõ nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng như sau:

“a) Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường;

b) Thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường được quy định tại khoản

3 Điều 20 của Điều lệ này;

c) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch nhiệm vụ năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;

d) Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;

đ) Quản lý giáo viên, nhân viên; quản lý chuyên môn; phân công công tác, kiểm tra, đánh giá xếp loại giáo viên, nhân viên; thực hiện công tác khen thưởng,

kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên; thực hiện việc tuyển dụng giáo viên, nhân viên; ký hợp đồng lao động; tiếp nhận, điều động giáo viên, nhân viên theo quy định của Nhà nước;

e) Quản lý học sinh và các hoạt động của học sinh do nhà trường tổ chức; xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại học sinh, ký xác nhận học bạ, ký xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh tiểu học (nếu có) của trường phổ thông có nhiều cấp học và quyết định khen thưởng, kỷ luật học sinh;

g) Quản lý tài chính, tài sản của nhà trường;

h) Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên, nhân viên, học sinh; tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục của nhà trường;

i) Chỉ đạo thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận động của ngành; thực hiện công khai đối với nhà trường;

k) Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật.”

Trong quản lý hoạt động dạy học nói chung và hoạt động phụ đạo HSYK nói riêng, Hiệu trưởng là người trực tiếp chỉ đạo tổ chức thực hiện chương trình

và kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS và kết quả thực hiện kế hoạch phụ đạo HSYK của GV những vấn đề khác liên quan tới hoạt động dạy học theo quy định của Bộ GD&ĐT

Hoạt động phụ đạo HSYK là một trong các nhiệm vụ chính yếu trong công tác giáo dục của nhà trường Vì vậy đòi hỏi Hiệu trưởng phải là người tạo động lực thúc đẩy cho các thành viên trong nhà trường tích cực tham gia công tác phụ đạo HSYK, phát huy hết khả năng, lòng yêu thương HS nhằm đạt được mục tiêu dạy học như mong muốn

1.4.2 Tầm quan trọng của quản lý hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém

Công tác đào tạo và quản lý hoạt động phụ đạo HSYK nói riêng, đội ngũ công dân tương lai của đất nước nói chung là mục tiêu quan trọng của ngành giáo dục và đào tạo, được Đảng và Nhà nước coi là một trong ba mục tiêu chiến lược của nền giáo dục nước nhà Vì thế, quản lý hoạt động phụ đạo HSYK cần được Hiệu trưởng quan tâm và chỉ đạo thường xuyên

Quản lý hiệu quả hoạt động phụ đạo HSYK giúp nhà trường đạt được mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học, giúp HSYK hoàn thiện tri thức, phát huy hơn nữa những năng lực, năng khiếu của mình

Bên cạnh đó, quản lý tốt hoạt động phụ đạo cho HSYK còn có tác dụng lan tỏa tinh thần, động cơ học tập đến các đối tượng HS khác Hoạt động học tập

là hoạt động cơ bản của HS, HS phải luôn giữ vững và nâng cao tinh thần, ý chí

và nghị lực học tập, học hỏi không ngừng Tinh thần học tập cũng là một loại

phẩm chất cá nhân cần được rèn luyện, thậm chí được coi là một trong những năng lực cá nhân quan trọng hiện nay

Ngoài ra, quản lý hoạt động phụ đạo HSYK còn góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo cả về năng lực chuyên môn cũng như nghiệp vụ sư phạm và phương pháp giảng dạy HSYK luôn có điều đặc thù riêng Chính vì vậy, trước mỗi giờ lên lớp thầy cô đã phải trăn trở suy nghĩ, tìm hiểu cặn kẽ từng nội dung Hơn nữa, việc giao bài tập, ra đề, giao nhiệm vụ cho HS cũng đòi hỏi người GV đầu tư công sức, trí tuệ sao cho mỗi HS nhận được nhiệm vụ phù hợp với năng lực bản thân, đảm bảo nguyên tắc vừa sức kết hợp với yêu cầu cao một cách hợp lý đối với HS trong dạy học Chính từ đòi hỏi cao từ phía HSYK, từ sự quan tâm của nhà quản lý, GV sẽ phải cố gắng để đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu học tập của các em và vì vậy năng lực chuyên môn của GV được nâng lên

1.4.3 Nội dung quản lý hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém

Tiếp cận theo các chức năng quản lý, quản lý hoạt động phụ đạo HSYK ở trường THCS bao gồm: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra hoạt động phụ đạo HSYK

1.4.3.1 Lập kế hoạch hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém

Lập kế hoạch là chức năng cơ bản nhất trong các chức năng quản lý vì các chức năng khác đều phải dựa vào nó để hướng vào thực hiện mục tiêu của tổ chức Trong phạm vi nhà trường, xây dựng kế hoạch hoạt động phụ đạo HSYK là vấn đề trước nhất và mang tính định hướng cho mọi hoạt động phụ đạo HSYK của các khối lớp Kế hoạch đó phải thể hiện được các yêu cầu chủ yếu sau:

- Khảo sát tình hình HSYK để phân loại, lập danh sách thành các nhóm đối tượng HS khác nhau nhằm định hướng các nội dung và hình thức phụ đạo cho mỗi nhóm Có thể tổ chức việc khảo sát, phân loại và lập danh sách HSYK các môn học ở các lớp ngay từ đầu năm học, cần nắm chắc tâm lý của HSYK Đặc điểm nổi bật trong tư duy của những HSYK là thói quen lao động trí óc không bền, ngại suy nghĩ, ngại động não Trong học tập, các em không biết áp dụng những kiến thức đã học, chưa phát hiện vấn đề để thắc mắc, suy nghĩ thiếu

sâu sắc về những kiến thức trong bài học Đa số các em không hiểu bài nhưng không biết mình không hiểu ở chỗ nào Các em có thói quen suy nghĩ một chiều,

dễ thừa nhận những điều người khác nói

- Phân loại theo nội dung phụ đạo: Phụ đạo về phương pháp, phụ đạo về

kỹ năng, phụ đạo về lỗ hổng kiến thức, phụ đạo về động cơ học tập,

- Phân loại theo đối tượng phụ đạo: Phụ đạo HSYK bị hổng kiến thức từ lớp dưới, HSYK đầu khối, HSYK cuối cấp, HSYK về các bộ môn, HSYK về một

bộ môn,

- Xác định mục tiêu của phụ đạo HSYK: Cần chỉ ra hoạt động phụ đạo nhằm vào đối tượng nào, phụ đạo để HSYK có thể thu nhận được những kiến thức, kỹ năng và có thái độ như thế nào Nói cụ thể hơn là sau phụ đạo thì HSYK cần đạt được mức độ như thế nào so với các yêu cầu về kỹ thức, kỹ năng hay những lỗ hổng kiến thức đã được “san lấp”

- Dự kiến các nguồn lực (nhân lực, tài lực và vật lực) cho hoạt động phụ đạo HSYK: Đầu năm học, nhà trường tổ chức kĩ khâu bàn giao lớp, GV lớp trên cung cấp đầy đủ thông tin của HS, đặc biệt là HS có dấu hiệu học kém để GV chủ nhiệm nhanh chóng tiếp cận HS

- Xác định thời gian tiến hành và thời điểm tiến hành hoạt động phụ đạo HSYK: Khi lập kế hoạch chi tiết cần phải tính toán thời gian phụ đạo HSYK ngay từ đầu, phải phù hợp với đặc thù riêng của từng trường, từng loại đối tượng

HS được phụ đạo

1.4.3.2 Tổ chức hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém

Tổ chức, triển khai các nội dung của hoạt động phụ đạo HSYK với các công việc cụ thể:

Lập danh sách HSYK theo từng môn và điểm trung bình các môn hàng tháng dưới 5,0 điểm, đề xuất những môn học cần phụ đạo trước (ưu tiên các môn Văn, Toán và Anh văn) là những bộ môn chủ đạo

Tổ chức các buổi hội thảo chuyên đề cấp TCM, học tập kinh nghiệm giữa các thành viên trong tổ để có giải pháp giúp đỡ HSYK sao cho có hiệu quả

Theo dõi tình hình giảng dạy của GV, thống kê số buổi số tiết dạy của từng GV và đánh giá chất lượng giáo dục HS của GV sau mỗi tháng (dựa trên thống kê điểm trung bài các bài kiểm tra của HS trong tháng)

Nắm chắc tình hình học yếu kém của HS, phản ánh kịp thời đến GV chủ nhiệm không thuộc quản lý của TCM, tổng hợp kết quả báo cáo lên lãnh đạo và Ban giám hiệu

Phân công bộ phận theo dõi, kiểm tra, đánh giá với nhiệm vụ: Ghi nhận tình hình học tập của HS thông qua kiểm tra trực tiếp và phản ánh của GV giảng dạy Thông tin kịp thời những HS lơ là, bỏ học,

Tổ chức hướng dẫn GV sử dụng các PPDH phù hợp với trình độ của HS: Quản lý việc thực hiện PPDH của GV sao cho phù hợp với nội dung, chương trình và đặc trưng từng đối tượng HS Đổi mới PPDH hiện nay nhằm phát huy tính chủ động, tự học của HS khi tham gia vào quá trình học tập

Tổ chức phân bổ nguồn lực đáp ứng cho hoạt động phụ đạo HSYK: Chuẩn

bị phòng học, máy móc và trang thiết bị dạy học, ngoài ra cần chuẩn bị nguồn kinh phí cho hoạt động phụ đạo (bồi dưỡng GV, chuẩn bị tài liệu, sách tham khảo, đồ dùng, ) và các khoản chi phí khác để phục vụ cho hoạt động phụ đạo HSYK

Phối hợp với cha mẹ HSYK trong việc sắp xếp thời gian và hỗ trợ HS tham gia học phụ đạo

1.4.3.3 Chỉ đạo hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém

Chỉ đạo là hướng dẫn, động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện của nhà quản lý đối với hoạt động phụ đạo HSYK Đây là việc làm đảm bảo thực hiện nội dung phụ đạo theo kế hoạch đã có nhằm thực hiện nội dung và chương trình phụ đạo HSYK đạt kết quả

Chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động phụ đạo HSYK là sự tác động của Hiệu trưởng vào toàn bộ quá trình quản lý hoạt động phụ đạo HSYK để bảo đảm việc thực hiện hoạt động phụ đạo HSYK được diễn ra đúng hướng, đúng kế hoạch, tập hợp và phối hợp các lực lượng giáo dục sao cho đạt hiệu quả mong muốn

Cụ thể, việc chỉ đạo thực hiện hoạt động phụ đạo HSYK trong trường THCS được tiến hành như sau:

Chỉ đạo GV xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động phụ đạo HSYK: Hiệu trưởng chỉ đạo TTCM, chỉ đạo GVBM xây dựng kế hoạch, chương trình hoạt động phụ đạo HSYK dựa trên kế hoạch hoạt động chuyên môn và định hướng của trường

Chỉ đạo GV đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức phụ đạo HSYK Chỉ đạo tăng cường CSVC, tài chính phục vụ cho hoạt động phụ đạo HSYK

Chỉ đạo GV nhận xét, đánh giá kết quả học tập của HS trong quá trình phụ đạo HSYK: Việc đánh giá thường xuyên, định kỳ có tác dụng tạo động lực cho hoạt động phụ đạo HSYK phát triển và hiệu quả

Động viên, khuyến khích, hỗ trợ GV, HS thực hiện hoạt động phụ đạo HSYK

Chỉ đạo xây dựng môi trường dạy học, phụ đạo HSYK tích cực, chủ động Một trong những yếu tố giúp tăng hiệu quả làm việc nói chung, công tác giảng dạy của GV nói riêng đó là phải tạo ra môi trường làm việc tích cực GV có thể chủ động áp dụng nhiều hình thức dạy học tích cực khác nhau vào dạy học làm

GV cảm thấy yêu thích và nhiệt huyết; HS tích cực học tập, nâng cao nhận thức Chỉ đạo thực hiện chế độ, chính sách cho GV phụ đạo HSYK

1.4.3.4 Kiểm tra hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém

Việc đánh giá gắn liền với kiểm tra trong nội bộ nhà trường đặc biệt kiểm tra kết quả phụ đạo HSYK là một việc làm hết sức quan trọng Kiểm tra, đánh giá

là khâu cuối cùng trong công tác quản lý hoạt động phụ đạo HSYK Qua kiểm tra CBQL nhà trường sẽ phát hiện ra những mặt mạnh, mặt yếu để ngăn chặn, uốn nắn những sai lệch của tập thể, cá nhân khi tiến hành hoạt động phụ đạo Quá trình này bao gồm các bước: Xây dựng các tiêu chuẩn (định tính, định lượng); đo đạc việc thực hiện để đánh giá; điều chỉnh các sai lệch nhằm làm cho toàn bộ hệ thống đạt mục tiêu đã định Cụ thể, kiểm tra hoạt động phụ đạo HSYK bao gồm:

- Xác định tiêu chuẩn, tiêu chí, công cụ đánh giá

- Tổ chức đa dạng các hình thức kiểm tra, đánh giá hoạt động phụ đạo HSYK

- Phối hợp các phương pháp và kênh thông tin đánh giá hoạt động phụ đạo HSYK:

+ Nội dung kiểm tra: Hồ sơ kế hoạch, giáo án, dự giờ, kết quả phụ đạo HSYK

+ Đánh giá qua việc tổ chức các hình thức, phương pháp tổ chức các hoạt động phụ đạo HSYK

+ Đánh giá thông qua kiểm tra kết quả học tập, nhận thức của HS

+ Đánh giá hoạt động phụ đạo đã đạt được mục tiêu phụ đạo HSYK hay chưa, đã tập trung vào hoạt động học của HS chưa, đã tìm ra được giải pháp để nâng cao kết quả học tập của HS chưa, GV đã tự rút ra bài học để áp dụng chưa

- Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động phụ đạo HSYK của từng GV: Kiểm tra là sự đo lường, thu thập thông tin để có được những phán đoán, xác định xem HSYK sau khi học đã tiếp thu được những kiến thức ở mức độ nào Kiểm tra không những có tác dụng phản ánh kết quả hoạt động phụ đạo nói chung mà còn

có khả năng giúp GV biết cách điều chỉnh, đổi mới nội dung, phương pháp phụ đạo sao cho phù hợp đối tượng Đánh giá, về bản chất là việc so sánh kết quả đạt được với mục tiêu đề ra giúp chúng ta biết mục tiêu phụ đạo đã đạt được ở mức nào để điều chỉnh phù hợp

Người quản lý cần tăng cường trách nhiệm và tính tự chủ trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, đánh giá hoạt động phụ đạo HSYK Thiết lập bộ máy kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các quy định của hoạt động phụ đạo HSYK Quán triệt nội dung đổi mới kiểm tra, đánh giá tới GV Giám sát việc kiểm tra, đánh giá thông qua công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động phụ đạo HSYK đồng thời hỗ trợ, tư vấn cho GV về việc lựa chọn phương pháp kiểm tra, đánh giá

- Tiến hành sơ kết, tổng kết và rút ra bài học kinh nghiệm hoạt động phụ đạo HSYK

Có thể thấy, kiểm tra đánh giá hoạt động phụ đạo HSYK là rất quan trọng, trong đó tập trung vào đánh giá quá trình, nội dung, phương pháp và đồng thời

hình thức có phù hợp với điều kiện của nhà trường Hiệu trưởng cần trả lời được

ba câu hỏi: kiểm tra đánh giá cái gì? kiểm tra đánh giá như thế nào? sử dụng kết quả kiểm tra đánh giá ra sao? vì vậy quản lý tập trung vào các khâu: Xây dựng chính xác các tiêu chuẩn (định tính, định lượng); đo đạc việc thực hiện để đánh giá; điều chỉnh các sai lệch nhằm làm cho toàn bộ hệ thống đạt mục tiêu đã định

1.5 Các yếu tố có ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém trường trung học cơ sở

1.5.1 Yếu tố chủ quan 1.5.1.1 Nhận thức và năng lực của cán bộ quản lý và giáo viên

Để hoạt động phụ đạo HSYK đạt hiệu quả cao, trước hết CBQL, GV cần

có nhận thức đúng đắn về vai trò và tầm quan trọng của hoạt động này Đồng thời, CBQL cần nắm vững các nội dung, phương thức quản lý hoạt động phụ đạo HSYK

Thầy cô là người truyền cảm hứng đến người học, là người đóng vai trò truyền lửa và giữ lửa, phát hiện kịp thời và khơi dậy trong HS niềm đam mê, khám phá những tri thức khoa học Chính vì thế mà năng lực của thầy cô cũng là yếu tố quyết định đến chất lượng của hoạt động phụ đạo HSYK Vì vậy, đội ngũ

GV được phân công phụ đạo HSYK cũng phải được bồi dưỡng thường xuyên, nâng cao năng lực quản lý, năng lực dạy học, năng lực tìm hiểu đối tượng giáo dục, năng lực xây dựng môi trường học tập, năng lực hướng dẫn HS tiếp cận với kiến thức, …

1.5.1.2 Sự tự giác, tích cực của học sinh

Hoạt động cá nhân của HS đóng vai trò quyết định đến chất lượng học tập của bản thân các em Mà hoạt động cá nhân của HS lại phụ thuộc rất lớn vào tư chất cá nhân, tinh thần và thái độ, niềm đam mê của chính HS đó Chính vì vậy, kết quả của hoạt động phụ đạo HSYK phụ thuộc rất lớn vào việc nhà trường có tuyển chọn được những HS có chất lượng tốt hay không

Theo Vũ Trọng Rỹ (1994), chất lượng HS không những chỉ là điểm số, xếp loại kết quả học tập của HS mà còn bao gồm tính tích cực, chủ động và phẩm chất đạo đức, nề nếp học tập, kỹ năng tự học, tự nghiên cứu, khả năng làm việc

độc lập, làm việc nhóm và các kỹ năng giao tiếp, kỹ năng sống cần thiết khác Bên cạnh đó, mỗi HS cần có động cơ, thái độ, nhu cầu khát khao chiếm lĩnh tri thức, không ngại khó, kiên trì vươn lên thì học sẽ đạt hiệu quả cao

1.5.1.3 Các điều kiện về cơ sở vật chất

CSVC, trang thiết bị dạy học là thành tố trong quá trình dạy học Thành tố này có mối quan hệ biện chứng, tác động qua lại, ảnh hưởng đến các thành tố khác như mục tiêu, nội dung, PPDH, thầy và trò, qua đó góp phần quyết định đến chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng hoạt động phụ đạo HSYK nói riêng Việc sử dụng hiệu quả các trang thiết bị dạy học, thiết bị thí nghiệm thực hành có vai trò to lớn trong việc hình thành kỹ năng cho HS, đồng thời giúp các

em khắc sâu kiến thức lý thuyết, kiểm nghiệm tri thức qua thực tiễn

Phạm Trung Thanh (1983), cho rằng: CSVC phục vụ hoạt động phụ đạo HSYK trước hết phải là CSVC lớp học, trang thiết bị thí nghiệm thực hành, đồ dùng dạy học Nguồn tư liệu tham khảo và cơ sở hạ tầng kỹ thuật về CNTT cũng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động phụ đạo HSG Nhà trường cần tạo điều kiện để GV và HS dễ dàng tiếp cận, sử dụng các trang thiết bị, tài liệu tham khảo, nguồn tài nguyên mở trên Internet để phục vụ hoạt động dạy và học

Bên cạnh đó, việc hỗ trợ tăng cường CSVC, trang thiết bị dạy học, nguồn tài chính phục vụ cho hoạt động phụ đạo HSYK cũng hết sức cần thiết do ngân sách chi cho mỗi nhà trường rất hạn hẹp, không đủ đáp ứng nhu cầu cần thiết

1.5.1.4 Nội dung chương trình, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém của nhà trường

Nội dung chương trình, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động phụ đạo HSYK của nhà trường có ảnh hưởng nhất định đến phụ đạo HSYK Nếu nội dung chương trình, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động phụ đạo HSYK của nhà trường được tổ chức phù hợp với trình độ, năng lực, hứng thú với HS thì hiệu quả phụ đạo HSYK sẽ đạt hiệu quả cao Ngược lại, nếu nội dung chương trình, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động phụ đạo HSYK của nhà trường không phù hợp với nhận thức, không dựa trên chuẩn chương trình cũng như năng lực của HS thì hiệu quả phụ đạo khó đạt kỳ vọng

1.5.2 Yếu tố khách quan 1.5.2.1 Chủ trương chính sách của Nhà nước

Quy chế dạy học và quy chế quản lý hoạt động dạy học: là những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, các chỉ thị, hướng dẫn giảng dạy của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT và của Phòng GD&ĐT

Chủ trương chính sách của Nhà nước có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả quản

lý hoạt động phụ đạo HSYK Trong công tác quản lý hoạt động phụ đạo HSYK nếu được sự hỗ trợ từ cơ quan quản lý Nhà nước cấp Sở, Phòng GD&ĐT trong

hỗ trợ việc tự chủ, tài chính, CSVC, thiết bị dạy học thì hiệu quả sẽ cao Ngược lại, trong hoạt động phụ đạo HSYK không có sự hỗ trợ của các cấp quản lý, Hiệu trưởng “tự xoay sở” trong chỉ đạo GV, bố trí kinh phí, CSVC thì hiệu quả của quản lý khó đạt được kết quả tốt

1.5.2.2 Phối hợp giữa các lực lượng trong quản lý hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém

Thứ nhất là, phối hợp với các lực lượng trong nhà trường: Quản lý hoạt

động phụ đạo HSYK cần được tổ chức thực hiện thông qua việc phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các lực lượng trong nhà trường Trước hết, cần có sự phối hợp trong việc hoạch định chiến lược, xây dựng kế hoạch của các cấp quản lý bên trong nhà trường như hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, tổ trưởng các TCM Tiếp theo, cần có sự vào cuộc của GVCN, GV giảng dạy trên lớp, GV được phân công phụ đạo HSYK Đồng thời, để phục vụ hoạt động phụ đạo HSYK cần có sự góp sức của tổ công tác phục vụ, bảo vệ và sự duy trì ổn định nề nếp của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, Chi Đoàn trường, sự động viên, khích lệ đội

ngũ của Công đoàn cơ sở (Trần Kiểm, 1998)

Thứ hai là, phối hợp với các lực lượng ngoài nhà trường: Phối hợp các

lực lượng giáo dục ngoài trường hay huy động cộng đồng tham gia xây dựng và phát triển giáo dục là quá trình vận động (động viên, khuyến khích, thu hút) và tổ chức mọi thành viên trong cộng đồng tham gia vào việc xây dựng và phát triển nhà trường, từ việc xây dựng CSVC, trang thiết bị phục vụ dạy và học, chăm lo đời sống GV, tạo môi trường giáo dục thống nhất giữa nhà trường – gia đình – xã hội đến việc tham gia giáo dục HS

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình trong quản lý, tổ chức hoạt động phụ đạo HSYK Nhất là đối với đối tượng HS bậc THCS có sự thay đổi về tâm, sinh, lý nên cần liên hệ chặt với gia đình để có biện pháp tác

động kịp thời

Trong hoạt động phụ đạo HSYK, nhà trường cần được sự đồng thuận cao

từ phía gia đình HS về chủ trương, kế hoạch phụ đạo HSYK để từ đó các gia đình sẽ quan tâm, động viên HS tham gia và sẽ là những tuyên truyền viên làm

lan tỏa sự đồng thuận này đến các tầng lớp xã hội khác

Để động viên, khích lệ tinh thần HS cố gắng nỗ lực vươn lên, khuyến khích đội ngũ nhà giáo trong hoạt động phụ đạo HSYK, nhà trường cần làm tốt công tác tuyên truyền, phối hợp để thành tích của GV và HS cũng được các tổ chức ngoài nhà trường như: Hội khuyến học, Hội đồng đội, Đoàn thanh niên và chính quyền các cấp ghi nhận

1.5.2.3 Công tác thi đua khen thưởng đối với hoạt động phụ đạo học sinh yếu kém

Thi đua, khen thưởng là một phương pháp tuyên truyền, giáo dục tích cực

để động viên ý chí sáng tạo, ý chí quyết tâm, năng lực thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, học tập của GV và HS Tất cả việc biểu dương, vinh danh, khen thưởng chỉ phát huy hết tác dụng nếu được tổ chức một cách trang trọng, được đưa ra một cách chân thành và trên hết phải kịp thời

Nhà trường cần cho GV và HS thấy rằng những gì mà họ sẽ đạt được đối với từng mức độ của sự thành công trong hoạt động phụ đạo HSYK bằng cách quán triệt cụ thể, chi tiết về các quy định trong văn bản, nâng lương trước thời hạn, trong quy định xếp lớp chọn, trong việc phân công nhiệm vụ giảng dạy, chủ nhiệm lớp Nhà trường cần nghiên cứu kỹ lưỡng để đưa ra mức thưởng phù hợp sao cho không vượt quá khả năng chi trả của các nguồn quỹ nhưng cũng đồng thời đáp ứng được một phần nhu cầu, nguyện vọng của GV và HS

Bên cạnh đó, nhà trường cũng cần huy động được các nguồn tài chính hỗ trợ tổ chức các hoạt động phụ đạo HSYK, thực hiện tốt công tác thi đua khen thưởng, thực hiện chế độ cho GV tham gia phụ đạo HSYK

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Hoạt động phụ đạo HSYK là quá trình làm biến đổi hành vi, thái độ học

tập cho HS bằng cách xây dựng mục tiêu, nội dung, sử dụng các hình thức, phương pháp phụ đạo phù hợp với trình độ, khả năng của HSYK nhằm giúp cho

HS biết cách học, cách nghiên cứu, cách tư duy, cách tự đánh giá nhằm phát huy tính tích cực, tính độc lập, tính tự giác, tính sáng tạo của người học để cải thiện kết quả học tập của HS

Quản lý hoạt động phụ đạo HSYK ở trường THCS là quá trình tác động

có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến các hoạt động phụ đạo trong

đó tổ chức chỉ đạo hoạt động dạy của GV và hoạt động học của HS, xây dựng các điều kiện CSVC, tổ chức, chỉ đạo kiểm tra, đánh giá việc thực hiện hoạt động phụ đạo HSYK thông qua đó nhằm thực hiện có hiệu quả kế hoạch phụ đạo

HSYK, mục tiêu, nhiệm vụ dạy học và nâng cao chất lượng dạy học

Hoạt động phụ đạo HSYK trường THCS có những đặc điểm chung về mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức và kiểm tra đánh giá Để hoạt động phụ đạo HSYK, GV không được bỏ qua thành tố nào Tùy vào đặc điểm HS, có thể trọng tâm ở một khâu thành tố cho phù hợp

Đề tài tiếp cận quản lý hoạt động phụ đạo HSYK ở trường THCS theo chức năng quản lý bao gồm: Lập kế hoạch; Tổ chức; Chỉ đạo và Kiểm tra đánh giá thực hiện hoạt động phụ đạo HSYK ở trường THCS

Quản lý hoạt động phụ đạo HSYK chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố chủ quan và yếu tố khách quan

Các vấn đề nêu trên chính là nền tảng lý luận để tác giả định hướng nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động phụ đạo HSYK ở các trường THCS huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động phụ đạo HSYK nhằm ngày càng nâng cao chất lượng hoạt động này tại đơn vị

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU KÉM TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN DẦU

TIẾNG, TỈNH BÌNH DƯƠNG 2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - văn hóa - xã hội - giáo dục huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

2.1.1 Một số đặc điểm về kinh tế - văn hóa - xã hội huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

Giới thiệu chung:

Theo truy cập trang thông tin điện tử của huyện Dầu Tiếng ngày 05/04/2021, Dầu Tiếng là một huyện phía Bắc của tỉnh Bình Dương, cách trung tâm hành chính tỉnh Bình Dương khoảng 50km Phía Bắc giáp huyện Chơn Thành và huyện Hớn Quản (tỉnh Bình Phước), Phía Đông và Đông Nam giáp thị

xã Bến Cát (tỉnh Bình Dương), phía Tây Bắc và Tây Nam giáp huyện Dương Minh Châu (tỉnh Tây Ninh), phía Nam giáp huyện Củ Chi (thành phố Hồ Chí Minh) với 12 đơn vị hành chính cấp xã (11 xã, 01 thị trấn) với 89 ấp, khu phố Huyện lỵ là thị trấn Dầu Tiếng tọa lạc ở vị trí 11020’ kinh độ đông và 106020’ vĩ

Hình 2.1: Bản đồ hành chính huyện Dầu Tiếng

Về kinh tế: Kinh tế toàn huyện luôn giữ nhịp độ tăng trưởng khá, cơ cấu

kinh tế có sự chuyển biến tích cực, đúng hướng, phù hợp với tiềm năng và lợi thế của địa phương Hầu hết các chỉ tiêu kinh tế hàng năm đều đạt và vượt kế hoạch;

tốc độ tăng trưởng kinh tế tăng bình quân hàng năm 14,56% (bình quân 16 năm);

thu nhập bình quân đầu người hiện nay đạt 36 triệu đồng/năm Đến nay có 11/11

xã đạt chuẩn nông thôn mới và Chính phủ công nhận Huyện đạt chuẩn nông thôn mới

Về văn hóa - xã hội: Hệ thống trường lớp, hiện nay có 25/47 trường được

xây dựng lầu hóa và 32/47 trường đạt chuẩn quốc gia

Tình hình an ninh, trật tự an toàn xã hội: Tình hình an ninh trật tự, an

toàn xã hội trên địa bàn huyện luôn giữ vững, ổn định, nhất là trong các dịp lễ, tết, các đợt cao điểm, các sự kiện chính trị lớn của đất nước và địa phương Công tác ngăn ngừa, đấu tranh trấn áp các loại tội phạm hình sự và tệ nạn xã hội; tai nạn giao thông luôn được chú trọng và thực hiện đạt hiệu quả

2.1.2 Khái quát về tình hình giáo dục trung học cơ sở huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

Huyện Dầu Tiếng có 8 trường THCS công lập Đó là các trường: Trường THCS An Lập; Trường THCS Định An; Trường THCS Định Hiệp; Trường THCS Long Hòa; Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm; Trường THCS Minh Tân; Trường THCS Minh Thạnh; Trường THCS Thanh An Hiện nay ở huyện Dầu Tiếng chưa có trường THCS ngoài công lập Các trường THCS đều tọa lạc tại trung tâm các thị trấn, thị tứ của địa phương, được xây dựng kiên cố, lầu hóa với quy mô hoàn chỉnh, đảm bảo phục vụ giảng dạy bao gồm các dãy phòng học, phòng bộ môn, phòng làm việc dành cho GV, nhân viên Tất cả các trường đều xây tường rào, có cổng trường, biển tên trường theo quy định Sân trường được lát gạch, nhựa hóa, bê tông hóa sạch sẽ Ngoài ra, các trường đều có nhà xe GV

và HS riêng biệt, có nhà đa năng, có sân bãi tập luyện phục vụ cho các hoạt động ngoại khóa, học tập rèn luyện thể dục thể thao, Các thiết bị dạy học được đầu

tư, bổ sung hàng năm đáp ứng tốt nhu cầu dạy học Bảng 2.1a, 2.1b, 2.1c, 2.1d, 2.1e dưới đây thống kê tình hình đội ngũ, số lượng HS, CSVC, kết quả xếp loại hạnh kiểm, học lực của HS THCS huyện Dầu Tiếng

- Tình hình đội ngũ CBQL và GV các trường THCS huyện Dầu Tiếng:

Hiện tại, tổng số CBQL, GV cấp THCS của huyện Dầu Tiếng là 289 Trong đó: CBQL: 17; GV: 272

Về trình độ đào tạo của đội ngũ CBQL và GV: Thạc sỹ: 01; Đại học: 226; Cao đẳng: 62

+ CBQL: 100% đạt trình độ chuẩn trở lên

+ GV: 210 GV đạt chuẩn trở lên (tỷ lệ 77,21%), 62 GV chưa đạt chuẩn (tỷ

lệ 22,79%)

Bảng 2.1a Đội ngũ CBQL – GV huyện Dầu Tiếng

Năm học Mầm Cán bộ quản lý Giáo viên

non

Tiểu học THCS

Mầm non

Tiểu học THCS

(Nguồn: Phòng GD&ĐT huyện Dầu Tiếng)

- Về số lượng HS các trường THCS huyện Dầu Tiếng:

Ngành GD&ĐT huyện Dầu Tiếng hiện nay có 8 trường THCS công lập,

về quy mô số lớp toàn huyện có 187 lớp, trong đó trường có số lớp nhiều nhất là

36 lớp, trường có số lớp ít nhất là 10 lớp Toàn huyện có 06 trường THCS thực hiện dạy 2 buổi/ ngày, các trường còn lại do CSVC chưa đầy đủ nên chỉ thực hiện 2 buổi/ ngày trên một số lớp

Bảng 2.1b Thống kê số lượng lớp, số HS các trường THCS

Năm học

Số lớp

Tổng

số lớp

6

Số lớp

7

Số lớp

8

Số lớp

9

Số

HS lớp 6

Số

HS lớp 7

Số

HS lớp 8

Số

HS lớp 9

2018 – 2019 42 42 52 44 180 1642 1495 1873 1621 6631

2019 – 2020 50 45 41 51 187 1873 1668 1525 1883 6949

(Nguồn: Phòng GD&ĐT huyện Dầu Tiếng)

- Về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học:

CSVC, trang thiết bị dạy học trường học là một trong các yếu tố hết sức quan trọng góp phần phát triển giáo dục Trong những năm qua, được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp nên CSVC, trang thiết bị dạy học bậc THCS huyện Dầu Tiếng được đầu tư lớn đáp ứng các tiêu chí của trường chuẩn quốc gia Hiện tại, các trường THCS đều được đầu tư xây mới, trang bị đầy đủ phòng học, phòng bộ môn, nhà đa năng, phòng làm việc của Ban Giám hiệu và các tổ, bộ phận chuyên môn Nhìn chung, CSVC và trang thiết bị dạy học được trang bị tương đối đầy đủ đảm bảo đáp ứng tốt các yêu cầu tổ chức các hoạt động giáo dục đổi mới dạy

học

Bảng 2.1c Thống kê CSVC, trang thiết bị dạy học

Năm học

Số phòng học

Số phòng chức năng

Số thư viện đạt chuẩn quốc gia

Trường đạt chuẩn quốc gia

Trường đang đầu

tư xây dựng chuẩn quốc gia

Trường đạt chuẩn kiểm định chất lượng cấp

độ 3

(Nguồn: Phòng GD&ĐT huyện Dầu Tiếng)

- Kết quả xếp hạnh kiểm của HS THCS toàn huyện:

Bảng 2.1d Kết quả xếp hạnh kiểm của HS THCS toàn huyện

Tỷ

lệ

%

Số lượng

Tỷ

lệ

%

Số lượng

Tỷ

lệ

%

Số lượng

(Nguồn: Phòng GD&ĐT huyện Dầu Tiếng)

Qua thống kê xếp loại hạnh kiểm HS của các trường THCS huyện Dầu Tiếng, nhìn chung tỉ lệ HS có hạnh kiểm tốt hàng năm tăng dần (từ 83,6% của năm học 2017 – 2018 lên 86,4% của năm học 2019 – 2020), tỉ lệ HS có hạnh kiểm trung bình giảm dần (từ 0,9% của năm học 2017 – 2018 xuống còn 0,3 % của năm học 2019 – 2020), không có HS xếp loại yếu

- Kết quả xếp học lực của HS THCS toàn huyện:

Qua thống kê xếp loại học lực HS của các trường THCS huyện Dầu Tiếng cho thấy tỉ lệ HS khá giỏi giảm theo từng năm (từ 56,7% năm học 2017 – 2018 xuống 52,7% năm học 2019 – 2020) Tỷ lệ HSYK tăng qua các năm (từ 6,9% năm học 2017 – 2018 lên 8,8% năm học 2019 – 2020)

Bảng 2.1e Kết quả xếp loại học lực của HS THCS toàn huyện

(Nguồn: Phòng GD&ĐT huyện Dầu Tiếng)

Trong những năm học gần đây ngành giáo dục huyện Dầu Tiếng luôn được quan tâm từ các cấp lãnh đạo, tích cực đầu tư, xây dựng CSVC đáp ứng tốt cho công tác giáo dục của địa phương Đội ngũ GV toàn ngành cơ bản đáp ứng

đủ cho các trường trong công tác giảng dạy, tỷ lệ GV đạt chuẩn về trình độ chuyên môn ở các bậc học đều được nâng lên Trật tự, kỷ cương trong nhà trường được thực hiện tốt Huyện đã hoàn thành phổ cập mầm non 5 tuổi, bậc tiểu học, THCS và bậc trung học Tỷ lệ huy động HS trong các độ tuổi ra lớp đạt chỉ tiêu kế hoạch Công tác khuyến học, khuyến tài ở các cấp và trong cộng đồng dân cư ngày càng sâu rộng

Giáo dục huyện Dầu Tiếng luôn tích cực đổi mới phương pháp trong công tác dạy và học, kiên trì áp dụng những giải pháp giảm tỷ lệ HSYK và HS bỏ học, tăng tỷ lệ HS khá, giỏi nhằm nâng cao chất lượng hai mặt giáo dục của HS các trường THCS trong huyện Về cơ bản, trong 3 năm gần đây tỷ lệ HS xếp loại học

lực khá, giỏi luôn duy trì ở mức trên 50% Tuy nhiên, tỷ lệ HS xếp loại học lực yếu, kém luôn tăng qua từng năm, điều này ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục của toàn huyện và công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng

2.2.1 Mục đích khảo sát

Khảo sát ý kiến của CBQL, GV và HS các trường THCS nhằm đánh giá thực trạng hoạt động phụ đạo HSYK và quản lý hoạt động phụ đạo HSYK các trường THCS huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương Đánh giá ưu, nhược điểm của thực trạng và nguyên nhân của thực trạng

2.2.2 Nội dung khảo sát

Nội dung khảo sát tập trung vào các vấn đề sau:

- Nhận thức của CBQL, GV và HS về tầm quan trọng của hoạt động phụ đạo HSYK

- Thực trạng thực hiện mục tiêu, nội dung phụ đạo HSYK tại các trường THCS trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

- Thực trạng thực hiện phương pháp và hình thức phụ đạo HSYK tại các trường THCS trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

- Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động phụ đạo HSYK tại trường THCS trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

- Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lí, GV về quản lí hoạt động phụ đạo HSYK;

- Thực trạng thực hiện các chức năng quản lý hoạt động phụ đạo HSYK tại trường THCS huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

- Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phụ đạo HSYK tại các trường THCS huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương

2.2.3 Công cụ điều tra, khảo sát thực trạng

Để khảo sát tìm hiểu thực trạng hoạt động phụ đạo HSYK và quản lý hoạt động phụ đạo HSYK tại các trường THCS huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương Tác giả đã tiến hành xây dựng mẫu phiếu trưng cầu ý kiến dành cho CBQL, GV

và HS các trường THCS huyện Dầu Tiếng (Mẫu phiếu tại Phụ lục)