Bài giảng tài chính tiền tệ chương 2 nguyễn anh tuấn

Bài giảng tài chính tiền tệ chương 2 nguyễn anh tuấn

LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TIỀN TỆ

CHƯƠNG 2

Hàng ngày, mỗi người đều sử dụng tiền

để mua bán, trao đổi hàng hóa, dịch vụnhưng ít người biết được quá trình pháttriển của tiền từ thời cổ đại cho đến tận

nay như thế nào

Lao động Sản xuất ảnh hưởng như thế nào đến sự xuất hiện của TIỀN

Sự xuất hiện của Tiền cĩ tác động như thế nào đến hoạt động Kinh Tế Xã Hội

Nhà nước sử dụng cơng cụ tiền tệ như thế nào để phục vụ cho chiến lực phát triển

KT - XH

1/ Tiền ra đời từ đâu ?

Làm cách nào mà người ta có thể trao đổi được ?

 Người cổ đại không dùng tiền để mua bán, trao

đổi hàng hóa Thay vào đó, họ dùng phương thức

trao đổi hàng lấy hàng, tức là dùng những tài sản

cá nhân để trao đổi lấy những loại hàng hóa khác

Thời kỳ hàng đổi hàng

Khoảng giữa những năm 9000 – 6000 trước công

nguyên, vật nuôi được xem là đơn vị trao đổi chủ

yếu Sau đó, khi nền nông nghiệp phát triển mạnh

mẽ thì những loại cây trồng, sản phẩm từ nông

nghiệp lại được sử dụng để trao đổi một cách phổ

biến

T H T

T

Từ 1200 – 800 năm trước Công nguyên, người Trung Quốc bắt đầu sử dụng những

vỏ sò như một loại tiền tệ Một người được cho là có quyền lực khi họ có rất nhiều vỏ

sò Sau đó, loại hình tiền tệ này lan sang các nước ở Châu Phi và Bắc Mỹ

T H T

Tiền kim loại ( tiền thực chất )

Vào khoảng 1000 năm trước Công nguyên, người Trung Quốc bắt đầu

sản xuất ra những đồng tiền xu đầu tiên Những đồng tiền này được làm

từ kim loại, và có lỗ trống để có thể

xâu thành một chuỗi vòng Những

đồng tiền xu đầu tiên này được xem như là khởi nguồn của quá trình phát triển đồng tiền kim loại.

Khoảng 500 năm trước công nguyên,

những đồng tiền xu bằng bạc in hình các vị thần, vị hoàng đế để khẳng định sự thống trị của họ Ban đầu những đồng tiền này

được sử dụng ở Lydia, Thổ Nhĩ Kỳ sau đó lan rộng ra Hy Lạp, đế quốc Ba Tư và cả

thành La Mã Cũng trong thời gian này,

nhiều nước khác bao gồm cả Lydia cũng

sử dụng đồng tiền xu vàng để mua bán

hàng hóa

Tiền giấy

Được đảm bảo bằng vàng hay bạc

Được sử dụng tiền đúc sẵn hay không cần đúc

Được trao đổi tự do trên thế giới

Tồn tại chế độ tiền đơn bản vị/ song bản vị

Chế độ tiền giấy khả hoán

Là chế độ dựa vào sự tín nhiệm

Do nhà nước phát hành

Không được đảm bảo

Chế độ tiền giấy bất khả hoán

Dựa vào chức năng làm trung gian

thanh toánKhả năng huy động vốn và cho vay

Ngày nay, lợi ích đáng kể mà thẻ tín dụng mang lại đã được công nhận trên toàn thế giới

Tiền bút tệ, tiền điện tử (ATM)

Hầu hết mọi người phải dùng tiền mặt để chi trả cho tất cả các loại hàng hóa, dịch vụ mà họ

sử dụng Điều này đôi khi gây ra những khó khăn

và bất tiện Tuy nhiên, mọi chuyện đã được giải quyết vào năm 1950, khi mà nhà khoa học

Frank X McNamara đưa ra ý tưởng mới về

một loại thẻ tín dụng, loại thẻ này có thể dùng ở nhiều địa điểm khác nhau, chi trả cho nhiều loại hàng hóa, dịch vụ khác nhau mà không cần dùng đến tiền mặt.

2/ Tiền là gì ?

Điều 9/ Tiền là phương tiện thanh toán bao gồm tiền giấy, tiền kim loại và các loại giấy tờ có giá trị như tiền ( Luật ngân hàng nhà nước VN )

Tiền là phương tiện phục vụ cho quá trình trao đổi được luật pháp thừa nhận, qua đó giúp người nắm giữ tiền có thể thỏa mản được nhu cầu của mình.

3/ Chức năng của tiền tệ

Chức năng làm phương tiện trao đổi

Chức năng làm phương tiện đo lường giá trị

Chức năng làm phương tiện cất trữ, tích lũy

4/ Cung cầu tiền tệ

Nhu cầu tiền cho tiêu dùng

Nhu cầu tiền cho đầu tư tích lũy

Làm cách nào xác định được nhu cầu tiền trong nền

kinh tế ?

Khối tiền trong lưu thông :

Tiền có tính lỏng/ tính thanh khoản

cao

Tiền tài sản

Tiền có tính thanh khoản cao gồm

Tiền có tính lỏng cao gồm:

- tiền pháp định

- Tiền gởi trên tài khoản thanh toán tại NHTM

Tiền tài sản là tiền đang trong tình trạng đầu

tư gồm :

-Tiền gởi tiết kiệm có kỳ hạn ngắn, giấy nợ kỳ

hạn ngắn

- Tiền gởi tiết kiệm quy mô lớn

- Các loại giấy tờ có giá trung dài hạn

Phép đo tổng lượng tiền trong nền kinh tế

Tiền trở thành công cụ kinh tế chủ yếucủa các nước sử dụng nhằm kích thích, kiểm soát những mục tiêu kinh tế Do đóviệc xác định một cách đầy đủ thành phầncủa lượng tiền cung ứng vào lưu thông làmột trong những nhiệm vụ của các nhân

hàng trung ương

Ngân hàng trung ương các nước thường công

M3 :

- M2

- Tiền gởi kỳ hạn qui mô lớn

- Chứng từ nợ, tiền gởi trung dài hạn

- Giấy tờ có giá trung dài hạn

Chủ thể cung ứng tiền cho nền kinh tế :

Ngân hàng trung ương

Phát hành qua kênh ngân sách nhà

nước

1

Phát hành qua kênh tín dụng

Phát hành qua kênh thị trường vàng, ngoại hối

Phát hành qua kênh thị trường mở

Ngân hàng thương mại Dựa vào lượng tiền NHTƯ phát hành khi chảy vào NHTM bằng cách nhận tiền gởi tiết kiệm, làm trung gian thanh tốn chuyển tiền NHTM cĩ thể tạo ra tiền

2

Số tiền mở rộng = Tiền gởi ban đầu × Hệ số tạo tiền

HS tạo tiền =

% dự trử bắt buộc là % tính trên lượng tiền gởi của khách hàng mà NHTM huy động được Tỷ lệ này do NHTƯ quy định cho từng thời kỳ

1

% DỰ TRỬ BẮT BUỘC