Bài giảng pháp luật môi trường đất đai – chương 1 một số vấn đề lý luận chung về pháp luật môi trường đất đai

Chuẩn đầu ra của học phần: CLO1: Có khả năng phân tích được các quy phạm pháp luật trong lĩnh vực đất đai, môi trường  CLO2: Có khả năng vận dụng và tư vấn những nội dung cơ bản của p

PHÁP LUẬT MÔI TRƯỜNG – ĐẤT ĐAI

BỘ MÔN: LUẬT KINH TẾ

Giới thiệu môn học

Mục tiêu

Học phần trang bị cho người học kiến thức và kỹ năng đáp ứng thực hiện công việc liên quan đến pháp luật về đất đai và pháp luật về môi trường.

Chuẩn đầu ra của học phần:

 (CLO1): Có khả năng phân tích được các quy phạm pháp luật trong lĩnh vực đất đai, môi trường

 (CLO2): Có khả năng vận dụng và tư vấn những nội dung

cơ bản của pháp luật về môi trường, đất đai vào việc giải

quyết các vấn đề thực tiễn phát sinh trong lĩnh vực kiểm soát

ô nhiễm môi trường, đánh giá tác động môi trường, chế độ

sở hữu và sử dụng đất đai, giải quyết tranh chấp về đất đai, môi trường và quản lý nhà nước về đất đai, môi trường.

 (CLO3): Có khả năng làm việc độc lập và theo nhóm hiệu

quả

 (CLO4): Có khả năng tự cập nhật kiến thức, thông tin trong lĩnh vực pháp luật về đất đai và môi trường, chủ động xử lý các thông tin đó một cách hiệu quả.

NHỮNG NỘI DUNG CHÍNH

 Chương 1: Một số vấn đề lý luận chung về pháp luật

môi trường – đất đai

 Chương 2: Pháp luật về kiểm soát ô nhiễm, suy

thoái, sự cố môi trường – Đánh giá môi trường

 Chương 3: Pháp luật về chế độ sở hữu và sử dụng đất

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình Luật Đất đai, trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh.

2 Giáo trình Luật Môi trường, trường Đại học Luật Hà Nội

CHƯƠNG 1:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN

CHUNG VỀ PHÁP LUẬT MÔI TRƯỜNG – ĐẤT ĐAI

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ LUẬT MÔI TRƯỜNG

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ LUẬT ĐẤT ĐAI

1.1

1.2

Khái niệm, phạm vi, đối tượng điều chỉnhCác nguyên tắc chủ yếu của Luật môi trường

Hệ thống văn bản pháp luật về môi trường

Các nguyên tắc chủ yếu của Luật Đất đaiKhái niệm, phạm vi, đối tượng điều chỉnh

Hệ thống văn bản pháp luật về đất đai

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ LUẬT MÔI TRƯỜNG

1.1.1 Khái niệm, phạm vi, đối tượng điều chỉnh:

1.1.1.1 Khái niệm:

* Khái niệm Môi trường:

“ Môi trường bao gồm các yếu tố vật chất tự nhiên

và nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao

quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống,

kinh tế, xã hội, sự tồn tại, phát triển của con

người, sinh vật và tự nhiên ”

( Khoản 1 Điều 3 Luật BVMT 2020)

 Môi trường Tự nhiên

Nhân tạo

* Khái niệm Luật Môi trường:

Luật môi trường là lĩnh vực pháp luật chuyên ngành bao gồm các quy phạm pháp luật, các

nguyên tắc pháp lý điều chỉnh các quan hệ phát sinh giữa các chủ thể trong quá trình khai thác, sử dụng hoặc tác động

đến một hoặc một vài yếu tố

của môi trường trên cơ sở kết hợp các phương pháp điều

chỉnh khác nhau nhằm bảo vệ một cách có hiệu quả môi

trường sống của con người

* Khái niệm Bảo vệ môi trường

và vai trò của pháp luật:

+ Khái niệm:

Hoạt động bảo vệ môi trường là hoạt

động giữ gìn, phòng ngừa, hạn chế các tác động xấu đến môi trường; ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái, cải thiện, phục hồi môi trường; khai thác, sử dụng hợp

lý tài nguyên thiên nhiên nhằm giữ môi trường trong lành

+ Sự cần thiết phải bảo vệ môi

trường

+ Các biện pháp bảo vệ môi trường + Biện pháp tổ chức – chính trị

+ Biện pháp kinh tế

+ Biện pháp khoa học – công nghệ + Biện pháp giáo dục

+ Biện pháp pháp lý

1.1.1.2 Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Bảo vệ môi trường:

Đối

tượng

áp dụng

Cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và

cá nhân trên lãnh thổ Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bao gồm:

Đất liền, hải đảo, vùng biển, lòng đất và vùng trời

Phạm

vi điều

chỉnh

- Hoạt động bảo vệ môi trường

- Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan,

tổ chức, cộng đồng dân cư; Hộ gia đình và cá nhân trong hoạt động BVMT

1.1.2 Các nguyên tắc chủ yếu của Luật môi trường:

4.1 Nguyên tắc bảo đảm quyền con người được sống trong môi trường trong lành

4.2 Tính thống nhất trong quản lý và bảo vệ môi trường 4.3 Nguyên tắc đảm bảo sự phát triển bền vững

4.4 Nguyên tắc coi trọng tính phòng ngừa

1.1.3 Hệ thống văn bản pháp luật về môi trường:

 Hiến pháp 2013

 Luật Bảo vệ môi trường 2020

 Bộ luật Dân sự 2015

 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017)

 Nghị định 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường

 Nghị định 45/2022/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường

 Các văn bản pháp luật khác có liên quan đến lĩnh vực môi trường và bảo vệ môi trường

1.2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ LUẬT ĐẤT ĐAI

1.2.1 Khái niệm, phạm vi, đối tượng điều chỉnh:

1.2.1.1 Khái niệm:

 Luật Đất đai?

Là tổng hợp các QPPL mà Nhà nước ban hành nhằm thiết

lập quan hệ đất đai trên cơ sở chế độ sở hữu toàn dân về

Đất đai và sự bảo hộ đầy đủ của Nhà nước đối với các

quyền của người sử dụng đất.

Hiến pháp quy định chế độ sở hữu đất đai

 Sở hữu tập thể

 Sở hữu tư nhân

1980, 1992, 2013

Đất đai thuộc

Sở hữu toàn dân do

Nhà nước thống nhất quản lý

1980, 1992, 2013

Đất đai thuộc

Sở hữu toàn dân do

Nhà nước thống nhất quản lý

Lịch sử hình thành và phát triển của pháp luật Đất đai Việt Nam

1.2.1.2 Phạm vi điều chỉnh &Đối tượng

 Đối với đất đai thuộc lãnh thổ Việt Nam

(quyền uy)

Phương pháp điều chỉnh

Phương pháp thỏa thuận

bình đẳng

-1.2.2 CÁC NGUYÊN TẮC CHỦ YẾU LUẬT ĐẤT ĐAI

 Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại

diện chủ sở hữu

 Nhà nước thống nhất quản lý đất đai theo quy

hoạch và pháp luật

 Ưu tiên bảo vệ và phát triển quỹ đất nông nghiệp

 Sử dụng đất đai hợp lý và tiết kiệm

 Thường xuyên cải tạo và bồi bổ đất đai

QUAN HỆ PHÁP LUẬT ĐẤT ĐAI

 Chủ thể:

+ Nhà nước

+ Người sử dụng đất: Tổ chức trong nước

Hộ gia đình, cá nhân trong nước Cộng đồng dân cư

Cơ sở tôn giáo

Tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao Người VN định cư ở nước ngoài

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

 Khách thể:

 Nội dung:

1.2.3 Các văn bản pháp luật về đất đai:

 Hiến pháp 2013

 Bộ luật Dân sự 2015

 Luật Đất đai 2013

 Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp

 Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp

 Nghị định 43/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đất đai

 Nghị định 148/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai

 Văn bản pháp luật khác có liên quan đến lĩnh vực Đất đai.