Bài giảng pháp luật đại cương chương 3 một số nội dung cơ bản của luật dân sự

Khái niệm: Luật Dân sự là một ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật Việt Nam bao gồm tổng hợp các quy phạm pháp luật quy định địa vị pháp lý, chuẩn mực pháp lý cho cách ứng xử, quy

CHƯƠNG 3

MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA

LUẬT DÂN SỰ

3.1 KHÁI NIỆM, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHỈNH CỦA LDS 3.1.1 Khái niệm:

Luật Dân sự là một ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật Việt Nam bao gồm tổng hợp các quy phạm pháp luật quy định địa vị pháp lý, chuẩn mực pháp lý cho cách ứng xử, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể về nhân thân và tài sản trong các quan hệ dân sự trên cơ sở bình đẳng, độc lập của các chủ thể khi tham gia quan hệ đó

ĐỐI TƯỢNG

ĐIỀU CHỈNH

QH TÀI SẢN

QH NHÂN THÂN

GẮN VỚI TS

KHÔNG GẮN VỚI TS

3.1.2 Đối tượng điều chỉnh và phương pháp điều chỉnh

Phương pháp

Điều chỉnh

Tự chịu trách nhiệm Hòa giải giữa các chủ thể

Tự do ý chí, tự do định đoạt Bình đẳng về địa vị pháp lý

CÁ NHÂN

NĂNG LỰC PHÁP LUẬT

NĂNG LỰC HÀNH VI

Hộ gia đình

Chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự

Không có tư cách pháp nhân

Thực hiện quyền và nghĩa vụ được quy định

trong BLDS 2015

Việc xác định tài sản chung được thực hiện

theo quy định của BLDS 2015

Tổ hợp tác

Chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự

Không có tư cách pháp nhân

Thực hiện quyền và nghĩa vụ được quy định

trong BLDS 2015

Việc xác định tài sản chung được thực hiện

theo quy định của BLDS 2015

Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự (Điều 116 BLDS 2015)

3.3 MỘTSỐ CHẾ ĐỊNH CƠ BẢN CỦA LUẬT DÂN SỰ

3.3.1 Giao dịch dân sự

Khái niệm

Giao dịch được thực hiện

bằng lời nói

CÁC HÌNH THỨC CỦA GIAO DỊCH DÂN SỰ

ĐIỀU KIỆN

CÓ HIỆU LỰC

CỦA GDDS

Chủ thể của GD DS hoàn toàn tự nguyện

Mục đích và nội dung GD không vi phạm điều cấm của luật, không trái đao đức xã hội

Hình thức của giao dịch phải phù hợp quy định pháp luật (một số giao dịch)

Chủ thể của GD có năng lực pháp luật, năng lực hành vi DS phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập

Giao dịch dân sự vô hiệu

Giao dịch không tuân thủ một trong các điều kiện có hiệu lực của GDDS thì

bị coi là giao dịch dân sự vô hiệu

Các trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu tuyệt đối

1 Vi phạm các điều cấm của pháp luật,

trái đạo đức xã hội

2 Vô hiệu do giả tạo nhằm trốn tránh

nghĩa vụ với bên thứ 3

1 Vi phạm các điều cấm của pháp luật,

trái đạo đức xã hội

Hình thức giao dịch không tuân thủ các

quy định bắt buộc của pháp luật

3

Các trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu tương đối

1

Do người chưa thành niên, người mất NLHVDS, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự xác lập, thực hiện

Vô hiệu do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép

3

4 Vô hiệu do người xác lập không nhận thức

và làm chủ hành vi

PHÂN BIỆT GDDS VÔ HIỆU TUYỆT ĐỐI VÀ GDDS VÔ HIỆU TƯƠNG ĐỐI

GDDS vô hiệu tuyệt đối

GDDS vô hiệu tương đối

Về trình tự Mặc nhiên vô hiệu Chỉ bị coi là vô hiệu nếu có

yêu cầu và bị TA tuyên bố

Về mục đích Bảo vệ lợi ích công cộng, lợi

Phần nào không vô hiệu vẫn tiếp tục có hiệu lực

➢ Theo hợp đồng hoặc GDDS một bên

➢ Theo quy định của pháp luật

➢ Theo những căn cứ riêng biệt

3.3.2 chế định quyền sở hữu

KHÁI NIỆM

CĂN CỨ XÁC LẬP QUYỀN SỞ HỮU

NỘI DUNG

QUYỀN

SỞ HỮU

Khai thác công dụng, lợi ích, hoa lợi, lợi tức của tài sản

Quyết định “số phận” pháp lý của tài sản

QUYỀN CHIẾM HỮU

HỢP PHÁP

BẤT HỢP PHÁP

NGAY TÌNH

KHÔNG NGAY TÌNH

QUYỀN SỬ DỤNG

QUYỀN ĐỊNH ĐOẠT

DI SẢN THỪA KẾ

Di sản thừa kế là tài sản của người chết

để lại cho những người còn sống

(BAO GỒM CẢ QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ TÀI SẢN)

TÀI SẢN RIÊNG

PHẦN TRONG KHỐI TS CHUNG

ĐỊA ĐIỂM MỞ THỪA KẾ

Là nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản

hoặc nơi có toàn bộ hoặc phần lớn di sản

THỜI ĐIỂM MỞ THỪA KẾ

Là thời điểm người có tài sản chết

THỜI ĐIỂM MỞ THỪA KẾ

Hình thức TK

Thừa kế theo di chúc

Thừa kế theo pháp luật Các hình thức thừa kế

◼ Quan hệ thừa kế của con riêng, bố dượng, mẹ kế

MỘT SỐ LƯU Ý KHI CHIA THỪA KẾ THEO PHÁP LUẬT

tiết sau đây:

1 Chia thừa kế theo di chúc: Nếu có di chúc và di chúc hợp pháp

- Cần xem xét có đối tượng nào được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc hay không?

2 Chia thừa kế theo pháp luật: Nếu không có di chúc hoặc di chúc không hợp pháp:

- Cần phải xác định số người được hưởng thừa kế theo pháp luật trong cùng một hàng thừa kế

- Xác định người thừa kế thế vị (nếu có)

3 Nếu di chúc có hiệu lực một phần, thì phần không có hiệu lực được chia theo pháp luật

4 Nếu di chúc chỉ định đoạt một phần di sản, thì phần di sản còn lại chia theo pháp luật

5 Trường hợp chia thừa kế của nhiều người: Ai chết trước thì giải quyết trước.