Đề phân tích chí khí anh hùng của nguyễn du

Đề: Phân tích Chí khí anh hùng của Nguyễn Du Bài làm: Nguyễn Du là một đại thi hào của dân tộc, một nhà tri thức lớn của dân tộc ta vào thế kỉ XVIII XIX. Ông đã để lại rất nhiều áng văn hay, mang giá trị nghệ thuật và nhân văn to lớn. Các tác phẩm của ông thường mang một màu sắc đượm buồn, thương xót cho những số phận tài hoa nhưng bạc mệnh, đặc biệt là về đồng cảm cho phận của người con gái bị xã hội vùi dập không thương tiếc. Làm nên tên tuổi của ông, không thể không nhắc đến Truyện Kiều hay còn được biết đến là “Đoạn trường tân thanh”. Trải qua mấy trăm năm với bao thử thách giông tố của thời gian Truyện Kiều của Nguyễn Du vẫn giữ vị trí hàng đầu trong nền văn học dân tộc. Truyện Kiều trở nên “bất tử” trong lòng người đọc vì các nhân vật đã trở thành “bất tử”. Tất cả là nhờ tài năng xây dựng nhân vật và miêu tả nội tâm bậc thầy của Nguyễn Du. Đoạn trích “Chí khí anh hùng” sẽ cho ta hiểu rõ điều đó.

Đề: Phân tích Chí khí anh hùng của Nguyễn Du

Bài làm:

Nguyễn Du là một đại thi hào của dân tộc, một nhà tri thức lớn của dân tộc ta vào thế kỉ XVIII- XIX Ông đã để lại rất nhiều áng văn hay, mang giá trị nghệ thuật và nhân văn to lớn Các tác phẩm của ông thường mang một màu sắc đượm buồn, thương xót cho những số phận tài hoa nhưng bạc mệnh, đặc biệt là về đồng cảm cho phận của người con gái bị xã hội vùi dập không thương tiếc Làm nên tên tuổi của ông, không thể không nhắc đến Truyện Kiều hay còn được biết đến là “Đoạn trường tân thanh” Trải qua mấy trăm năm với bao thử thách giông tố của thời gian Truyện Kiều của Nguyễn Du vẫn giữ vị trí hàng đầu trong nền văn học dân tộc Truyện Kiều trở nên “bất tử” trong lòng người đọc vì các nhân vật đã trở thành “bất tử” Tất cả là nhờ tài năng xây dựng nhân vật và miêu tả nội tâm bậc thầy của Nguyễn Du Đoạn trích “Chí khí anh hùng” sẽ cho ta hiểu rõ điều đó

Truyện Kiều được sáng tác dựa trên những xúc cảm và sự liên tưởng của tác giả trong một lần đọc tác phẩm “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh Tâm Tài Nhân, thế nhưng

sự sáng tạo của Nguyễn Du vẫn rất lớn Truyện Kiều kể lại cuộc đời của một người con gái tài hoa bạc mệnh- Thúy Kiều Vốn đang sống trong những ngày tháng hạnh phúc,

êm đềm bên gia đình, trong tim đang ấp ủ một tình vừa mới chớm nở, thì tai ương ập đến, khởi đầu cho những người tháng đen tối của Thúy Kiều Vì chữ hiếu, Kiều hi sinh tình yêu và bán mình, rơi vào lầu xanh mụ Tú Bà Sau đó, Kiều được Thúc Sinh cưới về làm thiếp Nhưng vợ cả của Thúc Sinh là Hoạn Thư luôn ghen ghét và tìm cách hành hạ nàng, khiến Kiều phải trốn ra khỏi nhà và bị bắt vào lầu xanh lần thứ hai Tại đây, Kiều gặp được Từ Hải, đưa Kiều thoát khỏi cảnh ô nhục Đoạn trích “Chí khí anh hùng” nằm trong phần Gia biến và lưu lạc, qua đó ta có thể thấy được tinh cách phi thường của Từ Hải:

Nửa năm hương lửa đương nồng

………

Gió mây bằng đã đến kì dặm khơi

Đây chính là nhân vật cho tự Nguyễn Du sáng tạo nên, hoàn toàn không có trong nguyên tác, giúp Nguyễn Du truyền tải những thông điệp của mình về “chí làm trai trong trời đất” Từ Hải được Nguyễn Du miêu tả với hình ảnh mạnh mẽ, cương trực:

Râu hùng, hàm én, mày ngài Vai năm thước rộng, thân mười thước cao

Có thể nói Từ Hài là nhân vật Nguyễn Du yêu thích nhất Ông đã xây dựng hình tượng Từ Hải lên một tầm cao mới, khác hẳn với nguyên tác của Thanh Tâm Tài Nhân, một vị anh hùng trong tưởng tượng, nhằm gửi gắm những nguyện vọng thầm kín của ông Nguyễn Du mong rằng sẽ có một Từ Hải ngoài đời thật, sẵn sàng thay đổi và cải chính cái xã hội ông được sống

Từ khi được Từ Hải chuộc về làm vợ, Kiều được sống những ngày tháng hạnh phúc, đầm ấm Nàng tưởng những ngày tháng này có thể kéo dài mãi mãi , thì chưa được nửa năm thì:

Nửa năm hương lửa đương nồng Trượng phu thoắt đã động lòng bốn phương

“Nửa năm” là khoảng thời gian chung sống ngắn ngủi của Từ Hải và Kiều, thời gian chưa đủ dài để dập tắt hương lửa nồng nàn của “trai anh hùng, gái thuyền quyên/ Phỉ quyền sánh phượng đẹp duyên cưỡi rồng” Sự nồng nàn của tình yêu có thể coi lại một chất xúc tác, cũng có thể bào mòn đi chí khí của kẻ anh hùng Vậy nhưng, Từ Hải vẫn quyết dứt áo ra đi, chàng vẫn không quên nghiệp lớn “động lòng bốn phương” Động từ “thoắt” mang nhiều hình ảnh, càng nhấn mạnh cho hành động của chàng Hải- dứt khoát, mau lẹ, kiên quyết, không chút do dự, là một dấu ngắt cho bản tình ca êm đềm, mở đầu khúc hùng ca bi tráng Tiếp nối là biện pháp ước lệ tượng trưng “ động lòng bốn phương” thể hiện khát khao được chàng ấp ủ từ lâu, muốn được tung hoành thiên hạ, mưu cầu nghiệp lớn Từ Hải muốn được lập công danh, sự nghiệp, lên đường

đi thực hiện chí nam nhi như Nguyễn Công Trứ: Chí làm trai nam bắc đông tây/ Cho phỉ

sức vùng vẫy trong bốn bể Từ Hải là một người đầu đội trời chân đạp đất, mang trong mình tầm vóc lớn lao, tầm vóc của một người anh hùng Có thể nói, Hai chữ “ trượng phu” như được sinh ra để đặc tả cho Từ Hải, có chí khí, có quyết tâm

Quyết tâm ra đi lập nghiệp của Từ Hải càng được thể hiện rõ nét qua 2 câu kế:

Trông vời trời bể mênh mang, Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng rong

Đó là hình tượng của người anh hùng, khiến người đọc không khỏi liên tưởng đến hình ảnh một nhân vật khác trong Chinh phụ ngâm:

Áo chàng đỏ tựa ráng pha Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in\

Cả hai đều toát lên vẻ oai phong, lẫm liệt đầy chất lí tưởng của những trang hào kiệt Nhưng nếu chàng chinh phu được tô điểm bằng sắc màu lãng mạn trọng cái nhìn trìu mến của thê tử, thì Từ Hải lại được tạo hình bằng những đường nét ngạo nghễ của thiên nhiên bao la, vũ trụ rộng lớn, “trời bể mênh mang”, làm bật lên tầm vóc của người anh hùng Từ Hải lên đường với “thanh gươm, yên ngựa”, một người, một gươm, một ngựa Chàng đi để trừ gian diệt bạo, đem lại an bình cho chúng sinh Chàng lên đường

“thẳng rong”, tư thế dứt khoát, không lưu luyến, bịn rịn, không mềm yếu trước tình nữ nhi

Như một lẽ thường tình, cuộc chia tay nào cũng đong đầy nước mắt, sự tiếc nuối giữa những con người sắp phải xa nhau Cuộc chia ly của Từ Hải và Kiều cũng không ngoại lệ Nàng không muốn một thân một mình, giường đơn gối chiếc trong căn nhà lạnh lẽo, nàng một mực muốn được sẻ chia, được gánh vác sự nghiệp với Từ Hải Lời lẽ nghe sao mà tha thiết thế:

Nàng rằng: Phận gái chữ tòng Chàng đi thiếp cũng một lòng xin đi Nho giáo từ lâu đã có quan niệm người phụ nữ phải tuân theo “tam tòng”: tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử Thúy Kiều đã khéo léo nhắc đến luật lệ của đạo Nho để xin đi theo chồng Trong lúc "hương lửa đương nồng", nàng không muốn phải chịu cảnh xa cách, chia lìa với Từ Hải - một người chồng nhưng đồng thời cũng là một người ân nhân cứu mạng Kiều thoát khỏi chốn lầu xanh Thúy Kiều là một người vợ mẫu mực,vô cùng yêu thương chồng, không ngại khó, ngại khổ, là một người rất hiểu chuyện Nàng muốn được theo chồng, muốn nâng khăn sửa túi và cùng chồng sẻ chia những khó khăn trong cuộc đời Mong muốn ấy vô cùng chính đáng bởi lẽ nữ nhi lấy chồng thì phải theo chồng Dù phải chịu những vất vả, gian nan thì Kiều cũng nguyện một lòng ở bên Từ Hải

Trước những mong muốn của thê tử, Từ Hải đã khéo léo khước từ:

Từ rằng: Tâm phúc tương tri Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình Đây là lời từ chối nhẹ nhàng của Từ Hải dành cho Kiều, đồng thời cũng là một lời trách móc yêu thương của chàng Ngay từ đầu, Từ Hải đã coi Thúy Kiều là tri kỷ một đời

“ Nghe lời vừa ý gật đầu? Cười rằng :”Tri kỉ trước sau mấy người!” Kiều phải nhận ra được tấm chân tình mà chàng dành cho nàng từ lâu Thế nhưng, sao Kiều cho chưa thoát khỏi những lối suy nghĩ tầm thường của bao người con gái ngoài kia, sao chưa rời

bỏ được những quy định của đạo Nho Từ Hải làm sao chấp nhận những cái bình thường? Những Từ cũng không nỡ gạt đi một cái lạnh lùng mà viện ra những ý lẽ khác,

đó là đạo lí tri kỉ Một khi đã là tri kỉ thì không nên câu nệ phu thê những thói người thường Từ Hải có niềm tin vào những sự lựa chọn và quyết định của mình, chàng mong Thúy Kiều có thể ủng hộ chàng, tin tưởng chàng

Để cho nàng thêm vững tâm, chàng tiếp tục giải bày:

Bao giờ mười vạn tinh binh Tiếng chiêng dậy đất bóng tinh rợp đường

Làm cho rõ mặt phi thường Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia

Từ Hải dành cho Kiều những lời hứa hẹn, sự động viên, khuyên nhủ bằng một trái tim chân thành, ấm áp Bằng cách nói thậm xưng “ Mười vạn tinh binh”, “Tiếng chiêng

dậy sóng”, “Bóng tinh rợp đường”, Nguyễn Du đã cho người đọc thấy được một Từ Hải với một ý chí, nhiệt huyết cháy bỏng, chàng lập nghiệp lớn, sẵn sàng đối đầu với bất kỳ khó khăn, thử thách nào Từ Hải hiểu rõ bản thân muốn gì và chắc chắn rằng mình sẽ làm được Đồng thời, biện pháp tu từ hoán dụ “ mặt phi thường” cũng mang lại sức biểu đạt to lớn Từ Hải không bao giờ muốn làm một người tầm thường suốt một đời, chàng muốn là một người anh hùng, được mọi người biết đến, được cống hiến sức lực của mình cho nhân sinh, thực hiện chí nam nhi như Nguyễn Công Trứ: Chí làm trai nam bắc đông tây/ Cho phỉ sức vùng vẫy trong bốn bể Kết thúc những ước mơ của chàng, Từ Hải muốn cùng Kiều xây dựng một mái ấm Chàng sẽ cho Kiều một danh phận, một gia đình, chàng muốn cùng nàng trải qua những ngày tháng hạnh phúc đến cuối đời

Để từ chối khéo léo mong muốn của Thúy Kiều, Từ Hải đã sử dụng những lời lẽ đầy sức thuyết phục:

Bằng nay bốn bể không nhà Theo càng thêm bận biết là đi đâu Đành lòng chờ đó ít lâu Chầy chăng là một năm sau vội gì!

Tuy là một lời từ chối nhưng lại chứa đựng một tình yêu thương, sự quan tâm, chăm sóc, sự dịu dàng chỉ dành riêng cho nàng Chàng không muốn nàng đi theo là vì

lo cho sự an nguy của nàng Đối với một bậc đại quân tử, lấy “ bốn bể là nhà”, “màn trời chiếu đất” như một lẽ thường, nhưng với một nữ nhi mỏng manh như Thúy Kiều thì thật khó khăn, vất vả Làm sao chàng nỡ để nàng phải chịu những điều đó? Người phụ nữ chàng yêu phải được hưởng những điều tốt nhất, hoàn mỹ nhất Có lẽ đây chính là lí do

mà Từ Hải muốn Kiều ở nhà chờ tin thành công của chàng, đây là sự lo lắng cho an nguy của một người chồng dành của người vợ thương yêu Một năm chờ đợi không phải thời gian quá dài nhưng nó lại thể hiện chí khí,lòng quyết tâm cao độ của người anh hùng Từ Hải Việc gây dựng sự nghiệp, công danh không phải là chuyện ngày một ngày hai mà đó còn là chuyện của cả đời người nhưng Từ Hải lại hứa với Thúy Kiều sẽ đạt được công danh sau một năm nữa Phải là người có quyết tâm cao độ, tin vào khả năng của bản thân thì mới có lời hứa như vậy

Nếu như cuộc chia tay trong Chinh phục ngâm được tác giả Đặng Trần Côn miêu tả:

Nhủ rồi tay lại cầm tay Bước đi một bước giây giây lại dừng"

Thì đến với Từ Hải và Thúy Kiều, Nguyễn Du lại có những câu mang nét nghĩa hoàn toàn khác biệt:

Quyết lời dứt áo ra đi, Gió mây bằng đã đến kì dặm khơi Người xưa có câu anh hùng khó qua ải mỹ nhân nhưng với khát vọng lớn lao của con người đầu đội trời chân đạp đất thì Từ Hải lại có những hành động hoàn toàn trái ngược Suốt cảnh phân li, không có chút lưu luyến, bịn rịn nào, chàng “ dứt áo ra đi”, không do dự, không tham lam tình nữ nhi, không quay đầu nhìn lại Không phải là tình yêu của Từ Hải dành cho Kiều không sâu đậm mà là chàng quan niệm rằng ra đi sớm một khắc là có thể đến gần với điểm ước hẹn nhanh hơn một chút, nơi mà Kiều và Hải ngày ngày hạnh phúc, hoan hoan hỉ hỉ Ở đây, Nguyễn Du đã sử dụng điển cố điển tích

“Gió mây bằng đã đến kì dặm khơi” có trong sách Trang Tự Câu thơ nói về một giống chim rất lớn, đập cánh làm động nước trong ba ngàn dặm, cưỡi gió mà bay lên đến chín ngàn dặm Từ Hải cũng giống như loài chim này vậy, mạnh mẽ, quyết đoán, mang trong mình một khát khao ngao du thiên hạ, một lòng hướng về giang sơn, đại hãi với một tư thế hiên ngang, vững chãi và sức mạnh phi thường Đó là cái nhìn thể hiện tâm hồn lãng mạn của một nhà thơ trung đại

Với việc sử dụng bút pháp ước lệ tượng trưng - bút pháp đặc trưng của văn học trung đại, hình ảnh “bốn bể”, chim bằng… nhà thơ lấy cái bao la, rộng lớn của vũ trụ để hình dung, nhấn mạnh về khao khát làm nên sự nghiệp lớn của Từ Hải Đồng thời, Cách đối thoại trực tiếp bộc lộ tính cách tự tin, đầy bản lĩnh, ý chí, cùng hành động dứt khoát, mạnh mẽ hình ảnh một trang nam tử, một đại hảo hán xưa nay hiếm gặp của Từ Hải hiện ra trước mắt người đọc thật chân thực, không còn là một nhân vật trong truyện mà những một con người thật Đoạn trích đã ca ngợi chí làm trai, chí tang bồng của “kẻ sĩ quân tử”, bậc “đại trượng phu” Bởi trong xã hội xưa, đã là người con trai thì phải có chí lớn, khao khát lập được công danh, sự nghiệp để lưu danh trong sử sách, đồng thời cho

ta hiểu được tấm chân tình của Từ Hải và Thúy Kiều dành trọn cho nhau bằng niềm tin

tưởng vào tương lai, không chỉ là tình yêu đôi lứa, mà nó đã trở thành “tâm phúc tương tri”, hiểu nhau sâu sắc, nàng hiểu ta cũng như ta hiểu nàng

Khép lại tác phẩm, để lại trong lòng người đọc nhiều cảm xúc khác nhau Chí khí anh hùng" đã miêu tả cuộc chia ly giữa "trai anh hùng" và "gái thuyền quyên" đầy dứt khoát nhưng nổi bật lên trong đoạn trích là chí khí của người anh hùng Từ Hải Đó là tính cách hiên ngang, ngay thẳng của bậc "trượng phu" trong thiên hạ Qua đó, người đọc không khỏi thán phục trước tài năng khắc họa nhân vật bậc thầy của Nguyễn Du Ông đã đem những nhân vật trong truyện sống dậy, bước ra đời thật, để lại cho người đọc những ấn tượng không thể phai mờ Từ Hải xứng đáng là bậc nam nhi "vẫy vùng trong bốn bể", không vì "hương lửa đương nồng" mà chùn chân, nhụt chí

The end