quản lý giáo dục quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục tại học viện quản lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng (klv02910 )

Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQLGD tại Học viện Quản lý giáo dục, luận văn đề xuất một số biện pháp quản lý hoạ

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Cán bộ quản lý giáo dục là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục, hầu hết có phẩm chất đạo đức tốt, tâm huyết, giàu lòng yêu nghề, có năng lực tổ chức quản lý các hoạt động giáo dục Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới giáo dục, đội ngũ CBQLGD còn một số hạn chế bất cập Nghị quyết số 29/NQ-TW ngày 04/11/2013 của Hội nghị lần thứ Tám Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng

XHCN và hội nhập quốc tế đã nhận định: “Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp” Nghị quyết đã đặt ra yêu cầu: “Đổi mới mạnh mẽ mục tiêu, nội dung, phương pháp đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục theo yêu cầu nâng cao chất lượng, trách nhiệm, đạo đức và năng lực nghề nghiệp” [2]

Về đội ngũ CBQLGD đã có bước phát triển khá mạnh, cả về số lượng và

về chất lượng Tuy vậy, chất lượng đội ngũ CBQL GD thực tế không đồng đều, năng lực quản lý nhà trường của một bộ phận cán bộ chưa ngang tầm với yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong giai đoạn hiện nay

Học viện Quản lý giáo dục là cơ sở giáo dục được Bộ Giáo dục và Đào tạo giao nhiệm vụ tổ chức và thực hiện bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho đội ngũ CBQLGD trong toàn ngành Với nhiệm vụ chính trị được giao, Học viện Quản lý giáo dục đã tổ chức nhiều khóa đào tạo và bồi dưỡng CBQLGD thuộc tất cả các cấp học khác nhau, góp phần to lớn vào việc nâng cao năng lực quản

lý trường học cho đội ngũ nhân lực quản lý ngành giáo dục và đào tạo Tuy vậy, theo yêu cầu của giai đoạn mới, hoạt động bồi dưỡng CBQLGD tại Học viện

lý theo hướng hiện đại, áp dụng các mô hình quản lý tiên tiến vào tổ chức hoạt động bồi dưỡng CBQLGD tại Học viện, để qua đó nâng cao chất lượng bồi dưỡng đội ngũ CBQLGD của ngành

Vì vậy, vấn đề quản lý bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục tại Học viện Quản lý giáo dục trong giai đoạn hiện nay là rất quan trọng và cần thiết đối với ngành Giáo dục - Đào tạo Chính vì những lý do nêu trên nên tôi chọn đề tài

nghiên cứu “Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục tại Học

viện Quản lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQLGD tại Học viện Quản lý giáo dục, luận văn đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục tại Học viện Quản

lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng

4 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu

4.1 Giới hạn về đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu và đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng

4.2 Giới hạn địa bàn nghiên cứu

Nghiên cứu được triển khai tại Học viện Quản lý giáo dục

4.3 Giới hạn thời gian nghiên cứu

- Thời gian tổ chức hoạt động nghiên cứu từ tháng 2/2022 đến tháng 7/2022

5 Giả thuyết khoa học

Việc quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQLGD tại Học viện Quản lý giáo dục sẽ đạt hiệu quả cao, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong bối cảnh hiện nay, nếu Học viện thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL GD theo hướng đảm bảo chất lượng, qua đó góp phần nâng cao phẩm chất, năng lực, trình độ của đội ngũ CBQL GD, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

1 Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQLGD theo hướng đảm bảo chất lượng

2 Khảo sát, phân tích thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQLGD tại Học viện Quản lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng

3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQLGD tại Học viện Quản lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.3 Nhóm phương pháp thống kê toán học và xử lý số liệu

8 Đóng góp của luận văn

Về mặt lý luận, luận văn góp phần làm phong phú thêm về lý luận vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL GD theo hướng đảm bảo chất lượng

Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy và tổ chức hoạt động bồi dưỡng CBQLGD theo hướng đảm bảo chất lượng

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn được chia thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục tại Học viện Quản lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục tại Học viện Quản lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC THEO HƯỚNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

Quản lý gồm có ba thành phần chính là chủ thể quản lý, đối tượng quản lý

và mục tiêu quản lý Quản lý là quá trình tác động có ý thức, có kế hoạch, có mục đích, có tổ chức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý bằng cách vạch

ra các mục tiêu của tổ chức, tìm kiếm các giải pháp cho tổ chức, sử dụng mọi nguồn lực sẵn có của tổ chức để đạt mục tiêu của tổ chức

1.2.2 Cán bộ quản lý, Cán bộ quản lý giáo dục

- Cán bộ quản lý là người mà hoạt động nghề nghiệp của họ hoàn toàn hay chủ yếu gắn với việc thực hiện chức năng quản lý trong một tổ chức; nhằm điều hành, hướng dẫn và tổ chức thực hiện những quyết định của cán bộ lãnh đạo tổ chức đó

- Cán bộ quản lý giáo dục là cán bộ quản lý làm việc trong một cơ quan quản lý giáo dục hoặc trong một cơ sở giáo dục, nhằm điều hành, hướng dẫn và

tổ chức thực hiện những quyết định của cán bộ lãnh đạo giáo dục của cơ quan hoặc cơ sở đó

1.2.3 Bồi dưỡng

Bồi dưỡng là quá trình cập nhật bổ sung kiến thức, kỹ năng, thái độ để nâng cao năng lực, trình độ phẩm chất của người lao động về một lĩnh vực hoạt động mà người lao động đã có một trình độ năng lực chuyên môn nhất định qua một hình thức đào tạo trước đó

1.2.4 Quản lý chất lượng bồi dưỡng

Quản lý chất lượng bồi dưỡng là quản lý các yếu tố bồi dưỡng và quản lý quá trình vận hành các yếu tố đó theo các chuẩn đánh giá để tạo nên sản phẩm bồi dưỡng phù hợp mới mục tiêu bồi dưỡng

1.2.5 Quản lý hoạt động bồi dưỡng

Quản lý hoạt động bồi dưỡng là quản lý việc triển khai, tổ chức thực hiện các chương trình bồi dưỡng một cách có hiệu quả nhằm đáp ứng yêu cầu mục tiêu chương trình đã đề ra

1.2.6 Quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng

Quản lý bồi dưỡng đội ngũ CBQLGD theo hướng đảm bảo chất lượng theo mô hình PCDA là việc vận dụng các bước theo thứ tự của chu trình PDCA vào hoạt động quản lí bồi dưỡng đội ngũ CBQLGD, trong đó, nhà quản lí giáo dục cần thiết lập các nội dung cụ thể của từng bước trong chu trình PDCA với các biểu mẫu được chuẩn hóa và vận hành trong thực tiễn quản lí bồi dưỡng đội ngũ CBQLGD

1.3 Đặc trưng cơ bản của hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục

1.3.1 Mục tiêu hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục

Mục tiêu hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục là nhằm bổ sung các kiến thức và kỹ năng quản lý hiện đại cũng như quán triệt, nâng cao nhận thức, hiểu biết về các chủ trương, chính sách mới về lĩnh vực giáo dục mà nhà nước đã ban hành

1.3.2 Chương trình, nội dung hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục

Chương trình bồi dưỡng trong các cơ sở bồi dưỡng CBQLGD chủ yếu là các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn Các cơ sở bồi dưỡng CBQLGD hiện đang sử dụng các chương trình bồi dưỡng sau: Chương trình bồi dưỡng cơ bản (có tính đào tạo) được xây dựng một cách hệ thống bao gồm các học phần về lý luận chính trị, lý luận về khoa học quản lý, nghiệp vụ quản lý (quản lý nhân sự, quản lý hoạt động dạy và học, quản lý cơ sở vật chất - tài chính, quản lý hoạt

động chung trong nhà trường); chương trình bồi dưỡng cập nhật và nâng cao được biên soạn dưới dạng các chuyên đề và có tính độc lập tương đối

1.3.3 Phương pháp bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục

- Giảng viên hướng dẫn (Mentors)

- Học tập thông qua giải quyết vấn đề

- Nhóm đồng nghiệp

1.3.4 Lực lượng bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục

Đội ngũ giảng viên tham gia hoạt động bồi dưỡng CBQLGD là lực lượng các nhà giáo được đào tạo bài bản và đã kinh qua công tác quản lý các nhà trường; là nhà quản lý các cơ quan quản lý giáo dục và đào tạo và các cơ sở giáo dục có bề dày thành tích trong dạy và học

1.3.5 Đối tượng học viên các khóa bồi dưỡng

Đối tượng học tập của các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng CBQLGD là đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo đương chức hoặc kế cận (trong đó đội ngũ đương chức là chủ yếu), tất cả họ đều là “người lớn đi học” Đặc điểm học tập của họ có nhu cầu, động cơ, thái độ học tập rất đặc thù và đa dạng

1.3.6 Các điều kiện đảm bảo hoạt động bồi dưỡng

Điều kiện đảm bảo cho hoạt động bồi dưỡng CBQLGD bao gồm phòng làm việc, giảng đường, thư viện, trang thiết bị phục vụ công tác bồi dưỡng

1.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng

1.4.1 Lập kế hoạch hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục

1.4.2 Quản lý thực hiện kế hoạch bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục

1.4.3 Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục 1.4.4 Quản lý cải tiến hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục (Act)

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục

1.5.1 Yếu tố chủ quan

1.5.1.1 Uy tín, thương hiệu của cơ sở bồi dưỡng

1.5.1.2 Môi trường giảng day - học tập

1.5.1.3 Trình độ, nhu cầu bồi dưỡng của các học viên

1.5.1.4 Trình độ chuyên môn của giảng viên

1.5.2 Yếu tố khách quan

1.5.2.1 Điều kiện kinh tế - xã hội

1.5.2.2 Sự quan tâm của các cấp lãnh đạo

1.5.2.3 Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về chuẩn năng lực đối với CBQLGD

1.5.2.4 Cơ chế, chính sách của Nhà nước, của ngành giáo dục về bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục

Tiểu kết chương 1

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN

LÝ GIÁO DỤC TẠI HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC

2.1 Khái quát về Học viện Quản lý giáo dục

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Học viện Quản lý giáo dục 2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của Học viện Quản lý giáo dục

2.2 Thiết kế và tổ chức khảo sát thực trạng

2.2.1 Mục đích khảo sát

2.2.2 Đối tượng khảo sát

2.2.3 Nội dung khảo sát

2.2.4 Phương pháp xử lý số liệu

2.3 Thực trạng hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục tại Học viện Quản lý giáo dục theo hướng đảm bảo chất lượng

2.3.1 Thực trạng về các nội dung bồi dưỡng CBQLGD

Bảng 2.1 tổng hợp kết quả khảo sát ý kiến đánh giá của đội ngũ CBQL,

GV và HV về mức độ thực hiện các nội dung bồi dưỡng CBQLGD cho thấy:

- Nội dung đạt điểm trung bình cao nhất là “Bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý nhà trường theo chương trình cơ bản”, với điểm đánh giá trung bình ̅ = 3,37 đạt loại mức độ thực hiện tốt

- Nội dung bồi dưỡng “Cập nhật, hướng dẫn các văn bản mới của Đảng, Nhà nước, của ngành giáo dục” được đánh giá thực hiện khá tốt

- Đánh giá cao thứ ba và thứ tư là nội dung “Bồi dưỡng kỹ năng xử lý tình huống trong quản lý“ với điểm đánh giá trung bình ̅ = 2,90 Nội dung này được đánh giá mức độ thực hiện đạt loại khá

- Ba nội dung đạt điểm đánh giá trung bình thấp nhất là “Phổ biến những sáng kiến kinh nghiệm hay về công tác quản lý nhà trường” với điểm đánh giá

trung bình ̅ = 2,13, “Bồi dưỡng ứng dụng phần mềm công nghệ thông tin phục

vụ công tác quản lý“ với điểm đánh giá trung bình ̅ = 2,44 và „Bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý nhà trường theo chuyên đề chuyên sâu“ với điểm đánh giá

trung bình ̅ = 2,46

Như vậy, thông qua kết quả khảo sát thực trạng về các nội dung bồi dưỡng cho thấy Học viện QLGD chủ yếu chú ý đến triển khai các khóa bồi dưỡng cơ bản, còn bồi dưỡng chuyên sâu thực hiện còn hạn chế

2.3.2 Thực trạng về các phương pháp bồi dưỡng CBQL GD

- Phương pháp bồi dưỡng được các giảng viên sử dụng phổ biến nhất là phương pháp thuyết trình với điểm đánh giá trung bình ̅ = 3,42

- Trong những năm gần đây, phương pháp thảo luận nhóm được một số giảng viên vận dụng vào giảng dạy các lớp bồi dưỡng CBQLGD có quy mô học viên không lớn, mặc dù chưa phải là phổ biến Phương pháp thảo luận nhóm được các đối tượng khảo sát đánh giá mức độ thực hiện đạt loại khá, với điểm đánh giá trung bình ̅ = 2,97

Phương pháp giải quyết tình huống được CBQL, GV và HV đánh giá mức độ thực hiện yếu nhất, chỉ đạt mức trung bình với điểm đánh giá trung bình

̅ = 2,49

Như vậy, thông qua kết quả khảo sát mức độ thực hiện các phương pháp bồi dưỡng CBQLGD có thể thấy rằng việc giảng dạy hiện nay ở các lớp bồi dưỡng chủ yếu đang truyền đạt kiến thức là chủ yếu, chưa triển khai sâu rộng các phương pháp giảng dạy tích cực nhằm nâng cao năng lực quản lý của các học viên các lớp bồi dưỡng CBQLGD

2.3.3 Thực trạng về các hình thức bồi dưỡng CBQL GD

Kết quả khảo sát cho thấy tất cả các hình thức bồi dưỡng CBQLGD tại Học viện QLGD được các đối tượng khảo sát đánh giá khá khác nhau, có hình thức được thực hiện tốt, có hình thức thực hiện khá, nhưng cũng có hình thức thực hiện trung bình

Qua phân tích kết quả khảo sát về các hình thức bồi dưỡng CBQLGD tại Học viện QLGD cho thấy việc tổ chức bồi dưỡng theo hướng đa dạng hoá các hình thức bồi dưỡng được thực hiện chưa tốt, nhiều hình thức bồi dưỡng tổ chức chưa thực sự hiệu quả

2.3.4 Thực trạng đội ngũ giảng viên và nhân viên phục vụ hoạt động bồi dưỡng CBQLGD

lý tại các trường, các cơ sở giáo dục hoặc các cơ quan quản lý giáo dục các cấp;

đa số các giảng viên có quá trình tự bồi dưỡng để thích ứng yêu cầu phát triển giáo dục

- Ba là, phần lớn giảng viên đã sử dụng được các phần mềm tin học căn bản phục vụ cho giảng dạy, kết nối và khai thác thông tin trên mạng; đa số giảng viên có đủ kiến thức về các chuyên đề đang giảng dạy, kiến thức về quản

lý giáo dục

- Bốn là, các giảng viên đã tích cực sử dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực, phần lớn giảng viên đã sử dụng thiết bị dạy học hiện đại, kết hợp với các phương pháp dạy học hiệu quả

b) Hạn chế:

- Một là, nhiều giảng viên chưa được đào tạo nghề nghiệp theo đúng chuyên ngành quản lý giáo dục nên phải bỏ quá nhiều công sức cho việc tự bồi dưỡng; một bộ phận giảng viên chỉ tham gia giảng dạy được một số ít chuyên đề, phần lớn giảng viên của Học viện QLGD được chuyển về từ các trường, các cơ

sở giáo dục và các cơ quan quản lý giáo dục các cấp, có chuyên ngành về khoa

học giáo dục, khoa học cơ bản Rất ít giảng viên được đào tạo chính quy về quản lý giáo dục

-Hai là, nhiều giảng viên, đặc biệt là giảng viên trẻ chưa từng tham gia công tác quản lý tại các trường, các cơ sở giáo dục hoặc ở các cơ quan quản lý giáo dục cho nên chưa có kinh nghiệm thực tiễn cao, dẫn đến tình trạng soạn bài, giảng bài còn đôi lúc mang tính lý luận hàn lâm Số giảng viên có học hàm, học

vị cao thì độ tuổi cao, dẫn đến tính trạng hẫng hụt các chuyên gia đầu đàn

- Ba là, nhiều giảng viên vẫn thường xuyên sử dụng phương pháp thuyết trình trong giảng dạy Số giảng viên sử dụng các phương pháp dạy học tích cực

còn hạn chế

- Bốn là, trình độ ngoại ngữ của giảng viên còn nhiều hạn chế ảnh hưởng không nhỏ đến việc khai thác các tài liệu tiên tiến phục vụ giảng dạy và hội nhập quốc tế;

2.3.5 Thực trạng về cơ sở vật chất và tài chính phục vụ hoạt động bồi dưỡng CBQLGD tại Học viện QLGD

- Trong các khóa bồi dưỡng, Học viện QLGD đã rất chú trọng cung cấp cho học viên các tài liệu liên quan đến khóa bồi dưỡng Các tài liệu này được in

ấn khá tốt và đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu của học viên

- Mặc dù mức kinh phí mà Học viện QLGD dành cho hoạt động bồi dưỡng CBQLGD chưa thực sự dồi dào nhưng về cơ bản đã đáp ứng yêu cầu để

tổ chức và triển khai các khóa bồi dưỡng CBQLGD, Nội dung này được các đối tượng khảo sát đánh giá ở mức tốt với điểm đánh giá trung bình ̅ = 3,39

- Nội dung đạt điểm trung bình thấp nhất là nước uống phục vụ học viên

ở các lớp bồi dưỡng, với điểm đánh giá trung bình ̅ = 2,63, đạt mức khá

Như vậy, thông qua kết quả khảo sát mức độ đảm bảo các nguồn lực phục

vụ hoạt động bồi dưỡng CBQLGD cho thấy Học viện QLGD đã đảm bảo khá tốt cơ sở vật chất và tài chính cho công tác bồi dưỡng CBQLGD Tuy nhiên để đạt được mục tiêu của công tác bồi dưỡng CBQLGD thì Học viện QLGD cần