Điều trị tăng huyết áp tâm thu và tăng huyết áp có bệnh nội khoa đi kèm
Trang 1DIEU IRI TANG HUYEDAP TAM THU VA TANG
HUYEd AP CO BENH NOL IKHOA DI KEM
(MANAGEMENT OF SYSTOLIG HYPERTENSION AND THE HYPERTENSIVE PATIENTS WITH CO —- MORBID
MEDICAL ILLNESS)
PGS.TS PHAM NGUYEN VINH
VIEN TIM TP HO CHI MINH
Trang 2DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
Ba van dé:
m THA tâm thu đơn thuần
=» IHA/ b/n dai thao đường
m THÀ/ b/n có bệnh thận
Trang 3DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
NGUY 0 XUẤT HIỆN THA Ú NGƯỜI GÚ HUYẾT ÁP
Nguy cơ khảo sát ở người tuổi 55 hoặc 65
TL: Vasan RS et al JAMA 2002: 257: 10035 - T010
Trang 4Hñ TÂM THU GIA TĂNG THE0 TUỔI TRNG KHI
HA TÂM TRƯƠNG GIẢM
Systolic blood Systolic blood
pressure | pressure
Diastolic blood pressure Diastolic blood |
pressure
| U 18- 30- 40- 50- 60- 70- =80 18- 30- 40- 50- 60- 70- >=80
Trang 5TAN SUẤT TỪ VŨNG lj NPT UU NGUO|| — NAM CO
HIEU CHINH THEO TUỔI, DUA VAO MUC HA TAM
THU VA HA TAM TRUONG
Diastolic blood 70-74 <12 Systolic blood Med 1992; 152: 56
pressure (mmHg) + pressure (mmHg) 5
| ay
100+
Trang 6
HIEU QUA CUA DIEU TRI THA TAM THU TRÊN NGƯỜI
0A0 TUỔI: 15 693 B/N TRONG 8 NGHIÊN CỨU
Total 1000 number of
heart cardiovascular mortality cardiovascular IL: Staessen JA et
Ẹ mg disease events events al Lancet 2000; Non-fatal event
| - Deaths Shh “5 Y2,
Trang 7
DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
NGHIEN CUU ALLHAT
42 000 b/n nguy co cao, tudi trung binh 67
4 nhom: chiorthalidone, doxazosin, lisinopril va amlodipine
Tiéu chi chinh: BDMY tu vong hay khong tu’ yong
Không khác biệt về tiêu chí chính giữa lợi tiéu, UCMC va
UC calci
Nhiều đột quy hơn ở nhóm UCMC:; nhiều suy.tim hơn ở
UCMC, UC calci: tiêu chí phụ
TÌ ALLHAT CoordInafors JAMA 2002; 26G 2961 - 2997
Trang 8DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
let QUA DIEU TRI THA TREN NGUO! CAO TUỔI
BANG LO! TIỂU HOAC CHEN BETA
Thuốc đầu tiên Số Biến cố trên h/n Biến cố ở nhóm Tỷ số chênh và 95%
nghiền cứu điều trị/ số b/n chứng/ sô b/n khoảng tin pậy
Trang 9DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
MUG TEU ĐIỂU TRỊ THA/ NGƯỜI A0 TUỔI
m TH tâm thu: HÀ IThu < 140 mmHg- HÀ TÌlr > ó5 mímHg
m- THỊA tâm thu và tâm trươnø: < 140/35 mmHg m.THA/ Đ]Ð hoặc suy thận mạn:< 150/ 50mmmHø
TL: Kaplan NM Systolic Hypertension: Risk Management Science Press 2004,
DZ
Trang 10DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
THAY ĐỔI LỗI SỐNG/ THA
Giảm muối natri (2,4¢ natri/ ngay)
An du kali, calci va magnésium Giảm m6 bao hoa, giam cholesterol
Trang 11GIAM NATRI VA GIAM HUYẾT ẤP
Blood - pressure change (mmHg) ~
Overall Hypertensive Normo-
tensive
@ Systolic blood pressure
@ Diastolic blood pressure
TL: Cutler JA et al Am J Clin Nutr 1997; 65 (suppl): 643S — 6518S
Trang 12TAG DONG GUA RUOU LEN HUYET AP
Age-adjusted 35 prevalence rates (%) Diastolic blood /
pressure >90 mmHg
Systolic blood pressure =160 mmHg
None Occ Light Mod Heavy
Alcohol intake
TL: Shaper AG et al J Hum Hyperteus 1988; 2: 71 - 75
Trang 13DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
OUI TRINH DIEU TRI THA Ủ NGƯỜI 0A0 TUỔI
1st choice
Low-dose diuretic + K*-sparer
2nd choice Appropriate for compelling indication
a-blocker B-blocker ACEI/ARB CCB
Prostatism | Coronary disease | | —_ Heart failure Elderly -
_†_ Tachyarrhythmia Systolic dysfunction; | Systolic hypertension
Heart failure Coronary disease Angina
| Proteinuria Peripheral vascular
disease
TL: Kaplan NM Systolic Hypertension: Risk Management Science Press 2004, p 22
Trang 14DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
HIEU QUA HÀ HUYẾT ÁP CÚN LũI TIỂU HOAC
ỨG CHẾ 0AL0I TRÊN NGƯỜI 0A0 TUỔI
s Indapamide SK 1.5 mg AER milena ky
9 i94V//2-1 1-› 19.4/ 10.3 mmidg
s Amlodipine 5 mg 22.2/ 10.7 mmHg
Trang 15MT SỐ KHUYẾN N0 VẼ ĐIÊU THỊ THA NGƯỜI
0A0 TUỔI
s Kiém tra về hạ HA tư thế đứng và hạ HA sau ăn trước điều trị
m Mục tiêu điều trị THA tâm thu: < 140mmH¢ va > 65mmHg
skhoi dau Idi tiểu liều thấp hoặc te ché calci tac dung cham
hoặc phối hợp
mSử dụng thêm thuốc tùy bệnh nội khoa kèm theo
aNén ding thuốc có hiệu quả > 24 id
„ Khuyến khích b/n kiểm tra huyết áp tại nhà
Trang 16DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
DIEU IRI THA TREN BENH NHAN DAI THA DUGNG
Trang 17DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
Al TÂM QUAN TRONG CUA BENH) BAI THAO BUGNG (BBTD)
VA BENH DMV
4% dần số thế giới BĐTĐ (135 triệu bn) / 1995 * 5,4% dân số thế giới BĐTĐ (330 triệu bn)/ 2025 *
Thụy Điển : 20% bn NMCT cấp có BĐTĐ
22% - 5U% bn dai thao đường có bệnh Tim mach**
Viét Nam: 2,5% dân số bị ĐT (ngày càng tăng)
lãi liêu - * Diabetes Care, 1995; 21 : [414 - 1435]
** Arm Heart J 1999 ; 136 7 330 - 333
Trang 18DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
BENH ĐMV / BENH NHAN ĐT0 SŨ VÚI
BENH NHÂN KHỦNG DTD
Tứ vong cao hơn 30% do BĐMV / bệnh nhân ĐT týp lở tuoi 55
so voi BDMY / béenh nhan khong DID
Đột tử cao hơn 50% ở Nam và cao hon 30% ở Nữ Tốn thương ĐMV/ĐTĐ: nặng, lan tổa, khó PCI(nongĐÐĐMV)
Tai liéu ; Dialogues in Cardiovascular medicine Vol 5, No I - 2000, p.5 -20
Trang 19DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
MUG DO DUGNG MAU LA YEU T0 NGUY 00 TREN
dung nap đường
Duong mau luc
TL; Ryden L, Stanley WC, The Diabetic Coronary Patient 2nd ed Science Press 2003, p4
Trang 20DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
ANH HƯỚNG GÚA BỆNH ĐTĐ
LÊN HỆ TIM MẠCH
- R6i loan chức năng nội mạc ĐMV : Ỷ Tưới máu cơ tim
- Rối loạn hệ thần kính tự chú :
- Giam pho giao cam trước -> Tim nhanh
- IMCT yen lang
Tai liéu ; Dialogues in Cardiovascular medicine Vol 5, No I - 2000), p.5 -20
Trang 21DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
ANH HƯỚNG GÚA BỆNH ĐTĐ
LÊN HỆ TIM MẠCH
Gia tăng yếu tố tạo huyết khối :
Tiểu cầu : Yếu tố 4 tiểu cầu, Thromboxane A2, Glyeosyl hóa
Glycoprotein IIB/ IIĨA †
- 7 Fibrinogen
- Hoạt tính tiêu hủy Fibrine
THA : 70% BDITD type U/ nguoi lon co THA Rối loạn Lipid mau : 7 TG, VY HDL - C
Tai liéu ; Dialogues in Cardiovascular medicine Vol 5, No I - 2000, p.5 -20
Trang 22DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
THUOG DAU TIEN DIEU TRI THA/DID
s Phan I6n khuyến cáo*: UƠMC
m_ Nehiên cứu ALIL,HAT**: ức chế calci # UCMC # lợi tiểu
TL: * JNC VII JAMA 2003; 259; 2560 — 2572
** FSH/ESC committee Journal of Hypertension 2003; 21: LOLI — 1056
FE ATLLAAT Coordinators JAMA 2002; 235: 2931 - 2997 35
Trang 23DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
DIEU TRI THA/ DTD
s Phan lớn cần > 2 thuốc (mục tiêu < 130/80 mmHg)
s UCMC, tc ché calci, chen bêta, lợi tiểu, chẹn alpha
s UCMEC, chen thu thé AGII, UC calci khong dihydropyridine, indapamide: giam albumin niéu
Trang 24DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
DIEU IRI THA TREN B/N CO BENH THAN
Trang 25DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
U MŨ THÂN
N TH
Benh nang than (Cystic renal disease)
> benh than da nang (Polycystic kidney disease)
> Bénh nang tuy than (Medullary cystic disease)
Bệnh vi cầu than
s Viêm vị cầu than cap
s Viêm vi cầu thận mạn
Viêm than ke (Interstitial nephritis)
XO hoa than (Nephroslerosis)
Trang 26DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
DÁC ĐIỂM 0 BẢN VỀ SINH LÝ BỆNH
DỦA THA D0 BỆNH NHU Mũ THẬN
1 Quá tải khối lượng trong lòng mạch là yếu tố bệnh sinh chính
2 Tiết fenin quá mức tương quan với sự cân băng muối natri/
nước là yếu tố bệnh sinh quan trọng của THA / bệnh nhu mô
thần
(Điều trị : UCMC, kháng AG II - R, cắt thận 2 bên)
Trang 27DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
BIẾU TRỊ KHÔNG THUÚ0 THA/
SUY THAN MAN
Có thay đối so với điều trị không thuốc / THA không suy thận mạn
Hạn chế muối : quan trong nhất
Na++ < 100 mg / ngay
Vận động thể lực : khó thuc hién (bénh nhan mét, thiéu mau, phi ) Chỉ định điều trị rối loạn lipid mau khi bệnh nhân < 65 tuổi kèm rối loạn nang
Trang 28DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
DIEU TRI BANG THUOG
s Khoi dau : liéu thap, nang dan
=» Hieu gua va dung nap : khong khac bénh nhan THA /
khong suy than (ngoai tru’ mot vai ngoat lé)
Trang 29DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
SUY THAN MAN
Lợi tiểu Chen béta, chen alpha va beta, chen alpha |
Thuốc húy giao cẩm
Ức chế calei
Ức chế men chuyển
Chẹn thụ thể Angiotensin II
Trang 30DIEU TRI BANG THUOC :
UC CHE MEN CHUYEN
Chỉ định đầu tiên ở bệnh nhân THẢ / Tiểu đường I, THA/ Tiéu
duong ll co protein nieéu > lø/ 24 giờ, TH/ Bệnh thận khác
Co tac dụng bảo vệ thận N/c GISEN : UŒMC (Eamipril) làm chậm suy chức năng thận Ở bệnh nhân có protein niệu > 3ø/ nsày ; hiệu quả không liên quan
đến mức hạ HA Hiệu quá bảo vệ thận càng cao khi protein niệu càng nhiều
Dung nạp tốt Cấn thận : khi độ lọc cầu thận < 30ml/ phúU 1,73mˆ
theo doi sat Kali mau
Trang 31DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
Tâm quan trong của TH/BMMT
s Ratquantrong: _“ chữa khói được
* không điều trị: tốn thương thận không hồi phục
s Tất cả b/n suy thận mạn: cần tìm xem có bệnh mạch máu
thận (BMMIT) 2 bên (1/4 nguyên nhân suy than man)
Trang 32DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
SEL eA YI
s Neuyén nhan thuong gap nhất: xơ vữa động mạch thận
(atherosclerotic stenosis)
s Hau hét nguyén nhan con lại: sợi hóa động mạch thận
(fibroplastic renal artery}
Trang 33DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
bác trác nghiệm Hình ánh
về đông mạch thân
SiêU 31m Doppler mau +++
Chup mạch máu thận: tiêu chuẩn vàng
ŒT xoắn ốc và-Ảnh cộng hưởng từ +++
Siêu am trong long mach (1V US= intravascular ultrasound):
một tiêu chuẩn vàng khác (?)
Trang 34
toc dong mau giam
Col 73% Mạp 4
La si PRF 2000 Hr Flew Opt fđed V
TL: Gowda MD et al JAm Coll Cardiol 2003; 41:1305 - 1311 SỐ
Trang 35DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
Điều trị THA/BMMT
m ĐiỀU trị nội
= Nong dong mach than
s Phau thuật
Trang 36DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
Dieu tri noi THA/BMMT
s Thudc hiéu qua nhat: UCMC, chen thu thé AGII
„ Chú ý: UCMC hoặc chen thụ thể AGII -> suy.thận/ b/n
ñnghến mạch thận 2 bên
s Uc ché calci: *“ hiệu qua gan tuong duong UEMC
* khong giam chifc nang than nhu UCMC
Trang 37DIEU TRI TANG HUYET AP TAM THU VA TANG HUYET AP CO BENH NOI KHOA DI KEM
KẾT LUẬN
m Tăng huyết áp tam thu don thuần: rất thường sặp Cần chú ý
start low and go slow ~
s Tang huyét 4p trén bénh nhan cé bénh DTD hoặc bệnh thận:
chữa người bệnh huyết áp, không phải chỉ điều trị mức huyết
“ye