CÁC DẠNG TOÁN VIETE ĐÃ RA VÀ THÔNG DỤNG TRONG CÁC KÌ THI VÀO 10 CỦA CÁC TỈNH KÈM LỜI GIẢI VÀ HƯỚNG DẪN CHI TIẾT GIÚP CÁC EM SẼ DỄ DÀNG HƠN TRONG VIỆC TIẾP THU KIẾN THỨC VÀ ÔN LẠI BÀI CŨ VÀ ÔN THI VÀO 10 MỘT CÁCH HIỆU QUẢ
Trang 1Bài 4 ( Đề vào lớp 10 Bắc Giang 2022-2023)
Cho phương trình x2 2 xm 90 (1), m là tham số
a) Giải phương trình (1) khi m = 4
b) Tìm tất cẩ các giá trị m để phương trình (1) có hai nghiệmx x1, 2 thỏa mãn x 13 9x2 0
Lời giải
a) Giải phương trình (1) khi m = 4
Khi m= 4 pt (1) trở thành : x28x Vì 1-(-8)+(-9)=0 nên pt có hai nghiệm 9 0
x x
b) Tìm tất cẩ các giá trị m để phương trình (1) có hai nghiệmx x1, 2 thỏa mãn x 13 9x2 0
Theo hệ thức Vi-ét ta có: 1 2
1 2
+ = 2m (1)
9 (2)
x x
Theo đề bài ta có
3
9
x
x x x
Thay vào (2) ta có :
3
4 1
=3 = -3
3 = 3 9
x
Thay vào (1) ta có: 0 2 m m 0
Vậy m = 0
Bài 6 ( Đề vào lớp 10 Bạc Lưu 2022-2023)
Cho phương trình x25xm2 0 1 (m là tham số)
a) Giải phương trình khi m 2
b) Tìm điều kiện của m để phương trình 1 có hai nghiệm phân biệt
c) Gọi x x là hai nghiệm phân biệt của phương trình 1, 2 1 Tìm giá trị lớn nhất của biểu
1 2 1 2 1 2 4
Px x x x x x
Lời giải
a) Thay m vào phương trình 2 1 ta được x25x4 0
Do a b c 1 ( 5)4 nên phương trình có hai nghiệm 0 x11;x2 4
b) Ta có 17 4m
Phương trình 1 có hai nghiệm phân biệt khi và chỉ khi 0 17 4 m0 17
4
m
c) Theo câu b, phương trình có hai nghiệm phân biệt khi 17
4
m
Theo hệ thức Vi-ét, ta có 1 2
1 2
5 2
x x
x x m
(1) Theo đề ta có
Trang 2
Px x x x x x x x x x x x
Thay 1 vào ta được
2
2
2
2
m m
m
0
max
P m m (thỏa mãn điều kiện)
Bài 8 ( Đề vào lớp 10 Bến Tre 2022-2023)
Cho phương trình bậc hai x22mxm22m 3 0, với m là tham số Tìm các giá trị của m để
phương trình có hai nghiệm phân biệt x x thỏa: 1, 2 x13x23108.
Lời giải
Để phương trình có hai nghiệm phân biệt x x1, 2 thì
3
2
Khi đó ta áp dụng hệ thức Vi-ét ta có: 1 2
2
1 2
2
Theo giả thiết ta có: x13x23108
x x x x x x
2m 3 m 2m 3 2m 108
2
2 m 3 m 3 m 6 0
(thỏa)
Vậy m 3
Bài 9 ( Đề vào lớp 10 Bình Định 2022-2023)
Trang 3a) Không dùng máy tính, giải phương trình: 2 3 1.
x y
x y
b) Cho phương trình 2x2(m1)x m 1 0 Tìm các giá trị của m để phương trình có hai nghiệm bằng tích của chúng
Lời giải
Vậy nghiệm của hệ phương trình là : ( ; ) (2; 1)x y
b) Nhận thấy a b c 2 [ (m1)]m 1 0 nên phương trinh có 2 nghiệm là 1, 1
2
m
Không mất tính tổng quát giả sử phương trình có hai nghiệm x x , theo yêu cầu bài toán ta có 1, 2
1 2 1 2
x x x x
x x m
x x không có giá trị m thỏa mãn
Vậy m là giá trị cần tìm 2
Bài 10 ( Đề vào lớp 10 Bình Phước 2022-2023)
Không sử dụng máy tính, giải hệ phương trình : 3 9
x y
x y
Lời giải
x y
x y
7x 14 4x y 5
x 2
y 3
Vậy nghiệm của hệ phương trình là ( ; )x y (2;3)
Bài 11 ( Đề vào lớp 10 Bình Phước 2022-2023)
Cho phương trình 2
x x m (1), với m là tham số
a) Giải phương trình (1) khi m 2
b) Tìm m để phương trình (1) có hai nghiệm x x1; 2 thỏa mãn điều kiện
2 21 11 26 0
x x m m
Lời giải
a) Thay m = 2 vào (1) ta được phương trình: x22x 3 0
2
( 3)( 1) 0
Vậy khi m = 2 thì phương trình có tập nghiệm S 3;1
b) Ta có 1 m5 6 m
Trang 4Để phương trình (1) có hai nghiệm x x1; 2 thì 0 6 m0m6 (*)
Theo hệ thức Vi- ét ta có: 1 2
1 2
2
x x
x x m
Vì x là nghiệm của (1) nên ta có : 2
2 2
x x m x x m
Theo đề ra ta có :
x222x1m211m26 0 2x2 m 5 2x1m211m26 0
2 x x m 12m 31 0 2 2 m 12m 31 0
7
m
m
Kết họp (*) Ta có giá trị cần tìm là m 5
Bài 13 ( Đề vào lớp 10 Cà Mau 2022-2023)
Giải hệ phương trình
3
3
1 1
x
1
x y y
x y
Lời giải
Giải hệ phương trình
3
3
1 1
x
1
x y y
x y
Điều kiện x1,y (*) 1
Đặt 1
1
x a x y b y
( 1)
Hệ phương trình đã cho trở thành 3 4 4 1 1
Thay (2) vào (1) ta được
1
2
1
x
x
y y
( thõa mãn
điều kiện (*)
Vậy hệ phương trình có nghiệm là:
1 x 2 2
y
Trang 5Bài 15 ( Đề vào lớp 10 Cao Bằng 2022-2023)
Cho phương trình: 2
x m x m ( m là tham số)
Giả sử x x1; 2 là hai nghiệm của phương trình trên Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
2
Px m x x x
Lời giải
Do đó phương trình có hai nghiệm phân biệt x x 1, 2
Theo hệ thức viet ta có:
1 2
2
x x m
Vì x1 là nghiệm của phương trình nên ta có:
2
2
x m x m
Theo đề ta có:
2
2
2
33 , 4
P x m x x x
Dấu “=” xảy ra khi và chỉ khi 7 7
m m
Vậy GTNN của P là 33
4
khi 7
4
m
Bài 17 ( Đề vào lớp 10 Đà Nẵng 2022-2023)
Cho phương trình 2 2
x m xm (*), với m là tham số
a Giải phương trình (*) khi m 0
b Tìm tất cả các giá trị của tham số m để phương trình (*) có hai nghiệm phân biệt x x1, 2
x x x x x x x x
Lời giải
Phương trình: x22m1xm2 (*), với m là tham số 3 0
a Thay m vào phương trình (*), ta được: 0 2
x x (**)
Ta có: a b c 1 ( 2) ( 3) 0
Trang 6 Phương trình (**) có hai nghiệm là: 1 2 ( 3)
1
x x
Vậy với m 0 thì phương trình (*) có hai nghiệm phân biệt là x1 1;x23
b Vì a c m2 3 0 với mọi m phương trình (*) có 2 nghiệm phân biệt x x với 1, 2 mọi m
Hệ thức Vi-et: 1 2 2
1 2
2( 1)
x x m
Vì x x1 2 m2 3 0 nên x x1, 2 trái dấu x22x1 ; x12x2 trái dấu
Mặt khác x1x2620;x x1 2720 với mọi x x1, 2
Do đó: x1x26 2 x22x1 x x1 27 2 x12x2
x1 x2 62 x x1 2 72 0
(2m 4) (m 4) 0 m 2
Vậy với m 2 thì phương trình (*) có hai nghiệm phân biệt x x thoả mãn 1, 2
x1x26 2 x22x1 x x1 27 2 x12x2
Bài 19 ( Đề vào lớp 10 Điện Biên 2022-2023)
3 Cho phương trình x24xm 5 0 (m là tham số) Tìm giá trị của m để phương trình có hai
nghiệm phân biệt x x1; 2thoả mãn 2
x x x m
4 Cho 2
f x x x Giải phương trình ffff x 65539
Lời giải
1 x27x12 0
2
4 3 12 0
4 3 4 0
x 4x 3 0
Vậy phương trình có tập nghiệm S 4; 3
Vậy hệ phương trình có nghiệm duy nhất x y ; 2;11
3 Ta có: ' 9m
Phương trình có hai nghiệm phân biệt x x1, 2 ' 0 m9
Trang 7Theo hệ thức Vi-et ta có: 1 2
1 2
4
x x
x x m
Vì x2 là nghiệm của phương trình nên :
2
x x m
2
2
x x x m
x1 1x2 1 3
x x x x
5 4 1 3 0
m
Vậy với m 5thì phương trình có hai nghiệm phân biệt x x1; 2 thoả mãn
x x x m
4 Ta có: 2
f x x x
f x x x
2
f x x
3 32
Khi đó: f f x f x 32 3 x343 ff x 3 x34
f f f x f f x x f f f x x
f f f f x x
Do đó: fff f x 65539
x 316 3 65539
x 316 65536
x 316 216
3 2
x x
5 1
x x
Vậy phương trình có tập nghiệm S 1;5
Bài 21 ( Đề vào lớp 10 Hà Nam 2022-2023)
Trang 81 Giải phương trình 2x 4x4x1.
2 Giải hệ phương trình 2 1 4
Lời giải
1 Ta có: 2x24x4 x12x25x 3 0 x1 2 x30
1 3 2
x x
1;
2
S
2 Ta có: 2 1 4
x y
x y
x
x y
3 2
x y
Vậy hệ phương trình có nghiệm x y ; 3; 2
Bài 22 ( Đề vào lớp 10 Hà Tĩnh 2022-2023)
1 Giải hệ phương trình 2 1
x y
x y
2.Cho phương trình x22(m1)x m 2 4 0 Tìm giá trị của m để phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt x x1, 2 thỏa mãn x x1 13x2x236
Lời giải
1 Ta có:
Vậy hệ phương trình có nghiệm duy nhất x y ; 1;1
2 x22(m1)x m 2 4 0 (1)
Ta có
Để phương trình có hai nghiệm phân biệt x x thì 1, 2 ' 0
5
2
Theo hệ thức Vi-ét ta có 1 2 2
1 2
x x m
Theo bài ra:
x x x x
x1 x22 2x x1 2 3x1 x2 6
Trang 9 2
2m 2 2 m 4 3 2m 2 6
2
m 1m 6 0
Đối chiếu điều kiện m (thỏa mãn ĐK),.1 m (không thỏa mãn ĐK) 6
Vậy m là giá trị cần tìm 1
Bài 25 ( Đề vào lớp 10 Kom Tum 2022-2023)
Tìm tất cả các giá trị của tham số mđể phương trình x24m1x2m 1 0có hai nghiệm trái dấu
Lời giải
Để phương trình 2
x m x m có hai nghiệm trái dấu thì
0
1
2
a c
m
m
Bài 28 ( Đề vào lớp 10 Nam Định 2022-2023)
1 Cho phương trình x2mxm 5 0 1 (với m là tham số)
a) Chứng minh rằng với mọi giá trị của m phương trình 1 luôn có hai nghiệm phân biệt b) Gọi x1, x là hai nghiệm của phương trình 2 1 Tìm tất cả giá trị của m để x12x2 1
2 Giải hệ phương trình
2
x y
x xy
Lời giải
1 a) Vì 1 là phương trình bậc 2 nên ta có m24m20 2
Do đó phương trình 1 có hai nghiệm phân biệt với mọi m
b) Theo câu a) ta có với mọi giá trị của m phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt x x 1, 2
2
5 3
x x m
x x m
Theo giả thiết ta có x12x21 4
Từ 2 và 4 ta có 2
1
1
1 2
Theo giả thiết ta có x 2x 1 4
Trang 10Từ 2 và 4 ta có 2
1
1
1 2
Thay x x1, 2 vào 3 ta được 1m 1 2mm5
2
m
m
2 Phương trình 1 y2x2
Thay vào phương trình 2 ta được 2
3x x 2x2 8 0
4
x
x
Với x2 y2
Với x 4 y 10
Vậy hệ đã cho có hai nghiệm 2; 2 ; 4; 10
Bài 29 ( Đề vào lớp 10 Nghệ An 2022-2023)
a) Giải phương trình x29x10 0
b) Cho phương trình x23x có hai nghiệm phân biệt 1 0 x , 1 x Không giải phương trình, hãy 2
tính giá trị của biểu thức 1 2
1 2 1 2
3
x x x x
Lời giải
a) 2x29x100
b ac
Khi đó phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt
1
2
2
b
x
a
b
x
a
Vậy tập nghiệm của phương trình là 5; 2
2
S
b) 2
3 1 0
x x
Phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt x , 1 x nên theo định lý Vi-ét, ta có: 2
1 2
3
b
x x
a
c
x x
a
Ta có:
x x x x x x x x
Trang 11Trong đó: 2 2
x x x x x x x x x x x x
Khi đó
3 13
1 3
Vậy T 13
Bài 31 ( Đề vào lớp 10 Quảng Nam 2022-2023)
1) Giải hệ phương trình 3 7
x y
x y
2) a) Giải phương trình 2x4x2 1 0
b) Xác định tất cả các giá trị của tham số m để phương trình x22mxm2m 3 0 có hai nghiệm phân biệt x x1, 2 sao cho x1x2 m
Lời giải
Vậy hệ phương trình có nghiệm ( ; )x y (3; 2)
2) a) Đặt x2t t( 0) , ta có:
2
2t t 1 0
( 1)(2 1) 0
t t
1 ( )
1
( )
2
t TM
t L
1
x
t
x
Vậy phương trình có tập nghiệm S1; 1
b) Để phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt thì: 2 2
Hệ thức Vi-et: 1 2 2
1 2
2 3
x x m m
Ta có: x1x2 mm0 (Vì x1x2 0) Vậy 0m3
x x m x x x x m x x x x m (1)
Thay hệ thức Vi-et vào (1) ta có:
2m 4 m m3 m 0
m m m m
( 6)( 2) 0
m m
6 ( )
2 ( )
m TM
Trang 12Vậy m2
Bài 36 ( Đề vào lớp 10 Sơn La 2022-2023)
a) Giải hệ phương trình: x 2y 3
2x y 6
b) Giải phương trình: x2 3x 4 0.
c) Cho phương trình: 2
2x 2m 1 x m 1 0 với m là tham số, biết phương trình có hai nghiệm
1 2
x , x Tìm m để biểu thức F 4x12 2x x1 2 4x22 1 đạt giá trị nhỏ nhất
Lời giải
2x y 6 4x 2y 12 2x y 6 y 0
Vậy ngiệm của hệ phương trình là 3;0
b) Ta có: a b c 1 3 4 0 nên phương trình có hai nghiệm x1 1; x2 4
Vậy phương trình có hai nghiệm phân biệt x1 1; x2 4
Suy ra phương trình luôn có hai nghiệm phân biệt x , x1 2 với mọi m
Theo đinh lí Vi-ét, ta có:
1 2
2m 1
x x
2
m 1
x x
2
F 4x 2x x 4x 1 4 x x 2x x 1 4 x x 6x x 1
Khi đó:
2
2 2 2
2m 1 3 m 1 1 4m m 3
1 1 47 2m 2.2m.
4 16 16
2
1 47 47 2m
4 16 16
(với mọi m)
Do đó, giá trị nhỏ nhất của F là 47
16 khi
Vậy khi 1
m 8
thi F đạt GTNN là 47
16
Bài 37 ( Đề vào lớp 10 Tây Ninh 2022-2023)
Trang 13Cho phương trình x 3x m 2 0 Tìm các giá trị của m để phương trình đã cho có hai nghiệm
1; 2
x x thỏa mãn x12x2
Lời giải
c) Ta có 324(m2) 4m17
Để phương trình có 2 nghiệm phân biệt x x1, 2 thì 17
4
Khi đó áp dụng hệ thức Vi – ét ta có 1 2
1 2
3 2
x x
x x m
(*) Theo giả thiết ta có x12x2, thay vào hệ (*) ta có
2
2
x
Vậy m 4
Bài 38 ( Đề vào lớp 10 Thái Bình 2022-2023)
Cho hệ phương trình : 1
x
x my
với m là tham số
1.Giải hệ phương trình với m 1
2 Chứng minh rằng với mọi giá trị của m thì hệ phương trình luôn có nghiệm duy nhất x y;
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức: S xy
Lời giải
1.Thay m vào ta có: 1 1
1
x y
x y
1
x
x y
0
1
x
y
Vậy với m 1 thì hệ phương trình có nghiệm duy nhất ( ; )x y (0;1)
x
2
Vì m 2 1 0 với mọi mnên hệ đã cho có nghiệm duy nhất
2
1
Trang 14
Ta có :
2
Ta lại có 2 2 2
(x y) 2(x y )2xy 2
Vậy S đạt GTLN bằng 2 khi
2
x
y
2
Bài 39 ( Đề vào lớp 10 Thừa Thiên Huế 2022-2023)
1) Không sử dụng máy tính cầm tay, giải hệ phương trình 2 1
x y
x y
2) Cho phương trình 2 2
x m xm 1 (với xlà ẩn số)
a Giải phương trình (1) khi m 0
b Tìm các giá trị của mđể phương trình (1) có nghiệm
c Tìm giá trị của mđể phương trình (1) có nghiệm x x1, 2sao cho biểu thức 2 2
F x x x x đạt giá trị nhỏ nhất
Lời giải
Vậy hệ phương trình đã cho có nghiệm duy nhất x y ; 3;1
2)a Với m phương trình (1) trở thành: 0 x22x 3 0
Phương trình x22x có 3 0 a b c 1 2 3 0
Suy ra phương trình 2
2 3 0
x x có hai nghiệm x1 1;x2 c 3
a
Vậy với m 1phương trình (1) có nghiệm là x11;x2 3
b Ta có: 2 2
Phương trình (1) có hai nghiệm khi và chỉ khi ' 04 2 m0m 2
Vậy m 2thì phương trình (1) có hai nghiệm
c Với m áp dụng hệ thức Vi-ét ta có 2 1 2
2
1 2
3
x x m
Ta có:
2 2
2
2
2
F m m
Trang 15Do đó GTNN của F là 7
2khi
0
m m (TMĐK m 2)
Vậy 3
2
m phương trình (1) có nghiệm x x1, 2sao cho biểu thức 2 2
F x x x x đạt giá trị nhỏ nhất
Bài 43 ( Đề vào lớp 10 Vĩnh Long 2022-2023)
Cho phương trình 2 4 2 0
x ( x là ẩn số; m là tham số Tìm mđể phương trình có hai nghiệm phân biệt x1; x2thỏa mãn x122 x222 2
Lời giải
0 2
4
2
) 2
;
4
;
1
(a b cm
m m m
ac b
4 24
8 4 16
2 1 4 4
4 2 2
hoặc
2
2 '
'
'
6
b ac
m m
m
Phương trình (1) có 2 nghiệm phân biệt ' 0 6 m 0 m6
Gọi x1, x2 là hai nghiệm của phương trình (1)
Theo hệ thức Vi – et; ta có:
2 1
2
4 1 4
2 1
2 1
m m
a
c x x
a
b x x
Ta có: x122x222 2x124x1 4 x224x2 4 2
2
2
5
m m m m
Kết hợp với điều kiện, suy ra m5thỏa yêu cầu bài toán
Bài 51 ( Đề vào lớp 10 Bắc Cạn 2022-2023)
x m x m m (với mlà tham số) a) Giải phương trình 1 với m 0
b) Tìm các giá trị nguyên của mđể phương trình 1 có hai nghiệm phân biệt x x thỏa mãn 1; 2
48
x x
x x
nguyên
Lời giải
a) Thay m 0vào phương trình (1) ta được :