TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN DÂN SỐ THẾ GIỚI ĐÃ TRỞ THÀNH NGUYÊN NHÂN CƠ BẢN HUỶ HOẠI MÔI TRƯỜNG, CHÍNH NÓ ĐÃ LẤN ÁT MỌI SỬ NỖ LỰC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA CON NGƯỜI VÀ NÓ SẼ LÀ MỘ
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Những năm gần đây, nền kinh tế của nước ta có nhiều chuyển biếnsau công cuộc tiến hành đổi mới Nền kinh tế phát triển làm thay đổi bộmặt đất nước, nâng cao đời sống người dân Cùng với quá trình đó, vấn đềmôi trường ngày càng cần được quan tâm sâu sắc hơn, trở thành vấn đềtoàn cầu
Như rất nhiều nước trên thế giới, Việt Nam cũng không tránh đượchậu quả do những tổn thất về môi trường mà chính do quá trình phát triển,tăng trưởng kinh tế - xã hội đem lại Đứng trước tình hình đó, Đảng và Nhànước ta cũng đã và đang quan tâm, chú trọng, tìm các phương thức giảiquyết khắc phục những khó khăn đó
Xu hướng xã hội hoá nền kinh tế là một xu hướng tất yếu trong thời
kỳ đổi mới của nền kinh tế nước ta Gần đây, một số ngành như y tế, giáodục đã tiến hành xã hội hoá góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển ở
Hà Nội, quá trình đô thị hoá đang phát triển nhanh chóng, quy mô càng mởrộng, dân số ngày càng tăng và các hoạt động diễn ra trên địa bàn ngàycàng nhiều Khối lượng rác thải tăng nhanh, chất lượng vệ sinh môi trườngđòi hỏi ngày càng cao, Nhà nước phải đầu tư nhiều để đảm bảo vệ sinh môitrường thành phố Chính vì vậy, xã hội hoá công tác vệ sinh môi trường làyêu cầu hết sức khách quan
Qua thời gian tìm hiểu thực tập tại Xí nghiệp môi trường đô thị số Ithuộc Công ty môi trường đô thị Hà Nội, tôi càng nhận thức sâu sắc hơn vềtầm quan trọng của vấn đề xã hội hoá công tác vệ sinh môi trường nóichung và việc áp dụng trên địa bàn thành phố Hà Nội nói riêng Xuất phát
từ những lý do đó và được sự hướng dẫn của thầy giáo Lê Trọng Hoa, tôi
xin lựa chọn đề tài : "Mô hình thu gom rác dân lập thí điểm Phường Mai Dịch - Vấn đề xã hội hoá trong quản lý rác thải trên địa bàn thành phố Hà Nội"
Trang 2Nội dung của đề tài gồm 4 chương:
Chương I: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của quản lý môi trường
Chương II : Tình hình rác thải, quản lý chất thải và cách thức quản lý rác thải trên địa bàn phường từ trước đến nay.
Chương III : Thực trạng việc áp dụng mô hình xã hội hoá quản lý rác thải tại phường Mai Dịch - Cầu Giấy.
Chương IV : Đề xuất một số giải pháp nhằm khắc phục khó khăn
áp dụng mô hình xã hội hoá tại phường Mai Dịch và nhân rộng cho các địa bàn khác.
Do thời gian nghiên cứu và lượng kiến thức còn hạn hẹp, hơn nữagiữa kiến thức sách vở và thực tế còn có khoảng cách nhất định nên mặc dù
đã rất cố gắng nhưng chuyên đề này không tránh khỏi những thiếu xót Tôirất mong được sự góp ý của các thày cô giáo cũng như của các bạn đê bảnchuyên đề được hoàn thiện hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn Thầy giáo hướng dẫn Lê Trọng Hoa và
các thầy cô trong khoa Kinh Tế - Quản lý Môi trường và Đô thị trườngĐHKTQD cũng như ban lãnh đạo XNMTĐT số 1, các cô chú, anh chị ởphòng kế hoạch của xí nghiệp đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành bảnchuyên đề này
Sinh viên
Hoàng Thị Hồng Vân
Trang 3CHƯƠNG I : CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC QUẢN LÝ RÁC THẢI
ĐÔ THỊ
I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG
1 KHÁI LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG
NGAY TỪ KHI SINH RA, TỒN TẠI VÀ PHÁT TRIỂN, CON NGƯỜI KHÔNG THỂ TÁCH RỜI KHỎI MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN CON NGƯỜI CHỊU SỰ TÁC ĐỘNG THƯỜNG XUYÊN VÀ BỊ CHI PHỐI BỞI CÁC ĐIỀU KIỆN VẬT LÝ, HOÁ HỌC, KHÍ HẬU, KINH TẾ, XÃ HỘI CỦA MÔI TRƯỜNG BAO QUANH TẤT CẢ CÁC PHẦN TỬ ĐÓ TƯƠNG TÁC VỚI NHAU, TẠO RA MỘT THỂ THỐNG NHẤT HOẠT ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN THEO THỜI GIAN VÀ TRONG MỘT KHÔNG GIAN NHẤT ĐỊNH, ĐÓ CHÍNH LÀ MÔI TRƯỜNG SỐNG.
MÔI TRƯỜNG SỐNG LÀ TỔNG HỢP NHỮNG ĐIỀU KIỆN BÊN NGOÀI CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỜI SỐNG VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CON NGƯOỪI VÀ GIỚI SINH VẬT.
TUY NHIÊN, TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI LOÀI NGƯỜI, DÂN SỐ TĂNG NHANH VÀ VỚI MƯU CẦU HẠNH PHÚC CỦA MÌNH, CON NGƯỜI ĐÃ TÁC ĐỘNG TỚI MÔI TRƯỜNG
VÀ LÀM THAY ĐỔI THÀNH PHẦN, CẤU TRÚC MÔI TRƯỜNG ĐÓ
LÀ NHỮNG NGUYEN NHÂN LÀM SUY GIẢM CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG SỐNG.
THEO SỐ LIỆU THỐNG KÊ CHO THẤY DÂN SỐ THẾ GIỚI TĂNG NHANH NHẤT LÀ TỪ THẾ KỶ XX TÌNH HÌNH GIA TĂNG DÂN SỐ THẾ GIỚI ĐƯỢC TỔNG HỢP Ở BẢNG SAU:
Trang 41200 2000 3037 4067 5000 6000 8000
SAU HÀNG TRĂM NĂM DÂN
SỐ THẾ GIỚI ĐẠT ĐƯỢC 1TỶ NGƯỜI ĐẦU TIÊN
SAU 100 NĂM ĐẠT TỶ NGƯỜI THỨ 2
SAU 30 NĂM ĐẠT TỶ NGƯỜI THỨ 3
SAU 15 NĂM ĐẠT TỶ NGƯỜI THỨ 4
SAU 12 NĂM ĐẠT TỶ NGƯỜI THỨ 5
SAU 12 NĂM ĐẠT TỶ NGƯỜI THỨ 6
ĐẶC BIỆT SỰ GIA TĂNG DÂN SỐ THƯỜNG TẬP TRUNG Ở CÁC NƯỚC NGHÈO, ĐANG PHÁT TRIỂN.
TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN DÂN SỐ THẾ GIỚI ĐÃ TRỞ THÀNH NGUYÊN NHÂN CƠ BẢN HUỶ HOẠI MÔI TRƯỜNG, CHÍNH NÓ ĐÃ LẤN ÁT MỌI SỬ NỖ LỰC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA CON NGƯỜI VÀ NÓ SẼ LÀ MỘT THẢM HỌA VỚI LOÀI NGƯỜI NẾU KHÔNG KIỀM CHẾ NÓ BẰNG CÁC GIẢI PHÁP HỮU HIỆU.
SỰ GIA TĂNG DÂN SỐ CÙNG VỚI CÁC NHU CẦU CUỘC SỐNG ĐÒI HỎI NGÀY CÀNG CAO, CON NGƯỜI ĐÃ CÓ KHÔNG ÍT HOẠT ĐỘNG TÁC ĐỘNG TỚI MÔI TRƯỜNG NƯỚC, KHÔNG KHÍ, ĐẤT SỰ TÁC ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI ĐÃ VƯỢT QUA KHẢ NĂNG TỰ CÂN BẰNG CỦA CÁC HỆ SINH THÁI DẪN ĐÉN TÌNH TRẠNG Ô NHIỄM, SUY GIẢM CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG, CẠN KIỆT NGUỒN TAÌ NGUYÊN.
Trang 5CỤ THỂ:
- SUY GIẢM TÀI NGUYÊN ĐẤT: DO NHU CẦU VỀ LƯƠNG THỰC, THỰC PHẨM TĂNG LÊN DO ĐÓ DIỆN TÍCH ĐẤT TRỒNG TRỌT CŨNG TĂNG VỚI TỐC ĐỘ BẰNG TỐC ĐỘ TĂNG DÂN SỐ, CHỦ YẾU DO PHÁ RỪNG TỪ ĐÓ ĐÃ GÂY TÁC ĐỘNG XẤU TỚI MÔI TRƯỜNG MỘT LƯỢNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HOẶC ĐẤT RỪNG BỊ TÀN PHÁ MẤT KHẢ NĂNG CANH TÁC BỎ HOANG HẶC CÔNG NĂNG SỬ DỤNG THÀNH ĐÔ THỊ, CÔNG NGHIỆP GIAO THÔNG HIỆN NAY 21 TRIỆU HA ĐẤT KHÔNG CÒN SỬ DỤNG ĐƯỢC NỮA DO
BỊ HOANG MẠC HOÁ, DIỆN TÍCH NÀY NGÀY CÀNG LỚN VÀ NÓ GÂY KHÓ KHĂN CHO SỰ SỐNG CỦA LOÀI NGƯỜI QUÁ TRÌNH HOANG MẠC HOÁ LÀ DO CON NGƯỜI SỬ DỤNG KHÔNG ĐÚNG, KHÔNG HỢP LÝ ĐỐI VỚI TÀI NGUYÊN THIÊN ĐẶC BIỆT VỚI CÁC VÙNG ĐẤT KHÓ TRỒNG TRỌT, CÓ LƯỢNG MƯA THẤP, CON NGƯỜI PHÁ CÂY LÀM NHIÊN LIỆU, CHĂN SÚC VẬT MỘT CÁCH BỪA BÃI LÀM TĂNG ĐỘ XÓI MÒN ĐẤT SỰ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ
VÀ CÁC CƠ SỞ HẠ TẦNG TRONG THÀNH PHỐ ĐÃ DẪN ĐẾN SỰ CHUYỂN HƯỚNG SỬ DỤNG ĐẤT TỪ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP SANG MỤC ĐÍCH PHÁT TRIỂN THÀNH PHỐ.
- Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA
XÃ HỘI LOÀI NGƯỜI THEO HƯỚNG CÔNG NGHIỆP HOÁ, SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP NGÀY CÀNG PHÁT TRIỂN VỚI QUY MÔ NGÀY CÀNG RỘNG LỚN TRONG TẤT CẢ CÁC NHÂN TỐ GÂY RA Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ THÌ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP GÂY RA NỒNG ĐỘ Ô NHỄM NGUY HIỂM NHẤT, CHỦ YẾU LÀ OXIT LƯU HUỲNH, BỤI THẢI LƠ LỬNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ GÂY TỔN HẠI ĐẾN SỨC KHOẺ CON NGƯỜI VÀ ẢNH HƯỞNG TỚI SẢN XUẤT THEO SỐ LIỆU THỐNG KÊ NĂM 1985, CÓ KHOẢNG 1 TỶ NGƯỜI (TỨC LÀ GẦN MỘT NỬA DÂN
SỐ CÁC ĐÔ THỊ ĐANG PHÁT TRIỂN) PHẢI SỐNG TRONG BẦU
Trang 6KHÔNG KHÍ NHIỄM SO 2 , 60% SỐ THÀNH PHỐ TRÊN THẾ GIỚI CÓ NỒNG ĐỘ BỤI LƠ LỬNG TRONG KHÔNG KHÍ VƯỢT QUÁ TIÊU CHUẨN CHO PHÉP ( 0,15 MG/M 3 )
- Ô NHIÊM MÔI TRƯỜNG NƯỚC: CÙNG VỚI SỰ TĂNG NHANH DÂN SỐ, TÀI NGUYÊN NƯỚC NGỌT KHAN HIẾM NHANH, SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP VÀ ĐÒI HỎI LƯỢNG NƯỚC LỚN BÊN CẠNH LỚN NƯỚC SINH HOẠT TÌNH TRẠNG NƯỚC THẢI KHÔNG ĐƯỢC LÀM SẠCH HOÀN TOÀN KHI ĐỔ VÀO CÁC SÔNG, HỒ CHỨA ĐÃ LÀM Ô NHIỄM NGUỒN NƯỚC MẶT CŨNG DO SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG NGHIỆP, CHẤT THẢI CÔNG NGHIỆP ĐÃ NGẤM SÂU VÀO NGUỒN NƯỚC NGẦM TỪ CÁC HỒ CHỨA, ĐẦM PHÁ, CHỖ RÒ RỈ ĐƯỜNG ỐNG DẪN DẦU HOẶC TỪ NƠI CHÔN CẤT CÁC CHẤT THẢI CÔNG NGHIỆP LÀM Ô NHIỄM CẢ NGUỒN NƯỚC NGẦM VÍ DỤ, NỒNG ĐỘ NITRAT TẠI CÁC CON SÔNG Ở CHÂU ÂU CAO GẤP 45 LẦN SO VỚI MỨC TỰ NHIÊN, VƯỢT QUÁ XA NỒNG ĐỘ CHO PHÉP ( 10MG/L ) NỒNG ĐỘ MUỐI PHỐT PHO CAO GẤP 2-3 LẦN HÀM LƯỢNG MUỐI TRONG CÁC CON SÔNG SẠCH.
MÔI TRƯỜNG BIỂN CŨNG ĐANG BỊ Ô NHIỄM NGÀY CÀNG NẶNG HƠN DO LƯỢNG CHẤT THẢI TỪ CÁC LỤC ĐỊA, TỪ CÁC TÀU THUỶ LỚN CHẠY DẦU VÀ NĂNG LƯỢNG NGUYÊN TỬ XẢ RA CỦNG NHƯ ẢNH HƯỞNG CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP KHAI THÁC, VẬN CHUYỂN DẦU MỎ
HẬU QUẢ CỦA Ô NHIỄM NƯỚC LÀ HẾT SỨC NGHIÊM TRỌNG ĐỐI VỚI SỨC KHOẺ CON NGƯỜI CŨNG NHƯ VỚI QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT NƯỚC BỊ Ô NHIỄM GÂY RA CÁC BỆNH TRUYỀN NHIỄM CÓ THỂ GÂY CHẾT NGƯỜI HÀNG LOẠT CÓ THỜI KỲ TRÊN THẾ GIỚI
CÓ 900 TRIỆU NGƯỜI MẮC BỆNH GIUN TRÒN, 200 TRIỆU NGƯỜI MẮC BỆNH SÁN MẢ, 500 TRIỆU NGƯỜI MẮC BỆNH ĐAU MẮT HỘT,
250 TRIỆU NGƯỜI MẮC BỆNH PHÙ VOI NGUỒN NƯỚC BỊ Ô NHIỄM SẼ LÀM CHO CÁC LOAI BỆNH LÂY LAN, TRUYỀN NHIỄM
Trang 7TỪ NGƯỜI SANG ĐỘNG VẬT VÀ CÓ THỂ ĐEM LẠI NHỮNG HẬU QUẢ KHÔN LƯỜNG.
ĐỨNG TRƯỚC TÌNH HÌNH ĐÓ, HÀNG LOẠT CÁC TỔ CHỨC RA ĐỜI NHẰM MỤC ĐÍCH KHẮC PHỤC, HẠN CHẾ NHỮNG HẬU QUẢ THIỆT HẠI CHO MÔI TRƯỜNG MÀ KHÔNG AI KHÁC CHÍNH CON NGƯỜI ĐÃ GÂY RA CÁC NƯỚC GẦN BIỂN ĐỀU CÓ BIỆN PHÁP BẢO
VỆ ĐẤT VÀ NƯỚC SINH HOẠT, CHỐNG Ô NHIỄM MẶN VÀ PHÈN RỪNG CÓ KHẢ NĂNG LỚN TRONG VIỆC BẢO VỆ ĐẤT ĐAI VÀ NGUỒN NƯỚC ĐANG BỊ PHÁ HOẠI NGHIÊM TRỌNG, TRONG THẬP
KỶ 80, Ở CÁC NƯỚC CHÂU Á, CHÂU PHI, MĨ LA TINH MỖI NĂM MẤT KHOẢNG 11 TRIỆU HA RỪNG NGUY CƠ ĐÓ BUỘC CÁC NƯỚC NÀY CÓ BIỆN PHÁP LÀM GIẢM NHỊP ĐỘ PHÁ RỪNG MỘT TỔ CHỨC QUỐC TẾ ĐƯỢC THÀNH LẬP Ở NHẬT BẢN NĂM 1987 ĐỂ GIÚP CÁC NƯỚC SỬ DỤNG RỪNG VÀ GỖ NHIỆT ĐỚI MỘT CÁCH HỢP LÝ SỰ PHÁ HUỶ MÔI TRƯỜNG THIÊN NHIÊN LÀM CHO KHOẢNG 1 TRIỆU CON VÀ CÂY BỊ ĐE DOẠ DIỆT VONG, TÍNH ĐA DẠNG CỦA GIỚI ĐỘNG THỰC VẬT BỊ GIẢM SÚT HIỆN NAY ĐÃ CÓ TRÊN 100 QUỐC GIA THÀNH LẬP MẠNG LƯỚI TOÀN CẦU CÁC NGÂN HÀNG GEN NĂM 1980 MỚI CÓ 150 KHU BẢO VỆ TÀI NGUYÊN THÌ ĐẾN NAY ĐÃ CÓ 3514 KHU.
NHƯ VẬY, VẤN ĐỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN ĐÃ VÀ ĐANG ĐƯỢC CÁC QUỐC GIA QUAN TÂM Ở CÁC MỨC ĐỘ KHÁC NHAU TUY NHIÊN, SỰ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG CÓ THỂ LAN TRUYỀN TỪ QUỐC GIA NÀY SANG QUỐC GIA KHÁC MỘT CÁCH DỄ DÀNG, NÓ KHÔNG GIỚI HẠN BỞI PHẠM
VI ĐỊA LÝ, THEO RANH GIỚI CỦA MỖI QUỐC GIA VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG ĐÃ TRỞ THÀNH VẤN ĐỀ TOÀN CẦU ĐÒI HỎI SỰ THAM GIA, PHỐI HỢP TẤT CẢ CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI HOẠT ĐỘNG BẢO VỆ PHẢI THEO QUY ĐỊNH, THOẢ HIỆP QUỐC TẾ MANG TÍNH THỐNG NHẤT ĐÃ CÓ MỘT SỐ CÁC HỘI NGHỊ MANG TÍNH QUỐC
TẾ BÀN VỀ VẤN ĐỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TIÊU BIỂU NHƯ: HỘI
Trang 8NGHỊ MÔI TRƯỜNG CỦA LIÊN HỢP QUỐC TẠI STOC-KHOM (NĂM 1972), HỘI NGHỊ RIO DE JANEIRO (BRAXIN -1992) - HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH THẾ GIỚI VỀ MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN CÓ
178 ĐẠI BIỂU CÁC QUỐC GIA VÀ 117 VỊ NGUYÊN THỦ CÁC NƯỚC THAM GIA HỘI NGHỊ THÔNG QUA " BẢN TUYÊN NGÔN RIO" VÀ
"CHƯƠNG TRÌNH HÀNH ĐỘNG 21" VỚI NỘI DUNG NỔI BẬT " MỖI CÔNG DÂN CÓ QUYỀN ĐƯỢC SỐNG TRONG MÔI TRƯỜNG SINH THÁI CÂN BẰNG VÀ CÓ NHIỆM VỤ BẢO VỆ NÓ NHÀ NƯỚC VÀ CÁC CƠ QUAN CHUYÊN TRÁCH PHẢI THÚC ĐẨY VÀ KÊU GỌI SÁNG KIẾN CỦA NHÂN DÂN VÀ CỘNG ĐỒNG ĐỂ CẢI THIỆN CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA CÁ NHÂN VÀ TẬP THỂ MỖI QUỐC GIA CẦN PHẢI CÓ CHÍNG SÁCH MÔI TRƯỜNG NHẰM TỐI ƯU HOÁ VÀ ĐẢM BẢO SỬ DỤNG CÁC TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN MỘT CÁCH LÂU DÀI CẢ VỀ MẶT CHẤT VÀ LƯỢNG CHO SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ".
CÁC CHÍNH SÁCH MÔI TRƯỜNG CHÍNH LÀ CHIẾN LƯỢC BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG NẰM TRONG CHIẾN LƯỢC CHUNG CỦA KHU VỰC VÀ TOÀN THẾ GIỚI, LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
VIỆT NAM NHƯ RẤT NHIỀU NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI CŨNG KHÔNG TRÁNH KHỎI NHỮNG HẬU QUẢ DO Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA CŨNG HẾT SỨC QUAN TÂM TỚI VẤN ĐỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG, DUY TRÌ MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA CON NGƯỜI LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG ĐÃ ĐƯỢC QUỐC HỘI THÔNG QUA NGÀY 27/12/1993 TẠI KỲ HỌP THỨ 4-KHOÁ IX VÀ
CÓ HIỆU LỰC THI HÀNH TỪ 10/1/1994 LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VIỆT NAM CŨNG ĐỀ RA MỤC ĐÍCH BẢO VỆ, SỬ DỤNG HỢP LÝ NGUỒN TÀI NGUYÊN VÀ KHÔNG NGỪNG BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG PHẠM VI CẢ NƯỚC NHẰM PHỤC VỤ CÓ HIỆU QUẢ SỰ NGHIỆP PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI XÂY DỰNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA, ĐẢM BẢO ĐỜI SỐNG VĂN MINH, HẠNH PHÚC CHO NHÂN DÂN TA VÀ GÓP PHẦN TÍCH CỰC VÀO NHIỆM VỤ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TOÀN CẦU.
Trang 9THỰC CHẤT SỰ RA ĐỜI CỦA CÁC TỔ CHỨC, CHƯƠNG TRÌNH HOẠT ĐỘNG NHẰM BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG HAY CHÍNH LÀ QUẢN
LÝ MÔI TRƯỜNG
VẬY QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG LÀ GÌ?
TRƯỚC HẾT TA PHẢI BIẾT RẰNG, QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG LÀ MỘT NỘI DUNG CỤ THỂ CỦA "QUẢN LÝ " THUẬT NGỮ "QUẢN LÝ
" LÀ MỘT THUẬT NGỮ QUEN THUỘC, TUY NHIÊN CÒN CÓ NHIỀU CÁCH HIỂU CHƯA THỐNG NHẤT.
DƯẠ VÀO NHỮNG QUAN ĐIỂM PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA LÝ THUYẾT HỆ THỐNG TA CÓ THỂ HIỂU: QUẢN LÝ LÀ SỰ TÁC ĐỘNG CỦA CHỦ THỂ QUẢN LÝ LÊN ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NHẰM ĐẠT ĐƯỢC MỤC TIÊU ĐẶT RA TRONG ĐIỀU KIỆN BIẾN ĐỘNG CỦA MÔI TRƯỜNG BÊN NGOÀI.
NHƯ VẬY QUẢN LÝ BAO GỒM CÁC YẾU TỐ: CHỦ THỂ QUẢN
LÝ, ĐỐI TƯỢNG BỊ QUẢN LÝ, MỤC TIÊU QUẢN LÝ
TỪ NHỮNG CÁCH TIẾP CẬN VẤN ĐỀ QUẢN LÝ NÓI TRÊN, TA
CÓ THỂ HIỂU: QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG LÀ SỰ TÁC ĐỘNG LIÊN TỤC CÓ TỔ CHỨC VÀ HƯỚNG ĐÍCH CỦA CHỦ THỂ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG LÊN CÁ NHÂN HAY CỘNG ĐỒNG NGƯỜI TIẾN HÀNH CÁC HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN TRONG HỆ THỐNG MÔI TRƯỜNG
VÀ KHÁCH THỂ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG, SỬ DỤNG MỘT CÁCH TỐT NHẤT MỌI TIỀM NĂNG VÀ CƠ HỘI NHẰM ĐẠT ĐƯỢC MỤC TIÊU QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG ĐÃ ĐỀ RA, PHÙ HỢP VỚI LUẬT PHÁP
XÉT VỀ MẶT TỔ CHỨC VÀ KỸ THUẬT CỦA HOẠT ĐỘNG QUẢN
LÝ, QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG CHÍNH LÀ SỰ KẾT HỢP MỌI SỰ NỖ
Trang 10LỰC CHUNG CỦA CON NGƯỜI HOẠT ĐỘNG TRONG HỆ THỐNG MÔI TRƯỜNG VÀ VIỆC SỬ DỤNG TỐT CÁC CƠ SỞ VẬT CHẤT VÀ
KỸ THUẬT THUỘC PHẠM VI SỞ HỮU CỦA HỆ THỐNG MÔI TRƯỜNG ĐỂ ĐẠT TỚI MỤC TIÊU CHUNG CỦA TOÀN HỆ THỐNG
VÀ MỤC TIÊU RIÊNG CỦA CÁ NHÂN HOẶC NHÓM NGƯỜI MỘT CÁCH CÓ HIỆU QUẢ NHẤT.
QUẢN LÝ CON NGƯỜI Ở ĐÂY CHÍNH LÀ HẠN CHẾ HÀNH VI
VÔ Ý THỨC HOẶC CÓ Ý THỨC CỦA CON NGƯỜI TRONG QUÁ TRÌNH SỐNG, SẢN XUẤT KINH DOANH ĐÃ TÁC ĐỘNG ĐẾN MÔI TRƯỜNG
+ HÀNH VI VÔ Ý THỨC: LÀ HOẠT ĐỘNG DO KHÔNG NHẬN THỨC, KHÔNG NẮM BẮT ĐƯỢC CÁC QUY LUẬT CỦA TỰ NHIÊN,
XÃ HỘI CHÍNH CÁC HÀNH VI VÔ Ý THỨC NÀY LÀM PHÁ VỠ TRẠNG THÁI NỘI CÂN BẰNG CỦA MÔI TRƯỜNG HOẶC ĐẨY XA MÔI TRƯỜNG RA NGOÀI TRẠNG THÁI NỘI CÂN BẰNG ĐÓ.
+ HÀNH VI CÓ Ý THỨC: LÀ CÁC HOẠT ĐỘNG CÓ CHỦ ĐÍCH CỦA CON NGƯỜI VÌ LỢI ÍCH ÍCH KỶ, CỤC BỘ NHẤT THỜI GÂY RA LÀM ĐẢO LỘN TRẠNG THÁI NỘI CÂN BẰNG CỦA HỆ MÔI TRƯỜNG.
VIỆC QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG GIỜ ĐÂY ĐÃ KHÔNG CÒN PHẢI CỦA RIÊNG MỘT AI, MỘT QUỐC GIA NÀO MÀ NÓ ĐÒI HỎI SỰ NỖ LỰC CHUNG CỦA CON NGƯỜI TRONG HỆ THỐNG MÔI TRƯỜNG.
- BẢN CHẤT CỦA QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG:
Xét về bản chất kinh tế - xã hội, quản lý môi trường là các hoạt độngchủ quan của chủ thể quản lý vì mục tiêu lợi ích của hệ thống, đảm bảo cho
hệ thống môi trường tồn tại hoạt động và phát triển lâu dài, cân bằng và ổnđịnh vì lợi ích của nhân dân, cộng đồng, địa phương, vùng, khu vực vàquốc tế Mục tiêu của hệ thống môi trường do chủ thể quản lý môi trường
Trang 11đảm nhận Họ là chủ sở hữu của hệ thống môi trường và là người nắmquyền lực của hệ thống môi trường Nói cách khác, bản chất của quản lýmôi trường tuỳ thuộc vào chủ sở hữu của hệ thống môi trường.
Việc quản lý môi trường là vì con người và cũng chính do con người
Để quản lý môi trường tốt cần phải nắm bắt được quy luật hoạt động của hệsinh thái Trên cơ sở đó phải có kế hoạch triển khai các hoạt động quản lýtrên từng địa bàn, phạm vi cho phù hợp với mục tiêu nhằm góp phần tạplập sự phát triển bền vững
- Các nguyên tác quản lý môi trường: là các quy tắc chỉ đạo nhữngtiêu chuẩn hành vi mà các chủ thể quản lý phải tuân thủ trong suốt quátrình quản lý môi trường
Các nguyên tác quản lý môi trường phải tuân thủ các đòi hỏi kháchquan như: thể hiện được yêu cầu của các quy luật khách quan, phù hợp vớimục tiêu quản lý, phản ánh khách quan, đúng đắn tính chất và các mối quan
hệ quản lý, đảm bảo tính thống nhất, tính hệ thống, tính nhất quán và đượcđảm bảo bằng pháp luật
Đối với nước ta, quản lý môi trường theo các nguyên tắc sau:
+ Đảm bảo tính hệ thống
+ Đảm bảo tính tổng hợp
+ Đảm bảo tính liên tục và nhất quán
+ Kết hợp quản lý theo ngành và theo lãnh thổ
+ Kết hợp hài hoà các lợi ích
+ Tiết kiệm và hiệu quả
+ Đảm bảo tính tập trung dân chủ
Trang 12- Các phương pháp quản lý môi trường là tổng thể các cách thức tácđộng có thể và có chủ đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý vàkhách thể quản lý để đạt được các mục tiêu đã đề ra.
Bao gồm các phương pháp sau:
+ Các phương pháp quản lý nội bộ hệ thống
+ Các phương pháp tác động lên con người
Phân loại:
+ Theo phương hướng quản lý môi trường có 2 chức năng:
Quản lý vĩ mô về môi trường
Quản lý vi mô
+ Theo giai đoạn tác động:
Chức năng hoạch định chính sách và chiến lược môi trường
Chức năng tổ chức
Chức năng điều khiển
Chức năng kiểm tra
Chức năng điều chỉnh
- Mục tiêu quản lý môi trường:
Trang 13Mục tiêu chung lâu dài và nhất quán của quản lý môi trường là nhằmtạo lập sự phát triển bền vững.
Để đạt được mục tiêu đó đòi hỏi sự tiến triển đồng thời của cả 4 lĩnhvực: kinh tế, xã hội, môi trường và kỹ thuật
Bảo vệ môi trường đã trở thành một vấn đề cấp bách không thể coinhẹ ở mọi quốc gia trên thế giới Ý thức được tầm quan trọng của vấn đềnày, nước ta đã chính thức tham gia các công ước về môi trường
Điều 29 Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam năm 1992 ghi rõ "cơquan, đơn vị vũ trang, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, mọi cá nhân phảithực hiện các quy định của nhà nước về sử dụng hợp lý các tài nguyênthiên nhiên và bảo vệ môi trường nghiêm cấm mọi hành động làm suykiệt tài nguyên và huỷ hoại môi trường"
Vấn đề bảo vệ môi trường ở Việt Nam ngày càng được quan tâm vàchú trọng hơn, nhiều hội nghị, hội thảo, chương trình về môi trường đãđược tổ chức triển khai Chính phủ và các tổ chức xã hội đã có nhiều cốgắng trong công tác bảo vệ môi trường nhằm mục tiêu phát triển bền vững.Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, các hội thảo, hoạtđộng xã hội những nội dung của Hội nghị Rio-92 đã được phổ biến khárộng rãi, góp phần nâng cao nhận thức và sự hiểu biết của các tầng lớp xãhội đối với vấn đề môi trường
Về mặt tổ chức, đã có hệ thống quản lý môi trường từ cấp Trung ươngđến địa phương: Thành lập Bộ Khoa học công nghệ môi trường, Cục, SởKhoa học công nghệ và môi trường, phòng ban môi trường
Về pháp luật: có luật bảo vệ môi trường và các nghị định, thông tưnhằm triển khai, hướng dẫn công tác quản lý môi trường
2 Đô thị hoá và vấn đề môi trường đô thị:
Trang 14Cùng với sự phát triển của xã hội loài người, nền sản xuất ngày càngphát triển với quy mô lớn hơn Đặc biệt từ thời kỳ cách mạng công nghiệp
ở Châu Âu cùng với sự phát triển của CNTB với những bước phát triển củalực lượng sản xuất Quá trình phân công lao động đã tách lao động côngnghiệp ra khỏi lao động nông nghiệp Từ đó dẫn tới thành phố tách khỏinông thôn Tốc độ đô thị hoá ngày càng tăng, dân số đô thị cũng tăngnhanh đáng kể Đô thị hoá là một quá trình tiến bộ, tuy nhiên kèm theo nó
là không ít những hậu quả tiêu cực ảnh hưởng đến nhiều mặt của đời sống
xã hội Năm 1950, toàn thế giới có 750 triệu người sống ở đô thị thì năm
1970 có 1350 triệu người, năm 1990 có 2282 triệu người Quy mô của các
đô thị cũng phát triển nhanh chóng, đặc biệt ở các nước đang phát triển
Đô thị hoá đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất và tích luỹ củacải, là trung tâm giáo dục, nơi cung cấp công ăn việc làm, tạo điều kiện đểphát huy tính năng động và sáng tạo trong sản xuất, kinh doanh, nâng caotrình độ văn hoá Nhưng đô thị hoá phát triển, xu hướng dân cư tập trungvào các đô thị cũng gây ra những vấn đề bức xúc Với nền sản xuất côngnghiệp phát triển và sự gia tăng dân số đô thị, đô thị sẽ là nơi tiêu thụ mộtkhối lượng khổng lồ về nước, năng lượng, thực phẩm và các tài nguyênthiên nhiên khác Đô thị hoá gây ô nhiễm nước, không khí và ảnh hưởngngay cả những vùng nằm ngoài địa giới hành chính của nó
Ở Việt Nam, trong mấy thập niên vừa qua quá trình đô thị hoá và côngnghiệp hoá tăng với tốc độ tương đối nhanh Tỷ lệ dân số đô thị năm 1960
là 15% năm 1998 là 20% Đô thị hoá làm tăng thị dân và tăng quy mô sảnxuất, do đó cũng làm tăng lượng chất thải sản xuất và sinh hoạt
Theo thống kê năm 1992, nước ta có khoảng 571 đô thị lớn nhỏ, 6000
xí nghiệp, nhà máy quốc doanh và khoảng 630 xí nghiệp tư doanh ở cáctrung tâm phát triển đó sẽ hình thành một số khu chế xuất Vì vậy, ở đó sẽxuất hiện nhiều chất thải công nghiệp tập trung và có nhiều chất thải có tính
Trang 15chất độc hại mới Như vậy có thể nói, quá trình đô thị hoá có tính chất haimặt tích cực và tiêu cực Cần đảm bảo đô thị hoá là quá trình phát triển,tiến bộ của xã hội loài người.
II RÁC THẢI - NGUỒN GÂY Ô NHIỄM ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG ĐÔ THỊ.
1 Rác thải và phân loại rác thải.
Trong quá trình sản xuất và sinh hoạt của con người, một bộ phận vậtliệu không có hoặc không còn giá trị sản phẩm nữa gọi chung là chất thải.Chất thải từ quá trình sinh hoạt của con người gọi là rác thải, trong nhiềutrường hợp chất thải dịch vụ cũng là rác thải
Thuật ngữ rác thải để chỉ tất cả các loại chất thải xuất phát từ mọi khíacạnh hoạt động của con người trong cuộc sống hàng ngày, từ phân, nướctiểu của hoạt động sinh lý tự nhiên đến thức ăn thừa, rác quét nhà cho đếnxác ô tô hỏng, đồ cũ bị thay thế Trong các chất thải này có nhiều chất hữu
cơ có thể lên men, là môi trường phát triển của các vi sinh vật gây bệnh, làchất thải gây ô nhiễm nguy hiểm nhất
Chất thải đô thị được chia làm 3 loại chính: chất thải sinh hoạt, chấtthải thương mại và các công sở; rác thu gom trên đường phố, nơi côngcộng
2 Ảnh hưởng của rác thải đối với môi trường đô thị ở Việt Nam.
Việt Nam là nước đang phát triển, dân số tăng nhanh, tuy nhiên có xuhướng nông thôn hoá đô thị, tỷ lệ phi nông nghiệp còn thấp, có tình trạngxen lẫn sản xuất nông nghiệp trong đô thị Quy hoạch tổng thể tăng, đô thịcòn chắp vá, không đồng bộ, các ngõ phố vừa sâu vừa nhỏ, công tác xâydựng, sửa chữa, coi nới xảy ra phổ biến và thường xuyên Nếp sống của cưdân còn thiếu ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh chung
Đó là những nhân tố ảnh hưởng lớn làm cho lượng rác thải ở các đôthị ngày càng tăng nhanh dần đến tình trạng ô nhiễm môi trường nặng nề
Trang 16Việc thu gom, quản lý rác thải không được giải quyết tốt sẽ làm cho chấtlượng môi trường suy giảm, gây ra nhiều loại bệnh cho người và sinh vật.Làm mất mỹ quan thành phố và các trung tâm kinh tế - văn hoá- ngoạigiao Có thể vì thế sẽ có ảnh hưởng gián tiếp tới các lĩnh vực khác nhất làtrong quan hệ ngoại giao, ngành du lịch
III QUẢN LÝ RÁC THẢI Ở ĐÔ THỊ.
Là lĩnh vực bao hàm nhiều hoạt động theo một chuỗi từ việc xác địnhnguồn phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải Theo quan điểm hệthống thì việc quản lý rác thải đô thị là một cách chủ động của các cấpchính quyền và các công ty môi trường đô thị đối với rác thải có trong địabàn thành phố nhằm duy trì và cải thiện môi trường
Ở nước ta, bộ máy quản lý môi trường nói chung, quản lý rác thải đôthị nói riêng được thiết lập từ Trung ương đến địa phương:
- Bộ khoa học công nghệ và môi trường chịu trách nhiệm vạch rachiến lược cải thiện môi trường chung cho cả nước
- Bộ xây dựng hướng dẫn chiến lược quản lý và xây dựng đô thị
- UBND thành phố chỉ đạo các UBND quận, huyện, sở Khoa học côngnghệ và môi trường, sở Giao thông công chính thực hiện nhiệm vụ bảo vệmôi trường đô thị
- Công ty môi trường đô thị Hà Nội là cơ quan trực tiếp đảm nhận xử
lý rác thải, bảo vệ vệ sinh môi trường thành phố theo nhiệm vụ mà sởGTCC thành phố giao cho
Tuy nhiên, việc quản lý rác thải đô thị còn gặp rất nhiều khó khăn cầnquan tâm, giải quyết, đòi hỏi sự phối hợp của các cấp ban ngành để đưacông tác quản lý môi trường đô thị hoạt động có hiệu quả
CHƯƠNG II : RÁC THẢI VÀ QUẢN LÝ RÁC THẢI THÀNH PHỐ HÀ
NỘI VÀ PHƯỜNG MAI DỊCH.
A HIỆN TRẠNG VỆ SINH MÔI TRƯỜNG VÀ QUẢN LÝ RÁC THẢI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI.
Trang 17HÀ NỘI LÀ MỘT TRONG NHỮNG THÀNH PHỐ ĐIỂN HÌNH TIÊU BIỂU CHO CÁC ĐÔ THỊ CỦA VIỆT NAM HÀ NỘI LÀ THỦ ĐÔ,
LÀ TRUNG TÂM VĂN HOÁ, CHÍNH TRỊ, KINH TẾ VÀ KHKT CỦA CẢ NƯỚC TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY HÀ NÔI ĐÃ CÓ BƯỚC CHUYỂN MÌNH ĐÁNG KỂ, TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN KHÁ CAO TUY NHIÊN KÉO THEO ĐÓ LÀ VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG BỊ SUY GIẢM VÀ Ô NHIỄM NẶNG NỀ NHƯ Ô NHIỄM NƯỚC, Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TỪ MỘT THÀNH PHỐ TIÊU THỤ VỚI 200.000 DÂN NỘI THÀNH (NĂM 1954) ĐẾN NAY DÂN SỐ HÀ NỘI
ĐÃ LÊN HƠN 2,6 TRIỆU NGƯỜI QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA THÀNH PHỐ ĐÃ ĐẨY NHANH TIẾN TRÌNH ĐÔ THỊ HOÁ ĐÔ THỊ HOÁ ĐÓNG MỘT VAI TRÒ QUAN TRỌNG TRONG VIỆC TẠO RA CÁC NGUỒN THẢI MỚI VÀ GÓP PHẦN LÀM THAY ĐỔI BỘ MẶT CỦA THỦ ĐÔ HÀ NỘI HẦU HẾT CÁC KHU DÂN CƯ VẪN CÒN ĐAN XEN VỚI CÁC CƠ SỞ SẢN XUẤT VÀ PHÂN BỐ RỘNG KHẮP Ở MỌI NƠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CHÍNH VÌ VẬY NGUỒN RÁC THẢI
DO SINH HOẠT TẠO RA LÀ RỘNG KHẮP VÀ KHÓ QUẢN LÝ.
HIỆN NAY, Ở HÀ NỘI LƯỢNG RÁC THẢI PHÁT SINH TRONG MỘT NGÀY KHOẢNG HƠN 2000 TẤN, LƯỢNG THẢI SINH HOẠT TÍNH TRUNG BÌNH THEO ĐẦU NGƯỜI DAO ĐỘNG 0,6-0,8 KG/NGƯỜI/NGÀY LƯỢNG RÁC THẢI SINH HOẠT HIỆN NAY Ở HÀ NỘI CHIẾM KHOẢNG 60-70% TỔNG LƯỢNG CHẤT THẢI RẮN VÀ ĐANG CÓ XU HƯỚNG GIA TĂNG, BIỂU HIỆN QUA BẢNG SAU:
CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN( RÁC THẢI) Ở HÀ NỘI
DO CÔNG TY MÔI TRƯỜNG ĐÔ THỊ HÀ NỘI (URENCO) THUỘC SỞ GIAO THÔNG CÔNG CHÍNH ĐẢM NHẬN CÔNG TY CÓ HƠN 4000 CÁN BỘ CÔNG NHÂN VIÊN PHÂN BỐ Ở 5 BỘ PHẬN CHÍNH: SẢN
Trang 18XUẤT, KỸ THUẬT, NHÂN SỰ VÀ HÀNH CHÍNH, TÀI VỤ VÀ KẾ TOÁN, ĐỐI NGOẠI VIỆC THU GOM VÀ VẬN CHUYỂN PHẾ THẢI ĐÔ THỊ TRONG KHU VỰC NỘI THÀNH DO CÁC XÍ NGHIỆP MÔI TRƯỜNG ĐÔ THỊ TẠI CÁC QUẬN ĐẢM NHẬN VÀ THƯỜNG ĐƯỢC TIẾN HÀNH VÀO BAN ĐÊM CÁC LOẠI PHẾ THẢI ĐƯỢC THU GOM, SAU ĐÓ CÁC ĐOÀN XE CƠ GIỚI THU VÀ VẬN CHUYỂN ĐẾN BÃI CHÔN LẤP PHẾ THẢI TẠI CÁC KHU TẬP THỂ, KHU NHÀ CAO TẦNG THÌ CÔNG TY MTĐT CÓ ĐẶT CÁC THÙNG CHỨA LỚN CÓ DUNG TÍCH 6-8M 3 ĐỂ THU PHẾ THẢI SAU ĐÓ SỬ DỤNG CÁC LOẠI
XE CHUYÊN DÙNG DO CÔNG TY TỰ THIẾT KẾ CHẾ TẠO VẬN CHUYỂN CÁC THÙNG CHỨA ĐÓ RA BÃI CHÔN LẤP PHẾ THẢI CỦA THÀNH PHỐ.
TÌNH HÌNH RÁC THẢI VÀ VIỆC THU GOM, XỬ LÝ RÁC THẢI CỦA THÀNH PHỐ TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY ĐƯỢC TỔNG HỢP QUA BẢNG SAU( BẢNG 1):
BẢNG 1: KHỐI LƯỢNG & TỶ LỆ RÁC THẢI DÂN CƯ ĐƯỢC
THU GOM, XỬ LÝ, TÁI CHẾ, SỬ DỤNG
LẠI 30330,4 33910,6 40944,2 44629,2 8,2 TỔNG LƯỢNG 369882,3 413545,0 499320,0 544258,8 100
Trang 19RÁC THẢI SINH
HOẠT
LƯỢNG RÁC THẢI SINH HOẠT CÒN LẠI KHÔNG ĐƯỢC THU GOM HÀNG NGÀY KHOẢNG 8,2% LÀ LƯỢNG KHÔNG THU GOM ĐƯỢC Ở CÁC VÙNG SÂU, VÙNG XA MÀ CÔNG TY MÔI TRƯỜNG CHƯA VỚI TỚI ĐƯỢC, LƯỢNG RÁC THẢI NÀY BỊ ĐEM ĐỔ XUỐNG CÁC AO, HỒ, CỐNG RÃNH HOẶC BỊ VỨT RA BỜ ĐÊ
TÍNH TRUNG BÌNH MỖI NGÀY CÓ KHOẢNG 35000 LƯỢT KHÁCH VÃNG LAI/NGÀY, BÌNH QUÂN MỖI NGƯỜI THẢI 0,65
M 3 /NĂM THÌ LƯỢNG RÁC THẢI MÀ KHÁCH VÃNG LAI THẢI RA LÀ: ( 0,65X35000)/365 = 62,328 M 3 /NGÀY.
TÌNH TRẠNG RÁC THẢI ĐỔ KHÔNG ĐÚNG NƠI QUI ĐỊNH, GIỜ QUI ĐỊNH ĐÃ LÀM MẤT MỸ QUAN THÀNH PHỐ, LÀM CHẬM TRỄ CÔNG VIỆC THU GOM CUẢ CÔNG NHÂN URENCO.
ĐỂ THỰC HIỆN VIỆC DUY TRÌ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG, HÀNG NĂM THÀNH PHỐ PHẢI CHI TRẢ MỘT KHOẢN TIỀN KHÁ LỚN TRONG KHI ĐÓ NGUỒN THU TỪ PHÍ VỆ SINH VÀ CÁC HỢP ĐỒNG VỚI CÁC CƠ QUAN, NHÀ HÀNG CÒN RẤT HẠN CHẾ CỤ THỂ:
Trang 20BẢNG 2: KINH PHÍ QUẢN LÝ CHẤT THẢI NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY
64,000
34,90929,091
76,686
35,18841,498
20,227
3,50016,727
21,100
4,10017,000
Trang 21 E: HIỆU QUẢ KINH TẾ
C: CHI PHÍ BỎ RA TRONG NĂM, BAO GỒM NGÂN SÁCH ĐƯỢC THÀNH PHỐ VÀ SỞ GTCC CẤP CỘNG VỚI CHI PHÍ THỰC HIỆN CÁC HỢP ĐỒNG KINH TẾ VÀ GIÁ TRỊ PHẦN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG NĂM (TÍNH THEO GIÁ TRỊ QUY ĐỔI).
K: GIÁ TRỊ M 3 CHẤT THẢI QUY ĐỔI RA TIỀN ĐƯỢC XỬ
LÝ TRONG NĂM TÍNH THEO MỨC NHẬN KHOÁN, CỘNG THÊM PHẦN GIÁ TRỊ THU HỒI ĐƯỢC TỪ CHẤT THẢI TRONG NĂM, CÁC
E= K C
Trang 22HỢP ĐỒNG VỆ SINH MÔI TRƯỜNG VỚI CÁC ĐƠN VỊ VÀ PHẦN THU PHÍ DÂN CƯ VỀ CÔNG TÁC VỆ SINH
Trang 23KHỐI LƯỢNG CHẤT THẢI SINH HOẠT HÀNG NGÀY THÀNH PHỐ PHẢI THU GOM ĐƯỢC TÍNH : (BÌNH QUÂN MỖI NGƯỜI THẢI 0,65M 3 /NĂM)
+ CHẤT THẢI SINH HOẠT CỦA CƯ DÂN SỐNG TRONG THÀNH PHỐ: DÂN SỐ NĂM 1998 ( TẠI THỜI ĐIỂM TÍNH ) LÀ 2.012.791 NGƯỜI THÌ LƯỢNG RÁC SINH HOẠT LÀ:
M 3 /NGÀY
0 ,65×2012719
365 =3584,4
Trang 24+ RÁC THẢI DO KHÁCH VÃNG LAI: TRUNG BÌNH CÓ KHOẢNG 35.000LƯỢT NGƯỜI/NGÀY
M 3 /NGÀY
KHỐI LƯỢNG CHẤT THẢI NGÀY CÀNG GIA TĂNG VÀ CHO ĐẾN NAY CÔNG TY MÔI TRƯỜNG ĐÔ THỊ HÀ NỘI THU GOM 80% RÁC THẢI NỘI THÀNH VỚI SỰ NỖ LỰC CỦA CÁN BỘ CÔNG NHÂN VIÊN URENCO VÀ SỰ QUAN TÂM CỦA THÀNH PHỐ, CÔNG TÁC DUY TRÌ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG THÀNH PHỐ LUÔN ĐỰOC THỰC HIỆN KHÁ TỐT TUY NHIÊN CŨNG KHÔNG TRÁNH KHỎI KHÓ KHĂN CHO ĐẾN NAY, HIỆN TƯỢNG Ô NHIỄM DO CHẤT THẢI, RÁC THẢI ĐÃ TRỞ THÀNH VẤN ĐỀ BỨC XÚC HIỆN ĐANG ĐƯỢC LÃNH ĐẠO THÀNH PHỐ HẾT SỨC QUAN TÂM, CHỈ ĐẠO MỘT SỐ
DỰ ÁN ĐANG ĐƯỢC TRIỂN KHAI THỰC HIỆN CÓ HIỆU QUẢ VIỆC QUẢN LÝ RÁC THẢI Ở HÀ NỘI MỘT TRONG NHỮNG DỰ ÁN ĐƯỢC QUAN TÂM HIỆN NAY LÀ "XÃ HỘI HOÁ CÔNG TÁC THU GOM VÀ MỘT PHẦN VẬN CHUYỂN RÁC THẢI SINH HOẠT THÀNH PHỐ HÀ NỘI" MÔ HÌNH XÃ HỘI HOÁ ĐƯA RA VỚI MỤC TIÊU:
- NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG VÀ Ý THỨC GIỮ GÌN
VỆ SINH, BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CỦA MỌI CÔNG DÂN TẠO ĐIỀU KIỆN CHO NHÂN DÂN LÀM CHỦ, CÓ TRÁCH NHIỆM THAM GIA TÍCH CỰC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA MÌNH VÀ CỦA CỘNG ĐỒNG.
- KHUYẾN KHÍCH CÁC TỔ CHỨC, CÁ NHÂN, THÀNH PHẦN KINH TẾ THAM GIA GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ VỀ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG
- TỪNG BƯỚC GIẢM DẦN SỰ BAO CẤP CỦA THÀNH PHỐ, NÂNG CAO NHẬN THỨC VÀ TRÁCH NHIỆM ĐÓNG GÓP CỦA NHÂN DÂN.
-GÓP PHẦN TẠO THÊM CÔNG ĂN VIỆC LÀM CHO NHÂN DÂN.
0 ,65×35000
365 =62,328
Trang 25DỰ ÁN ĐƯỢC TRIỂN KHAI Ở MỖI QUẬN CÓ TỪ 1-2 PHƯỜNG LÀM THÍ ĐIỂM QUA TÌM HIỂU VÀ NGHIÊN CỨU CÁC ĐIỀU KIỆN
TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI PHƯỜNG MAI DỊCH ĐƯỢC CHỌN LÀM THÍ ĐIỂM Ở QUẬN CẦU GIẤY.
Trang 26B TÌNH HÌNH RÁC THẢI VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ RÁC THẢI TẠI PHƯỜNG MAI DỊCH
I Thực trạng rác thải và công tác thu gom rác thải
- Hàng ngày nhân viên môi trường quét dọn vệ sinh toàn đường, nơicông cộng và thu gom rác sinh hoạt của người dân trong toàn phường, thurác dịch vụ từ các cơ quan, đơn vị, nhà hàng
- Rác thu gom bằng các xe gom và được tập kết tại 6 điểm: Khu tậpthể chợ Đồng Xa, trường đại học Thương mại, xóm Sở gần bệnh viện 198,gần nghĩa trang Mai Dịch, xóm Đình, trường múa
Sau đó, đội xe của xí nghiệp môi trường đô thị số 1 vận chuyển đếnnơi xử lý của thành phố
Cụ thể khối lượng công việc mà công nhân tổ 23 - Xí nghiệp môitrường đô thị số 1 phải đảm nhận:
Bảng 3: Nhiệm vụ của tổ thu gom (năm 2000)
- Duy trì rác ngày (quy về 2 công/Km) 1,3Km
Trang 27-Khối lượng rác thải sinh hoạt hàng ngày : Bình quân mỗi người thải
ra 0,65m3/năm, với dân số của phường tại thời điểm tính là 19.401 ngườithì lượng rác sinh hoạt là:
Việc duy trì vệ sinh của công nhân tổ 23 - Xí nghiệp môi trường đô thị
số 1 không chỉ là việc thu dọn vệ sinh trên phạm vi các đường phố côngcộng và thu gom rác thải sinh hoạt của người dân trên địa bàn phương.Nhiệm vụ của họ còn là nhận và thực hiện các hợp đồng dịch vụ vệ sinhmôi trường:
Bảng 4: Tổng hợp hợp đồng dịch vụ vệ sinh môi trường phường MaiDịch
Chi tiết hợp đồng dịch vụ vệ sinh môi trường:
1 Khối các doanh nghiệp, liên doanh, khách sạn, nhà hàng, chợ
0,1608 0,416 =0 ,3867
Trang 28II Bộ máy tổ chức và cách thức quản lý rác trên địa bàn phường từ trước đến nay:
1 Bộ máy tổ chức:
Từ sau 21/02/1998, sau khi thành lập quận Cầu Giấy, việc thu gom,vận chuyển rác thải tại phường Mai Dịch được xí nghiệp môi trường đô thịhuyện Từ Liêm bàn giao cho Xí nghiệp môi trường đô thị số 1 thuộc Công
ty môi trường đô thị Hà Nội đảm nhiệm Cụ thể là tổ 23 - Xí nghiệp môitrường đô thị số 1 chịu trách nhiệm duy trì vệ sinh, tổ chức thu gom vậnchuyển rác thải sinh hoạt của người dân sống trên địa bàn phường, thựchiện các hợp đồng duy trì vệ sinh
Tổ 23 của Xí nghiệp môi trường đô thị số 1 bao gồm 21 người, trong
đó có 6 người là hợp đồng có thời hạn từ 1 năm trở lên (duy trì), 15 ngườicòn lại là lao động hợp đồng thời vụ
Mô hình (sơ đồ) bộ máy Xí nghiệp môi trường đô thị số 1
Trang 29Tổ 23 là một trong các tổ thu gom thuộc sơ đồ trên
* Nhiệm vụ, chức năng của từng thành viên trong tổ 23:
- Tổ trưởng (theo quyết định số 250/QĐ-MTĐT ngày 22/07/2000):
Chức năng của tổ trưởng: Tổ trưởng sản xuất là người giúp việc giám
đốc xí nghiệp thực hiện chức năng nhiệm vụ của tổ sản xuất trên địa bànđược giao
Nhiệm vụ của tổ trưởng:
+ Đảm bảo tổ chức tốt công tác sản xuất, thường xuyên kiểm tra địabàn, phân giao nhiệm vụ cho từng công nhân, nhóm công nhân đảm bảo tốtchất lượng vệ sinh
+ Tổ chức thu đúng, thu đủ các dịch vụ thu rác (phí vệ sinh) và cáchợp đồng dịch vụ khác theo quy định Tránh thất thu, thất thoát, tránh tham
ô, biển thủ
+ Thực hiện nghiêm túc các quy định về an toàn lao động, an toàn giaothông, trật tự đô thị Ngừng không giao việc cho những người cố tình viphạm các quy định về an tòan lao động, an toàn giao thông và trật tự đô thị
và báo cáo giám đốc xí nghiệp để xử lý
+ Tổ chức chăm lo tốt đời sống công nhân viên chức: Quản lý tốt ngàycông lao động, tiền lương, tiền thưởng và các chính sách chế độ có liênquan khác Thực hiện công khai dân chủ trong việc phân phối tiền lương,tiền thưởng, thi đua, nghỉ phép, nghỉ mát, ma chay, hiếu hỉ
Xây dựng tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái giữa các tổ viêntrong tổ, giữa tổ mình và tổ bạn
+ Phối kết hợp chặt chẽ với tổ dân phố, các đoàn thể quần chúng trênđịa bàn và UBND phường tuyên truyền vận động nhắc nhở, giáo dục nhândân thực hiện tốt công tác vệ sinh môi trường trên địa bàn Kiên quyết đóng
Trang 30góp ý kiến phê bình các hộ dân, các cá nhân cố tình vi phạm các quy tắc vềtrật tự vệ sinh.
+ Hàng ngày làm công tác quản lý và điều hành 50% thời gian; 50%thời gian còn lại tham gia vào công việc duy trì vệ sinh
+ Chấp hành nghiêm mệnh lệnh của giám đốc xí nghiệp, thực hiện cácnhiệm vụ khác khi được giao
- Tổ phó: Chịu trách nhiệm làm thay tổ trưởng khi tổ trưởng vắng mặt.Hàng ngày từ 9 giờ đến 11 giờ, các tổ trưởng về xí nghiệp chấm công,báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất để phòng kế hoạch kịp thờiđiều chỉnh
- Công nhân: Thực hiện việc duy trì vệ sinh trên địa bàn mình đượcgiao, dưới sự phân công, kiểm tra, giám sát trực tiếp của tổ trưởng hoặc tổphó
Công nhân làm việc theo 2 ca:
Trang 31Các phương tiện trang thiết bị cho việc thực hiện công tác vệ sinh môitrường (thu gom, vận chuyển rác ) của tổ 23 đều do xí nghiệp quản lý,mua sắm.
Dụng cụ, phương tiện sản xuất của tổ 23 gồm 29 xe gom rác do Công
ty môi trường đô thị chế tạo và sản xuất Các dụng cụ rẻ tiền, mau hỏngnhư : chổi, xẻng, cào, cuốc, xẻng do Xí nghiệp môi trường đô thị số 1 tựmua sắm trong quá trình sử dụng nếu hỏng hóc xí nghiệp sẽ lên kế hoạchsửa chữa, bổ sung
Số lượng dụng cụ, phương tiện sản xuất đang trang bị được tổng hợptheo bảng sau: (Bảng 8)
Công nhân của tổ được trang bị đầy đủ bảo hộ lao động như: đồngphục, áo phản quang, găng, mũ, giầy, ủng nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh
và sức khoẻ người lao động
Để trang bị được cho công nhân, nguồn kinh phí được lấy từ nguồn chitrả của thành phố cho Công ty môi trường đô thị Từ nguồn đó, Công ty đãtrích một phần để chi trả tiền lương cho công nhân, mua sắm các trang thiết
bị phục vụ cho quá trình sản xuất
- Thời gian làm việc: Tuỳ từng khu vực, địa bàn mà có những giờ làmviệc nhằm đem lại hiệu quả:
+ Một số đường phố chính có công nhân nhặt rác ban ngày (Đường
32, đường Tổng cục chính trị) từ 5h30 sáng đến 16h30 chiều
+ Ngõ xóm thu gom rác từ 18h đến hết rác
Trang 323 Quy trình tác nghiệp vệ sinh môi trường tại phường Mai Dịch: thực hiện theo đúng qui trình mà công ty vệ sinh môi trường Hà Nội áp dụng.
3.1 Quy trình tác nghiệp vệ sinh đường phố, ngõ xóm ban ngày:
* Các thao tác tua vỉa, thu dọn phế thải gốc cây, cột điện, miệng cống,thu rác nhà dân hợp đồng:
Công nhân tổ chức làm việc theo từng nhóm công tác (2-4 người) thựchiện các công việc:
- Đẩy xe dọc đường phố, thu đống rác dân đổ, gõ kẻng cho dân ra đổrác, đi bộ từ 3 đến 5 số nhà dừng lại một lần từ 1 đến 2 phút cho dân đổ ráchướng dẫn dân đổ đúng quy định
- Dùng xẻng, chổi tua sạch thành vỉa đến miệng cống, hang ếch; Dùngchổi gom và xẻng thu dọn rác ở miệng cống
* Các thao tác quét gom rác đường phố, ngõ xóm:
+ Sau khi quét thành các đống nhỏ trên vỉa hè và lòng đường, đẩy xe
đi dọc phố để thu gom
+Từ 23h quét lại những nơi phát sinh rác người công nhân đẩy xe vàdùng chổi gom, xẻng đi dọc phố thu nhặt tất cả các phế thải phát sinh lần
Trang 33cuối khi kết thúc ca làm việc Nhặt hết rác trong phạm vi phụ trách, đẩy xe
về điểm quy định để đổ rác vào xe ô tô thu gom vận chuyển ra bãi rác
- Thu rác nhà dân:
+ Gõ kẻng báo hiệu
+ Để xe gom vào gọn một bên đường để dân đổ rác
+ Hỗ trợ bà già, trẻ em đổ rác lên xe
* Tua vỉa quét hè, quét ngõ:
- Với các ngõ có vỉa hè quét hè ngõ dùng chổi và xẻng tua vỉa xúc rác
và đất lên xe gom
- Quét ngõ rộng trên 2m, đường nhựa, đường gạch và đường bê tôngquét miết; đường đất quét sơ sơ
* Vận chuyển rác bằng xe gom ra điểm tập kết:
- Nện dồn rác trên xe gom cho gọn
- Phủ bạt chống rơi vãi
- Đẩy xe ra điểm tập kết, chú ý bảo đảm an toàn giao thông
* Chuyển rác lên xe cơ giới ( ở điểm tập kết theo quy định của xínghiệp):
- Tập kết đúng điểm cẩu
- Đỗ xe gom rác thành hàngdọc mép là 0,2m