(Luận văn) thực hiện pháp luật về vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định từ thực tiễn tỉnh quảng ngãi

Luật GTĐB năm 2008 và hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ, Bộ GTVT ban hành để điều chỉnh những quan hệ xã hội có liên quan đến hoạt động VTĐB, gồm: quy định về kinh doa

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ / ./

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN HỮU ĐOAN

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG ĐƯỜNG BỘ THEO TUYẾN CỐ ĐỊNH - TỪ THỰC TIỄN

TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2018

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ / ./

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN HỮU ĐOAN

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG ĐƯỜNG BỘ THEO TUYẾN CỐ ĐỊNH - TỪ THỰC TIỄN

TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

Mã số: 8 38 01 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS LƯƠNG THANH CƯỜNG THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2018

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan nội dung được trình bày trong Luận văn này là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Lương Thanh Cường

Số liệu và kết quả nêu trong trong Luận văn là trung thực, có nguồn gốc

rõ ràng và chưa được công bố hoặc sử dụng ở các công trình nghiên cứu khoa học nào khác

Tôi xin chân thành cảm ơn

Thừa Thiên Huế, tháng 5 năm 2018

Học viên

Nguyễn Hữu Đoan

Trang 4

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô của Học viện hành chính Quốc gia đã tận tâm giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báu cho tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu tại Học viện cũng như quá trình nghiên cứu thực tế tại địa phương Đặc biệt, là sự hướng dẫn khoa học tận tâm, tận tình của PGS.TS Lương Thanh Cường để tôi hoàn thành Luận văn này

Ngoài ra, tôi cũng xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo và các anh chị em đồng nghiệp tại Sở Giao thông vận tải Quảng Ngãi và các Sở Giao thông vận tải trong khu vực miền Trung, các cơ quan, doanh nghiệp, hợp tác

xã kinh doanh vận tải trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đã hết lòng hỗ trợ, cung cấp số liệu và đóng góp ý kiến để giúp tôi hoàn thành Luận văn này

Dù đã cố gắng rất nhiều nhưng do thời gian và khả năng có hạn nên chắc chắn Luận văn sẽ còn có nhiều khiếm khuyết, kính mong quý Thầy, Cô giáo đóng góp ý kiến để công trình nghiên cứu của tôi được hoàn thiện hơn và ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn

Xin trân trọng cảm ơn!

Thừa Thiên Huế, tháng 5 năm 2018

Học viên

Nguyễn Hữu Đoan

Trang 5

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG ĐƯỜNG BỘ THEO TUYẾN CỐ ĐỊNH 9

1.1 Khái quát về pháp luật vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định 9

1.2 Khái niệm, đặc điểm và nội dung thực hiện pháp luật vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định 13

1.3 Các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định 23

Chương 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG ĐƯỜNG BỘ THEO TUYẾN CỐ ĐỊNH Ở QUẢNG NGÃI 32

2.1 Các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi 32

2.2 Khái quát tình hình thực hiện các quy định pháp luật về vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi 45

2.3 Đánh giá tình hình thực hiện pháp luật hiện hành vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi 67

Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG ĐƯỜNG BỘ THEO TUYẾN CỐ ĐỊNH - TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NGÃI 77

3.1 Định hướng bảo đảm thực hiện pháp luật về vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định - từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi 77

3.2 Giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về vận tải hành khách bằng theo tuyến cố định từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi 82

KẾT LUẬN 99

TÀI LIỆU THAM KHẢO 100

PHỤ LỤC 107

Trang 6

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ATGT An toàn giao thông BHXH Bảo hiểm xã hội BHYT Bảo hiểm y tế CSGT Cảnh sát giao thông

DN Doanh nghiệp ĐBVN Đường bộ Việt Nam GTVT Giao thông vận tải GTĐB Giao thông đường bộ GPKDVT Giấy phép kinh doanh vận tải GPLX Giấy phép lái xe

HĐND Hội đồng nhân dân HTGT Hạ tầng giao thông HTX Hợp tác xã

HTGTĐB Hạ tầng giao thông đường bộ KDVT Kinh doanh vận tải

KDVTHK Kinh doanh vận tải hành khách KCHTGT Kết cấu hạ tầng giao thông KTTT Kinh tế thị trường

TBGSHT Thiết bị giám sát hành trình TNGT Tai nạn giao thông

TTATGT Trật tự an toàn giao thông TTGTVT Thanh tra giao thông vận tải UBND Ủy ban nhân dân

VTHKĐB Vận tải hành khách đường bộ VTĐB Vận tải đường bộ

VTHKCC Vận tải hành khách công cộng XHCN Xã hội chủ nghĩa

Trang 7

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Hiện trạng xe ô tô KDVT một số tỉnh trong khu vực 36

Biểu đồ 2.2: Tỷ lệ đảm nhận vận tải các loại hình trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi 37

Biểu đồ 2.3: Tổng hợp hệ thống đường bộ trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi 41

Biểu đồ 2.4: Hiện trạng bến xe khách một số tỉnh khu vực 42

Biểu đồ 2.5: So sánh số lượng GPKDVT của các tỉnh trong khu vực 47

Biểu đồ 2.6: Hiện trạng so sánh tuyến VTHK các tỉnh 52

Trang 8

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội thì nhu cầu đi lại của con người giữa các vùng miền trong cả nước cũng tăng lên nhanh chóng Chất lượng cuộc sống được nâng lên khiến con người đòi hỏi chất lượng dịch vụ vận tải cũng phải đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn, nhanh chóng, thuận lợi, văn minh lịch sự Hiện nay, ở nước ta, vận tải đường bộ đảm nhận trên 90% tổng khối lượng vận chuyển hành khách và trên 70% tổng khối lượng vận chuyển hàng hóa Vì vậy, hoạt động vận tải đường bộ có vai trò đặc biệt quan trọng đối với

sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta

Kể từ khi nhà nước chủ trương xã hội hóa lĩnh vực VTHKĐB, lực lượng vận tải được mở rộng cho tất cả các thành phần kinh tế tham gia như: doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể Vì vậy, phương tiện kinh doanh vận tải gia tăng nhanh chóng cả về số lượng và chất lượng, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu đi lại của người dân Cùng với sự phát triển của lực lượng vận tải, công tác thực hiện pháp luật về VTĐB cũng đã có những chuyển biến tích cực và ngày càng được hoàn thiện

Luật GTĐB năm 2008 và hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ, Bộ GTVT ban hành để điều chỉnh những quan hệ xã hội có liên quan đến hoạt động VTĐB, gồm: quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh, quy định về tổ chức, quản lý hoạt động VTHK bằng đường bộ, quy định về trách nhiệm và xử lý vi phạm trong tổ chức, quản lý hoạt động kinh doanh vận tải bằng xe ô tô… Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị KDVTHK bằng đường bộ thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội

Trang 9

Tuy nhiên, trong lĩnh vực VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định, đến nay vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, tác động tiêu cực đến chất lượng dịch vụ vận tải và ATGT, làm hạn chế những thành công trong quá trình phát triển của lực lượng vận tải đường bộ Công tác thực hiện pháp luật về GTVT đường bộ chưa theo kịp với yêu cầu phát triển lực lượng vận tải đường bộ trong cơ chế thị trường, chưa tạo được môi trường kinh doanh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế tham gia hoạt động kinh doanh VTHK Có địa phương còn buông lỏng quản lý, thiếu nhất quán, chậm đổi mới, phương tiện đầu tư mới không đồng đều, các tuyến mở chồng chéo, kém hiệu quả Công tác thanh tra, kiểm tra, tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm pháp luật trong việc chấp hành quy định pháp luật VTHK bằng đường bộ và bảo đảo TTATGT chưa đạt yêu cầu đề ra Tình trạng dừng đỗ, đón trả khách trái quy định, tranh giành khách, bán khách, hoạt động không đúng tuyến, hành trình, lịch trình, chở quá số người quy định và hiện tượng “xe dù”, “bến cóc”, “cơm tù” ,… vẫn tồn tại

Đối với tỉnh Quảng Ngãi, những năm qua đã triển khai thực hiện có hiệu quả pháp luật VTHK bằng đường bộ Tuy nhiên, tình hình thực hiện pháp luật VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định cũng có những tồn tại hạn chế không nằm ngoài bức tranh chung đó của cả nước

Để có căn cứ hoàn thiện pháp luật cũng như khắc phục những tồn tại, bất cập nêu trên trong hoạt động VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định ở tỉnh Quảng Ngãi nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải và giảm thiểu TNGT đường bộ thì việc nghiên cứu, nắm bắt cơ sở pháp lý và thực tiễn thi hành pháp luật là vô cùng cần thiết Đó chính là lý do lựa chọn nghiên cứu đề

tài “Thực hiện pháp luật về vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến

cố định - Từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi” để làm luận văn thạc sĩ chuyên

ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính tại Học viện Hành chính Quốc gia

Trang 10

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Cho đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều bài viết của các nhà khoa học, chuyên gia viết về hoạt động thực hiện pháp luật VTHK bằng đường bộ trên nhiều số báo, tạp chí, trên các website, trong các báo cáo tại các hội nghị, hội thảo chuyên ngành về vấn đề này của Việt Nam, điển hình như:

Lưu Việt Anh (2014), “Tăng cường công tác quản lý nhà nước về vận tải hành khách bằng xe ô tô trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang”, Luận văn Thạc sĩ Kinh tế - Trường Đại học Thái Nguyên, đề cập vấn đề thực tiễn và phân tích, đánh giá thực trạng, nguyên nhân những yếu kém, đề xuất các giải pháp tăng cường công tác quản lý nhà nước về VTHK bằng ô tô trên địa bàn tỉnh

Phạm Việt Cảm (2013), “Phát triển dịch vụ vận tải hành khách đường

bộ tại địa bàn tỉnh Quảng Nam”, Luận văn Thạc sĩ Kinh tế - Đại học Đà

Nẵng, đề cập đến vấn đề phát triển, nội dung phát triển, các yếu tố tác động đến phát triển vận tải hành khách đường bộ, đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ vận tải trong thời gian qua và đề ra giải pháp phát triển dịch vụ vận tải trên địa bàn tỉnh Quảng Nam

Lê Cao Duẫn (2015), “Phát triển dịch vụ vận tải hành khách công cộng

trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi”, Luận văn Thạc sĩ Kinh tế - Đại học Đà Nẵng,

đề cập đến cơ sở khoa học, các yếu tố tác động, đánh giá thực trạng hoạt động VTHKCC bằng xe buýt, đề xuất các giải pháp tạo động lực phát triển VTHKCC trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi

Đỗ Thị Như Hải (2015), “Pháp luật về kinh doanh vận chuyển hành khách đường bộ ở Việt Nam”, Luận văn Thạc sĩ Luật học - Đại học quốc gia

Hà Nội, đề cập khái quát về pháp luật vận chuyển hành khách đường bộ, thực trạng hệ thống pháp luật quy định về vận chuyển hành khách đường bộ theo tuyến cố định, đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu

Trang 11

quả quản lý nhà nước, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh về vận chuyển hành khách đường bộ theo tuyến cố định trong giai đoạn hiện nay

Đỗ Như Hùng (2013), “Tăng cường công tác quản lý nhà nước về vận tải bằng ô tô trên địa bàn tỉnh Hưng Yên”, Luận văn Thạc sĩ Kinh tế - Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đề cập đến vấn đề thực tiễn, đánh giá những tồn tại, hạn chế, xác định nguyên nhân và đưa ra các giải pháp chủ yếu để nâng cao vai trò, hiệu quả quản lý nhà nước về vận tải bằng xe ô tô trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

Nguyễn Quang Huy (2010), “Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ qua thực tế tỉnh Thái Nguyên”, Luận văn Thạc sĩ Luật học - Đại học Quốc gia Hà Nội, đề cập thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao hoạt động thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo TTATGT trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

Trần Đình Lưu (2011), “Hoàn thiện mạng lưới vận tải hành khách công cộng tại Khánh Hòa”, Luận văn Thạc sĩ Kinh tế - Đại học Đà Nẵng, đề cập đến tình hình phát triển đô thị, thực trạng mạng lưới tuyến VTHKCC như: hiện trạng tuyến, hiện trạng phương tiện, hiện trạng kết cấu HTGT, đề xuất giải pháp hoàn thiện mạng lưới tuyến VTHKCC trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà

Chu Thị Nhàn (2017), “Pháp luật về quản lý vận tải đường bộ ở Việt Nam hiện nay”, Luận văn Thạc sĩ Luật Hiến pháp và Hành chính - Học viện hành chính quốc gia, hệ thống hóa những vấn đề lý luận, phân tích thực trạng

hệ thống và nội dung cơ bản của quy định pháp luật về quản lý VTĐB thực tiễn áp dụng hiện nay, để tìm ra những hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân,

đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về quản lý VTĐB ở nước ta

Đào Văn Mười (2017), “Quản lý nhà nước về vận tải hành khách bằng

xe ô tô trên địa bàn tỉnh Kiên Giang”, Luận văn Thạc sĩ Quản lý công - Học viện hành chính quốc gia, hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp lý về hoạt động

Trang 12

vận tải hành khách bằng ô tô, phân tích, đánh giá thực trạng, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về VTHK bằng ô tô của các cơ quan quản lý nhà nước tại tỉnh Kiên Giang trong thời gian tới

Bộ GTVT (2015), Đề án Tái cơ cấu lĩnh vực vận tải đường bộ giai đoạn đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025

Nguyễn Văn Điệp (chủ biên) - Chu Kiều Linh - Nguyễn Thị Tường Vi

- Đỗ Thị Ngọc Điệp, “Giáo trình Kinh tế Vận tải”, Đại học Giao thông vận tải

Hà Nội - 2003

Nguyễn Mạnh Hùng, Vũ Thị Hiệp (30/11/2016), “Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải hành khách bằng ô tô theo tuyến cố định”, Tạp chí giao thông

Hoàng Sơn (11/01/2017), “Ngành vận tải hành khách vẫn còn nhiều bất cập thiệt thòi”, Báo điện tử Công an Thành phố Hồ Chí Minh

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đã đề cập từng khía cạnh như: phát triển VTHKCC, pháp luật về VTĐB, quản lý nhà nước về VTHK bằng xe ô tô, hoàn thiện hệ thống pháp luật về VTHKĐB… ở một số địa phương và trong phạm vi cả nước Tuy nhiên chưa có công trình nghiên cứu

khoa học, bài viết về đề tài “Thực hiện pháp luật về vận tải hành khách

bằng đường bộ theo tuyến cố định - Từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi”, do đó

có thể khẳng định chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu về đề tài này

và cũng không trùng lắp với các công trình khoa học đã được công bố

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích

Trên cơ sở phân tích một số quy định pháp luật hiện hành về VTHK bằng đường bộ, tác giả đi sâu phân tích, đánh giá quá trình thực hiện pháp luật quy định về điều kiện, tổ chức quản lý hoạt động vận tải, thanh tra, kiểm tra, tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm pháp luật về VTHK bằng đường bộ

Trang 13

theo tuyến cố định, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện, bảo đảm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi

3.2 Nhiệm vụ

Một là, hệ thống hóa những vấn đề lý luận về thực hiện pháp luật vận

tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định, thông qua đó làm rõ các nội dung có liên quan như: khái niệm, nội dung pháp luật VTHK bằng đường

bộ theo tuyến cố định; khái niệm, đặc điểm, nội dung thực hiện pháp luật VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định; các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định

Hai là, phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về VTHK

bằng đường bộ theo tuyến cố định trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian qua Từ đó, rút ra những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế, bất cập và nguyên nhân thực hiện pháp luật hiện hành

Ba là, trên cơ sở quán triệt các quan điểm có tính chất định hướng của

Đảng và Nhà nước, đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định hiện nay từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động thực hiện quy định pháp luật hiện hành về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài của luận văn được giới hạn trong việc nghiên cứu nội dung thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định được quy định trong Luật GTĐB năm 2008, Nghị định của Chính phủ và các Thông tư hướng dẫn của Bộ GTVT về vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

Trang 14

- Về thời gian: Từ năm 2013 đến năm 2017

- Về không gian: Trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được hoàn thành trên cơ sở vận dụng các phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu luận văn, tác giả sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu, trong đó có các phương pháp cụ thể như:

Chương 1, sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu, phân tích để khái

quát những vấn đề lý luận và đánh giá các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

Chương 2, sử dụng phương pháp tổng hợp, thống kê, phân tích, so sánh

nhằm tạo lập thông tin phục vụ cho nghiên cứu, đánh giá các khía cạnh thực tiễn thực hiện pháp luật về vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi

Chương 3, sử dụng phương pháp phân tích, so sánh, tư duy khoa học

thực tiễn để làm sáng tỏ những kết quả đạt được cũng như những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân; trên cơ sở đó, đề xuất giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về về vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

Ngoài ra, trong quá trình nghiên cứu, tác giả còn sử dụng phương pháp pháp lịch sử, tư duy logic, phương pháp quy nạp, diễn giải nhằm làm sáng

tỏ nội dung và phạm vi nghiên cứu của đề tài luận văn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Trang 15

VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức lý luận về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của việc thực hiện pháp luật

về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Thông qua việc nghiên cứu thực trạng thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định để rõ những mặt được, những tồn tại, hạn chế, bất cập trong các quy định cũng như việc triển khai, thực hiện pháp luật

về VTHK đường bộ theo tuyến cố định Từ đó, đưa ra một số định hướng, giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến

cố định trong phạm vi cả nước nói chung và ở tỉnh Quảng Ngãi nói riêng

Tác giả luận văn với mong muốn đây là công trình nghiên cứu có ít nhiều giá trị về mặt lý luận cũng như thực tiễn để làm tài liệu tham khảo cho các hoạt động rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về vận tải hành khách bằng đường bộ nói chung và vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định nói riêng

7 Kết cấu của luận văn

Ngoại trừ phần mở đầu, kết luận, danh mục biểu đồ, tài liệu tham khảo

và phụ lục, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1 Những vấn đề lý luận về thực hiện pháp luật vận tải hành

khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

Chương 2 Thực trạng thực hiện các quy định của pháp luật về vận tải

hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định ở tỉnh Quảng Ngãi

Chương 3 Định hướng, giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về

vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định - Từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi

Trang 16

người, “vận tải theo tuyến cố định có xác định bến đi, bến đến với lịch trình,

hành trình nhất định” [34] VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định là một

loại hình vận tải chuyên chở con người từ địa điểm này đến địa điểm khác bằng xe ô tô VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định là một loại hình kinh doanh vận tải đường bộ, là ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo quy định của pháp luật, hoạt động VTHK phải phù hợp với quy hoạch GTVT đường bộ

và mạng lưới tuyến vận tải, “tuyến cố định là tuyến kinh doanh vận tải hành

khách được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và công bố, được xác định bởi hành trình, bến đi, bến đến (điểm đầu, điểm cuối đối với xe buýt) phù hợp với quy hoạch mạng lưới tuyến được phê duyệt” [21]

Pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định là pháp luật điều chỉnh về một loại hoạt động thương mại dịch vụ đặc biệt nên không chỉ bị điều chỉnh bởi các quy định chung về hoạt động thương mại dịch vụ mà còn chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của các quy định pháp luật chuyên ngành như: điều kiện kinh doanh, tổ chức và quản lý hoạt động, nhất là thể hiện rõ rệt vai trò quản lý của cơ quan nhà nước [21] Do vậy, pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định mang tính tổng quát, bao gồm các yếu tố sau:

Trang 17

Thứ nhất, các quy định của pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo

tuyến cố định thể hiện rất rõ vai trò của thực hiện pháp luật trong quản lý nhà nước Trong pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định, các quy định về quản lý nhà nước thể hiện rất rõ rệt và giữ vai trò chi phối Ví dụ như việc quy định về điều kiện của doanh nghiệp, HTX kinh doanh vận tải [21], tổ chức, quản lý hoạt động vận tải và dịch vụ hỗ trợ vận tải đường bộ, quy định

về giá vé, các quy định về kiểm tra xe ra vào bến đón, trả khách [14]

Thứ hai, pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định là pháp

luật mang tính chuyên ngành; đồng thời, cũng chịu sự tác động của một số văn bản pháp luật khác và của một số cơ quan khác nhau Ví dụ như: pháp luật về dân sự, hình sự, giá, phí và lệ phí, về KCHTGT….Các quy định của pháp luật điều chỉnh về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định gắn liền với các quy định của các hoạt động thương mại mang tính chuyên ngành như quy định về bảo đảm ATGT, bảo hiểm tính mạng, rủi ro hàng hóa, hành lý đi kèm khi vận chuyển [34]

Thứ ba, các quy định pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố

định liên quan trực tiếp đến tài sản và sinh mạng con người nên có tính bắt buộc cao Ví dụ như: đơn vị KDVTHK theo tuyến cố định phải có GPKDVT bằng xe ô tô; phương tiện trước khi đưa vào hoạt động vận tải phải được kiểm tra, giám sát tình trạng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường…[21]

Thứ tư, pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định có tính

quần chúng, gần gũi với người dân, là hoạt động có tính xã hội hóa cao Vì vậy, các quy định của pháp luật về hoạt động VTHKĐB được xây dựng, ban hành cần đảm bảo tính rõ ràng, dễ hiểu, để quần chúng nhân dân nhân dễ tiếp thu các quy định để tự giác thực hiện

Từ những phân tích về hoạt động VTHK theo tuyến cố định, có thể rút khái niệm: Pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định là tổng thể

Trang 18

hệ thống các quy phạm do Nhà nước ban hành để điều chỉnh những quan hệ

xã hội có liên quan đến hoạt động KDVTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định như: điều kiện kinh doanh vận tải, nguyên tắc tổ chức, quản lý hoạt động VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định và trách nhiệm, nghĩa vụ, quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị VTHK bằng đường bộ theo tuyến

Thứ nhất, Nhà nước vừa là chủ thể ban hành các quy định của pháp luật

về quản lý VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định, đồng thời vừa là chủ thể thực hiện các quy định này trên thực tế Vì vậy pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định đưa ra các quy định thực hiện về: chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước trong hoạt động VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định Cụ thể là: xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện, thi hành hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định; xây dựng, quy hoạch tuyến, các chính sách phát triển VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định

Thứ hai, nội dung pháp luật VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định

là hệ thống các quy định về điều kiện, quy định về tổ chức, quản lý hoạt động KDVTHK bằng đường bộ Pháp luật về VTĐB cũng quy định chỉ có DN, HTX mới được hoạt động VTHK theo tuyến cố định, có bộ phận quản lý các điều kiện về ATGT, đăng ký tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ VTHK với cơ quan có thẩm quyền và phải niêm yết công khai [21]; quy định về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của người KDVTHK; quy định cụ thể về tổ chức, quản

lý và hoạt động KDVTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định; quy định dịch

Trang 19

vụ hỗ trợ VTĐB; quy định về giá, cước, phí, lệ phí liên quan đến hoạt động VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định; quy định người vận tải, người lái

xe khách phải chấp hành các quy định về ATGT; ứng dụng khoa học và công nghệ trong quản lý, điều hành hoạt động KDVT [14]

Bất cứ quy định pháp luật nào cũng có phạm vi và đối tượng thực hiện

cụ thể Pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định cũng vậy, đối tượng thực hiện của pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định chính là hoạt động VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định Do đó, pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định cần đưa ra các quy định thực hiện cụ thể đối với hoạt động này

Thứ ba, pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định quy

định các biện pháp đảm bảo thực hiện như: thanh tra, kiểm tra, giám sát, tuần tra, kiểm soát, xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm pháp luật về hoạt động KDVTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định và bảo đảm TTATGT Trong đó, biện pháp đảm bảo chủ yếu là xử phạt vi phạm hành chính, xử lý trách nhiệm

Có thể nói, khi pháp luật được ban hành và triển khai thực hiện trên thực tế thì không phải tất cả mọi cá nhân, tổ chức đều có ý thức tuân Do đó, cần có các quy định về thanh tra, kiểm tra, giám sát, tuần tra, kiểm soát, xử phạt vi phạm hành chính, xử lý trách nhiệm đối với các hành vi vi phạm pháp luật để đảm bảo việc thực hiện các quy định pháp luật trong lĩnh vực này có hiệu lực, hiệu quả

Các quy định này mang tính răn đe đối với các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định, từ đó góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân và chủ thể tham gia hoạt động KDVTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định

Trang 20

Có thể nói, so với Luật GTĐB năm 2001 thì Luật GTĐB năm 2008 đã đưa ra các quy định để điều chỉnh hoạt động VTĐB nói chung và VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định nói riêng một cách đầy đủ, rõ ràng hơn, đây chính là cơ sở pháp lý cho hoạt động VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định vận hành và phát triển

1.2 Khái niệm, đặc điểm và nội dung thực hiện pháp luật vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm thực hiện pháp luật vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

1.2.1.1 Khái niệm thực hiện pháp luật vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

Thực hiện pháp luật là hoạt động không thể thiếu và là hoạt động cực kì quan trọng, vì nó có vai trò hiện thực hóa các quy định của pháp luật, biến các quy định ấy từ văn bản thành các xử sự thực tế hợp pháp của các chủ thể khi tham gia vào những quan hệ pháp luật cụ thể Thông qua hoạt động thực hiện pháp luật, mục đích của nhà nước khi ban hành pháp luật được hiện thực hóa, nhờ đó nhà nước có thể điều hành và quản lý xã hội, có thể thiết lập và giữ gìn trật tự xã hội trong những lĩnh vực nhất định Do tầm quan trọng như vậy

mà thực hiện pháp luật trở thành một trong những khái niệm cơ bản của khoa học pháp lý, được đề cập đến trong các giáo trình Lý luận chung về nhà nước

và pháp luật của các cơ sở đào tạo luật học

Thực hiện pháp luật là hoạt động của con người đưa pháp luật vào cuộc sống ("vật chất hóa" pháp luật), nhằm đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, an toàn cho nhân dân [32, tr.278] Tất cả những hành vi, hoạt động

xử sự của các chủ thể pháp luật được tiến hành phù hợp với các yêu cầu của các quy định pháp luật đều được coi là sự thực hiện pháp luật Có thể hiểu thực hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi hợp pháp

Trang 21

của các chủ thể pháp luật

Trong hoạt động VTHK bằng đường bộ theo tuyến định, thực hiện pháp luật đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc triển khai thực hiện các chính sách, pháp luật về GTVT đường bộ cũng như quá trình thực hiện chính sách, pháp luật phát triển kinh tế - xã hội nói chung Xã hội luôn có những vấn đề chung liên quan đến cuộc sống của mọi người, vượt quá phạm vi của mỗi cá nhân, mỗi nhóm người, một tổ chức có quy mô nhỏ, vì vậy cần có quy định pháp luật cụ thể để tạo hành lang pháp lý, nhằm đảm bảo điều chỉnh mọi hành

vi theo một trật tự xã hội nhất định

Từ phân tích nêu trên, có thể hiểu khái niệm thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định là quá trình hoạt động của các chủ thể thực hiện pháp luật (cá nhân, cơ quan, tổ chức có khả năng được hưởng quyền và thực hiện nghĩa vụ theo quy định của pháp luật) làm cho những quy định của pháp luật về GTVT đường bộ nói chung và VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định nói riêng đi vào thực tiễn cuộc sống, trở thành hành vi hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức trong quá trình quản lý, tổ chức hoạt động VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định

1.2.1.2 Đặc điểm thực hiện pháp luật vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

Về chủ thể thực hiện

Thực hiện pháp luật là hành vi xử sự của con người được tiến hành phù hợp với yêu cầu của các quy phạm pháp luật Trong khi đó, pháp luật được Nhà nước ban hành mang tính bắt buộc chung, sự thực hiện pháp luật của các chủ thể không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của bất kỳ cá nhân, tổ chức nào

Vì thế, thực hiện pháp luật do nhiều chủ thể khác nhau tiến hành theo nhiều cách thức khác nhau

Trang 22

Chủ thể thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định đa dạng, phong phú Bởi lẽ, quan hệ GTVT là quan hệ chủ yếu của con người, nó là một trong những nhu cầu sinh hoạt cũng như hoạt động chính của con người Vì vậy, không một ngành nào, cấp nào đảm đương riêng rẽ được nhiệm vụ thực hiện, các chủ thể đó được quy định trong Luật GTĐB và các văn bản do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành Trong Luật GTĐB

đã chỉ rõ: Quản lý hoạt động giao thông vận tải đường bộ được thực hiện thống nhất trên cơ sở phân công, phân cấp trách nhiệm, quyền hạn cụ thể, đồng thời có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và chính quyền địa phương các cấp [34] Như vậy, có thể hiểu chủ thể thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định gồm:

Thứ nhất, Nhà nước là chủ thể đặc biệt, chỉ có nhà nước mới có chức

năng ban hành chính sách, pháp luật và thiết lập bộ máy tổ chức tương ứng để thực hiện nhiệm vụ quản lý hoạt động GTVT và thực hiện hợp tác quốc tế về lĩnh vực này Như vậy có thể hiểu chủ thể thực hiện nội dung này bao gồm Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giao thông vận tải

Thứ hai, chỉ có cơ quan nhà nước mới có đủ sức mạnh để thực hiện

thống nhất quản lý về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định Cơ quan nhà nước, chủ thể quản lý thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định gồm: Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ; HĐND, UBND các cấp, cơ quan chuyên môn quản lý nhà nước về GTVT thuộc UBND các cấp; cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong các cơ quan nhà nước thực hiện pháp luật thông qua hoạt động tác nghiệp quản lý VTHKĐB; lực lượng Công

an và lực lượng chức năng của ngành GTVT làm nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra, tuần tra, kiểm soát bảo đảm TTATGT như: Cảnh sát giao thông, Cảnh sát trật tự, Thanh tra GTVT Ngoài ra, chủ thể thực hiện pháp luật VTHK bằng đường bộ còn có các tổ chức, đơn vị được cơ quan nhà nước giao thực hiện

Trang 23

cung cấp dịch vụ công trong lĩnh vực VTHK bằng đường bộ như: đơn vị quản

lý khai thác bến xe, cung cấp TBGSHT…

Thứ ba, Luật GTĐB quy định, hoạt động VTĐB gồm hoạt động vận tải

không kinh doanh và hoạt động kinh doanh vận tải đường bộ Kinh doanh vận tải đường bộ là ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo quy định của pháp luật Chỉ có DN, HTX mới được KDVTHK theo tuyến cố định [34] Như vậy, có thể hiểu chủ thể thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định còn là DN, HTX đăng ký KDVTĐB và thoả mãn các điều kiện về KDVTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định

Thứ tư, hoạt động VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định là hoạt

động cung cấp dịch vụ nhằm thoả mãn nhu cầu đi lại của con người giữa các vùng, miền trong cả nước hoặc từ nơi này đến nơi khác một cách thuận tiện, nhanh chóng, an toàn Để thực hiện cung cấp dịch vụ vận tải DN, HTX phải

sử dụng phương tiện vận tải, tổ chức bộ máy quản lý, điều hành, xây dựng tiêu chí chất lượng dịch vụ phục vụ hành khách Do đó, chủ thể thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định còn là những người được giao điều hành hoạt động vận tải, đội ngũ lái xe, nhân viên phục vụ và hành khách sử dụng dịch vụ VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định

Thứ nhất, tuân thủ pháp luật là một hình thức thực hiện pháp luật về

VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định, trong đó các chủ thể pháp luật tự

Trang 24

kiềm chế mình không thực hiện những hoạt động mà pháp luật về VTHKĐB ngăn cấm Những quy phạm pháp luật cấm trong VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định trong Luật GTĐB được thực hiện dưới hình thức này Ví dụ như: Đưa xe cơ giới, xe máy chuyên dùng không bảo đảm tiêu chuẩn an toàn

kỹ thuật và bảo vệ môi trường tham gia GTĐB; điều khiển phương tiện GTĐB mà trong cơ thể có chất ma túy, trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn; điều khiển xe cơ giới không có GPLX theo quy định; lắp đặt, sử dụng còi, đèn không đúng thiết kế của nhà sản xuất đối với từng loại xe cơ giới; vận chuyển hàng cấm lưu thông, vận chuyển trái phép hoặc không thực hiện đầy đủ các quy định về vận chuyển hàng nguy hiểm, động vật hoang dã; đe dọa, xúc phạm, tranh giành, lôi kéo hành khách; bắt ép hành khách sử dụng dịch vụ ngoài ý muốn; chuyển tải, xuống khách hoặc các hành vi khác nhằm trốn tránh phát hiện xe chở quá tải, quá số người quy định; KDVT bằng xe ô

tô khi không đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh theo quy định;…[34]

Thứ hai, thi hành (chấp hành) pháp luật là một hình thức thực hiện

pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện nghĩa vụ pháp lý của mình bằng hành động tích cực trong VTHKĐB Những quy phạm pháp luật bắt buộc (những quy định nghĩa vụ phải thực hiện, những hành vi tích cực nhất định) được thực hiện ở hình thức này Ví dụ: Người KDVTHK có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ cam kết về chất lượng dịch vụ vận tải; mua bảo hiểm cho hành khách, giao vé, chứng từ thu cước, phí cho hành khách; không chở hành khách, hành lý, hàng hoá vượt quá trọng tải, quá số người quy định; không để hàng hóa trong khoang chở khách,

có biện pháp giữ gìn vệ sinh trong xe [34] Những nghĩa vụ của các chủ thể trong lĩnh vực VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định được quy định trong các văn bản do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành

Trang 25

Thứ ba, sử dụng pháp luật là một hình thức thực hiện pháp luật về

VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện quyền chủ thể của mình (thực hiện những hành vi mà pháp luật cho phép) Hình thức này khác với hình thức tuân thủ pháp luật và thi hành pháp luật ở chỗ chủ thể có thể thực hiện hoặc không thực hiện quyền được pháp luật cho phép theo ý chí của mình, mà không bị bắt buộc phải thực hiện Nói một cách khác, các chủ thể trong phạm vi thẩm quyền, các cơ quan quản lý nhà nước tổ chức triển khai các quy định về VTHK bằng đường bộ theo tuyến

cố định bằng việc tập huấn, tuyên truyền, hướng dẫn cho các DN, HTX, người điều hành vận tải thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này bằng nhiều biện pháp, hình thức phù hợp Ví dụ: Pháp luật quy định Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam phối hợp với Bộ GTVT để xây dựng quy định về chương trình và tham gia tập huấn cho người điều hành vận tải, lái xe và nhân viên phục vụ trên xe nhưng trên thực tế, tổ chức này có thể thực hiện phối hợp hoặc không phối hợp [14]; như vậy, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam đã sử dụng hoặc không sử dụng pháp luật (quyền được phối hợp, tham gia)

Thứ tư, áp dụng pháp luật là một hình thức thực hiện pháp luật về

VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định, trong đó nhà nước thông qua các

cơ quan quản lý nhà nước hoặc cá nhân có thẩm quyền tổ chức cho các chủ thể pháp luật thực hiện những quy định của pháp luật về VTHK bằng đường

bộ theo tuyến cố định hoặc tự mình căn cứ vào các quy định của pháp luật hiện hành để ra các quyết định làm phát sinh, chấm dứt hay thay đổi những quan hệ pháp luật liên quan đến xử lý hành vi trái pháp luật và kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định

Với nội dung trên, hoạt động áp dụng pháp luật về VTHK bằng đường

bộ theo tuyến cố định là sự tác động quản lý bằng quyền lực nhà nước của các

cơ quan có thẩm và một số cơ quan khác để tiến hành cho các chủ thể khác

Trang 26

thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định Đây là yếu

tố quyết định sự tuân thủ nghiêm chỉnh các quy phạm pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định, tăng cường và nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực tế của quản lý nhà nước trong lĩnh vực này

Có thể thấy rõ các hoạt động áp dụng pháp luật về VTHK bằng đường

bộ theo tuyến cố định như: Cấp GPKDVT, đăng ký khai thác tuyến, lựa chọn đơn vị khai thác tuyến, quy trình cấp phép cho xe ra vào bến, đăng ký, đăng kiểm phương tiện VTHK; xây dựng bến xe, bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ đường bộ; thanh tra, kiểm tra, giám sát, cưỡng chế, xử lý trách nhiệm …

Nói tóm lại, thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến

cố định có thể tiến hành thông qua 4 hình thức: tuân thủ pháp luật, thi hành (chấp hành) pháp luật, sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật Mỗi loại chủ thể khác nhau có cách thực hiện pháp luật khác nhau Đối với những cá nhân,

tổ chức không có thẩm quyền thì thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường

bộ theo tuyến cố định dưới hình thức tuân thủ pháp luật, thi hành (chấp hành) pháp luật và sử dụng pháp luật; đối với các cơ quan nhà nước và những người

có chức vụ, quyền hạn thì còn được tiến hành dưới hình thức áp dụng pháp luật Trong thực tế, các hình thức thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường

bộ theo tuyến cố định không tách rời, biệt lập mà luôn có sự đan xen, bao chứa và gắn bó chặt chẽ với nhau nên các chủ thể thông thường phải thực hiện các quy định của pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định đồng thời dưới nhiều hình thức khác nhau

1.2.2 Nội dung thực hiện pháp luật vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

1.2.2.1 Về điều kiện kinh doanh

Hoạt động KDVTĐB là ngành nghề kinh doanh có điều kiện VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định là một loại hình VTĐB Chỉ có DN, HTX

Trang 27

bảo đảm điều kiện theo quy định, được cấp GPKDVT mới được đăng ký hoạt động KDVTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định Luật GTĐB, Nghị định

số 86/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định DN, HTX, hộ kinh doanh vận tải bằng xe ô tô phải có đủ các điều kiện sau:

Một là, đăng ký kinh doanh vận tải bằng xe ô tô theo quy định của

pháp luật

Hai là, bảo đảm số lượng, chất lượng và niên hạn sử dụng của phương

tiện phù hợp với phương án kinh doanh, phương tiện phải gắn TBGSHT và một số điều kiện đặc thù như: Phải có chỗ ngồi ưu tiên cho người khuyết tật, người cao tuổi và phụ nữ đang mang thai; quy mô phương tiện tối thiểu đối với VTHK theo tuyến cố định từ 300 ki lô mét trở lên; khi hoạt động KDVT phải có đủ số lượng phương tiện theo phương án kinh doanh đã được duyệt; phương tiện phải thuộc quyền sở hữu của đơn vị KDVT hoặc quyền sử dụng hợp pháp theo hợp đồng của đơn vị KDVT với tổ chức cho thuê tài chính hoặc tổ chức, cá nhân hoặc của xã viên HTX theo quy định của pháp luật

Ba là, bảo đảm số lượng lái xe, nhân viên phục vụ trên xe phù hợp với

phương án kinh doanh và phải có hợp đồng lao động bằng văn bản; nhân viên phục vụ trên xe phải được tập huấn nghiệp vụ KDVT, ATGT; không được sử dụng người lái xe đang trong thời kỳ bị cấm hành nghề theo quy định của pháp luật

Bốn là, người trực tiếp điều hành hoạt động vận tải của DN, HTX phải

có trình độ chuyên môn về vận tải từ trung cấp trở lên hoặc có trình độ từ cao đẳng trở lên đối với các chuyên ngành kinh tế, kỹ thuật khác và có thời gian công tác liên tục tại đơn vị vận tải từ 03 trở lên

Trang 28

Năm là, có nơi đỗ xe phù hợp với quy mô, phương án kinh doanh của

DN, HTX và phải bảo đảm yêu cầu về trật tự, an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ và vệ sinh môi trường

Sáu là, bộ phận quản lý các điều kiện về ATGT; đăng ký tiêu chuẩn

chất lượng dịch vụ VTHK với cơ quan có thẩm quyền và phải được niêm yết công khai

Như vậy, khi cấp GPKDVT và chấp thuận cho DN, HTX tham gia hoạt động KDVTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định cơ quan quản lý nhà nước phải kiểm tra và yêu cầu thực hiện đầy đủ điều kiện này

1.2.2.2 Về tổ chức, quản lý hoạt động kinh doanh vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

Theo quy định của Nghị định số 86/2014/NĐ-CP, Thông tư số 63/2014/TT-BGTVT, nội dung thực hiện quy định về quản lý hoạt động KDVTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định bao gồm:

Một là, thực hiện nội dung quản lý tuyến: xây dựng, công bố và thực

hiện quy hoạch mạng lưới tuyến; xây dựng và công bố biểu đồ chạy xe trên tuyến, công bố tuyến đưa vào khai thác, chấp thuận khai thác tuyến, điều chỉnh tần suất chạy xe; theo dõi, tổng hợp tình hình hoạt động vận tải của các

DN, HTX, bến xe trên tuyến; thống kê sản lượng hành khách, dự báo nhu cầu

đi lại của hành khách trên tuyến

Hai là, thực hiện nội dung quy định về đăng ký khai thác tuyến, lựa

chọn đơn vị khai thác tuyến; bổ sung, thay thế xe, ngừng xe khai thác tuyến

và giảm tần suất chạy xe trên tuyến

Ba là, thực hiện nội dung quy định quản lý, khai thác thông tin lưu giữ

TBGSHT; quy định về tập huấn nghiệp vụ và các quy định của pháp luật đối với hoạt động vận tải

Trang 29

Bốn là, thực hiện nội dung quy định về điểm đón, trả khách; kê khai

giá, niêm yết thông tin trên trang thông tin điện tử, tại bến xe, quày bán vé, trên xe; quy định đối với xe kinh doanh vận tải, xe trung chuyển hành khách

Năm là, thực hiện nội dung quy trình, thủ tục hồ sơ giải quyết thủ tục

hành chính về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định, bao gồm: Hồ sơ, thủ tục cấp GPKDVT, cấp phù hiệu xe chạy tuyến cố định

Sáu là, thực hiện quy định về trách nhiệm và xử lý trách nhiệm trong

hoạt động VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định theo Thông tư số 10/2015/TT-BGTVT

1.2.2.3 Về thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

Thanh tra, kiểm tra, tuần tra, kiểm soát nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biện pháp khắc phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật; giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật, phát huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước, bảo đảm ATGT, bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền

và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân

Hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định do cơ quan thanh tra, cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành GTVT và lực lượng cảnh sát giao thông tiến hành theo quy định của pháp luật Nội dung chính là thanh tra, kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn và xử phạt vi phạm hành chính trong việc thực hiện quy định kinh doanh và điều kiện KDVTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định và các quy định có liên quan khác như giá, phí và lệ phí, hợp đồng lao động

Qua công tác thanh tra, kiểm tra kịp thời khắc phục những sơ hở, bất cập của hệ thống pháp luật và ngăn chặn, xử lý những sai phạm của các chủ thể tham gia thực hiện pháp luật trong lĩnh vực VTHKĐB Tuy nhiên, trong

Trang 30

thực tế thực hiện thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong thời gian qua còn nhiều bất cập, do đó cần phải được đánh giá để có giải pháp thực hiện hiệu quả hơn trong thời gian đến

1.3 Các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

1.3.1 Ý thức pháp luật của các chủ thể tham gia thực hiện pháp luật vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định

Ý thức pháp luật là tổng thể những học thuyết, quan điểm, quan niệm thịnh hành trong xã hội thể hiện mối quan hệ của con người đối với pháp luât

và sự đánh giá về tính hợp pháp hay không hợp pháp với các hành vi pháp lý thực tiễn Ý thức pháp luật có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động thực thi pháp luật Chủ thể tham gia pháp luật có ý thức tuân thủ pháp luật cao thì hoạt động thi hành pháp luật sẽ mang lại hiệu quả cao và ngược lại Vì vậy, có thể nói ý thức pháp luật của các chủ thể tham gia thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định cao thì các quy định của pháp luật về vấn đề này diễn ra có trật tự, quy cũ hơn, văn minh và phát triển, đáp ứng được mục tiêu chính trị và xã hội, phục vụ yêu cầu đi lại của nhân dân được thuận tiện, an toàn và ngược lại sẽ làm hạn chế sự phát triển và gây mất trật tự xã hội

Tuy nhiên, trên thực tế do nhiều nguyên nhân khác nhau, ý thức pháp luật của các chủ thể tham gia thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định thời gian qua đã bộc lộ nhiều thiếu sót, công tác thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này chưa cao Dẫn đến, hiệu quả hoạt động KDVT thấp, nhiều phương tiện xe khách vi phạm chở quá số người quy định, tùy tiện dừng đón trả khách, phóng nhanh, vượt ẩu, tranh giành khách gây mất TTATGT, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra TNGT Vì vậy, trong thời gian tới, để nâng cao hơn nữa ý thức của chủ thể tham gia VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định cần phải nâng cao trình độ và tăng cường công tác tuyên truyền,

Trang 31

phổ biến pháp luật về VTHKĐB đến các chủ thể tham gia VTHK bằng đường

bộ theo tuyến cố định

1.3.2 Sự cạnh tranh trong lĩnh vực vận tải đường bộ

VTĐB là phương thức vận chuyển phổ biến nhất, chiếm tỉ trọng cao nhất trong vận tải hàng hóa nội địa Đến năm 2020, thị phần vận tải hàng hóa: đường bộ chiếm khoảng 54,4%, đường sắt chiếm khoảng 4,3%, đường thủy nội địa chiếm khoảng 32,4%, đường biển chiếm khoảng 8,85%, đường hàng không chiếm khoảng 0,04%; thị phần vận tải hành khách: đường bộ chiếm khoảng 93,22%, đường sắt chiếm khoảng 3,38%, đường thủy nội địa chiếm khoảng 0,17%, đường hàng không chiếm khoảng 3,23% [9] Mặc dù chiếm thị phần và có thị trường rộng lớn, song tính cạnh tranh trên thị trường là rất cao Các DN, HTX hoạt động sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực vận tải không chỉ cạnh tranh lẫn nhau mà hiện tại các DN, HTX còn phải gồng mình để cạnh tranh với các công ty vận tải đa quốc gia, lớn mạnh về tài chính và kinh nghiệm [9]

Trước sự phát triển như vũ bão của lĩnh vực VTĐB, số lượng đơn vị, phương tiện và lao động trong lĩnh vực này ngày càng tăng cao, trong khi quan điểm, mục tiêu, các phương pháp, cách thức quản lý chưa có sự thay đổi một cách căn bản tương ứng với tốc độ phát triển của lực lượng vận tải nên đã làm phát sinh những tồn tại trong hoạt động vận tải, làm giảm hiệu quả đóng góp, tăng chi phí xã hội Sự phát triển quá “nóng” của VTĐB trong thời gian qua đã phát sinh nhiều hệ quả như: Mất cân đối giữa các phương thức vận tải; xuất hiện vấn nạn xe dù, bến cóc, xe chở quá tải trọng cho phép, gây hư hỏng

hệ thống kết cấu hạ tầng và mất ATGT; giá cước VTĐB không đúng với giá thành do chở quá tải; cạnh tranh thiếu lành mạnh giữa xe chạy tuyến cố định

và xe chạy hợp đồng…Từ đó, dẫn đến việc cạnh tranh của các đơn vị kinh doanh vận tải đường bộ gặp nhiều khó khăn trong định hướng phát triển, xây

Trang 32

dựng phương án kinh doanh, tạo nên sự manh mún, nhỏ lẻ, tùy tiện trong hoạt động, làm giảm hiệu quả, sức cạnh tranh của từng đơn vị, cũng như cạnh tranh quốc gia [9]

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp sản xuất, thương mại trong nước hiện nay cũng đòi hỏi các nhà cung cấp vận tải của mình ngày càng phải chuyên nghiệp hơn, đáp ứng đa dạng hơn các nhu cầu của họ về sản lượng vận tải, chủng loại phương tiện, tần suất, cung đường, phương thức vận chuyển, tiến

độ, giá cả Do vậy, các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực vận tải hiện nay có xe thôi là chưa đủ, có nhiều xe và chủng loại xe vẫn chưa đủ, đòi hỏi

sự kết hợp nhịp nhàng các thế mạnh của các doanh nghiệp với nhau, tạo thành một khối thống nhất, nhằm lưu thông hàng hóa, hành khách trên toàn quốc một cách nhịp nhàng, đảm bảo tiến độ, an toàn hàng hóa, hành khách mà tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp Ví dụ, thông thường chi phí vận chuyển hàng hóa chiếm từ 10% đến 15% chi phí đầu vào của mỗi doanh nghiệp sản xuất, thương mại, do đó nếu giảm thiểu được chi phí vận chuyển sẽ đảm bảo thêm tính cạnh tranh cho các doanh nghiệp sản xuất, thương mại [9]

Ngoài ra, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 (cách mạng công nghiệp lần thứ tư) thực sự đang tác động hết sức mạnh mẽ, làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, quản trị xã hội, dịch vụ, thương mại… Từ đó, làm cho cuộc cạnh tranh giữa các DN, HTX với nhau mang đậm màu sắc công nghệ hiện đại hơn so với trước rất nhiều Đã có nhiều luồng ý kiến trái chiều để bênh vực cho những truyền thống tốt đẹp đã có, nhưng cũng nhiều ý kiến khác cho rằng việc áp dụng công nghệ vào các dịch vụ không chỉ mang lại sự cạnh tranh công bằng mà còn đem lại tiện ích, tiện lợi cho người tiêu dùng Và cái

gì đem lại lợi ích nhất, tốt nhất tất nhiên sẽ được người tiêu dùng lựa chọn Thực tế cho thấy, sự cạnh tranh khốc liệt của thị trường vận tải trong nước trong thời gian qua thể hiện rất rõ giữa các doanh nghiệp truyền thống và các

Trang 33

doanh nghiệp ứng dụng công nghệ mới, ví dụ như trong lĩnh vực vận tải khách bằng xe taxi thì có Uber, Grab và taxi truyền thống….[27]

1.3.3 Mức độ hoàn thiện của cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ

Phát triển KCHT luôn giữ vai trò quan trọng và có tác động tích cực đến phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh Vì vậy, ngay

từ khi bắt đầu công cuộc đổi mới nền kinh tế, Đảng ta đã xác định “GTVT là khâu quan trọng nhất của kết cấu hạ tầng” và “GTVT phải đi trước một bước

để đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế quốc dân” Sau hơn 30 năm đổi mới, KCHTGT nước ta vẫn còn yếu kém, đang là một trong những điểm nghẽn của quá trình phát triển Các Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI [28], XII [29] của Đảng đều xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm phát triển đất nước là: “Xây dựng đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng kinh

tế, nhất là hệ thống giao thông đồng bộ” Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020 cũng xác định: “Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, với một số công trình hiện đại, tập trung vào hệ thống giao thông và

hạ tầng đô thị lớn” là một trong ba đột phá chiến lược

Chiến lược phát triển giao thông vận tải Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 nêu rõ “Phát triển kết cấu hạ tầng giao thông một cách đồng bộ, có trọng tâm trọng điểm, vừa có bước đi phù hợp vừa có bước đột phá theo hướng hiện đại, tạo nên mạng lưới hoàn chỉnh, liên hoàn, kết nối giữa các phương thức vận tải, cả vùng lãnh thổ, giữa đô thị và vùng nông thôn trên phạm vi toàn quốc” [44]

Trong những năm qua hệ thống cơ sở HTGTĐB đã cơ bản được hoàn thiện Nhiều công trình dự án đã được ưu tiên tập trung đầu tư để đồng bộ và từng bước hoàn thiện như: hoàn thành nâng cấp mở rộng Quốc lộ 1 với quy

mô 4 làn xe; xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam; đầu tư nối thông tuyến đường Hồ Chí Minh và nâng cấp đoạn qua Tây Nguyên; đầu tư một số đoạn tuyến đường bộ ven biển Ở khu vực phía Bắc đã

Trang 34

xây dựng một số tuyến đường bộ cao tốc thuộc hành lang và một vành đai kinh tế Việt Nam - Trung Quốc, các tuyến cao tốc hướng tâm và vành đai vùng Thủ đô Hà Nội như Cao tốc Hà Nội - Lào Cai, Hà Nội - Hải Phòng Ở Khu vực miền Trung - Tây Nguyên hoàn thiện nâng cấp, xây dựng cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, các tuyến đường bộ thuộc hành lang kinh tế Đông - Tây

và các tuyến đường ngang nối vùng duyên hải với các tỉnh Tây Nguyên, nối các cảng biển Việt Nam với các nước láng giềng như Lào, Thái Lan, Canpuchia Ở Khu vực phía Nam đã xây dựng hoàn thành các tuyến đường cao tốc nối thành phố Hồ Chí Minh với các cửa ngõ và đầu mối giao thông quan trọng và đường vành đai thuộc khu vực thành phố Hồ Chí Minh như: tuyến Cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Dây, thành phố

Hồ Chí Minh - Trung Lương [44]

Hệ thống bến xe khách đã được các tỉnh, thành phố quy hoạch nằm trong quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch phát triển GTVT của từng địa phương; hệ thống trạm dừng nghỉ đường bộ phê duyệt quy hoạch đến năm 2020 là 84 trạm dừng nghỉ trên các tuyến quốc lộ, trong

đó Quốc lộ 1 có 48 trạm và 59 quốc lộ còn lại 36 trạm [7] Đến nay, trên toàn quốc đã đầu tư đưa vào khai thác 457 bến xe khách, 42 trạm, điểm dừng nghỉ đường bộ với cơ sở vật chất khang trang, tiện nghi, chất lượng dịch vụ tương đối tốt [9] Một số địa phương đã có phương án đầu tư đưa bến xe khách ra ngoài trung tâm đô thị để phân luồng, điều tiết giao thông nhằm giảm áp lực giao thông trong đô thị, chống ùn tắc giao thông và giảm thiểu TNGT, như: Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ [9]

Như vậy, có thể thấy thời gian qua Đảng, Nhà nước đã quan tâm tập trung nguồn lực để đầu tư hoàn thiện cơ sở HTGTĐB, đây là điều kiện thuận lợi để hoạt động VTHKĐB phát triển, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Tuy vậy, mức độ hoàn thiện cơ sở hạ tầng vẫn còn chậm, chưa theo kịp với yêu cầu phát triển vận tải, một số đoạn tuyến vẫn chưa hoàn thiện để kịp đưa vào khai thác theo tiến độ được duyệt như tuyến đường cao tốc Đà

Trang 35

Nẵng - Quảng Ngãi, một số tuyến quốc lộ, đường tỉnh vẫn chưa được đầu tư nâng cấp mở rộng đưa vào đúng cấp kỹ thuật Đây là những nguyên nhân cơ bản hạn chế đến sự phát triển bền vững của VTĐB và cũng là tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất ATGT trên các tuyến vận tải

1.3.4 Trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong quản lý VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định

Theo quy định của hệ thống pháp luật về VTHKĐB hiện hành, trách

nhiệm của các cơ quan nhà nước trong quản lý VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định gồm:

Thứ nhất, Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về giao thông đường

bộ có trách nhiệm quy định cụ thể về kinh doanh và điều kiện kinh doanh, cấp GPKDVT bằng xe ô tô [34]

Thứ hai, Bộ GTVT là cơ quan thuộc Chính phủ thực hiện chức năng

quản lý nhà nước về GTVT trong phạm vi cả nước, thống nhất quản lý hoạt động KDVT bằng xe ô tô theo quy định của pháp luật Quy định về tổ chức, quản lý hoạt động VTĐB và dịch vụ hỗ trợ VTĐB Ban hành quy định về trách nhiệm và xử lý vi phạm trong tổ chức, quản lý hoạt động KDVT bằng

xe ô tô và dịch vụ hỗ trợ VTĐB Quy định cụ thể về việc quản lý và cấp phù hiệu cho xe ô tô vận tải trung chuyển hành khách Tổ chức lập, phê duyệt và công bố quy hoạch mạng lưới tuyến VTHK cố định liên tỉnh; hệ thống các trạm dừng nghỉ trên quốc lộ Tổ chức thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý hoạt động KDVT bằng xe ô tô Thanh tra, kiểm tra và

xử lý vi phạm trong việc thực hiện các quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô theo quy định của pháp luật về vận tải đường

bộ và các quy định khác của pháp luật liên quan

Thứ ba, Tổng cục ĐBVN là cơ quan trực thuộc Bộ GTVT, thực hiện

chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ GTVT quản lý nhà nước chuyên

Trang 36

ngành về GTVT đường bộ, có trách nhiệm quản lý theo thẩm quyền hoạt động vận tải bằng xe ô tô và dịch vụ hỗ trợ VTĐB trong phạm vi cả nước Lập và trình Bộ GTVT phê duyệt quy hoạch mạng lưới tuyến VTHK cố định liên tỉnh Hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc tập huấn; thống nhất in, phát hành GPKDVT, phù hiệu gắn trên xe chạy tuyến cố định Xây dựng cơ sở dữ liệu, phần mềm quản lý và Trang thông tin điện tử về hoạt động vận tải bằng

xe ô tô; ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động vận tải và dịch

vụ hỗ trợ VTĐB, tổ chức triển khai áp dụng thống nhất trong toàn quốc Xây dựng lộ trình và tổ chức thực hiện dịch vụ công trực tuyến để giải quyết các thủ tục hành chính về hoạt động vận tải và dịch vụ hỗ trợ VTĐB Rà soát và thực hiện cắm biển hạn chế tốc độ đối với xe khách có giường nằm hai tầng tại các vị trí cần thiết, đặc biệt là khu vực có địa hình đèo, dốc, tại các vị trí có bán kính đường cong nhỏ trên các tuyến quốc lộ Thanh tra, kiểm tra và xử lý theo thẩm quyền các hành vi vi phạm quy định về KDVTĐB và dịch vụ hỗ trợ VTĐB theo quy định của pháp luật Chủ trì, phối hợp với Hiệp hội Vận tải

ô tô Việt Nam biên soạn, phát hành tài liệu, chương trình khung tập huấn nghiệp vụ cho lái xe, nhân viên phục vụ trên xe và người điều hành vận tải tại các đơn vị KDVT

Thứ tư, Sở GTVT là cơ quan trực thuộc UBND cấp tỉnh, có chức năng

tham mưu, giúp UBND tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về GTVT;

Sở GTVT chịu sự chỉ đạo, kiểm tra của Bộ GTVT và hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của Tổng cục ĐBVN Sở GTVT có trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản quản

lý nhà nước về kinh doanh và điều kiện kinh doanh, tổ chức, quản lý hoạt động kinh doanh VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định; thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong hoạt động VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định trên địa bàn địa phương

Nhìn chung, chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan từ trung ương đến địa phương trong thực hiện trách nhiệm quản lý nhà nước về VTHK bằng

Trang 37

đường bộ theo tuyến cố định đã được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật một cách cụ thể, rõ ràng Đây là cơ sở, là điều kiện giúp cho việc ban hành, triển khai thực hiện các quy định của pháp luật về VTHK bằng đường

bộ theo tuyến cố định có hiệu quả

Trang 38

Tiểu kết chương 1

Trong chương này, nội dung chủ yếu là làm sáng tỏ hơn những vấn đề

lý luận về thực hiện pháp luật VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định Qua

đó cho thấy VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định đã khẳng định được vai trò, vị trí của mình đến quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nói chung và của tỉnh Quảng Ngãi nói riêng

Trước những thách thức, vị trí vai trò của VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định thì công tác thực hiện pháp luật ở lĩnh vực này rất cần thiết, thông qua công cụ thực thi pháp luật để điều chỉnh hoạt động VTHK bằng đường bộ tuyến cố định theo đúng định hướng, đi vào nề nếp, quy cũ và phát triển Cơ quan nhà nước thực hiện pháp luật VTHKĐB được cụ thể hóa qua các văn bản quy phạm pháp luật về vận tải; đồng thời luôn đảm bảo hoạt động VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định không ngừng phát triển, đảm bảo thỏa mãn nhu cầu đi lại của người dân trong toàn xã hội một cách thuận tiện, nhanh chóng, an toàn và bảo đảm lợi ích, công bằng đối với mọi tổ chức, cá nhân hoạt động VTHK cũng như người sử dụng dịch vụ VTHK bằng đường

bộ theo tuyến cố định

Kết quả nghiên cứu ở Chương 1 là cơ sở khoa học để từ đó luận văn đánh giá thực trạng của thực hiện pháp luật về vận tải hành khách bằng đường

bộ theo tuyến cố định ở tỉnh Quảng Ngãi

Trang 39

Ý thức của chủ thể tham gia thực hiện pháp luật về VTHK bằng đường

bộ theo tuyến cố định luôn được đặt ra là phải đảm bảo tính năng động, chủ động, sáng tạo, sự độc lập, đảm bảo sự phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng giữa các

cơ quan, đơn vị và cán bộ, công chức, nhân viên, DN, HTX và người dân cùng tham gia thực hiện pháp luật cũng như sự phối hợp, hợp tác giữa các cơ quan thực hiện pháp luật với các cơ quan khác của nhà nước hoặc với các tổ chức xã hội Khi các chủ thể này có ý thức pháp luật cao thì họ sẽ tự nguyện thực hiện pháp luật, tuân thủ pháp luật dẫn đến hiệu quả thực hiện pháp luật cao và ngược lại sẽ làm hạn chế sự phát triển, gây mất trật tự xã hội

Để pháp luật VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định đi vào cuộc sống các cơ quan nhà nước mà cụ thể là đội ngũ cán bộ, công chức làm nhiệm

vụ quản lý nhà nước về VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định ở tỉnh Quảng Ngãi phải năng động, chủ động, sáng tạo, thông thạo, trách nhiệm các công việc mà mình đang đảm nhận và thực hiện chúng với tinh thần trách nhiệm cao, tránh hiện tượng quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu, trì trệ, giấy tờ hình thức hoặc thờ ơ lãnh đạm đối với yêu cầu chính đáng của người dân,

DN, HTX Có thể nói, công tác tổ chức thực hiện pháp luật về quản lý VTHK

Trang 40

bằng đường bộ theo tuyến cố định ở Quảng Ngãi được cơ quan quản lý nhà nước thực hiện chặt chẽ nên đã tạo điều kiện thuận lợi cho VTHK bằng đường bộ phát triển, đáp ứng tốt nhu cầu đi lại của người dân Ví dụ như: tỷ lệ

hồ sơ nộp và được Sở Giao thông vận tải tiếp nhận, cấp phù hiệu xe chạy tuyến cố định sau khi đã đăng ký khai thác tuyến thành công đạt 100%, trong

đó tỷ lệ giải quyết trong thời hạn 02 ngày đạt 90% so với quy định là giải quyết trong thời hạn 60 ngày [40]

Ngoài ra, ý thức pháp luật của chủ thể thi hành pháp luật là các tổ chức,

cá nhân tham gia VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định là người điều hành vận tải, đội ngũ lái xe, nhân viên phục vụ trên xe và nhân dân ngày càng được nâng cao Ví dụ như: tỷ lệ đơn vị kinh doanh vận tải bố trí người điều hành vận tải đảm bảo năng lực, trình độ chuyên đáp ứng yêu cầu đạt 70%; tỷ

lệ lái xe chấp hành các quy tắc giao thông khi tham gia giao thông được nâng cao so với trước đây, lỗi vi phạm do các hành vi này gây ra có dấu hiệu giảm như đi chấp hành hệ thống báo hiệu đường bộ, tuân thủ hành trình, thời gian vận hành và thời gian của người lái xe; hành khách đã ý thức được việc mua

vé xe và lên xe tại bến thay cho thói quen đón xe dọc đường như trước đây vừa gây mất TTATGT vừa ảnh hưởng đến quyền lợi của mình khi đi xe [40]

Tuy nhiên, ý thức pháp luật của các chủ thể tham gia thực hiện pháp luật của VTHK bằng đường bộ theo tuyến cố định ở Quảng Ngãi hiện nay cũng còn tồn tại, hạn chế nhất định, đâu đó vẫn còn một bộ không nhỏ có ý thức chưa cao, nhất là tình trạng lái xe vi phạm trong hoạt động vận tải khách theo tuyết cố định như: phóng nhanh, vượt ẩu, sử dụng rượu bia quá nồng độ cồn khi tham gia giao thông, dừng đỗ xe không đúng nơi quy định, chở quá số người quy định, vi phạm quy định về tốc độ và khoảng cách của xe cơ giới khi tham gia giao thông, điển hình là vụ xe khách chạy tuyến cố định Quảng Ngãi - Thành phố Hồ chí Minh thuộc Công ty TNHH Chín Nghĩa Quảng Ngãi

Định dạng
Số trang	116
Dung lượng	1,17 MB

Tiêu đề	Thực hiện pháp luật về vận tải hành khách bằng đường bộ theo tuyến cố định từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi
Tác giả	Nguyễn Hữu Đoan
Người hướng dẫn	PGS.TS Lương Thanh Cường
Trường học	Học viện Hành chính Quốc gia
Chuyên ngành	Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Thể loại	Luận văn Thạc sĩ
Năm xuất bản	2018
Thành phố	Thừa Thiên Huế