HỆ THỐNG PHÁP LUẬT TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM Người phụ trách: Th.S Lê Việt Tuấn Giảng viên ĐH Luật Tp... Tìm hiểu sự hình thành và phát triển, đặc điểm của hệ thống văn bản pháp luật 2..
Trang 1HỆ THỐNG PHÁP LUẬT TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM
Người phụ trách: Th.S Lê Việt Tuấn Giảng viên ĐH Luật Tp HCM
Trang 2Mục đích
1 Tìm hiểu sự hình thành và phát triển, đặc
điểm của hệ thống văn bản pháp luật
2 Tìm hiểu sự phát triển và đặc điểm của
hệ thống cấu trúc pháp luật (chế định
pháp luật, ngành luật)
3 Tìm hiểu vai trò của hình thức tập quán
pháp và tiền lệ pháp
Trang 3Tài liệu tham khảo
• Giáo trình
• Lịch triểu hiến chương loại chí, Phan Huy Chú
• Cổ luật Việt Nam, Vũ Văn Mẫu
Trang 4Nội dung bài giảng
• Tìm hiểu sự hình thành và phát triển, đặc điểm của hệ thống văn bản pháp luật
– Sự hình thành và phát triển của hình thức văn bản pháp luật trong lịch sử chính thể quân
chủ ở Việt Nam
– Đặc điểm của hệ thống văn bản pháp luật
trong lịch sử chính thể quân chủ ở Việt Nam
Trang 51 Sự hình thành và phát triển hình thức
văn bản pháp luật
• Trước thời kỳ Tiền Lê (980 – 1009)
– Chủ yếu sử dụng tập quán pháp
– Tính tuỳ tiện, thiếu thống nhất,…
• Thời Tiền Lê (980 – 1009)
– Năm 1002 Lê Đại Hành cho “định luật lệnh”
• Thời kỳ nhà Lý – Trần – Hồ (1010 – 1407)
– Ban hành các Bộ luật
– Phát triển văn bản pháp luật đơn hành
Trang 61 Sự hình thành và phát triển hình thức
văn bản pháp luật
Nhà Lý • Bộ (luật) Hình thư (1042)
Nhà Trần • Quốc triều thông chế (1230)
• Quốc triều thương lễ (1230)
• Hoàng triều ngọc điệp (1267)
• Công văn cách thức (1290)
• Hoàng triều đại điển (1341)
• Hình luật thư (1341) Nhà Hồ • Đại Ngu quan chế hình luật (1401)
Trang 71 Sự hình thành và phát triển hình thức
văn bản pháp luật
Nhà Lê • Quốc triều hình luật
• Quốc triều khám tụng điều lệ
• Thiên nam dư hạ tập
• Hồng Đức thiện chính thư
• Quốc triều thư khế thể thức
• Quốc triều chiếu lệnh thiện chính
• Lê triều hội điển Nhà Nguyễn • Hoàng Việt luật lệ
• Khâm định đại nam hội điển sự lệ
Trang 8Quốc triều hình luật
• Bố cục:
– Đồ giải 5 hạng để tang, đồ hình cụ
– 6 quyển, 13 chương, 722 điều
Lê triều hình luật Học giả người Pháp – 1777
Bộ luật Hồng Đức Vũ Văn Mẫu – (1470 – 1497)
Quốc triều hình luật Viện sử học – sản phẩm triều Lê
Trang 9Hoàng Việt Luật Lệ
• Năm ban hành: 1812, công bố 1815
• Hiệu lực áp dụng:
– Bắc kỳ: thay bằng Dân luật Bắc kỳ (1931)
– Trung kỳ: thay bằng Dân luật Trung kỳ (1939)
– Nam kỳ: thay bằng Dân luật Nam kỳ giản yếu, nhưng vẫn dùng HVLL làm chủ yếu đến 1959
• Bố cục:
– 22 quyển, 398 điều
– Điều luật: gồm tội danh, luật và lệ