Luận án tiến sĩ KHGD-CN: Lí luận và PPDH bộ môn Hóa học-NCS: Lương Quốc Thái

PHIẾU KHẢO SÁT THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Phiếu dành cho giáo viên Để có cơ sở thực tiễ

PHỤ LỤC

PHỤ LỤC 1 PHIẾU KHẢO SÁT THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC

PHỔ THÔNG (Phiếu dành cho giáo viên) 2

PHỤ LỤC 2 PHIẾU KHẢO SÁT THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG (Phiếu dành cho học sinh) 5

PHỤ LỤC 3 DANH SÁCH CÁC TRƯỜNG, SỐ LƯỢNG GV VÀ HS THAM GIA KHẢO SÁT THỰC TRẠNG VIỆC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC TRONG DẠY HỌC CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP PHẦN HÓA HỌC PHI KIM 7

PHỤ LỤC 4 PHIẾU XIN Ý KIẾN CHUYÊN GIA VỀ KHUNG NĂNG LỰC TỰ HỌC CỦA HỌC SINH THPT 8

PHỤ LỤC 5 KẾ HOẠCH BÀI DẠY CÁC CHỦ ĐỀ 14

Phụ lục 5.1 Kế hoạch bài dạy chủ đề (KH1): “CLO VÀ NƯỚC SINH HOẠT” 14

Phụ lục 5.2 Kế hoạch bài dạy chủ đề (KH2): “PHÂN BÓN VỚI SỨC KHOẺ CON NGƯỜI” 28

Phụ lục 5.3 Kế hoạch bài dạy chủ đề (KH3): “HỢP CHẤT CACBON VỚI MỘT SỐ VẤN ĐỀ THỰC TIỄN CUỘC SỐNG” 49

Phụ lục 5.4 Kế hoạch bài dạy chủ đề (KH4): “OZON VÀ SỰ SỐNG TRÁI ĐẤT” 71

Phụ lục 5.5 Đường link của một số Kế hoạch bài dạy chủ đề: Tác hại mưa axit, Ô nhiễm không khí, Thuỷ tinh – vẻ đẹp cuộc sống 86

PHỤ LỤC 6 CÁC BẢNG SỐ LIỆU THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 87

Phụ lục 6.1 Bảng số liệu về biểu hiện của NLTH trước tác động 87

Phụ lục 6.2 Bảng số liệu về biểu hiện của NLTH sau tác động 89

Phụ lục 6.3 Bảng số liệu t-test của 2 vòng thực nghiệm 91

Phụ lục 6.4 Bảng số liệu so sánh t-test của ĐC và TN của 2 vòng thực nghiệm 92

Phụ lục 6.5 Bảng số liệu thực nghiệm tác động vòng 1 93

Phụ lục 6.6 Bảng số liệu thực nghiệm tác động vòng 1 94

Phụ lục 6.7 Bảng số liệu vòng thực nghiệm tác động vòng 2 95

Phụ lục 6.8 Hình ảnh minh hoạ thực nghiệm sư phạm cho chủ đề mã KH1 96

Phụ lục 6.8 Hình ảnh minh hoạ thực nghiệm sư phạm cho chủ đề mã KH2 97

Phụ lục 6.9 Hình ảnh minh hoạ thực nghiệm sư phạm cho chủ đề mã KH3 98

Phụ lục 6.10 Hình ảnh minh hoạ thực nghiệm sư phạm cho chủ đề mã KH4 99

Phụ lục 6.11 Minh hoạ bảng điểm thực nghiệm chủ đề mã KH1 100

Phụ lục 6.12 Minh hoạ bảng điểm thực nghiệm chủ đề mã KH2 102

PHỤ LỤC 1 PHIẾU KHẢO SÁT THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG

TRUNG HỌC PHỔ THÔNG (Phiếu dành cho giáo viên)

Để có cơ sở thực tiễn cho việc nghiên cứu vấn đề “Phát triển năng lực tự học của học sinh trung học phổ thông thông qua dạy học chủ đề tích hợp phần hóa học phi kim’’, xin Quý thầy (cô) vui lòng cho biết ý kiến cá nhân về các nội dung dưới đây

Chúng tôi cam kết chỉ sử dụng những thông tin trong phiếu này vào mục đích nghiên cứu, ngoài ra không sử dụng cho bất kì mục đích nào khác Xin trân trọng cảm ơn những

ý kiến đóng góp quý báu của Quý thầy (cô)!

I PHẦN THÔNG TIN CHUNG

Họ và tên:

Chức danh:

Thâm niên công tác:

Cơ quan công tác:

II PHẦN TRẢ LỜI CÂU HỎI

Câu 1: Quý thầy (cô) vui lòng cho biết mức độ thực hiện các phương pháp và hình

thức tổ chức dạy học trong dạy học hóa học ở trường THPT bằng cách khoanh tròn vào

mức độ tương ứng (Trong đó 1: không bao giờ; 2: hiếm khi; 3: thỉnh thoảng; 4: thường xuyên; 5: rất thường xuyên)

TT Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học Mức độ thực hiện

Câu 2: Quý thầy (cô) vui lòng cho biết mức độ thường xuyên sử dụng các công cụ

đánh giá học sinh trong dạy học hóa học ở trường THPT bằng cách khoanh tròn vào

mức độ tương ứng (Trong đó 1: không bao giờ; 2: hiếm khi; 3: thỉnh thoảng; 4: thường xuyên; 5: rất thường xuyên)

TT Công cụ đánh giá học sinh Mức độ thường xuyên

2 Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan 5 4 3 2 1

Câu 3: Quý thầy (cô) vui lòng cho biết biểu hiện nào dưới đây là biểu hiện của năng

lực tự học của học sinh THPT bằng cách đánh dấu ✓ vào ô tương ứng

ý

Không đồng ý

1

Xác định mục tiêu học tập thông qua việc học sinh xác định

được nhiệm vụ học tập dựa trên kết quả đã đạt được và biết đặt

mục tiêu học tập chi tiết, cụ thể ở mỗi bài, chủ đề, chương và

lớp học

2

Xác định cách học riêng của bản thân thông qua việc HS lựa

chọn 4 cách học: kiểu nhìn, kiểu nghe, kiểu đọc-viết, kiểu vận

động phù hợp với mục đích, nhiệm vụ học tập khác nhau; thuận

lợi cho việc ghi nhớ, áp dụng các KTKN trong mỗi chủ đề

3

Tự điều chỉnh cách học cho phù hợp thông qua việc HS nhận

ra những hạn chế/nhược điểm/yếu điểm của bản thân khi lựa

chọn cách học không phù hợp với nhiệm vụ học tập này nhưng

đã có những điều chỉnh cách học phù hợp với nhiệm vụ học tập

khác

4

Lập kế hoạch tự học thông qua việc HS xác định nhiệm vụhọc

tập, các điều kiện về thời gian, địa điểm, người thực hiện và

đưa ra dự kiến sản phẩm hoàn thành

5

Xác định phương pháp, hình thức và phương tiện tự học

thông qua việc xác định các biện pháp cụ thể để hoàn thành

nhiệm vụ của kế hoạch học tập

6

Tìm kiếm, đánh giá và lựa chọn nguồn tài liệu phù hợp thông

qua việc HS chọn lọc nguồn thông tin qua SGK, sách tham khảo,

internet, website, khảo sát thực tiễn, thực nghiệm, giáo trình điện

tử, phục vụ cho việc giải quyết nhiệm vụ học tập

7

Ghi chép và xử lý thông tin đã tìm kiếm thông qua việc HS lựa

chọn các hình thức ghi chép phù hợp, thuận lợi cho việc ghi nhớ,

sử dụng, bổ sung khi xử lý thông tin đưa ra kết luận

8

Vận dụng kiến thức, kĩ năng để giải quyết nhiệm vụ học tập

thông qua việc học sinh đề xuất và lựa chọn các kiến thức, kĩ

năng để giải quyết các yêu cầu của nhiệm vụ học tập

9

Đánh giá và điều chỉnh tự học thông qua việc học sinh tự

đánh giá được bản thân và đánh giá được các thành viên trong

nhóm, nhận ra và điều chỉnh được những sai sót, hạn chế của

bản thân trong quá trình tự học, từ đó rút kinh nghiệm để vận

dụng vào các tình huống nhiệm vụ khác

Câu 4: Quý thầy (cô) vui lòng cho biết nguồn trang bị kiến thức lý luận cho các

Quý thầy (cô) về dạy học tích hợp theo chủ đề hóa học ở trường THPT bằng cách đánh dấu ✓ vào các ô tương ứng

TT Nguồn trang bị kiến thức lý luận về

dạy học chủ đề tích hợp hóa học

Được trang bị

1 Tại cơ sở đào tạo nơi giáo viên học đại học hoặc sau đại học

2 Từ chương trình bồi dưỡng, tập huấn giáo viên THPT của Bộ

5 Tự tìm hiểu các nguồn tư liệu tham khảo thông qua việc biết đến dạy

học tích hợp chủ đề hóa học từ chuyên đề các cấp

6 Tự tìm hiểu các nguồn tư liệu tham khảo thông qua lắng nghe và dự

giờ đồng nghiệp

Câu 5: Quý thầy (cô) vui lòng cho biết mức độ phù hợp của các phương pháp và

hình thức tổ chức dạy học dưới đây trong việc tổ chức dạy học chủ đề tích hợp hóa học

ở trường THPT bằng cách khoanh tròn vào mức độ tương ứng (Trong đó 1: không phù hợp; 2: phù hợp trung bình; 3: khá phù hợp; 4: phù hợp; 5: rất phù hợp)

TT Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học Mức độ phù hợp

Xin chân thành cảm ơn sự hợp tác của các Quý thầy (cô)!

PHỤ LỤC 2 PHIẾU KHẢO SÁT THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG

TRUNG HỌC PHỔ THÔNG (Phiếu dành cho học sinh)

Để có cơ sở thực tiễn cho việc nghiên cứu vấn đề “Phát triển năng lực tự học của học sinh trung học phổ thông thông qua dạy học chủ đề tích hợp phần hóa học phi kim”, các em vui lòng cho biết ý kiến cá nhân về nội dung dưới đây Chúng tôi cam

kết chỉ sử dụng những thông tin trong phiếu này vào mục đích nghiên cứu, ngoài ra không sử dụng cho bất kì mục đích nào khác

I PHẦN THÔNG TIN CHUNG

Họ và tên:

Học sinh lớp:

Trường:

Tỉnh/Thành phố:

II PHẦN TRẢ LỜI CÂU HỎI

Trong các kiến thức, kỹ năng liên quan đến năng lực tự học của học sinh THPT được nêu trong bảng dưới đây, các em hãy đánh dấu ✓ vào ô tương ứng với thực trạng những kiến thức, kỹ năng của bản thân

STT NLTH Kiến thức, kỹ năng liên quan Có Không

có

1

Xác định

mục tiêu

học tập

Biết được nhiệm vụ học tập trong chủ đề hoá học

2 Chuyển mục tiêu của chủ đề thành mục tiêu học tập

phù hợp với bản thân

3 Biết cách liên hệ mục tiêu với nhiệm vụ học tập của

bản thân

4

Định hình

phong

cách học

tập

Nhận định được ưu điểm nổi trội của bản thân để tiếp thu tri thức khoa học nhanh chóng và hiệu quả nhất

5 Có khả năng lựa chọn một cách thức học tập hiệu quả

nhất đối với bản thân

6 Có khả năng nhận diện cách thức học tập của bạn bè để

trao đổi kiến thức, kinh nghiệm và chia sẻ học liệu

7

Lập kế

hoạch học

tập

Xây dựng được kế hoạch học tập hoàn chỉnh

8

Biết cách xây dựng thời gian biểu để thực hiện nhiệm vụ trọng tâm và nhiệm vụ cụ thể đảm bảo mục tiêu của chủ đề hoá học

9 Triển khai

kế hoạch

tự học

Biết sử dụng Internet để tìm kiếm nguồn thông tin, tài liệu hỗ trợ quá trình tự học

10 Biết tham khảo các nguồn sách, tư liệu, các xuất bản

phẩm tham khảo nhằm hỗ trợ quá trình tự học

STT NLTH Kiến thức, kỹ năng liên quan Có Không

có

11 Vận dụng kinh nghiệm nền tảng của bản thân và kiến

thức liên môn để giải quyết nhiệm vụ học tâp

14 Xác nhận được giá trị của thông tin, tri thức khoa

học đúng đắn nhất sau quá trình tự học

15 Có phương án khắc phục hạn chế và điều chỉnh quá

trình tự học cho các chủ đề tiếp theo

Xin chân thành cảm ơn sự hợp tác của các em!

PHỤ LỤC 3 DANH SÁCH CÁC TRƯỜNG, SỐ LƯỢNG GV VÀ HS THAM GIA KHẢO SÁT THỰC TRẠNG VIỆC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC TRONG DẠY HỌC CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP PHẦN HÓA HỌC PHI KIM

TT Trường Tỉnh/Thành phố Số lượng

giáo viên

Số lượng học sinh

39 THPT Nguyễn Hữu Huân TP Hồ Chí Minh 5 42

PHỤ LỤC 4 PHIẾU XIN Ý KIẾN CHUYÊN GIA VỀ KHUNG NĂNG LỰC TỰ

HỌC CỦA HỌC SINH THPT

Kính gửi: Quý Thầy/Cô giáo

Chúng tôi đang tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phát triển năng lực tự học cho HS THPT thông qua dạy học chủ đề tích hợp phần hóa học phi kim” Theo chúng tôi,

khái niệm năng lực tự học của HS được hiểu là sự tích hợp khả năng thực hiện các hoạt động tự học (lập được kế hoạch tự học một cách khoa học, thực hiện có hiệu quả kế hoạch tự học đã lập, tự đánh giá kết quả đạt được và điều chỉnh quá trình tự học có sự hỗ trợ của GV) nhằm giải quyết những nhiệm vụ học tập xác định

Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến nhận xét, góp của quý Thầy/Cô về khung năng lực tự học của HS THPT dưới đây

Các căn cứ chủ yếu đề xuất khung năng lực tự học của HS THPT:

1 Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã được Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI) thông qua;

2 Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông;

3 Quyết định số 404/QĐTTg ngày 27/3/2015 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông;

4 Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ GD&ĐT ban hành chương trình Giáo dục phổ thông;

5 Các công trình về năng lực tự học đã công bố: Taylor B [14]; Philip C Candy [11]; Cao Cự Giác, Nguyễn Thị Phượng Liên [98]; Nguyễn Văn Đại [99]; Đào Việt Hùng [39]; Vương Cẩm Hương [38];

CẤU TRÚC KHUNG NĂNG LỰC TỰ HỌC CỦA HỌC SINH

TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Xác định mục tiêu học tập thông qua việc học sinh xác

định được nhiệm vụ học tập dựa trên kết quả đã đạt được và biết đặt mục tiêu học tập chi tiết, cụ thể ở mỗi bài, chủ đề,

Xác định cách học riêng của bản thân thông qua việc HS

lựa chọn 4 cách học: kiểu nhìn, kiểu nghe, kiểu đọc-viết, kiểu vận động phù hợp với mục đích, nhiệm vụ học tập khác nhau; thuận lợi cho việc ghi nhớ, áp dụng các KTKN trong mỗi chủ

đề

3

Tự điều chỉnh cách học cho phù hợp thông qua việc HS

nhận ra những hạn chế/nhược điểm/yếu điểm của bản thân khi lựa chọn cách học không phù hợp với nhiệm vụ học tập này nhưng đã có những điều chỉnh cách học phù hợp với nhiệm vụ học tập khác

Lập kế hoạch tự học thông qua việc HS xác định nhiệm

vụhọc tập, các điều kiện về thời gian, địa điểm, người thực hiện và đưa ra dự kiến sản phẩm hoàn thành

5

Xác định phương pháp, hình thức và phương tiện tự học

thông qua việc xác định các biện pháp cụ thể để hoàn thành

nhiệm vụ của kế hoạch học tập

IV Triển khai

tự học

6

Tìm kiếm, đánh giá và lựa chọn nguồn tài liệu phù hợp

thông qua việc HS chọn lọc nguồn thông tin qua SGK, sách tham khảo, internet, website, khảo sát thực tiễn, thực nghiệm, giáo trình điện tử, phục vụ cho việc giải quyết

nhiệm vụ học tập

7

Ghi chép và xử lý thông tin đã tìm kiếm thông qua việc HS

lựa chọn các hình thức ghi chép phù hợp, thuận lợi cho việc

ghi nhớ, sử dụng, bổ sung khi xử lý thông tin đưa ra kết luận

Đánh giá và điều chỉnh tự học thông qua việc học sinh tự

đánh giá được bản thân và đánh giá được các thành viên trong nhóm, nhận ra và điều chỉnh được những sai sót, hạn chế của bản thân trong quá trình tự học, từ đó rút kinh

nghiệm để vận dụng vào các tình huống nhiệm vụ khác

BẢNG ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

- HS chưa tự xác định được hoặc xác định chưa đầy đủ được các nhiệm

- Quá trình thực hiện vẫn còn lúng túng, khó khăn, thỉnh thoảng cần

sự giúp đỡ của GV hoặc bạn bè

- HS tự xác định được đầy đủ, chính xác và giải thích được mối liên hệ giữa

về nhiệm vụ, mục tiêu học tập của chủ

đề và một số môn học liên quan với các nội dung kiến thức của chủ đề hóa học

- Quá trình thực hiện độc lập, không cần sự trợ giúp của thầy/cô hoặc bạn

- HS nhận diện chưa đầy đủ, chính xác về các phong cách học tập: nhìn, nghe, đọc-viết và vận động

- HS chưa xác định rõ bản thân phù hợp với phong cách học tập nào hoặc chưa xác định được các việc cần làm phù hợp với mỗi kiểu phong cách học tập

- HS lựa chọn theo thầy/cô gợi ý và hướng dẫn hoặc bạn bè

- HS nhận diện được đầy đủ, chính xác về các phong cách học tập:

nhìn, nghe, đọc-viết và vận động

- HS xác định được bản thân phù hợp với phong cách học tập nào nhưng chưa xác định được các việc cần làm phù hợp với mỗi kiểu phong cách học tập tương ứng

- HS tự xác định được phong cách học tập nào là thế mạnh của bản thân trong bốn kiểu phong cách học tập: kiểu nhìn, kiểu nghe, kiểu đọc-viết, kiểu vận động

- HS xác định được bản thân phù hợp với phong cách học tập nào và các việc cần làm phù hợp với mỗi kiểu phong cách học tập tương ứng

PC.3

Tự điều chỉnh cách học cho phù hợp

HS chưa nhận diện được hạn chế/nhược điểm/yếu điểm về cách học của bản thân trong quá trình tham gia các nhiệm vụ học tập và không điều chỉnh cách học cho phù hợp

HS đã nhận ra được hạn chế/nhược điểm/yếu điểm về cách học của bản thân trong quá trình tham gia các nhiệm vụ học tập dưới sự chỉ bảo của thầy/cô và góp ý của bạn bè nhưng còn lúng túng trong điều chình cách học cho phù hợp

HS tự nhận ra được hạn chế/nhược điểm/yếu điểm về cách học của bản thân trong quá trình tham gia các nhiệm vụ học tập và có cách điều chình cách học cho phù hợp với các nhiệm vụ tiếp theo

- HS chưa xác định được hoặc xác định thiếu các nhiệm vụ, các điều kiện về thời gian, địa điểm, người thực hiện công việc và cách thức thực hiện từng nhiệm vụ, đưa ra dự

- HS tự xác định được nhiệm vụ, các điều kiện về thời gian, địa điểm, người thực hiện công việc và cách thức thực hiện từng nhiệm vụ,

- HS tự xác định được đầy đủ, chính xác các nhiệm vụ, các điều kiện về thời gian, địa điểm, người thực hiện công việc và cách thức thực hiện từng nhiệm

vụ, đưa ra dự kiến sản phẩm hoàn thành, lập được thời gian biểu

- Quá trình thực hiện độc lập, không cần sự trợ giúp của thầy/cô hoặc bạn bè Trao đổi, thảo luận, góp ý với thầy cô/bạn bè nhiệm vụ cụ thể của nhóm

KH.5

Xác định phương pháp, hình thức và phương tiện tự học

- HS chưa xác định được hoặc xác định mơ hồ về các phương pháp, hình thức cụ thể để thực hiện nhiệm

- Quá trình thực hiện còn mất nhiều thời gian hoặc thỉnh thoảng cần thầy/cô gợi ý hay bạn bè giúp đỡ

- HS tự xác định được phương pháp, hình thức cụ thể để thực hiện nhiệm vụ

cụ thể trong kế hoạch

- Quá trình thực hiện độc lập, không cần sự trợ giúp của thầy/cô hoặc bạn bè Trao đổi, thảo luận, góp ý với thầy cô/bạn bè về phương pháp, hình thức

cụ thể để thực hiện nhiệm vụ cụ thể trong các kế hoạch cá nhân/nhóm

và lựa chọn nguồn tài liệu phù hợp

- HS chưa xác định được hoặc xác định chưa đầy đủ nguồn thông tin, tài liệu hỗ trợ quá trình tự học phù

hợp với phong cách học tập của bản thân

- Quá trình thực hiện cần gợi ý hướng dẫn của thầy/cô hoặc bạn bè

hỗ trợ

- HS tự xác định được nguồn thông tin, tài liệu hỗ trợ quá trình tự học phù hợp với phong cách học tập của bản thân

- Quá trình thực hiện vẫn còn lúng túng, khó khăn hoặc thỉnh thoảng cần thầy/cô gợi ý hay bạn bè giúp đỡ

- HS tự xác định được nguồn thông tin, tài liệu hỗ trợ quá trình tự học phù hợp với phong cách học tập của bản thân

- Quá trình thực hiện độc lập, không cần sự trợ giúp của thầy/cô hoặc bạn

bè Giới thiệu và chia sẻ nguồn thông tin, tài liệu của bản thân với các thành viên trong nhóm nhằm hỗ trợ quá trình

tự học phù hợp với phong cách học tập của mỗi thành viên

TK.7

Ghi chép và

xử lý thông tin

- HS chưa xác định được hình thức ghi chép thông tin phù hợp Thông tin chưa sắp xếp một cách logic, khoa học; và chưa biết cách xử lý để đưa

ra kết luận

- HS tự xác định được hình thức ghi chép thông tin phù hợp Sắp xếp tương đối logic các ý tìm được để giải quyết vấn đề đặt ra tuy nhiên chưa thể hiện được mối quan hệ

- HS tự xác định được hình thức ghi chép thông tin phù hợp Thông tin được sắp xếp và xử lý một cách logic, khoa

học để dưa ra các kết luận

- Quá trình thực hiện cần gợi ý hướng dẫn của thầy/cô hoặc bạn bè

năng để giải quyết nhiệm

vụ học tập

- HS chưa vận dụng được hoặc vận dụng chưa linh hoạt các KTKN để giải quyết nhiệm vụ học tập

- Quá trình thực hiện cần gợi ý hướng dẫn của thầy/cô hoặc bạn bè

hỗ trợ

- HS vận dụng được các KTKN phù hợp để giải quyết nhiệm vụ học tập

- Quá trình thực hiện còn mất nhiều thời gian hoặc thỉnh thoảng cần thầy/cô gợi ý hay bạn bè giúp đỡ

- HS vận dụng thành thạo các KTKN phù hợp để giải quyết nhiệm vụ học tập

- Quá trình thực hiện độc lập, không cần sự trợ giúp của thầy/cô hoặc bạn

bè Có khả năng trao đổi, thảo luận, chia sẻ, góp ý với thầy cô/bạn bè trong quá trình vận dụng các KTKN để giải quyết nhiệm vụ học tập của mỗi cá nhân/nhóm

- HS chưa có khả năng hoặc lúng túng khi tự đánh giá và điều chỉnh phong cách học tập, kế hoạch học tập và phương thức triển khai tự học nhằm hoàn thành mục tiêu học tập

- Quá trình thực hiện cần gợi ý hướng dẫn của thầy/cô hoặc bạn bè hỗ trợ

- HS nhận diện và tự đề xuất được biện pháp khắc phục hạn chế và điều chỉnh phong cách học tập, kế hoạch học tập và phương thức triển khai tự học nhằm hoàn thành mục tiêu học tập

- Quá trình thực hiện còn lúng túng, mất nhiều thời gian hoặc thỉnh thoảng cần thầy/cô gợi ý hay bạn bè giúp đỡ

- HS tự đề xuất biện pháp khắc phục hạn chế và điều chỉnh phong cách học tập, kế hoạch học tập và phương thức triển khai tự học nhằm hoàn thành mục tiêu học tập

- Quá trình thực hiện độc lập, không cần

sự trợ giúp của thầy/cô hoặc bạn bè Có khả năng trao đổi, chia sẻ, thảo luận và góp

ý với bạn bè/thầy cô về biện pháp khắc phục hạn chế trong quá trình tự học”

Nội dung góp ý, chỉnh sửa và nhận xét của các Thầy/Cô về những vấn đề:

1 Sự phù hợp giữa cấu trúc khung năng lực tự học và khái niệm năng lực tự học

………

………

………

………

………

2 Sự đầy đủ, hợp ý của các năng lực thành phần và các tiêu chí đánh giá năng lực tự học ………

………

………

………

………

3 Sự đầy đủ, hợp lý của các mức độ đánh giá ………

………

………

………

………

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy/Cô! Xin quý Thầy/Cô cho biết: Họ và tên: ………

Đơn vị công tác: ………

Học hàm, học vị: ………

Thâm niên công tác: ………

PHỤ LỤC 5 KẾ HOẠCH BÀI DẠY CÁC CHỦ ĐỀ

Phụ lục 5.1 Kế hoạch bài dạy chủ đề (KH1): “CLO VÀ NƯỚC SINH HOẠT”

I Sơ lược nội dung và nhiệm vụ của chủ đề dành cho học sinh

1 Lý do chọn chủ đề

Nước sạch là tài nguyên quý giá, nhưng không phải là vô tận Nước là cần thiết cho sự sống nhưng khi bị biến đổi, ô nhiễm có thể gây ra những hiểm họa khôn lường cho con người Nước sạch không thể thiếu trong đời sống của con người, hàng ngày chúng ta sinh hoạt đều phải sử dụng nguồn nước sạch từ ăn uống, tắm rửa, giặt giũ, vệ sinh,… Ngoài ra, việc sử dụng nước sạch trong sản xuất công nghiệp, nông nghiệp để

tạo ra các thực phẩm sạch cũng là yếu tố quan trọng quyết định sức khỏe của con người

2 Sơ đồ nội dung chủ đề

3 Bộ câu hỏi định hướng

a Câu hỏi khái quát: Vai trò của nước với sự sống trên Trái Đất?

b Câu hỏi bài học: Trình bày hiểu biết về nước sạch? Làm thế nào để có một nguồn nước sinh hoạt sạch?

c Câu hỏi nội dung

Câu 2: Những nguồn nước nào có thể được sử dụng để sản xuất nước sinh hoạt Chúng phải đảm bảo những yêu cầu gì? Tại sao?

Câu 3: Các phương pháp xử lí nước sinh hoạt?

4 Học liệu tham khảo dành cho học sinh

Tham khảo sách giáo khoa Hóa học 10, SGK Hoá học 8, các nguồn tài liệu khác

và các video hình ảnh

5 Nhiệm vụ tự học của HS

Bảng tự học KWLH của học sinh trước khi học chủ đề

K

“Các kiến thức, kỹ

năng em đã có về

chủ đề ?”

W

“Em muốn học thêm điều gì sau khi đọc chủ đề?”

L

“Các vấn đề em có thể tự thực hiện được trong chủ đề?”

H

“Cách thức của em

để thực hiện các nhiệm vụ học tập mới trong chủ đề”

………

………

………

………

………

………

………

………

6 Chủ đề bài viết thu hoạch sau khi học chủ đề

Em hãy trình bày khoảng 1-2 trang về một nguồn nước sạch mà gia đình em đang

sử dụng để sinh hoạt hàng ngày gồm các nội dung: giới thiệu, thành phần, cách lọc nước,

sử dụng, chi phí, đề xuất giải pháp tiết kiệm… Bài viết có hình ảnh minh hoạ thực tế

đã làm để minh hoạ cho các nội dung đã viết dưới dạng đường link

7 Kế hoạch thực hiện chủ đề

điểm Sản phẩm dự kiến

Tuần

1

- GV và HS tìm hiểu về nội dung chủ đề bài học;

- HS biết, hiểu được các kiến thức liên quan

đến chủ đề bài học;

- GV chia chủ đề thành các hoạt động cho mỗi

nhóm HS;

- HS và nhóm HS xác định mục tiêu học tập,

chia nhóm theo khả năng mỗi bạn và lập kế

hoạch thực hiện;

- HS thảo luận, nhận định, phê phán nội dung

có liên quan đến kế hoạch thực hiện chủ đề

hoạt động động đó;

- GV duyệt nội dung kế hoạch thực hiện của

HS và nhóm HS

Lớp học

- Bài tự tìm hiểu của HS;

- Bảng KWLH; 5W1H

- Bảng chia nhóm;

- Sổ theo dõi nhóm

- HS và nhóm HS tự vận dụng kiến thức, kỹ

năng để giải quyết nhiệm vụ học tập theo kế

hoạch đã phê duyệt;

- HS tự tìm kiếm, đánh giá và lựa chọn nguồn

tài liệu phù hợp;

- HS tổng hợp, ghi chép các thông tin đã thu

thập bằng cách hình thức phù hợp

Ngoài lớp

- Sổ theo dõi nhóm;

- Phiếu HS tự đánh giá;

- Phiếu Trưởng nhóm

Tuần

2

- Xử lý thông tin để giải thích mối quan hệ

gữa các đối tượng, khái niệm, quá trình để từ

Ngoài lớp

- Sổ theo dõi nhóm;

- Phiếu HS tự đánh giá;

đó đề xuất một số phương pháp, biện pháp, mô

hình, kế hoạch giải quyết vấn đề dưới dạng: sơ

đồ, poster, video, tranh ảnh, truyện, bài hát,

thí nghiệm…

- Thảo luận để hoàn thiện và trình bày thử sản

phẩm

- Phiếu Trưởng nhóm;

- Sản phẩm báo cáo

- Kiểm tra, đánh giá;

- Nộp bài thu hoạch

Trực tuyến

- Bài kiểm tra của HS;

- Bài thu hoạch

- Phiếu đánh giá NLTH

- HS và nhóm HS trình bày báo cáo và thảo

luận dưới dạng: nói, viết, thí nghiệm, video,

diễn kịch, kể truyện, hát…;

- GV nhận xét, đánh giá và điều chỉnh các

hoạt động của HS và nhóm HS

Lớp học

- Poster, clip, kịch bản;

- Phiếu đánh giá HS;

- Phiếu đánh giá sản phẩm

II Mục tiêu

1 Về kiến thức

- Trình bày được cấu tạo, xu hướng nhận thêm 1 electron (từ kim loại) hoặc dùng chung electron (với phi kim) để tạo hợp chất ion hoặc hợp chất cộng hoá trị dựa theo cấu hình electron

- Mô tả được trạng thái, màu sắc, nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của đơn chất

clo Phát biểu được trạng thái tự nhiên của nguyên tố clo

- Viết được phương trình hoá học của phản ứng tự oxi hoá – khử của clo trong phản ứng với dung dịch NaOH ở nhiệt độ thường và khi đun nóng; ứng dụng của phản ứng này trong sản xuất chất tẩy rửa

- Giải thích được clo là chất oxi hoá mạnh; trong phản ứng với nước, clo vừa là

chất khử vừa là chất oxi hoá

- Thực hiện được (hoặc quan sát video) một số thí nghiệm chứng minh tính oxi hoá mạnh của clo và thí nghiệm tính tẩy màu của khí clo ẩm; thí nghiệm nước clo

- Tìm hiểu về ứng dụng của clo trong quy trình xử lý nước sinh hoạt, cụ thể là khử trùng nước sinh hoạt

- Phát biểu được các yếu tố vật lý (nhiệt độ, ánh sáng, tia cực tím, độ pH ) ảnh hưởng đến môi trường nước;

- Tìm hiểu thực trạng môi trường nước hiện nay, nước sinh hoạt, các nguồn nước

dùng để sản suất nước sinh hoạt

- Trình bày các phương pháp khử trùng nước sinh hoạt (Vật lý, Hoá học, Sinh học ); đề xuất và thực thi các giải pháp diệt trùng nước để sử dụng thành nước sinh hoạt

- Trình bày được ảnh hưởng của một số chất hoá học với môi trường và sức khoẻ con người: khí clo độc, phản ứng của clo với nước là phản ứng thuận nghịch nên cần có các biện pháp để giảm các tác hại của clo với sức khoẻ và môi trường

- Trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện chính sách bảo vệ tài nguyên và môi trường nước

- Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hoá học gồm: Đề xuất vấn đề; Đưa ra phán đoán, xây dựng giải thuyết; Lập kế hoạch thực hiện; Thực hiện kế hoạch; Viết, trình bày báo cáo và thảo luận

- Vận dụng kiễn thức kĩ năng đã học: để phản biện, đánh giá ảnh hưởng của một vấn đề thực tiễn; đề xuất một số phương pháp, biện pháp, mô hình, kế hoạch giải quyết vấn đề; Ứng xử thích hợp trong các tình huống có liên quan đến bản thân, gia đình và cộng đồng phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững xã hội và bảo vệ môi trường

- Trách nhiệm: Sẵn sàng chịu trách nhiệm về những lời nói và hành động của bản thân; Hiểu rõ ý nghĩa của tiết kiệm đối với sự phát triển bền vững; có ý thức tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; đấu tranh ngăn chặn các hành vi sử dụng bừa bãi, lãng phí vật dụng, tài nguyên Chủ động, tích cực tham gia và vận động người khác tham gia các hoạt động tuyên truyền, chăm sóc, bảo vệ thiên nhiên, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững

III Thiết bị dạy học và học liệu

1 Chuẩn bị

a Giáo viên

- Giáo án, máy tính, máy chiếu, máy ảnh, các hình ảnh liên quan

- Chia nhóm và phân công nhiệm vụ cho học sinh chuẩn bị

- Sổ theo dõi dự án cho 4 nhóm

- Phiếu hướng dẫn nghiên cứu, thực hiện dự án cho từng học sinh

- Nội dung câu hỏi định hướng

- Phiếu đánh giá dự án của giáo viên, học sinh

- Tài liệu tra cứu

- Bài kiểm tra củng cố kiến thức sau dự án

b Học sinh

- Giấy A0, bút màu, keo dán, …

- Ôn tập lại kiến thức đã học có liên quan đến chủ đề

- Tìm hiểu bề dạy học dự án và các kĩ năng liên quan

- Tranh ảnh trong sách giáo khoa và tranh sưu tầm có liên quan đến nội dung của

dự án (các tài liệu , áp phích, tranh ảnh,…)

2 Thiết bị dạy học

- Thiết bị, dụng cụ thí nghiệm; máy tính nối mạng, phần mềm, máy ảnh kĩ thuật

số, máy quay,

- Một số tranh ảnh liên quan đến tài nguyên, môi trường

IV Phương pháp và kỹ thuật dạy học

1 Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học dự án

2 Kỹ thuật đạy học: KWLH, 5W1H

V Tiến trình dạy học

Giai đoạn 1: Chọn đề tài và xác định mục đích dự án

1 Hoạt động 1: Xác định nhiệm vụ học tập và chia nhóm (tại lớp)

♦ Mục tiêu: HS xác định nhiệm vụ tự học, nhận biết được các mục tiêu chủ đề, định hình

ra cách tự học phù hợp với bản thân Lựa chọn nhóm học tập phù hợp

♦ Nội dung: Nghiên cứu mục tiêu chủ đề, xác định nhiệm vụ của mỗi nhóm, lựa học

nhóm phù hợp với cách học của mình, xác định kiến thức-kỹ năng đã biết liên quan đến chủ đề, dự kiến nội dung kiến thức - kỹ năng cần bổ sung, dự thảo kế hoạch cá nhân để thực hiện các nhiệm do giáo viên và nhóm giao nhiệm vụ Nội dung các nhóm:

Nhóm

1

Tìm hiểu sách giáo khoa và các tư liệu hệ thống hóa các kiến thức

về clo dưới dạng sơ đồ hoặc poster về (3 trang A0): 1 trang về clo,

1 trang về nước sinh hoạt, 1 trang quy trình về xử lý nước

Sơ đồ, poster

Nhóm

2

Thiết kế/sưu tầm/tổng hợp video/hình ảnh (tối đa 8 phút) về các nội dung:

- Một số thí nghiệm chứng minh tính oxi hoá mạnh của clo và

thí nghiệm tính tẩy màu của khí clo ẩm; thí nghiệm nước clo

- Quá trình xử lý nước sinh hoạt bằng clo trong thực tế

Thí nghiệm, Video

Nhóm

3

Thiết kế truyện tranh (tối đa 8 trang A4) để thuyết trình/báo cáo (tối

đa 8 phút) về hành trình của một giọt nước được du lịch qua các

giai đoạn của quá trình xử lý nước sinh hoạt

Truyện tranh

Nhóm

4

Xây dựng kịch bản (tối đa 8 phút) có thực hành thí nghiệm thực

tế về các nội dung: Thực trạng, nguyên nhân, ảnh hưởng của ô

nhiễm nguồn nước và giải pháp giảm thiểu ô nhiễm

Kịch bản

♦ Sản phẩm: Bài viết tự học của học sinh, bảng KWLH và 5W1H, bảng chia nhóm, sổ

theo dõi thực hiện chủ đề

♦ Tổ chức thực hiện

GV giao nhiệm vụ HS thực hiện nhiệm vụ

Sản phẩm để

báo cáo và thảo luận

TC của NLTH

4 tổ tự tổng hợp các nội

dung trong bảng tự học

KWLH của các HS

- Nộp sản phẩm tự học KWLH theo tổ đã chia

- Tổ trưởng tổng hợp các vấn đề

mà các bạn đã nêu và đề xuất

- Báo cáo trước lớp và GV

- Các sản phẩm tự học

- Bảo cáo tổng hợp

MT1

- GV giới thiệu về các nhiệm

vụ học tập trong chủ đề

- Phân chia lớp theo các nội

dung học tập dựa trên sự lựa

chọn của HS

- Lập sổ theo dõi nhóm và

thành viên trong nhóm

- Mỗi HS tự nắm bắt về nội dung học tập mà mình ưa thích

- Lựa chọn nhóm học tập qua bình chọn trên zalo chung của lớp

- Lựa chọn Trưởng nhóm, thư ký

- Lập sổ theo dõi các thành viên

- Bảng chia nhóm

- Sổ theo dõi nhóm

MT1 PC2 PC3

- Hoàn thiện bảng KWLH

trong vở

- Tổng hợp bảng KWLH

theo chủ đề nhóm

- Mỗi thành viên tự hoàn thiện bảng KWLH trong vở

- Tổ trưởng tổng hợp chung các nội dung của KWLH

KWLH

- Sổ theo dõi nhóm

MT1 PC2 PC3 KH5

K

“Các kiến thức, kỹ

năng em đã có về

chủ đề ?”

W

“Em muốn học thêm điều gì sau khi đọc chủ đề?”

L

“Các vấn đề em có thể tự thực hiện được trong chủ đề?”

H

“Cách thức của em

để thực hiện các nhiệm vụ học tập mới trong chủ đề”

………

………

………

………

………

………

………

………

Giai đoạn 2: Xây dựng đề cương, kế hoạch thực hiện dự án

2 Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền (bài clo) của chủ đề (tại lớp)

♦ Mục tiêu: HS biết, hiểu trạng thái tự nhiên, tính chất vật lí, tính chất hoá học, điều chế,

ứng dụng của clo Tìm hiểu về nước sinh hoạt trong cuộc sống hàng ngày

♦ Nội dung: HS và nhóm HS thực hiện các công việc theo bảng sau để biết và hiểu

các kiến thức về clo để giải quyết nhiệm vụ của mỗi nhóm

2

Tiến hành các thí nghiệm tính oxi hoá mạnh

của clo, tính tẩy màu của khí clo ẩm và nước

clo

Bài 22 Clo/SGK 10

Nhóm

3

- Các phương pháp khử trùng nước sinh hoạt;

- Clo trong quy trình xử lý nước sinh hoạt

phap-khu-trung-nuoc-thai

https://eclim.vn/cac-phuong-Nhóm

4

- Nước và vai trò đối với con người và đời sống;

- Ô nhiễm và xử lý ô nhiễm môi trường nước

Bài 36 Nước/SGK 8 https://truongtien.com.vn/vai-

tro-cua-nuoc/

https://s.net.vn/XlZF

♦ Sản phẩm: Sau khi mỗi HS tự nghiên cứu kiến thức thì 4 nhóm HS hoàn thiện các sản

phẩm về các nội dung kiến thức được phân công cho mỗi nhóm dưới định hướng sau:

Nhóm 1

Nhóm 2

báo cáo và thảo luận

TC của NLTH

GV yêu cầu HS tự

nghiên cứu kiến thức

về clo, nước, nước ô

nhiễm, xử lý nước

HS chuẩn bị SGK hoá học 10, học liệu GV cung cấp và tài liệu tham khảo về chủ đề của nhóm

GV yêu cầu mỗi nhóm

hoàn thiện nội dung

công việc đã giao

- Mỗi HS tự chuẩn bị các phương tiện học tập phù hợp với nhiệm vụ được giao;

- Mỗi HS tự thực hiện các nhiệm vụ

đã được phân côgn trong nhóm;

- Trưởng nhóm tổng hợp và phân bạn báo cáo kết quả làm việc của nhóm

- Vở HS;

- Sơ đồ tư duy;

- Sổ theo dõi nhóm

- Bảng kết quả

TK7

3 Hoạt động 3: Mỗi nhóm lập kế hoạch thực hiện công việc được giao (tại lớp)

♦ Mục tiêu: Mỗi nhóm HS lập kế hoạch thực hiện nhiệm vụ cho mỗi nhiệm vụ được

giao Viết bài thu hoạch theo yêu cầu

♦ Nội dung: HS lên kế hoạch cho nhóm và thống nhất Sau đó, mỗi cá nhân lên kế hoạch

cho riêng mình để thực hiện các nhiệm vụ được nhóm giao thực hiện Nội dung các bản

kế hoạch gồm các nội dung chính sau:

Tiến độ hoàn thành

♦ Sản phẩm: Bản kế hoạch thực hiện của nhóm và cá nhân đã được GV phê duyệt

♦ Tổ chức thực hiện:

GV giao nhiệm vụ HS thực hiện nhiệm vụ

Sản phẩm để

báo cáo và thảo luận

TC của NLTH

Phân chia nhiệm vụ cho

Lập kế hoạch cá nhân

- HS tìm hiểu bản kế hoạch của

GV, của nhóm;

- HS lập bản kế hoạch cá nhân

Kế hoạch HS PC3

KH4 Cho HS thảo luận bản

Giai đoạn 3: Thực hiện dự án

4 Hoạt động 4: Các nhóm thực hiện các nhiệm vụ học tập (ngoài lớp)

♦ Mục tiêu: Mỗi nhóm tự hoàn thành các nhiệm vụ theo Kế hoạch nhóm, cá nhân GV

đã duyệt

♦ Nội dung và sản phẩm: HS và nhóm HS nghiên cứu các nội dung có liên quan đến

nhiệm vụ được giao tương ứng có trong bản Kế hoạch đã xây dựng với nội dung nhiệm

♦ Tổ chức thực hiện

GV giao nhiệm vụ HS thực hiện nhiệm vụ

Sản phẩm để

báo cáo và thảo luận

TC của NLTH

Các nhóm làm thí

nghiệm, poster, video,

truyện tranh và viết kịch

bản phù hợp với nhiệm

vụ của nhóm

- HS đọc và nghiên cứu các học liệu tham khảo;

- Tiến hành thí nghiệm và lấy hình ảnh tư liệu từ thực tế

Nhóm nộp các sản phẩm

cho giáo viên qua mạng

Các nhóm tự duyệt sản phẩm Nộp sản phẩm cho GV qua email

Sản phẩm 4

Giai đoạn 4: Thu thập kết quả và đánh giá sản phẩm

5 Hoạt động 5: Báo cáo, thảo luận, nhận xét và đánh giá sản phẩm (Tại lớp)

♦ Mục tiêu: HS và nhóm HS tự báo cáo, đánh giá và điều chỉnh các sản phẩm đã thực

hiện của mỗi nhóm là poster, video, truyện tranh và diễn kịch

♦ Nội dung: HS nghe các báo cáo các nhóm để trả lời các câu hỏi dưới đây

Câu 1: Tại sao nước máy vừa mới bơm (hoặc nước ở bể bơi) lại có mùi clo?

Câu 2: Vì sao clo lại được dùng để khử trùng nước sinh hoạt?

Câu 3: Trong quá trình xử nước sinh hoạt bằng clo, người ta phải đưa clo vào đúng quy trình và đúng nồng độ? Hãy giải thích vì sao?

Câu 4: Trong các halogen sao người ta lại không dùng brom mà lại dùng clo để khử trùng nước sinh hoạt?

Câu 5: Vì sao phương pháp vật lý bây giờ lại ít được sử dụng? Bạn cho biết ở Việt Nam hiện nay đang sử dụng phương pháp khử trùng nước sinh hoạt nào? Và tại sao lại sử dụng phương pháp này?

Câu 6: Tại sao khử trùng nước bằng clo lại gây ra một số tác hại?

Câu 7: Vì sao nguồn nước ngày càng trở nên cạn kiệt và ô nhiễm, làm thế nào để cho nguồn nước được hồi sinh và không còn ô nhiễm nữa?

♦ Sản phẩm:

- Các nhóm hoàn thiện các dự án của nhóm sau khi được góp ý;

- Mỗi HS tự trả lời 7 câu hỏi trên vào vở ghi

♦ Tổ chức thực hiện

GV giao nhiệm vụ HS thực hiện nhiệm vụ

Sản phẩm để

báo cáo và thảo luận

TC của NLTH

GV hướng dẫn các

nhóm HS báo cáo kết

quả dự án

- Mỗi nhóm có trình bày lí do chọn đề tài, video giới thiệu về nhóm và các hoạt động của nhóm trong suốt quá trình làm dự án

- Các nhóm báo cáo sản phẩm dự

án của nhóm mình (PowerPoint, bản đồ tư duy, sản phẩm cụ thể, video clip…)

GV cho HS thảo luận về

nội dung trình bày của

mỗi nhóm

Lắng nghe các nhóm khác báo cáo và đưa ra các câu hỏi, đánh giá theo phiếu

Giai đoạn 5: Đánh giá và điều chỉnh dự án

6 Hoạt động 6: Nội dung kiểm tra, đánh giá

♦ Mục tiêu: HS tự đánh giá được kết quả sau bài học, rút kinh nghiệm học tập cho bản

thân và điều chỉnh các hoạt động của bản thân cho phù hợp hoạt động chủ đề

♦ Nội dung: HS hoàn thiện bài kiểm tra kiến thức

Ma trận nội dung trắc nghiệm:

Các vấn đề của chủ đề Số câu

Số điểm Nhận biết

Thông hiểu dụng Vận

Vận dụng cao

Nội dung minh hoạ:

Câu 1: Khi tiến hành điều chế và thu khí Cl2 vào bình, để ngăn khí Cl2 thoát ra ngoài gây độc, cần đậy miệng bình thu khí Cl2 bằng bông có tẩm

A dung dịch muối B dung dịch axit C dung dịch kiềm D nước

Câu 2: Hoá chất nào sau đây có tác dụng tẩy sạch vết bẩn trong thành phần của nước

Javen?

Câu 3: Ở điều kiện thường, clo là chất khí, màu vàng lục, có mùi xốc và nặng hơn

không khí bao nhiêu lần?

A 1,25 B 2,45 C 1,26 D 2,25

Câu 4: Clo không phản ứng với chất nào sau đây?

A NaOH B NaCl C Ca(OH)2 D NaBr

Câu 5: Một học sinh thực hiện thí nghiệm và cho kết quả như sau:

Bước 1: Lấy 2 ml dung dịch NaBr vào ống nghiệm, dung dịch không màu

Bước 2: Lấy tiếp 1 ml hexan vào ống nghiệm, lắc mạnh đề quan sát khả năng hoà tan

của 2 chất lỏng Nhận thấy 2 chất lỏng không tan vào nhau và phân tách lớp

Bước 3: Thêm 1 ml nước Cl2 vào ống nghiệm, lắc đều rồi để yên Quan sát thấy lớp chất lỏng phía trên cỏ màu da cam

Giải thích cho hiện tượng xảy ra ở Bước 3:

A Cl2 phản ứng với NaBr B Cl2 phản ứng với H2O

C Cl2 phản ứng với hexan D Cl2 dư sau các phản ứng

Câu 6: Hành động nào dưới đây sẽ góp phần bảo vệ môi trường không khí của chúng ta:

A Đốt rác ngoài trời B Thu gom và phân loại rác vào nơi quy định

C Vất rác vào bãi rác tự phát D Xả rác tại nơi công cộng

Câu 7: Sục Cl2 vào nước, thu được nước clo màu vàng nhạt Trong nước clo có chứa

các chất là

A Cl2, H2O B HCl, HClO

C HCl, HClO, H2O D Cl2, HCl, HClO, H2O

Câu 8: Nước uống đóng chai được khử trùng bằng

A khí clo hoặc bột cloramin B ozon hoặc tia cực tím

Câu 9: Thổi một lượng khí Cl2 vào dung dich chứa m gam hai muối NaBr và KBr Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, cô cạn dung dịch, khối lượng chất rắn thu được giảm 4,45 gam so với lượng muối trong dung dịch ban đầu Chọn phát biểu đúng về

số mol khí Cl2 đã tham gia phản ứng với các muối trên

C Nhiều hơn 0,12 mol D 0,07 mol

Câu 10: Nhận định không đúng về vai trò quan trọng của nước nào đối với cơ thể

con người?

A Điều hoà thân nhiệt

B Nước vận chuyển oxi, dinh dưỡng đến các tế bào, nuôi sống cơ thể

C Thải độc tế bào

D Làm khô, thoái hóa các khớp xương

Câu 11: Trong phòng thí nghiệm, clo được điều chế bằng cách oxi hoá hợp chất

A NaCl B HCl C KMnO4 D KClO3

Câu 12: Nước máy sinh hoạt thường có mùi hắc của khí clo còn dư do nhà máy đã sử

dụng nước clo để xử lý nước Quá trình xử lý nước là do trong nước có

A clo có khả năng oxi hóa mạnh

B axit HClO có khả năng oxi hóa mạnh

C axit HCl có khả năng oxi hóa mạnh

D javen có khả năng oxi hóa mạnh

Câu 13: Nước thải công nghiệp thường chứa các ion kim loại nặng như Hg2+, Pb2+,

Fe3+ Để xử lí sơ bộ nước thải trên, làm giảm nồng độ các ion kim loại nặng với chi phí thấp, người ta sử dụng chất nào sau đây?

A Ca(OH)2. B HCl C NaOH D H2SO4

Câu 14: Phát biểu nào sau đây là không đúng khi nói về một số ứng dụng của đơn

chất clo?

A Khí clo có thể được dung để tạo môi trường sát khuẩn cho nguồn nước cấp

B Khí clo phản ứng với dung dịch NaOH tạo dung dịch nước Javel dung để sát khuẩn

trong công nghiệp và trong gia đình

C Khí clo được sử dụng để sản xuất hiđroclorua, từ đó tạo axit clohiđric

D Do có độc tính, khí clo được sử dụng để trừ sâu trong nông nghiệp

Câu 15: pH của nước tinh khiết:

A pH=7 B pH>7 C pH<7 D không xác định

Câu 16: Cho hình vẽ mô tả thí nghiệm điều chế khí Cl2 từ MnO2 và dung dịch HCl:

Khí Cl2 dinh ra thường lẫn hơi nước và hiđro clorua Để thu được khí Cl2 khô thì bình (1) và bình (2) lần lượt đựng

A dung dịch NaOH và dung dịch H2SO4 đặc

B dung dịch H2SO4 đặc và dung dịch NaCl

C dung dịch H2SO4 đặc và dung dịch AgNO3

D dung dịch NaCl và dung dịch H-2SO4 đặc

Câu 17: Hành vi nào sau đây cần lên án để bảo vệ nguồn nước?

A Làm lưới chặn, vớt rác thải trôi qua kênh, mương

B Thải nước chưa qua xử lý ra sông, hồ

C Bỏ rác đúng nơi quy định

D Xây nhà máy xa khu dân cư

Câu 18: Cho X, Y là hai nguyên tố halogen có trong tự nhiên, ở hai chu kì liên tiếp, Zx < ZY Hoà tan hoàn toàn 0,402 g hỗn hợp NaX và NaY vào nước, thu được dung dịch E Cho từ từ

E vào cốc đựng dung dịch AgNO3 dư, thu được 0,574 g kết tủa Kí hiệu của nguyên tố X và

Y lần lượt là

A F và Cl B Cl và Br C Br và I D Cl và I

Câu 19: Các tác nhân hóa học gây ô nhiễm môi trường nước gồm:

1 Các ion kim loại nặng Hg2+, Pb2+, As3+, Cd2+, Cu2+, …

2 Các gốc axit: NO3-, PO43-, SO4

2-3 Thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học

Câu 20: Để kiểm tra hàm lượng clo dư trong mẫu nước (X), người ta tiến hành cho

1000 ml mẫu nước (X) tác dụng dung dịch KI trong dung dịch axit thu được 0,127 gam I2 Mẫu nước (X) có nồng độ của clo là bao nhiêu?

TC của NLTH

Kiểm tra trắc nghiệm trực

HS viết báo cáo và gửi email HS viết bài thu hoạch tại

Phụ lục 5.2 Kế hoạch bài dạy chủ đề (KH2): “PHÂN BÓN VỚI SỨC KHOẺ

2 Sơ đồ nội dung chủ đề

3 Bộ câu hỏi định hướng

a Câu hỏi khái quát: Ảnh hưởng của phân bón hóa học như thế nào đến cây trồng, sức

khỏe con người và môi trường sống?

b Câu hỏi bài học:

- Dinh dưỡng khoáng là gì?

- Trao đổi khoáng diễn ra trong cây như thế nào?

- Phân bón là gì? Phân bón có vai trò và tác động như thế nào đến thực vật và môi trường?

- Rau an toàn là gì? Thực trạng và quy trình trồng rau an toàn với sức khỏe cộng đồng

c Câu hỏi nội dung

[?] Học sinh quan sát một số hình ảnh cây trồng bị bệnh do thiếu nguyên tố khoáng, sau đó thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi:

+ Giải thích nguyên nhân gây ra các hiện tượng trên Nêu hậu quả và cách khắc phục các hiện tượng đó

+ Tại sao thiếu lân, thiếu vôi thì thôi trồng lạc?

+ Vì sao thiếu nitơ trong môi trường dinh dưỡng thì cây lúa không thể sống được? [?] Học sinh quan sát clip mô phỏng quá trình chuyển hoá nitơ trong đất, quá trình đồng hoá nitơ trong cây, sau đó thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi:

+ Cây hấp thụ nitơ ở những dạng nào?

+ Nitơ được cung cấp cho cây chủ yếu từ nguồn nào?

+ Kể tên các quá trình chuyến hoá nitơ trong đất

+ Tại sao cây cần có quá trình khử nitrat, quá trình đồng hóa NH3 trong mô thực vật?

[?] Học sinh đọc bảng thông tin về các loại phân bón và thảo luận nhóm về các vấn đề:

+ Phân tích thực trạng sử dụng các loại phân bón hiện nay trên cây trồng

+ Phân tích tác động của từng loại phân bón tới cây trồng và cây rau

[?] Học sinh quan sát một số hình ảnh về phân bón, bón phân, hình ảnh về môi trường đất, nước bị ô nhiễm do bón phân không hợp lí, sau đó thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi:

+ Thế nào là bón phân hợp lí?

+ Vì sao phải bón phân hợp lí với liều lượng tuỳ thuộc vào loại đất, loại phân bón, giống và loài cây trồng?

[?] Học sinh theo dõi clip về phân bón và rau an toàn, sau đó thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi:

+ Thực trạng sử dụng phân bón hiện nay trên cây rau như thế nào?

+ Những nguyên nhân nào gây ô nhiêm rau trồng?

4 Học liệu tham khảo dành cho học sinh

- Tham khảo sách giáo khoa Hóa học 11; Sinh học 10 và 11 Cụ thể như sau:

Hoá học 11 Chương 2 Nitơ-

photpho

Bài 4: Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li

Bài 7: Nitơ Bài8: Amoniac và muối amoni Bài 9: Axit nitric và muối nitrat Bài 10: Photpho

Bài 11: Axit photphoric và muối photphat Bài 12: Phân bón hoá học

Sinh học

10

Chương 1 Thành phần hóa học của

Bài 4: Vai trò của các nguyên tố khoáng Bài 5+ 6: Dinh dưỡng nitơ ở thực vật Bài 7: Thực hành: Thí nghiệm thoát hơi nước và thí nghiệm về vai trò của phân bón

5 Nhiệm vụ tự học của HS trước khi học chủ đề

Bảng tự học KWLH của học sinh trước khi học chủ đề

L

“Các vấn đề em có thể tự thực hiện được trong chủ đề?”

H

“Cách thức của em

để thực hiện các nhiệm vụ học tập mới trong chủ đề”

6 Chủ đề bài viết thu hoạch sau khi học chủ đề

Em hãy trình bày khoảng 1-2 trang về cách sử dụng phân bón để chăm một loại cây trồng tại gia đình em gồm các nội dung: giới thiệu, phân bón sử dụng, sự phất triển thân – lá – hoa - quá… Bài viết có hình ảnh thực tế đã làm để minh hoạ cho các nội

dung đã viết dưới dạng đường link

7 Kế hoạch thực hiện chủ đề

Thời

gian

Tiến trình

dạy học Hoạt động tại nhà Hoạt động trên lớp

Kết quả/ sản phẩm (dự kiến)

Tiết 1

Hoạt động

khởi động

và hình thành kiến

thức nền

- GV: Cho học sinh xem hình ảnh,

Báo cáo kết quả của nhóm khi tìm hiểu các nội dung

- Nhận xét, bổ sung, đánh giá sản phẩm của các nhóm

- Tham gia học tập trải nghiệm

- Báo cáo sản phẩm của nhóm sau buổi học tập trải nghiệm

- Nhận xét, bổ sung, đánh giá sản phẩm

của nhóm khác

Báo cáo kết quả của các nhóm

- Báo cáo sản phẩm của nhóm

- Nhận xét, bổ sung, đánh giá sản phẩm của nhóm khác

Poster, clip, sản phẩm dinh dưỡng, …

Hoạt động

vận dụng

Ôn tập lại các kiến thức tiếp thu trong quá trình hình thành dự án

Học sinh làm bài kiểm tra cuối chủ đề

Các bài kiểm tra của học sinh

II Mục tiêu

1 Về kiến thức

- Trình bày được phân bón là sản phẩm có chức năng cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng hoặc có tác dụng cải tạo đất; việc sử dụng phân bón phụ thuộc vào các loại cây trồng, thời gian sinh trưởng của cây, vùng đất khác nhau

- Tìm hiểu được thông tin về một số loại phân bón được dùng phổ biến trên thị trường Việt Nam

- Phân loại được các loại phân bón vô cơ: Phân bón đơn, đa lượng hay còn gọi

là phân khoáng đơn (đạm, lân, kali); phân bón trung lượng; phân bón vi lượng; phân bón phức hợp; phân bón hỗn hợp

- Mô tả được vai trò của một số chất dinh dưỡng trong phân bón vô cơ cần thiết cho cây trồng

- Trình bày được quy trình sản xuất một số loại phân bón vô cơ

- Trình bày được cách sử dụng và bảo quản của một số loại phân bón thông dụng

- Nêu được tác động của việc sử dụng phân bón đến môi trường

- Phân tích được bản chất hoá học, vật lí của hai cơ chế trao đổi khoáng ở thực vật;

- Trình bày được bản chất hoá học của sự đồng hoá nitơ khoáng và nitơ tự do trong khí quyển;

- Phân tích được mối quan hệ giữa bón phân hợp lí với năng suất cây trồng

- Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hoá học gồm: Đề xuất vấn đề; Đưa ra phán đoán, xây dựng giải thuyết; Lập kế hoạch thực hiện; Thực hiện kế hoạch; Viết, trình bày báo cáo và thảo luận

- Vận dụng kiễn thức kĩ năng đã học: để phản biện, đánh giá ảnh hưởng của một vấn đề thực tiễn; đề xuất một số phương pháp, biện pháp, mô hình, kế hoạch giải quyết vấn đề; Ứng xử thích hợp trong các tình huống có liên quan đến bản thân, gia đình và cộng đồng phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững xã hội và bảo vệ môi trường

3 Về phẩm chất

- Yêu nước: Tích cực, chủ động vận động người khác tham gia các hoạt động bảo

vệ thiên nhiên

- Chăm chỉ: Có ý thức đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, thuận lợi, khó khăn trong học tập để xây dựng kế hoạch học tập; Tích cực tìm tòi và sáng tạo trong học tập; có ý chí vượt qua khó khăn để đạt kết quả tốt trong học tập

- Trách nhiệm: Sẵn sàng chịu trách nhiệm về những lời nói và hành động của bản thân; Hiểu rõ ý nghĩa của tiết kiệm đối với sự phát triển bền vững; có ý thức tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; đấu tranh ngăn chặn các hành vi sử dụng bừa bãi, lãng phí vật dụng, tài nguyên Chủ động, tích cực tham gia và vận động người khác tham gia các hoạt động tuyên truyền, chăm sóc, bảo vệ thiên nhiên, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững

III Thiết bị dạy học và học liệu

1 Chuẩn bị

a Giáo viên

- Giáo án, máy tính, máy chiếu, máy ảnh, các hình ảnh liên quan

- Chia nhóm và phân công nhiệm vụ cho học sinh chuẩn bị

- Sổ theo dõi dự án cho 4 nhóm

- Phiếu hướng dẫn nghiên cứu, thực hiện dự án cho từng học sinh

- Nội dung câu hỏi định hướng

- Phiếu đánh giá dự án của giáo viên, học sinh

- Bài kiểm tra củng cố kiến thức sau dự án

b Học sinh

- Giấy A0, bút màu, keo dán, …

- Tìm hiểu bề dạy học dự án và các kĩ năng liên quan

- Tranh ảnh trong sách giáo khoa và tranh sưu tầm có liên quan đến nội dung của

dự án (các tài liệu , áp phích, tranh ảnh,…)

2 Thiết bị dạy học

- Thiết bị, dụng cụ thí nghiệm; máy tính nối mạng, phần mềm, máy ảnh kĩ thuật

số, máy quay,

- Một số tranh ảnh liên quan đến tài nguyên, môi trường

- Tranh phóng to hình 4.2, 5.1, 6.1, 6.2 sách giáo khoa Sinh học 11

IV Phương pháp và kỹ thuật dạy học

1 Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học dự án

2 Kỹ thuật đạy học: KWLH, 5W1H

V Tiến trình dạy học

Giai đoạn 1: Chọn đề tài và xác định mục đích dự án

1 Hoạt động 1: Xác định nhiệm vụ học tập và chia nhóm (tại lớp)

♦ Mục tiêu: HS xác định nhiệm vụ tự học, nhận biết được các mục tiêu chủ đề, định hình

ra cách tự học phù hợp với bản thân Lựa chọn nhóm học tập phù hợp

♦ Nội dung: Nghiên cứu mục tiêu chủ đề, xác định nhiệm vụ của mỗi nhóm, lựa học

nhóm phù hợp với cách học của mình, xác định kiến thức-kỹ năng đã biết liên quan đến

chủ đề, dự kiến nội dung kiến thức - kỹ năng cần bổ sung, dự thảo kế hoạch cá nhân để thực hiện các nhiệm do giáo viên và nhóm giao nhiệm vụ Nội dung các nhóm:

Nhóm

1

Vẽ sơ đồ (1 tờ A0) hệ thống hoá có các nội dung:

- Phân loại được các loại phân bón vô cơ;

- Vai trò của một số chất dinh dưỡng trong phân bón vô cơ cần

thiết cho cây trồng

Sơ đồ

Nhóm

2

Thiết kế powerpoint (3-5 trang) về các nội dung:

- Cách sử dụng và bảo quản một số loại phân bón thông dụng

- Tác động của việc sử dụng phân bón đến môi trường

Powerpoint

Nhóm

3

Viết tác phẩm thơ ca truyện (1-2 trang A4) về các nội dung:

- Sự chuyển hoá của một số nguyên tố ở phân lân

- Bản chất hoá học của sự đồng hoá nitơ khoáng và nitơ tự do

trong khí quyển

Tác phẩm

Nhóm

4

Xây dựng video (tối đa 10 phút) có các nội dung:

- Một số loại phân bón được dùng phổ biến trên thị trường

- Quy trình sản xuất một số loại phân bón vô cơ

TC của NLTH

4 tổ tự tổng hợp các nội dung

trong bảng tự học KWLH của

các HS

- Nộp sản phẩm tự học KWLH theo tổ đã chia

- Tổ trưởng tổng hợp các vấn đề mà các bạn đã nêu và

đề xuất

- Báo cáo trước lớp và GV

- Các sản phẩm tự học

- Bảo cáo tổng hợp

MT1

- GV giới thiệu về các nhiệm

vụ học tập trong chủ đề

- Phân chia lớp theo các nội

dung học tập dựa trên sự lựa

- Lựa chọn nhóm học tập qua bình chọn trên zalo chung của lớp

- Lựa chọn Trưởng nhóm, thư ký

- Bảng chia nhóm

- Sổ theo dõi nhóm

MT1 PC2 PC3

- Lập sổ theo dõi các thành viên

MT1 PC2 PC3 KH5

L

“Các vấn đề em có thể tự thực hiện được trong chủ đề?”

H

“Cách thức của em

để thực hiện các nhiệm vụ học tập mới trong chủ đề”

Giai đoạn 2: Xây dựng đề cương, kế hoạch thực hiện dự án

2 Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền của chủ đề (tại lớp)

♦ Mục tiêu: HS biết, hiểu, vận dụng kiến thức về trạng thái tự nhiên, tính chất vật lí, hoá

học, ứng dụng và điều chế của đơn chất và hợp chất nitơ, photpho, phân bón hoá học và vai trò của các nguyên tố khoáng Tìm hiểu về phân bón trong thực tế đang được sản xuất và sử dụng Học sinh tự tóm tắt bằng sơ đồ tư duy về kiến thức liên quan tùy theo sáng tạo của bản thân

♦ Nội dung: HS và nhóm HS thực hiện các công việc theo bảng sau để biết và hiểu

các kiến thức để giải quyết nhiệm vụ của mỗi nhóm

Nhóm

1

- Phân loại được các loại phân bón vô cơ: Phân bón

đơn, đa lượng hay còn gọi là phân khoáng đơn (đạm,

lân, kali); phân bón trung lượng; phân bón vi lượng;

phân bón phức hợp; phân bón hỗn hợp

- Mô tả được vai trò của một số chất dinh dưỡng trong

phân bón vô cơ cần thiết cho cây trồng

- Trình bày được cách sử dụng và bảo quản của một

số loại phân bón thông dụng

- Nêu được tác động của việc sử dụng phân bón đến

môi trường

Nhóm

3

- Trình bày được bản chất hoá học của sự đồng hoá

nitơ khoáng và nitơ tự do trong khí quyển;

- Sự chuyển hoá của một số nguyên tố ở phân lân

Nhóm

4

- Tìm hiểu được thông tin về một số loại phân bón

được dùng phổ biến trên thị trường Việt Nam

- Trình bày được quy trình sản xuất một số loại phân bón

vô cơ

♦ Sản phẩm: Sau khi mỗi HS tự nghiên cứu kiến thức thì 4 nhóm HS hoàn thiện các sơ

đồ tư duy về các nội dung kiến thức được phân công cho mỗi nhóm dưới định hướng như sau:

Nhóm Nội dung thực hiện

Nhóm

1

Nhóm

2

Nhóm

3

Nhóm

4

♦ Tổ chức thực hiện:

GV giao nhiệm vụ HS thực hiện nhiệm vụ

Sản phẩm để

báo cáo và thảo luận

TC của NLTH

GV yêu cầu HS tự nghiên

cứu kiến thức về trạng thái tự

nhiên, tính chất vật lí, hoá

học, ứng dụng và điều chế

của đơn chất và hợp chất

nitơ, photpho, phân bón hoá

học và vai trò của các nguyên

tố khoáng

HS chuẩn bị SGK hoá học

11, Sinh học 10&11, học liệu GV cung cấp và tài liệu tham khảo về chủ đề của nhóm

GV yêu cầu mỗi nhóm hoàn

thiện sơ đồ tư duy

- Mỗi HS tự phác hoạ 1 sơ

đồ tư duy vào vở ghi;

- Nhóm chuẩn bị giấy A0, bút màu;

- Trưởng nhóm tổng hợp và

vẽ sơ đồ tư duy của cả nhóm

- Vở HS;

- Sơ đồ tư duy;

- Sổ theo dõi nhóm

TK6

GV yêu cầu các nhóm báo

cáo tóm tắt qua sơ đồ tư duy

- Các nhóm treo sơ đồ tư duy của nhóm;

- Các nhỏm hỏi và phản biện

- Sơ đồ tư duy TK7

Giai đoạn 3: Thực hiện dự án

3 Hoạt động 3: Các nhóm thực hiện các nhiệm vụ học tập (ngoài lớp)

♦ Mục tiêu: Mỗi nhóm tự hoàn thiện các nhiệm vụ theo phân công giáo viên

Nhóm 1

Vẽ sơ đồ (1 tờ A0) hệ thống hoá có các nội dung:

- Phân loại được các loại phân bón vô cơ;

- Vai trò của một số chất dinh dưỡng trong phân bón vô cơ cần thiết cho cây trồng

Nhóm 2

Thiết kế powerpoint (3-5 trang) về các nội dung:

- Cách sử dụng và bảo quản một số loại phân bón thông dụng

- Tác động của việc sử dụng phân bón đến môi trường

Nhóm 3

Viết tác phẩm thơ ca truyện (1-2 trang A4) về các nội dung:

- Sự chuyển hoá của một số nguyên tố ở phân lân

- Bản chất hoá học của sự đồng hoá nitơ khoáng và nitơ tự do trong khí quyển

Nhóm 4

Xây dựng video (tối đa 10 phút) có các nội dung:

- Một số loại phân bón được dùng phổ biến trên thị trường

- Quy trình sản xuất một số loại phân bón vô cơ